Kort geding. Volgens eisers hebben zij de steeg die achter de woning van gedaagden loopt, altijd gebruikt om…

Civiel recht

Zittingsplaats Utrecht

Zaaknummer: C/16/618479 / KG ZA 26-599

Vonnis in kort geding van 10 november 2026

in de zaak van

wonend in [woonplaats] ,
2. [eisende partij sub 2],

wonend in [woonplaats] ,
3. [eisende partij sub 3],

wonend in [woonplaats] ,

eisende partijen,

advocaat: mr. C.A.M.H. Vink,

tegen

wonend in [woonplaats] ,
2. [gedaagde partij sub 2],

wonend in [woonplaats] ,

gedaagde partijen,

advocaat: mr. A. Heijink.

De eisende partijen zullen hierna gezamenlijk worden aangeduid als [eisende partijen c.s.] (meervoud) en afzonderlijk als [eisende partij sub 1] , [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] . De gedaagden worden samen [gedaagde partijen c.s.] genoemd.

1.1.

De voorzieningenrechter beschikt over de volgende stukken:

- de dagvaarding met producties 1 tot en met 31,

- het bericht van [gedaagde partijen c.s.] met producties 1 tot en met 10.

1.2.

Op 27 oktober 2026 is de zaak besproken tijdens een mondelinge behandeling. Daarbij waren mevrouw [eisende partij sub 1] , de heer [eisende partij sub 2] en mevrouw [eisende partij sub 3] aanwezig, bijgestaan door mr. Vink. Ook de heer [gedaagde partij sub 1] en mevrouw [gedaagde partij sub 2] zijn verschenen, samen met mr. Heijink. Beide partijen hebben een pleitnota voorgedragen tijdens de mondelinge behandeling, die zijn toegevoegd aan het procesdossier. Van al het overige dat is besproken heeft de griffier aantekeningen gemaakt.

1.3.

Daarna heeft de voorzieningenrechter bepaald dat vandaag een vonnis wordt gewezen in deze procedure.

2.1.

[eisende partijen c.s.] en [gedaagde partijen c.s.] wonen allemaal aan de [straat] in [woonplaats] . Volgens [eisende partijen c.s.] hebben zij de steeg die deels achter de woning van [gedaagde partijen c.s.] loopt, altijd gebruikt om hun percelen te bereiken. [gedaagde partijen c.s.] hebben dit vanaf september 2026 onmogelijk gemaakt, omdat zij het deel van de steeg dat over hun perceel liep hebben geblokkeerd. [eisende partijen c.s.] stellen dat er door verjaring een recht van overpad is ontstaan en willen dat de rechter een voorlopige voorziening treft waardoor de oude situatie hersteld wordt totdat de bodemrechter over deze zaak heeft beslist. Maar [gedaagde partijen c.s.] betwisten dat er een recht van overpad is ontstaan. De voorzieningenrechter geeft [eisende partijen c.s.] gelijk en legt hieronder uit waarom.

3.1.

Het gaat hier om een in kort geding gevorderde voorlopige voorziening. De rechter moet daarom eerst beoordelen of [eisende partijen c.s.] ten tijde van dit vonnis bij die voorziening een spoedeisend belang hebben. Daarnaast geldt dat de rechter in dit kort geding moet beoordelen of de vorderingen in de bodemprocedure een zodanige kans van slagen hebben, dat vooruitlopend daarop toewijzing van de voorlopige voorziening gerechtvaardigd is. Als uitgangspunt geldt dat in deze procedure geen plaats is voor bewijslevering.

3.2.

Allereerst is voldoende aannemelijk dat [eisende partijen c.s.] een spoedeisend belang hebben bij hun vorderingen.

3.3.

[eisende partij sub 1] voert hierover aan dat zij haar woning door de blokkade van de steeg niet goed meer kan bereiken. Volgens [eisende partij sub 1] maakt het afgesloten gedeelte van de steeg deel uit van de route die zij altijd heeft gebruikt om bij haar eigen woning te komen. Deze woning ligt namelijk niet direct aan de [straat] , maar achter die van [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] . [gedaagde partijen c.s.] betwisten dat [eisende partij sub 1] een spoedeisend belang heeft bij haar vordering en voeren aan dat zij ook op andere manieren bij haar woning kan komen. Hier worden [gedaagde partijen c.s.] niet in gevolgd. [gedaagde partijen c.s.] wijzen er allereerst op dat [eisende partij sub 1] haar woning momenteel bereikt via de achtertuin van [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] . Maar omdat het hierbij gaat om een onverharde privéachtertuin, is dit op dit moment geen redelijk alternatief. Dit geldt ook voor de andere route waar [gedaagde partijen c.s.] op wijzen. Deze weg loopt namelijk grotendeels over een gemeenschappelijk pad waarover [eisende partij sub 1] naar eigen zeggen zelf geen gebruiksrechten heeft, wat betekent dat zij daar in principe niet mag lopen. Volgens [eisende partij sub 1] is dit in het verleden ook uitdrukkelijk aan haar medegedeeld door een van de eigenaren van dat pad. Hier hebben [gedaagde partijen c.s.] onvoldoende tegen ingebracht. Omdat de woning van [eisende partij sub 1] momenteel dus minder goed te bereiken is, kan van haar niet worden verwacht dat zij een uitgebreide bodemprocedure over de blokkade van de steeg afwacht.

