Civiel recht overig
incidentele vordering tot zekerheidstelling afgewezen. Executiegeschil verkoop woning over hoogte vordering…
Rechtbank Midden-Nederland, 21 oktober 2026
ECLI:NL:RBMNE:2026:7758 · Rechtbank Midden-Nederland · 21 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-midden-nederland/civiel-recht/civiel-recht-overig/kort-geding/ecli-nl-rbmne-2026-7758
Zaakgegevens
Op 21 oktober 2026 heeft de Rechtbank Midden-Nederland in kort geding uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.
- Instantie
- Rechtbank Midden-NederlandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Lelystad
- Datum uitspraak
- 21 oktober 2026
- Datum publicatie
- 1 november 2026
- Zaaknummer
- C/16/618071 / KL ZA 26-257
- Rechtsgebied
- Civiel recht » Civiel recht overig
- Procedure
- Kort gedingKort gedingEen snelle procedure bij de voorzieningenrechter voor spoedeisende zaken, met een voorlopig oordeel.Meer uitleg
- Advocaat
- mr. S.M. Hop, mr. R.G.J.M. Onderdonck
- ECLI
- ECLI:NL:RBMNE:2026:7758
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
incidentele vordering tot zekerheidstelling afgewezen. Executiegeschil verkoop woning over hoogte vordering hypotheekhouder ten aanzien van beding dagvergoeding van € 1.000,00 per dag. Deel opbrengst verkoop onder te brengen in depot bij notaris.
Uitspraak
RECHTBANK Midden-Nederland
Civiel recht
Zittingsplaats Lelystad
Zaaknummer: C/16/618071 / KL ZA 26-257
Vonnis in kort geding van 21 oktober 2026
in de zaak van
[eiser] ,
te [plaats 1] (Kazachstan),
eisende partij,
hierna te noemen: [eiser] ,
advocaat: mr. S.M. Hop,
tegen
[gedaagde] B.V.,
te [plaats 2] ,
gedaagde partij,
hierna te noemen: [gedaagde] ,
advocaat: mr. R.G.J.M. Onderdonck.
1 De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
-
de dagvaarding van [eiser] met 17 producties;
-
de akte eiswijziging van [eiser] met productie 18;
-
de incidentele conclusie tot zekerheidstelling op grond van artikel 224 Rv;
-
de producties 1 tot en met 14 van [gedaagde] ;
-
de pleitnotities van [eiser] en [gedaagde] .
Op 30 september 2026 vond de mondelinge behandeling plaats. Partijen waren met hun advocaten aanwezig. Namens [gedaagde] was haar directeur de heer [A] met zijn familielid de heer [B] aanwezig.
Ten slotte is besloten dat vandaag uitspraak wordt gedaan.
2 De achtergrond en feiten
[eiser] is eigenaar van de woning met ondergrond en toebehoren aan de [adres] in [plaats 3] (hierna: het Registergoed). Om een executieverkoop van het Registergoed te voorkomen, hebben [eiser] en [gedaagde] op 21 mei 2025 een koopovereenkomst gesloten. [gedaagde] zou het Registergoed kopen voor € 485.000,00 en 50% van de gerealiseerde winst aan [eiser] vergoeden. Verder zou [gedaagde] betalingen namens [eiser] doen om de executieverkoop van het Registergoed af te wenden. In totaal heeft [gedaagde] € 240.287,74 betaald aan [eiser] en/of aan schuldeisers van [eiser] .
[eiser] heeft op enig moment aangegeven dat hij het Registergoed toch niet wilde verkopen. Partijen hebben daarop de koopovereenkomst ontbonden en betalingsafspraken gemaakt. [eiser] zou het bedrag van € 240.287,74 terugbetalen en
€ 200.000,00 betalen als compensatie voor misgelopen winst (in totaal € 440.287,74). Die afspraken heeft [eiser] in een brief bevestigd. Op 25 oktober 2025 heeft [eiser] daarnaast aan [gedaagde] gemaild:
‘Zoals telefonisch besproken informeer ik je over het volgende: indien uiterlijk dinsdag 28 oktober het overeengekomen bedrag niet is betaald aan [gedaagde] zal er vanaf deze datum voor elke dag verdere vertraging een bedrag van € 1000 als vergoeding voor verdere vertraging verschuldigd zijn.’
