Bestuursrecht overig

Tussenuitspraak. Wet open overheid (Woo). De rechtbank constateert in deze tussenuitspraak gebreken in het…

Rechtbank Midden-Nederland, 18 september 2026

Zaakgegevens

Op 18 september 2026 heeft de Rechtbank Midden-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.

Instantie
Rechtbank Midden-Nederland
Zittingsplaats
Almere
Datum uitspraak
18 september 2026
Datum publicatie
19 oktober 2026
Zaaknummer
UTR 23/5686 T
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBMNE:2026:7220
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Tussenuitspraak. Wet open overheid (Woo). De rechtbank constateert in deze tussenuitspraak gebreken in het besluit van Staatsbosbeheer op het Woo-verzoek van eiseres. Staatbosbeheer krijgt de gelegenheid om deze gebreken te herstellen.

Uitspraak

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND

Zittingsplaats Almere

Bestuursrecht

zaaknummer: UTR 23/5686 T


proces-verbaal van de mondelinge tussenuitspraak van de enkelvoudige kamer van
18 september 2026 in de zaak tussen

Stichting Hart voor Dieren Oostvaardersplassen, uit Lelystad, eiseres

(gemachtigden: [gemachtigde 1] en [gemachtigde 2] ),

en

de directeur van Staatsbosbeheer

(gemachtigde: mr. K. van Doornik).

Procesverloop

1. Eiseres heeft een verzoek gedaan op grond van de Wet open overheid (Woo). Staatsbosbeheer heeft met het besluit van 24 juli 2023 één document dat ziet op het Woo-verzoek openbaar gemaakt. Met het bestreden besluit van 4 oktober 2023 op het bezwaar van eiseres is Staatsbosbeheer bij dat besluit gebleven.

2. Eiseres heeft tegen het bestreden besluit beroep ingesteld.

3. Staatsbosbeheer heeft een verweerschrift ingediend.

4. De rechtbank heeft het beroep op 18 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigden van eiseres, de gemachtigde van Staatsbosbeheer en afdelingshoofd van Staatsbosbeheer mr. M. van Egmond.

Beoordeling door de rechtbank

5. Eiseres heeft op 21 april 2023 een Woo-verzoek gedaan bij Staatsbosbeheer over twee incidenten in de nacht van 8 op 9 april 2023 in de Oostvaardersplassen. Daarbij heeft een bijzonder opsporingsambtenaar (boa) van Staatsbosbeheer een kruiwagen in beslag genomen en heeft de boa de voorzitter van eiseres geverbaliseerd voor het klimmen over een hek op het terrein van Staatsbosbeheer.

6. Staatsbosbeheer heeft één document, een foto van de kruiwagen, openbaar gemaakt.

7. Eiseres voert aan dat Staatsbosbeheer meer documenten onder zich moet hebben die onder het bereik van het Woo-verzoek vallen. Staatsbosbeheer heeft naar aanleiding van een vergelijkbaar incident op een later moment namelijk wel meer documenten overgelegd nadat eiseres een Woo-verzoek heeft gedaan. Bovendien zou Staatsbosbeheer moeten beschikken over de bodycambeelden van de boa en ook over verslaglegging tussen de boa en de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Verder zou Staatsbosbeheer documenten moeten hebben over de inbeslagname van de kruiwagen, omdat volgens de werkwijze van Staatsbosbeheer ofwel een document wordt opgemaakt over de inbeslagname of melding wordt gedaan van het gevonden voorwerp aan de gemeente.

8. De rechtbank constateert dat het bestreden besluit gebreken bevat. Staatsbosbeheer moet documenten openbaar maken die binnen het bereik van het Woo-verzoek vallen en die ten tijde van het Woo-verzoek beschikbaar waren. Wat er niet is, kan niet openbaar worden gemaakt. Daarbij moet Staatsbosbeheer inzicht geven in de zoekslag die is gedaan naar documenten die vallen binnen het bereik van het Woo-verzoek. Daarna is het aan eiseres om aannemelijk te maken dat er meer documenten zijn.

9. In het primaire besluit en het bestreden besluit staat geen concrete informatie over de zoekslag. Daar staat alleen in dat Staatsbosbeheer heeft gezocht in het (digitaal) archief en de systemen en de betrokken collega’s heeft geraadpleegd. Op de zitting heeft Staatsbosbeheer een e-mail overgelegd met gerichte vragen aan de betreffende boa. De rechtbank constateert dat de vragen heel specifiek zijn en er geen algemene vraag wordt gesteld om alle beschikbare stukken aan te leveren over de twee incidenten. De boa heeft de vragen in zijn reactie van 2 mei 2023 bovendien niet allemaal beantwoord. Daarnaast ziet de rechtbank aanleiding in het dossier en de toelichting van Staatsbosbeheer op de zitting dat er meer documenten zouden kunnen zijn. Om deze reden kan de rechtbank de rechtsgevolgen van het besluit niet in stand laten, zoals Staatsbosbeheer heeft verzocht. De rechtbank kan namelijk niet vaststellen dat nu alle informatie is gevonden.

10. Staatsbosbeheer zal opnieuw moeten zoeken naar documenten die vallen binnen het bereik van het Woo-verzoek. De rechtbank wijst hierna op een aantal specifieke aandachtspunten, aan de hand van de beroepsgronden van eiseres.

