Goederenrecht

Eiseres mag geen hekwerk en poorten plaatsen binnen de (bestuursrechtelijke) “kernzone” van een beek waar een…

Rechtbank Limburg, 28 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Limburg in een bodemzaak uitspraak gedaan in een zaak over goederenrecht.

Instantie
Rechtbank Limburg
Zittingsplaats
Roermond
Datum uitspraak
28 oktober 2026
Datum publicatie
22 oktober 2026
Zaaknummer
C/03/344999/HA ZA 25-381
Procedure
Bodemzaak
Advocaat
mr. R.P.E. Halfens, mr. S.H.C. Nijs
ECLI
ECLI:NL:RBLIM:2026:11490
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Eiseres mag geen hekwerk en poorten plaatsen binnen de (bestuursrechtelijke) “kernzone” van een beek waar een vergunningsplicht geldt. Bovendien zou daarmee het gebruik van een erfdienstbaarheid worden belemmerd. Het Waterschap wil graag dat de geldende erfdienstbaarheid alsnog wordt opgenomen in de destijds verleden notariele akte van levering, maar dat kan niet op de manier zoals het Waterschap dat vordert omdat geen sprake is van een kennelijke schrijffout of misslag in de zin van artikel 45 Wet op de Notarisambts. De akte zou daarmee inhoudelijk gewijzigd worden. Daarnaast zijn niet alle partijen in de procedure betrokken die nodig zijn voor een rectificatie van een notariele akte. De door het Waterschap gevorderde dwangsomveroordeling wordt afgewezen, omdat die niet tegen de juiste partijen is ingesteld.

Uitspraak

RECHTBANK Limburg

Civiel recht

Zittingsplaats Roermond

Zaaknummer: C/03/344999 / HA ZA 25-381

Vonnis van 28 oktober 2026

in de zaak van

WOONVERENIGING [eisende partij],

te [plaats] ,

eisende partij,

hierna te noemen: [eisende partij] ,

advocaat: mr. R.P.E. Halfens,

tegen

WATERSCHAP LIMBURG,

te Roermond,

gedaagde partij,

hierna te noemen: het Waterschap,

advocaat: mr. S.H.C. Nijs.

1 De procedure

1.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding met producties 1 tot en met 14
- de conclusie van antwoord, tevens eis in reconventie met producties 1 tot en met 20

- de conclusie van antwoord in reconventie
- de brief waarin is meegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald

- de mondelinge behandeling van 19 maart 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.

1.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

2 De feiten

2.1.

[eisende partij] is in 2011 opgericht met als doel om haar leden woonruimte te verschaffen. De leden zijn haar twee bestuurders, mevrouw [bestuurder 1] en mevrouw [bestuurder 2] . Zij zijn zussen van elkaar en worden hierna in enkelvoud aangeduid als [bestuurder 1 en 2] .

2.2.

[eisende partij] is sinds 17 maart 2011 eigenaar van de volgende onroerende zaken:

1. het woonhuis met schuur, erf, tuin en cultuurgrond, plaatselijk bekend

[adres] te [plaats] met bijbehorende grond en toebehoren,

kadastraal bekend gemeente [plaats] , [kadastraal nummer 1] , kadastraal groot twee

hectare, vierennegentig are en vierennegentig centiare (2 ha, 94 a en 94 ca);

(hierna [perceel 1]).

2. het perceel cultuurgrond, gelegen aan de [locatie] te [plaats] , kadastraal

bekend gemeente [plaats] , [kadastraal nummer 2] , kadastraal groot vijfenvijftig are

en drieëndertig centiare (55 a en 33 ca);

(hierna [perceel 2]).

3. de oprit, weg, gelegen aan de [locatie] te [plaats] , kadastraal bekend gemeente

[plaats] , [kadastraal nummer 3] , kadastraal groot éénendertig centiare (3 1 ca);

(hierna [perceel 3]).