De afspraken zijn vervolgens op 20 november 2025 vastgelegd in een notariële akte met als titel ‘Lening- en hypotheekakte en waardeloosverklaring inschrijving koopovereenkomst’ en verwoord “Bij deze akte leggen partijen de ontbinding van de koopovereenkomst vast, alsmede de betaling van de geldlening en de verlening van zekerheidsrechten”. In de notariële akte staat verder onder andere:
‘4. Voor iedere dag dat verkoper de hiervoor onder 1. en 2. genoemde bedragen later dan acht en twintig oktober tweeduizend vijf en twintig terugbetaald (de rechtbank voegt toe: het gaat om het bedrag van totaal € 440.287,74), vergoedt verkoper aan koper een duizend euro (€ 1.000,00) per dag;
5. Tot zekerheid voor de betaling van de voorgeschoten bedragen (…), de compensatie (…) en de omschreven vergoeding van duizend euro (…) per dag, zal verkoper een eerste recht van hypotheek en pand verstrekken op het recht van eigendom van het registergoed.
6. Tot het moment van betaling van het totaal door verkoper aan koper verschuldigde beschouwen partijen het totaalbedrag als een geldlening. (…)
3 Overeenkomst en bedrag van de lening
De schuldenaar en de schuldeiser sluiten hierbij een leningsovereenkomst voor een bedrag van (…) €440.287,74, te vermeerderen met (…) € 1.000,00 voor iedere dag die verstrijkt sinds acht en twintig oktober tweeduizend vijf en twintig en de dag van betaling.(..)
3 Terugbetaling van de lening
Looptijd lening
De lening moet uiterlijk op acht en twintig april tweeduizend zes en twintig helemaal zijn afgelost. Alle verplichtingen van de schuldenaar uit deze overeenkomst zijn op die datum direct opeisbaar.
4 Rente
De lening is renteloos. In plaats daarvan betaalt de schuldenaar voor iedere dag dat het totaalbedrag van (…)( € 440.287,74) later dan acht en twintig oktober tweeduizend vijf en twintig wordt terugbetaald, (…) (€ 1.000,00), welke dagvergoeding tegelijk met de betaling van de geldlening zal plaatsvinden. (…)
6. Te laat betalen
Als de schuldenaar een bedrag dat hij op grond van deze overeenkomst moet betalen niet op tijd betaalt, moet hij een rente betalen over het achterstallige bedrag. Deze rente wordt berekend op basis van een jaarrente van zes procent, tenzij de rente die over de lening moet worden betaald hoger is. In dat laatste geval is de rente gelijk aan de rente die over de lening moet worden betaald. (…)
Hoofdstuk 8.
Notariële voorlichting in verband met deze lening- en hypotheekakte (Belehrung)
De zekerheidsgever is door mij, notaris, op de hoogte gesteld van de gevolgen van het aangaan van de leningsovereenkomst en de vestiging van de in deze akte vermelde zekerheidsrechten. Hierbij is in het bijzonder aandacht besteed aan de dagvergoeding die partijen zijn overeengekomen. De zekerheidsgever verklaart dat hij van de risico’s op de hoogte is en deze accepteert.(..)
[eiser] heeft niet op uiterlijk 28 april 2026 betaald, zoals wel was afgesproken. [gedaagde] heeft daarom de openbare executoriale verkoop van het Registergoed aangekondigd.
De executoriale veiling was oorspronkelijk gepland op 10 september 2026. [eiser] heeft herfinanciering en een koper gevonden voor het Registergoed. Daarom is [eiser] dit kort geding gestart en heeft hij een verzoek tot toestemming voor onderhandse executoriale verkoop ingediend. De openbare executoriale verkoop is geschorst totdat op het verzoek is beslist.
