Bestuursrecht overig

Vrijstelling gebrouwen die meer dan 70% voor de openbare eredienst worden gebruikt. Beroep gegrond…

Rechtbank Midden-Nederland, 18 september 2026

Zaakgegevens

Op 18 september 2026 heeft de Rechtbank Midden-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.

Instantie
Rechtbank Midden-Nederland
Zittingsplaats
Utrecht
Datum uitspraak
18 september 2026
Datum publicatie
16 oktober 2026
Zaaknummer
UTR 25/577 en UTR 25/578
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBMNE:2026:7144
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Vrijstelling gebrouwen die meer dan 70% voor de openbare eredienst worden gebruikt. Beroep gegrond, proceskostenveroordeling.

Uitspraak

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND

Zittingsplaats Utrecht

Bestuursrecht

zaaknummers: UTR 25/577 en UTR 25/578


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 18 september 2026 in de zaak tussen

[eiseres] , uit [plaats] , eiseres,

(gemachtigde: mr. A. Laghmouchi)

en

de heffingsambtenaar van de Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap [gemeente], verweerder

(gemachtigde: T. Jansen).

Procesverloop

1.1

In de beschikking van 31 maart 2024 heeft de heffingsambtenaar op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) de waarde van de onroerende zaak op het adres [adres] 2 in [plaats] (het object) voor het belastingjaar 2023 vastgesteld op € 779.000,- naar de waardepeildatum 1 januari 2022. Bij deze beschikking heeft de heffingsambtenaar aan eiseres als eigenares van dit object ook een aanslag onroerendezaakbelasting en watersysteemheffing opgelegd, waarbij de WOZwaarde als heffingsmaatstaf is gehanteerd. Ook is een aanslag rioolheffing en zuiveringsheffing opgelegd.

1.2

In de beschikking van 31 maart 2024 heeft de heffingsambtenaar op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) de waarde van de onroerende zaak op het adres [adres] 2 in [plaats] (het object) voor het belastingjaar 2024 vastgesteld op € 857.000,- naar de waardepeildatum 1 januari 2023. Bij deze beschikking heeft de heffingsambtenaar aan eiseres als eigenares van dit object ook een aanslag onroerendezaakbelasting en watersysteemheffing opgelegd, waarbij de WOZwaarde als heffingsmaatstaf is gehanteerd. Ook is een aanslag rioolheffing en zuiveringsheffing opgelegd.

1.3

Eiseres is tegen de beschikkingen in bezwaar gegaan. In de uitspraken op bezwaar van 4 december 2024 heeft de heffingsambtenaar het bezwaar van eiseres ongegrond verklaard.

1.3

Eiseres heeft tegen de uitspraken op bezwaar beroep ingesteld. De heffingsambtenaar heeft een verweerschrift ingediend.

1.4

De zaken zijn behandeld op de zitting van 1 september 2026. Gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van de heffingsambtenaar hebben deelgenomen aan de zitting.

Overwegingen

2. Eiseres is in bezwaar en beroep gegaan omdat de heffingsambtenaar er bij het opleggen van de beschikkingen vanuit is gegaan dat het object voor minder dan 70% bestemd is voor de openbare eredienst.

3. De heffingsambtenaar geeft in de verweerschriften aan dat hij, op basis van de plattegronden die tijdens de beroepsfase zijn ingediend, inmiddels van mening is dat de uitzondering van artikel 2, lid 1, sub g van de Uitvoeringsregeling uitgezonderde objecten Wet waardering onroerende zaken (gebouwen voor openbare eredienst) wel van toepassing is. De aanslagen zijn inmiddels dienovereenkomstig verminderd.

4. Dit betekent dat de beroepen gegrond zijn. Eiseres krijgt daarom het door haar betaalde griffierecht terug. Ook geeft dit aanleiding om de heffingsambtenaar te veroordelen in de proceskosten die eiseres heeft moeten maken.

Het geschil

5. In geschil is de hoogte van de te vergoeden proceskosten

De beoordeling van het geschil

Wat vindt eiseres?

6. Eiseres geeft aan dat al in bezwaar uitvoerig is gemotiveerd dat het object een gebouw voor de openbare eredienst betreft. De plattegronden die in beroep zijn overgelegd bevestigen alleen de al bekende indeling en het gebruik. De heffingsambtenaar had dit volgens eiseres eenvoudig kunnen verifiëren. Er heeft geen hoorgesprek plaatsgevonden wat wel de gelegenheid was geweest om hier aanvullende vragen over te stellen. Door de bezwaren toch ongegrond te verklaren heeft de heffingsambtenaar tegen beter weten in gehandeld.

6.1

Op grond van artikel 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in samenhang met artikel 2, eerste lid, onderdeel f van het Besluit proceskosten bestuursrecht (Bpb) en artikel 2, derde lid van het Bpb, kan de rechtbank bij beroepsmatig verleende rechtsbijstand afwijken van het forfaitaire stelsel wanneer sprake is van bijzondere omstandigheden. Volgens de Toelichting bij het Bpb, het commentaar bij artikel 8:75 van de Awb (T&C Awb) en de parlementaire geschiedenis (Kamerstukken II 31 753, nummers 155 en 158), kan dat onder meer indien het bestuursorgaan onredelijk procedeert of de burger nodeloos op kosten jaagt. De Hoge Raad en lagere rechtspraak hebben volgens eiseres bevestigd dat dit ook geldt wanneer een bestuursorgaan volhardt in een kennelijk onjuist standpunt of pas in beroep tot herroeping overgaat.