4. de oprit, weg, gelegen aan de [locatie] te [plaats] , kadastraal bekend gemeente

[plaats] , [kadastraal nummer 4] , kadastraal groot tweeëndertig centiare (32 ca);

(hierna [perceel 4]).

2.3.

Voormelde percelen waren voorheen eigendom van de erfgenamen van de heer [persoon] , waaronder [bestuurder 1 en 2] . Deze erven [bestuurder 1 en 2] hadden voormelde percelen op 7 juli 2000 verkregen door ruilverkaveling.

2.4.

Het Waterschap is eigenaar van het perceel kadastraal bekend gemeente

[plaats] , [kadastraal nummer 5] (hierna [perceel 5]), welk perceel zij eveneens per 7 juli 2000 heeft verkregen na een ruilverkaveling.

2.5.

Op het perceel [perceel 5] bevindt zich de [waterloop] , net als een pad en groenstrook aan weerszijden van deze waterloop.

2.6.

Percelen [perceel 3] en [perceel 4] zijn via een brug over de [waterloop] met elkaar verbonden.

2.7.

Als productie 10 heeft [eisende partij] een tekening overgelegd van de ligging van de percelen ten opzichte van elkaar, welke tekening hieronder (nagetekend) is weergegeven:

[afbeelding]

2.8.

In de akte van ruilverkaveling van 7 juli 2000 is een erfdienstbaarheid gevestigd ten behoeve van beekonderhoud, die als volgt luidt:

“het recht van weg ten behoeve van het beekonderhoud om onbelemmerd te komen en te gaan van het heersend erf ( [kavel 1] [toevoeging rechtbank: [perceel 5] van Waterschap Limburg] over het dienend erf (kavel [kavel 2] en [kavel 3] ) [toevoeging rechtbank [perceel 4] van [eisende partij] ] op de minst bezwarende wijze.”

3 Het geschil

in conventie

3.1.

[eisende partij] vordert samengevat:

I een verklaring voor recht dat het de woonvereniging is toegestaan om:

  1. een hekwerk van twee meter hoog te realiseren op de wijze zoals met geel in de schets aangegeven,

  2. twee af te sluiten toegangspoorten van twee meter hoog te realiseren op de wijze zoals met oranje in de schets aangegeven, waarbij aan het Waterschap een set sleutels verstrekt wordt,

II een verklaring voor recht dat op haar percelen geen erfdienstbaarheid ten gunste van het Waterschap rust,

III de proceskosten.

3.2.

Het Waterschap voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

in reconventie

3.3.

Het Waterschap vordert samengevat:

I een verklaring voor recht dat er een erfdienstbaarheid bestaat waarbij [plaats] [perceel 4] het dienend erf is en [plaats] [perceel 5] het heersend erf, inhoudend het recht van weg ten behoeve van het beekonderhoud om onbelemmerd te komen en te gaan van het heersend erf ( [plaats] [perceel 5] ) over het dienend erf ( [plaats] [perceel 4] ) op de minst bezwarende wijze,

II veroordeling van [eisende partij] om binnen 14 dagen na betekening van dit vonnis mee te werken aan het (alsnog) in de leveringsakte van 2011 opnemen van de erfdienstbaarheid ten behoeve van beekonderhoud, bij een door [eisende partij] aan te wijzen notaris en op kosten van de woonvereniging, op straffe van een dwangsom,

III veroordeling van [eisende partij] , althans haar bestuurders/leden in privé mee te werken aan het (alsnog) in de leveringsakte van 2004 opnemen van de erfdienstbaarheid ten behoeve van beekonderhoud, bij een door [eisende partij] aan te wijzen notaris en op kosten van [eisende partij] , op straffe van een dwangsom,

IV een dwangsomveroordeling op het blokkeren van de onderhoudsstrook van [plaats] [perceel 5] en perceel [plaats] [perceel 4] op welke manier dan ook,

V de proceskosten.

3.4.