Op 30 september 2026 heeft de voorzieningenrechter de vordering in dit kortgeding en het verzoek in de verzoekschriftprocedure tijdens een mondelinge behandeling met partijen besproken. Vandaag wordt in dit kortgeding en in de verzoekschriftprocedure een beslissing genomen.
3 Het geschil
Partijen zijn verdeeld over de hoogte van de vordering die [eiser] aan [gedaagde] moet betalen.
[eiser] wil het Registergoed zelf houden en de executie door [gedaagde] door lossing beëindigen. Hij vordert primair en subsidiair medewerking van [gedaagde] om de hypotheek met een bedrag van € 457.667,27 - of een door de rechtbank te bepalen bedrag - te lossen en te laten royeren. Als dit niet mogelijk is, wil [eiser] meer subsidiair dat de notaris bij een onderhandse executoriale verkoop niet meer uitkeert dan
€ 457.668,27 - of een door de rechtbank te bepalen bedrag - aan [gedaagde] en dat het meerdere in depot bij de notaris blijft staan totdat partijen daarover overeenstemming hebben bereikt of totdat daarover in de bodemprocedure is beslist. Ten slotte vordert [eiser] dat [gedaagde] een verbod krijgt om verdere executiemaatregelen te treffen of verhaal te nemen ter incasso van de dagvergoeding. Aan alle vorderingen verbindt [eiser] een dwangsom.
[gedaagde] wil niet meewerken aan het lossen en royeren van de hypotheek, omdat dat betekent dat haar zekerheid voor betaling van de dagvergoeding van € 1.000,00 per dag vervalt. Zij meent dat zij naast de hoofdsom met rente en executiekosten van in totaal € 457.667,27 ook recht heeft op meer dan € 322.000,00 vanwege de dagvergoeding.
4 De beoordeling
In het incident tot zekerheidstelling
[gedaagde] heeft allereerst een incidentele vordering tot zekerheidstelling van de proceskosten ingediend, omdat [eiser] in Kazachstan woont. Op grond van artikel 224 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv) moet een partij die een procedure in Nederland start maar in het buitenland woont, zekerheid stellen voor de proceskosten. Het doel van deze regel is te voorkomen dat een partij die gelijk krijgt wordt geconfronteerd met een proceskostenveroordeling die in het buitenland niet geïnd kan worden.
Artikel 224 Rv noemt vier uitzonderingen op het stellen van zekerheid. [eiser] heeft een beroep gedaan op twee uitzonderingen.
Allereerst stelt [eiser] dat het voldoende aannemelijk is dat een eventuele proceskostenveroordeling in Nederland verhaalbaar is (artikel 224 lid 2 sub c Rv), omdat hij in ieder geval twee onroerende zaken heeft in Nederland. Het beroep op deze uitzondering slaagt niet, omdat [eiser] onvoldoende heeft aangetoond dat de waarde van de onroerende goederen verhaal van de proceskosten toelaat. Daarbij weegt mee dat in dit kort geding juist de hypotheek op één van de onroerende goederen centraal staat en [gedaagde] het standpunt in deze procedure inneemt dat van overwaarde geen sprake is. [eiser] heeft bovendien niet aangetoond dat zijn andere onroerend goed hypotheek- en beslagvrij is of dat er overwaarde is.
Ten tweede stelt [eiser] dat zijn effectieve toegang tot de rechter belemmerd wordt als hij zekerheid moet stellen (artikel 224 lid 2 sub d Rv). Een schending van de effectieve toegang tot de rechter is vooral aan de orde als de financiële middelen van [eiser] voor het stellen van zekerheid een te groot obstakel zijn. [eiser] heeft echter juist gezegd dat zijn financiële situatie het toelaat de proceskosten te betalen, zodat de voorzieningenrechter ervan uitgaat dat hij ook zekerheid kan stellen. [eiser] heeft verder niet concreet onderbouwd dat het stellen van zekerheid voor hem vanwege administratieve redenen problematisch of onmogelijk is. Dat er weinig tijd was om dit te regelen en het gaat om een spoedprocedure, zoals [eiser] tijdens de mondelinge behandeling liet weten, is onvoldoende. [eiser] had ten minste alvast contact kunnen leggen met de juiste personen of instanties om zekerheid te regelen. Ook had hij tijdens de mondelinge behandeling alsnog zekerheid kunnen aanbieden. Dat heeft hij niet gedaan.