11. In de reactie van de boa van 2 mei 2023 noemt de boa dat hij de processen-verbaal nog moet opstellen. Gelet op het tijdsverloop tussen het incident van 9 april 2023 en dit bericht vindt de rechtbank het aannemelijk dat op het moment van het Woo-verzoek Staatsbosbeheer beschikte over notities of aantekeningen van de boa over het incident, om de processen-verbaal aan de hand daarvan te kunnen opstellen. Dit komt ook overeen met de verklaring van de gemachtigde van eiseres dat hij heeft gezien dat de boa tijdens het incident op papier notities maakte. Als Staatsbosbeheer deze documenten inmiddels niet meer heeft, dan moet Staatsbosbeheer uitleggen hoe dit is verlopen en waarom de notities er niet meer zijn.

12. Wat betreft de communicatie tussen het OM en de politie ziet de rechtbank dat daar in de e-mail naar de boa wel om is gevraagd, maar dat daar door de boa geen reactie op is gegeven. De rechtbank vindt het wel aannemelijk dat de kennisgeving van de inbeslagname niet bestond op het moment van het Woo-verzoek. Uit het bericht van de boa van 2 mei 2023 blijkt namelijk dat de boa die kennisgeving nog moest opstellen. Dit document kon er dus niet zijn op het moment van het Woo-verzoek. Op de zitting heeft de gemachtigde van Staatsbosbeheer nog opgemerkt dat als eiseres die documenten wil hebben een nieuw Woo-verzoek moet worden ingediend. Dat ligt nu niet bij de rechtbank voor.

13. Wat betreft de bodycambeelden van de betreffende boa stelt Staatsbosbeheer in het bestreden besluit dat deze na vijf dagen automatisch worden verwijderd, tenzij actief wordt besloten om deze om een bepaalde reden te bewaren. Op de website van Staatsbosbeheer staat daarentegen dat bodycambeelden pas na 28 dagen automatisch worden verwijderd. Ook op dit punt ontbreekt er een motivering over de beschikbaarheid van de bodycambeelden en of deze er wel of niet waren op het moment van het Woo-verzoek. Staatsbosbeheer moet dit dus uitleggen. De voorzitter van eiseres heeft bovendien opgeworpen dat er mogelijk nog acties door het OM tegen hem worden ondernomen en de beelden om die reden misschien wel bewaard zijn.

14. De rechtbank heeft hiervoor een aantal punten besproken die in deze procedure specifiek aan bod zijn gekomen, maar daarnaast zal Staatsbosbeheer in het algemeen opnieuw een zoekslag moeten doen naar documenten die zien op het Woo-verzoek. Staatsbosbeheer heeft op de zitting namelijk zelf toegelicht dat op het moment van het Woo-verzoek intern nog niet alle procedures rondom het vastleggen en bewaren van gegevens op orde waren, onder andere rond inbeslagnames. Het is daarom ook mogelijk dat informatie is opgeslagen op locaties waar nu niet als eerste wordt gezocht. Het is dus niet voldoende als Staatsbosbeheer alleen een nadere zoekslag doet en uitleg geeft over de hierboven genoemde specifieke punten.

15. De rechtbank stelt Staatsbosbeheer in de gelegenheid om de gebreken in het bestreden besluit te herstellen. Staatsbosbeheer kan de gebreken in het bestreden besluit herstellen met een aanvullende motivering als na het uitvoeren van de nieuwe zoekslag blijkt dat de foto van de kruiwagen toch het enige document is dat valt binnen het bereik van het Woo-verzoek. Als Staatsbosbeheer wel nieuwe documenten aantreft, zal er een nieuw besluit moeten worden genomen. De rechtbank bepaalt dat Staatsbosbeheer het gebrek kan herstellen binnen zes weken na verzending van het proces-verbaal van deze tussenuitspraak. Staatsbosbeheer moet zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen twee weken na de verzending van dit proces-verbaal, meedelen aan de rechtbank of zij gebruik maakt van de gelegenheid het gebrek te herstellen. Als Staatsbosbeheer een herstelpoging doet, krijgt eiseres daarna de gelegenheid om binnen vier weken daarop te reageren, waarna de rechtbank beslist hoe de procedure verder zal lopen. De rechtbank kan dan het onderzoek sluiten en uitspraak doen, vragen om meer informatie of een tweede zitting houden.

16. De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan tot de einduitspraak op het beroep. Dat laatste betekent ook dat zij over de proceskosten en het griffierecht nu nog geen beslissing neemt.

Beslissing

De rechtbank:

- draagt Staatsbosbeheer op binnen twee weken na verzending van dit proces-verbaal de rechtbank mee te delen of hij gebruik maakt van de gelegenheid het gebrek te herstellen;

- stelt Staatsbosbeheer in de gelegenheid om binnen zes weken na verzending van dit proces-verbaal het gebrek te herstellen met inachtneming van de overwegingen en aanwijzingen in deze tussenuitspraak;

- houdt iedere verdere beslissing aan.

Deze uitspraak is gedaan door mr. M. van der Knijff, rechter, in aanwezigheid van
mr.B.J. van Rossum, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op 18 september 2026.

De rechter is verhinderd dit

proces-verbaal te ondertekenen.

griffier

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:


Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Tegen deze tussenuitspraak staat nog geen hoger beroep open. Tegen deze tussenuitspraak kan hoger beroep worden ingesteld tegelijkertijd met hoger beroep tegen de (eventuele) einduitspraak in deze zaak.

Zie artikel 8:51a, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Zie artikel 8:51b, eerste lid van de Awb.