[eisende partij] voert verweer. Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4 De beoordeling in conventie

De vorderingen onder I

4.1.

De gevorderde verklaringen voor recht onder I moeten worden afgewezen, omdat voor het plaatsen van een hekwerk en toegangspoorten op perceel [perceel 4] een omgevingsvergunning is vereist (waarvan niet is gebleken dat die er is, zodat moet worden aangenomen dat publiekrechtelijk de realisering van hekwerken ter plaatse niet is toegestaan) en bovendien tussen partijen niet langer in geschil is dat sprake is van een erfdienstbaarheid ten gunste van het Waterschap om ten behoeve van het beekonderhoud onbelemmerd te komen en te gaan van het heersend erf ( [perceel 5] van Waterschap Limburg) over het dienend erf ( [perceel 4] ) van [eisende partij] ) op de minst bezwarende wijze. Perceel [perceel 4] is feitelijk de entree van het onderhoudspad langs de [waterloop] . Het plaatsen van een hekwerk en/of toegangspoorten belemmert het gebruik van de erfdienstbaarheid omdat als enerzijds gesteld en anderzijds niet weersproken vaststaat dat het Waterschap dan met haar machines niet de manoeuvres kan uitvoeren die noodzakelijk zijn om doelmatig onderhoud uit te voeren.

4.2.

[eisende partij] stelt dat het Waterschap niet heeft onderbouwt dat een omgevingsvergunning is vereist voor het plaatsen van een hekwerk en toegangspoorten op eigen grond. Onder de Omgevingswet vormen de Waterschapsverordening en de legger de juridische basis om te bepalen of er een vergunningsplicht geldt voor activiteiten in of nabij een dijk, watergang of kernzone. Tijdens de mondelinge behandeling heeft het Waterschap aan de hand van de door haar overgelegde producties 2 en 3 nader toegelicht waarom er volgens haar een vergunningsplicht is. Producties 2 en 3 betreffen delen van een leggerkaart, waarop evenwijdig aan de [waterloop] in blauwe kleur de zogenaamde kernzone is ingetekend. Ter plaatse van de brug die percelen [perceel 3] en [perceel 4] verbindt is daarin geen vernauwing te zien, zodat de rechtbank er als onvoldoende gemotiveerd weersproken er vanuit gaat dat [perceel 4] binnen deze kernzone ligt. Op grond van artikel 2.57 van de Waterschapsverordening Waterschap Limburg is het verboden zonder vergunning een afrastering, hekwerk of schutting te plaatsen in de kernzone. De rechtbank gaat er derhalve vanuit dat de beoogde werken vergunningsplichtig zijn.

4.3.

Voor zover de gevorderde verklaring voor recht betrekking heeft op een hekwerk dat wordt geplaatst buiten de kernzone op eigen grond heeft [eisende partij] geen belang bij het gevorderde, omdat een dergelijke verklaring geen onzekerheid tussen partijen wegneemt aangezien artikel 5:48 BW bepaalt dat de eigenaar van een erf bevoegd is dit af te sluiten.

4.4.

Alle overige stellingen die partijen in het kader van de vordering onder I naar voren hebben gebracht zijn gelet op het voorgaande niet langer relevant.

De vordering onder II

4.5.

Ook de vordering onder II dient te worden afgewezen, omdat [eisende partij] in haar conclusie van antwoord in reconventie onder randnummer 4 heeft erkend dat op haar perceel [perceel 4] een erfdienstbaarheid rust ten behoeve van beekonderhoud op [perceel 5] door het Waterschap

De proceskosten in conventie

4.6.

[eisende partij] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van het Waterschap worden begroot op:

- griffierecht

€

714,00

- salaris advocaat

€

1.306,00

(2 punt × € 653,00)

- nakosten

€

189,00

(plus de verhoging zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

2.209,00

5 De beoordeling in reconventie

De vordering onder I

5.1.