Het voorgaande betekent dat de uitzonderingsgronden van artikel 224 Rv zich niet voordoen en [eiser] strikt genomen zekerheid moet stellen voor de proceskosten van deze procedure. De voorzieningenrechter ziet echter reden om hiervan af te wijken, omdat de inhoudelijke mondelinge behandeling op 30 september 2026 met instemming van partijen al heeft plaatsgevonden en de voorzieningenrechter vandaag zowel op het incident als inhoudelijk een beslissing neemt. In die inhoudelijke beslissing worden de proceskosten gecompenseerd, zodat [gedaagde] in het incident geen belang meer heeft bij zekerheidsstelling voor de proceskosten.
De inhoudelijke beoordeling van de vordering
Het spoedeisend belang
In dit geval gaat het om een kortgedingprocedure. Dat betekent dat [eiser] een spoedeisend belang bij zijn vorderingen moet hebben. Dat spoedeisend belang is er, gelet op de aard van een executiegeschil en het dreigende nadeel dat [eiser] door de executie stelt te hebben.
Het toetsingskader
Het uitgangspunt is dat executie op basis van een hypothecair zekerheidsrecht uitgevoerd mag worden. Het kan gerechtvaardigd zijn om af te wijken van dit uitgangspunt als de geëxecuteerde belang heeft bij behoud van de bestaande toestand en dit belang zwaarder weegt dan het belang van de executerende hypotheekhouder bij het
doorzetten van de executie. Ook moet de hypotheekhouder bevoegd zijn tot executie en moet de tenuitvoerlegging rechtmatig zijn. Ten slotte moet het uitoefenen van de executiebevoegdheid in overeenstemming zijn met de eisen van redelijkheid en billijkheid en mag de hypotheekhouder van zijn bevoegdheid geen misbruik maken. De hypotheekhouder moet bij voortzetting van de executie een in redelijkheid te respecteren belang hebben, waarbij alle omstandigheden van het geval in de belangenafweging dienen te worden betrokken.
[gedaagde] maakt geen misbruik van recht
[eiser] voert allereerst aan dat [gedaagde] misbruik van recht maakt, omdat [gedaagde] zonder belang weigert mee te werken aan lossing en royement. Volgens [eiser] heeft [gedaagde] geen belang bij verdere executie, omdat de verwachte opbrengst bij executoriale verkoop € 275.000,00 is (dit is de opiniewaarde) terwijl [eiser] € 457.667,27 aanbiedt. De stelling van [eiser] slaagt echter niet, omdat er voorafgaand aan dit kort geding en de verzoekschriftprocedure twee onderhandse biedingen op het Registergoed zijn gedaan van meer dan € 600.000,00. Zij maakt gelet op die biedingen geen misbruik van recht door niet akkoord te gaan met lossing en royement van de hypotheek tegen betaling van € 457.667,27. Temeer nu zij vindt dat haar vordering hoger is.
De dagvergoeding is een geldig boetebeding en moet waarschijnlijk gematigd worden
[eiser] betwist de rechtsgeldigheid en de hoogte van de dagvergoeding. Hij doet een beroep op nietigheid, vernietiging en matiging daarvan.