6.2

Eiseres vindt dat de heffingsambtenaar in bezwaar de aanslagen al had kunnen verminderen. De heffingsambtenaar heeft dit pas in beroep gedaan. Dat is volgens eiseres onredelijk procesgedrag in de zin van artikel 2, lid 3, van het Bpb. Eiseres heeft hierdoor onnodig kosten moeten maken voor het indienen van het beroepschrift, de nadere gronden en de overlegging van bewijsstukken.

6.3

Eiseres verzoekt primair om vergoeding van de werkelijke kosten van € 2.500,- exclusief btw omdat sprake is van beroepsmatig verleende rechtsbijstand door een advocaat tegen een vaste vergoeding. Subsidiair, als de rechtbank het forfaitaire systeem toepast, verzoekt eiseres de vergoeding boven het forfait vast te stellen met toepassing van artikel 2, lid 3 van het Bpb gelet op de bijzondere omstandigheden. Volgens eiseres is een wegingsfactor 1,5 en een verhoging wegens onredelijk procederen gerechtvaardigd, wat leidt tot een vergoeding van ongeveer € 2.000,- tot € 2.500,-.

Wat vindt de heffingsambtenaar?

7. De heffingsambtenaar geeft aan dat eiseres één beroepschrift heeft ingediend waarin beide zaken worden behandeld. De heffingsambtenaar verzoekt om aan de hand van de gebruikelijke criteria een proceskostenvergoeding vast te stellen. Volgens de heffingsambtenaar is er sprake van samenhang tussen de zaken. De heffingsambtenaar merkt nog op dat de beroepsfase niet nodig was geweest als de juiste, duidelijke bouwtekeningen meteen in de bezwaarfase zouden zijn overgelegd.

Wat vindt de rechtbank?

8. De rechtbank overweegt als volgt. Tijdens de zitting is door de heffingsambtenaar (nogmaals) onbetwist gesteld dat de in de beroepsfase overgelegde duidelijke bouwtekeningen hebben geleid tot de constatering dat de moskee onder de uitzondering van artikel 2, eerste lid, onder g van de Uitvoeringsregeling uitgezonderde objecten Wet waardering onroerende zaken valt. Dat in de bezwaarfase tekeningen zijn overgelegd die niet tot deze conclusie hebben geleid komt voor rekening en risico van eiseres. De heffingsambtenaar is niet verplicht om eiseres hierover actief te benaderen of om een hoorzitting te houden zonder dat daarom is verzocht. Op grond van artikel 25, eerste lid van de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen, in afwijking van artikel 7:2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt een belanghebbende gehoord op verzoek. Eiseres heeft geen verzoek daartoe gedaan. Op grond van voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de heffingsambtenaar niet tegen beter weten in heeft gehandeld, onredelijk procedeert, de burger onnodig op kosten jaagt of heeft volhard in een kennelijk onjuist standpunt. De beroepsgronden slagen niet.

8.1

De rechtbank ziet dan ook geen redenen om af te wijken van het Bpb. Van bijzondere omstandigheden is geen sprake. De rechtbank is daarbij van oordeel dat de zaken als samenhangende zaken (artikel 3 van het Bpb) moeten worden gezien, wat betekent dat ze beschouwd worden als één zaak.

8.2

De rechtbank stelt de proceskosten vast op € 1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het bijwonen van de zitting met een waarde per punt van
€ 934,- en wegingsfactor 1).

Immateriële schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn

9. Eiseres heeft verzocht om vergoeding van immateriële schade vanwege overschrijding van de redelijke termijn.

9.1

De heffingsambtenaar heeft de bezwaren ontvangen op 6 mei 2024. In elk geval op was op de datum van het indienen van het verweerschrift, 3 oktober 2025, geen sprake meer van een inhoudelijk geschil. Dit brengt volgens jurisprudentie van de Hoge Raad mee dat de redelijke termijn niet is overschreden en geen recht bestaat op schadevergoeding

Conclusie en gevolgen

10. De beroepen zijn gegrond. De rechtbank zal de uitspraken op bezwaar vernietigen. Omdat partijen overeenstemming hebben bereikt over de vermindering van de aanslagen zal de rechtbank de hoogte van de aanslagen vaststellen conform de door partijen gemaakte afspraken. Omdat de beroepen gegrond zijn moet de heffingsambtenaar het door eiseres betaalde griffierecht vergoeden. Ook wordt de heffingsambtenaar veroordeeld tot vergoeding van de proceskosten. Het verzoek om immateriële schadevergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn wordt afgewezen.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart de beroepen gegrond;

- vernietigt de uitspraken op bezwaar;

- stelt de hoogte van de aanslagen vast conform de door partijen gemaakte afspraken;

- bepaalt dat deze uitspraak in plaats komt van de vernietigde uitspraken op bezwaar;

- veroordeelt de heffingsambtenaar tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiseres;

- bepaalt dat de heffingsambtenaar het griffierecht van € 770,- aan eiseres moet vergoeden;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. E.M. van der Linde, rechter, in aanwezigheid van
P.W. Hogenbirk, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 18 september 2026.

De griffier is verhinderd deze uitspraak te ondertekenen

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden.

Digitaal beroep instellen kan via “Formulieren en inloggen” op www.rechtspraak.nl. Hoger beroep instellen kan eventueel ook nog steeds door verzending van een brief aan het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (belastingkamer), Locatie Arnhem, Postbus 9030, 6800 EM Arnhem.

Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

ECLI:NL:HR:2022:1128.