De onder I gevorderde verklaring voor recht zal worden toegewezen, omdat de omschreven erfdienstbaarheid in de conclusie van antwoord in reconventie onder randnummer 4 is erkend.

De vorderingen onder II en III

5.2.

De vorderingen onder II en III beogen het herstel van een fout in een notariële akte. Fouten in een notariële akte kunnen op grond van artikel 45 lid 2 Wet op het Notarisambt worden hersteld en ingeschreven in de registers van het Kadaster (artikel 42 Kadasterwet) als sprake is van kennelijke schrijffouten en kennelijke misslagen. Volgens artikel 45 lid 2 van de Wet op het Notarisambt is de notaris bevoegd kennelijke schrijffouten en kennelijke misslagen in de tekst van een akte te verbeteren ook na het verlijden daarvan. In de memorie van toelichting van dit artikel (Kamerstukken II 1993–1994, 23706, nr. 3, pagina 40) staat dat met het woord “kennelijk" wordt aangegeven dat het objectief duidelijk moet zijn dat het om een schrijffout of misslag gaat. Volgens de memorie van toelichting mag de akte dus geen andere inhoud krijgen. Het alsnog opnemen van een erfdienstbaarheid is geen herstel van een kennelijke schrijffout of misslag, omdat de inhoud van de akte daarmee wijzigt. Er bestaat dan ook geen grond om [eisende partij] te veroordelen tot het meewerken aan herstel van de notariële aktes uit 2004 en 2011.

5.3.

Daarnaast heeft het volgende te gelden. Herstel van de gestelde gebreken in de aktes dient plaats te vinden door de bij de te rectificeren notariële akte betrokken (rechts)personen. Die moeten samen een akte van rectificatie opstellen. Bij de akte van 2011 (waarop vordering II betrekking heeft) waren partij: [bestuurder 1 en 2] en [eisende partij] . Bij de akte van 2004 (waarop de vordering III betrekking heeft) waren betrokken de [de erven] , te weten mevrouw [erfgenaam 1] , mevrouw [bestuurder 2] , mevrouw [bestuurder 1] en de heer [erfgenaam 2] . Aangezien deze personen geen partij zijn in deze procedure, kunnen de vorderingen onder II en III niet worden toegewezen.

De vordering onder IV

5.4.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft het Waterschap toegelicht dat zij met de vordering onder IV bedoelt een verbod om op welke manier dan ook de onderhoudsstrook van [plaats] [perceel 5] en perceel [plaats] [perceel 4] te blokkeren. De vordering onder IV richt zich tegen [bestuurder 1 en 2] (lees: de bestuurders van [eisende partij] ) in privé en niet tegen procespartij [eisende partij] . Aangezien [bestuurder 1 en 2] niet in deze procedure in privé is betrokken, kan deze vordering niet worden toegewezen.

De proceskosten in reconventie

5.5.

Nu beide partijen in reconventie in het ongelijk zijn gesteld, zullen de proceskosten worden gecompenseerd, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt.

6 De beslissing

De rechtbank

in conventie

6.1.

wijst de vorderingen van [eisende partij] af,

6.2.

veroordeelt [eisende partij] in de proceskosten van € 2.209,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [eisende partij] niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

in reconventie

6.3.

verklaart voor recht dat er een erfdienstbaarheid bestaat waarbij [plaats] [perceel 4] het dienend erf is en [plaats] [perceel 5] het heersend erf, inhoudende het recht van weg ten behoeve van het beekonderhoud om onbelemmerd te komen en te gaan van het heersend erf ( [plaats] H [perceel 5] ) over het dienend erf ( [plaats] [perceel 4] ) op de minst bezwarende wijze,

6.4.

compenseert de proceskosten in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

in conventie en in reconventie

6.5.

wijst af het anders of meer gevorderde,

6.6.

verklaart dit vonnis voor wat betreft de veroordeling onder 6.2 uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. dr. Kluin en in het openbaar uitgesproken op

28 oktober 2026.