De dagvergoeding is een boetebeding
De voorzieningenrechter komt voorlopig tot het oordeel dat partijen kennelijk een geldleningsovereenkomst sloten - dit blijkt uit de expliciete woorden in de notariële akte - en dat de dagvergoeding een contractuele boete in de zin van artikel 6:91 BW is, gelet op de functie en de gevolgen daarvan. Een boetebeding is namelijk ieder beding waarin is bepaald dat de schuldenaar, als hij tekortschiet in de nakoming van zijn verbintenis, een geldsom moet betalen. In dit geval is [eiser] de dagvergoeding verschuldigd als hij na de afgesproken datum en dus te laat, betaald. Dat blijkt uit de e-mail van 25 oktober 2025 van [eiser] en uit de notariële akte. Daarmee is aan de vereisten in artikel 6:91 BW voldaan. De stelling van [gedaagde] dat de dagvergoeding is afgesproken ter dekking van kosten van [gedaagde] , brengt in deze conclusie geen verandering. In artikel 6:91 BW staat namelijk dat het niet uitmaakt of het bedrag een schadevergoeding of alleen een aansporing tot nakoming is. Bovendien staat niet vast dat [gedaagde] daadwerkelijk € 1.000,00 aan kosten per dag maakte door een latere betaling van [eiser] .
Het boetebeding is niet nietig
[eiser] heeft aangevoerd dat het boetebeding nietig is vanwege strijd met de wet en openbare orde. Deze stelling slaagt niet.
Van strijd met een dwingend wetsartikel is niet gebleken. De artikelen 6:91 en 6:92 BW, waarnaar [eiser] verwijst, zijn niet van dwingend recht. Dat betekent dat partijen hiervan mogen afwijken en dat hebben zij met hun betalingsafspraken gedaan.
Ook is het boetebeding niet in strijd met de openbare orde. Hiervan is sprake als essentiële beginselen en belangen van de samenleving in het gedrang komen. [eiser] vindt dat er sprake is van strijd met de openbare orde omdat er naast het boetebeding 6% rente verschuldigd is over achterstallige bedragen, het boetebeding geen maximum kent, de boete nu niet meer in verhouding staat tot de oorspronkelijke hoofdsom of schade en er bovendien een ruime zekerheidsstelling van € 750.000,00 is afgesproken. De drempel van strijd met de openbare orde, is hiermee niet gehaald. Het boetebeding lijkt een gefixeerd schadebeding te zijn, voor de rente die [gedaagde] misloopt bij late betaling van [eiser] . Dat staat in artikel 4 van de notariële akte. Dat is op zichzelf geen nietige afspraak. Bovendien hebben partijen de dagvergoeding van € 1.000,00 afgesproken toen zij er beiden vanuit leken te gaan dat [eiser] op korte termijn kon betalen en [eiser] al meerdere malen had toegezegd te betalen. Het is daarbij onduidelijk hoe het boetebeding precies tot stand is gekomen en wat de verhouding is tot de schade van [gedaagde] , maar in dit kort geding is geen ruimte om daar onderzoek naar te doen. Vast staat echter wel dat de notaris het boetebeding expliciet met [eiser] heeft besproken en dat [eiser] de risico’s daarvan heeft geaccepteerd, zo blijkt uit de ‘Belehrung’ in de notariële akte. Onder deze omstandigheden kan vooralsnog niet van een nietige afspraak worden gesproken. Ook is niet gebleken dat [gedaagde] deze afspraak alleen maar maakte omdat zij wist dat de boete tot meer dan € 322.000,00 zou oplopen. Dat de boete inmiddels erg hoog is opgelopen en niet meer in verhouding lijkt te staan tot de oorspronkelijke prestatie of het belang van [gedaagde] , weegt mee bij de vraag of matiging van de boete op zijn plaats is maar leidt niet tot strijd met de openbare orde.
Het boetebeding wordt niet vernietigd
[eiser] vindt verder dat het boetebeding vernietigd moet worden en voert drie grondslagen aan. De voorzieningenrechter komt voorlopig tot de conclusie dat de dagvergoeding niet vernietigbaar is.
Het beroep op vernietiging op grond van artikel 6:233 BW veronderstelt dat [eiser] het boetebeding beschouwt als een algemene voorwaarde. Uit artikel 6:231 onder a BW volgt dat een algemene voorwaarde een beding is dat is opgesteld om in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen. Op grond van artikel 3 lid 1 van Richtlijn 93/13/EEG, waarnaar [eiser] ook verwijst, kan een beding waarover niet afzonderlijk is onderhandeld onder omstandigheden vernietigd worden. In dit geval is de voorzieningenrechter voorlopig van oordeel dat het boetebeding geen algemene voorwaarde is en dat daarover afzonderlijk is onderhandeld. Er is namelijk niet gebleken dat het boetebeding in meerdere overeenkomsten van [gedaagde] wordt gebruikt of in de toekomst zal worden gebruikt. Verder is de afspraak tot betaling van de dagvergoeding in een telefoongesprek voor of op 25 oktober 2025 gemaakt, zo blijkt uit de e-mail van 25 oktober 2025 waarin [eiser] de dagvergoeding bevestigt. [eiser] heeft weliswaar gesteld dat hij de dagvergoeding niet heeft voorgesteld en dat hij gelet op de sfeer en verhouding niet anders kon dan instemmen met het boetebeding, maar [gedaagde] betwist dit. In dit kort geding is geen ruimte om hierover bewijs te verzamelen. De financiële gevolgen van de dagvergoeding zijn vervolgens bij het sluiten van de notariële akte nog eens expliciet door de notaris met [eiser] besproken en in de notariële akte staat dat [eiser] deze gevolgen accepteert. Onder deze omstandigheden is niet aannemelijk dat de boete bestemd was om in meerdere overeenkomsten te worden opgenomen, eenzijdig is opgelegd en daarover niet is onderhandeld. Vernietiging is daarom niet aan de orde.
Ten tweede doet [eiser] een beroep op vernietiging van het boetebeding wegens misbruik van omstandigheden als bedoeld in artikel 3:44 lid 4 BW. Hij stelt dat hij in een financiële noodsituatie zat, omdat een executieverkoop van zijn woning dreigde en hij volledig afhankelijk was van [gedaagde] . De voorzieningenrechter is het echter met [gedaagde] eens dat vooralsnog niet is gebleken dat [eiser] op het moment van het afspreken van het boetebeding in deze noodsituatie verkeerde of volledig afhankelijk was. De executieverkoop dreigde voordat [eiser] en [gedaagde] de oorspronkelijke koopovereenkomst van mei 2025 sloten. [eiser] heeft vervolgens zelf gevraagd de koopovereenkomst met [gedaagde] te ontbinden en betaling aan [gedaagde] toegezegd, zoals uitgewerkt in de notariële akte. Van misbruik van omstandigheden is daarom vooralsnog geen sprake.
Tijdens de mondelinge behandeling heeft [eiser] ten slotte een beroep gedaan op vernietiging van het boetebeding gelet op de redelijkheid en billijkheid, door de wijze van totstandkoming. [eiser] heeft geen concrete onderbouwing gegeven van dit standpunt. Partijen verschillen bovendien van mening over de manier waarop het boetebeding is afgesproken en wie het initiatief daartoe heeft genomen. Vooralsnog is er daarom geen reden het boetebeding te vernietigen vanwege de eisen van redelijkheid en billijkheid.
Het is aannemelijk dat de boete gematigd wordt
[eiser] doet ten slotte een beroep op matiging van de boete. Voor matiging is plaats als de billijkheid dit klaarblijkelijk eist (artikel 6:94 BW). De bevoegdheid moet terughoudend door de rechter worden toegepast. Hiervan is alleen sprake als de toepassing van het boetebeding in de gegeven omstandigheden tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. Bij de beoordeling hiervan wordt bijvoorbeeld gelet op de verhouding tussen de werkelijke schade en de hoogte van de boete, maar ook op de aard van de overeenkomst, de inhoud en strekking van het beding en de omstandigheden waaronder het is ingeroepen. De rechter mag daarbij ook gewicht toekennen aan de hoedanigheid van partijen, zoals het zijn van particulier. Ook de omstandigheden waaronder de tekortkoming tot stand is gekomen, zijn van belang. De rechter kan matigen tot een bedrag dat niet klaarblijkelijk onbillijk is.
De voorzieningenrechter komt voorlopig tot het oordeel dat [eiser] een boete verschuldigd is, maar dat de kans aanwezig is dat deze in een bodemprocedure wordt gematigd tot een bedrag dat niet klaarblijkelijk onbillijk is. Voor dit oordeel is van belang dat partijen er bij het maken van de afspraak vanuit gingen dat [eiser] op korte termijn zou betalen. In de e-mail van 25 oktober 2025 schrijft [eiser] immers dat hij € 1.000,00 per dag betaalt als hij op 28 oktober 2025 - dus slechts drie dagen later - nog niet heeft betaald. De boete is vervolgens niet gemaximeerd in bedrag en tijd, waardoor deze erg hoog is geworden. De boete is immers half september 2026 opgelopen tot meer € 322.000,00 en dat is een aanzienlijk bedrag gelet op de oorspronkelijke hoofdsom van € 440.297,74. Dat [gedaagde] daadwerkelijk € 1.000,00 aan kosten maakt doordat [eiser] te laat betaald, is verder niet gebleken, zodat het de vraag is of de boete nog in verhouding staat tot de schade van [gedaagde] . Ten slotte weegt mee dat [eiser] een particulier is, terwijl [gedaagde] een professionele partij is. Al deze omstandigheden leiden ertoe dat voor matiging van de boete aanleiding lijkt te zijn.
In dit kort geding is geen ruimte om een bedrag vast te stellen dat niet klaarblijkelijk onbillijk is, tegen betaling waarvan de hypotheek gelost en geroyeerd wordt. De voorzieningenrechter heeft namelijk geen inzicht in de precieze omstandigheden waaronder het boetebeding is afgesproken (daarover hebben partijen discussie) en de hoogte van de schade die [gedaagde] lijdt door te late betaling. De voorzieningenrechter raadt partijen aan om met elkaar in overleg te gaan over de hoogte van de dagvergoeding, zodat een bodemprocedure met alle tijd en kosten misschien voorkomen kan worden.
De primaire en subsidiaire vordering van [eiser] worden afgewezen
Uit het voorgaande blijkt dat de dagvergoeding vooralsnog niet nietig of vernietigbaar is, maar dat de boete naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter niet volledig betaald hoeft te worden door matiging.
[eiser] wil de hypotheek graag lossen en laten royeren zonder de (volledige) dagvergoeding te betalen. De primaire en subsidiaire vordering van [eiser] zien op dit doel. Deze vorderingen kunnen niet worden toegewezen. Tijdens de mondelinge behandeling bleek dat [eiser] herfinanciering heeft voor € 460.000,00 en dat zijn vordering tot lossing van de hypotheek ziet op de hoofdsom, rente en executiekosten. Toewijzing van de primaire of subsidiaire vordering van [eiser] zou betekenen dat de hypotheek van [gedaagde] vervalt en [gedaagde] geen enkele vorm van zekerheid meer heeft voor betaling van de dagvergoeding, terwijl nog niet duidelijk is of zij aanspraak kan maken op (een deel van) de dagvergoeding. Het belang van [gedaagde] bij behoud van zekerheid weegt zwaarder dan het belang van [eiser] bij lossing en royement, mede gelet op het uitgangspunt dat executie op basis van een hypothecair zekerheidsrecht uitgevoerd mag worden.
De meer subsidiaire vordering van [eiser] kan worden toegewezen
Meer subsidiair wenst [eiser] - als het verzoek tot onderhandse executoriale verkoop wordt toegewezen - dat het bedrag boven € 457.667,27 bij de notaris in depot blijft staan totdat partijen afspraken hebben gemaakt over de dagvergoeding of daarover in een bodemprocedure is beslist. In de verzoekschriftprocedure kan het verzoek tot executoriale onderhandse verkoop (voorwaardelijk) worden toegewezen, zodat de voorzieningenrechter in dit kort geding aanleiding ziet om de meer subsidiaire vordering van [eiser] toe te wijzen. De daarbij gevorderde dwangsom wordt gemaximeerd op € 300.000,00.
[gedaagde] heeft gesteld dat er voor het betwiste gedeelte van de vordering (vervangende) zekerheid moet worden gesteld. Bij toewijzing van deze meer subsidiaire vordering vindt verkoop van het Registergoed plaats tegen het hoogste bod en verdwijnt het hypotheekrecht van [gedaagde] op het Registergoed. Er wordt vervolgens een depot bij de notaris aangehouden voor het betwiste gedeelte van de vordering. Er is geen reden om in dit kort geding te beslissen dat [eiser] extra (vervangende) zekerheid moet stellen, voor zover de totale vordering van [gedaagde] niet is gedekt door het depot.
Het verbod op verder executiemaatregelen wordt toegewezen
Ten slotte heeft [eiser] gevorderd dat aan [gedaagde] een verbod wordt opgelegd om voor de dagvergoeding conservatoire of executoriale (beslag)maatregelen te treffen, op straffe van een dwangsom van € 50.000,00. [eiser] meent dat er eerst duidelijkheid moet zijn over de dagvergoeding en dat tot die tijd geen executiemaatregelen meer genomen mogen worden. Deze vordering zal worden toegewezen. De voorzieningenrechter is van oordeel dat, gelet op bovengenoemde overwegingen ten aanzien van de te verwachten matiging van de boete, thans (voorlopig) voldoende zekerheid wordt geboden aan [gedaagde] , omdat in de verzoekschriftprocedure twee biedingen zijn gedaan van respectievelijk € 655.000,00 en € 686.100,00. De dwangsom zal worden gesteld op € 25.000,00 per dag met een maximum van 150.000,00.
De proceskosten
De meer subsidiaire vorderingen van [eiser] worden weliswaar toegewezen, maar voorafgaand aan deze procedure (en in de primaire en subsidiaire vordering) hield hij vast aan lossing en royement van de hypotheek tegen betaling van € 457.667,26. Dat kon hij - gelet op voorgaande beslissing - redelijkerwijs niet van [gedaagde] verwachten. Anderzijds lijkt het vooralsnog niet gerechtvaardigd dat [gedaagde] aanspraak blijft maken op de volledige dagvergoeding. Onder deze omstandigheden ziet de voorzieningenrechter reden de proceskosten tussen partijen te compenseren. Dat betekent dat beide partijen hun eigen proceskosten dragen.
5 De beslissing
De voorzieningenrechter
In het incident:
gebiedt [gedaagde] medewerking te verlenen aan een instructie aan de notaris dat uit de netto-opbrengst van het Registergoed aan [gedaagde] niet meer wordt uitgekeerd dan € 457.667,27 en dat het meerdere van de netto-opbrengst op de kwaliteitsrekening van de notaris in depot wordt gehouden totdat partijen daarover schriftelijk overeenstemming hebben bereikt dan wel daarover in een bodemprocedure is beslist, op straffe van een dwangsom van € 50.000,00 per dag met een maximum van
€ 300.000,00,
verbiedt [gedaagde] om, zolang het depot onder 5.2 wordt aangehouden, ter
incasso van de dagvergoeding en daarop gebaseerde rente boven het onder 5.2 vast te stellen bedrag, ten laste van [eiser] conservatoire of executoriale beslagmaatregelen te treffen op verbeurte van een dwangsom van € 25.000,00 per dag met een maximum van
€ 150.000,00;
In het incident en de hoofdzaak
compenseert de kosten van de procedure tussen partijen, in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
wijst het meer of anders gevorderde af.
|
Dit vonnis is gewezen door mr. R.M. Berendsen en in het openbaar uitgesproken op 21 oktober 2026. |
||
5425