3.4.

Daarnaast geldt ook voor [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] dat zij een voldoende spoedeisend belang hebben. Zoals hierboven is besproken, staan [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] momenteel toe dat [eisende partij sub 1] (en haar bezoek) hun achtertuin gebruikt om bij haar woning te komen. Om deze reden is ook voor [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] van belang dat [eisende partij sub 1] in plaats daarvan, zo snel mogelijk weer gebruik kan maken van de op dit moment geblokkeerde steeg. Verder speelt mee dat [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] hun tuin volledig opnieuw willen inrichten en dat niet kunnen zolang deze door [eisende partij sub 1] moet worden gebruikt als alternatieve route. Tot slot hebben [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] nog onweersproken aangevoerd dat zijzelf ook regelmatig gebruik maakten van de geblokkeerde steeg. Dit bij elkaar maakt dat ook van hen dus kan niet worden gevergd dat ze de uitkomst van een bodemprocedure afwachten.

3.5.

[eisende partijen c.s.] vorderen dat [gedaagde partijen c.s.] het afgesloten gedeelte van de steeg weer begaanbaar voor hen moeten maken zodat zij hier (voorlopig) gebruik van kunnen maken om hun percelen te bereiken. Deze steeg loopt deels over het perceel van [gedaagde partijen c.s.] en komt uit bij een poort die toegang geeft tot het achterste gedeelte van de achtertuin van [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] . Volgens [eisende partijen c.s.] loopt over dat achterste gedeelte nog een pad waarmee [eisende partij sub 1] – na dus door de steeg te hebben gelopen – altijd haar woning heeft bereikt. Vanaf september 2026 hebben [gedaagde partijen c.s.] onder andere de poort naar de achtertuin van [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] dichtgezet, de tegels uit de steeg verwijderd en er planten, kliko’s en stenen in geplaatst om de doorgang volledig te blokkeren.

3.6.

[eisende partijen c.s.] stellen dat [gedaagde partijen c.s.] dit niet mogen doen. Volgens [eisende partijen c.s.] is er door verjaring een recht van overpad ontstaan ten behoeve van hun percelen en ten laste van het perceel van [gedaagde partijen c.s.] Een erfdienstbaarheid ontstaat door verjaring zodra [eisende partijen c.s.] in dit geval de erfdienstbaarheid in bezit hebben genomen gedurende tien jaar (verkrijgende verjaring) of twintig jaar (bevrijdende verjaring). Uit vaste rechtspraak volgt dat het vereiste bezit pas wordt verkregen wanneer de bezitter zich zodanig gedraagt dat de eigenaar tegen wie de verjaring loopt daaruit niet anders kan afleiden dan dat de bezitter pretendeert gerechtigd tot – in dit geval – een recht van overpad te zijn. Het moet dus gaan om ondubbelzinnig bezit. Bezit is ondubbelzinnig wanneer de bezitter zich zodanig gedraagt dat de eigenaar tegen wie de verjaring loopt daaruit niet anders kan afleiden dan dat de bezitter pretendeert een erfdienstbaarheid te hebben. Openbaarheid houdt in dat het bezit niet verborgen mag zijn. De rechthebbende moet ervan op de hoogte kunnen raken zodat hij in staat is de nodige maatregelen tot verhindering van de verjaring te nemen.

3.7.

[eisende partijen c.s.] beroepen zich in deze procedure alleen op bevrijdende verjaring. De voorzieningenrechter moet daarom oordelen of het voldoende aannemelijk is dat in een bodemprocedure wordt geoordeeld dat er een erfdienstbaarheid (een recht van overpad) is ontstaan door bezit gedurende tenminste twintig jaar.

3.8.

Het is in dit geval voldoende aannemelijk dat een bodemrechter zal oordelen dat er twintig jaar sprake is geweest van bezit van een erfdienstbaarheid.

3.9.

3.10.

[gedaagde partijen c.s.] hebben nog wel aangevoerd dit gebruik van [eisende partij sub 1] plaatsvond op basis van een persoonlijke toestemming van hun rechtsvoorgangers. Volgens [gedaagde partijen c.s.] geldt de toestemming voor het gebruik van de steeg alleen tussen [eisende partij sub 1] en de rechtsvoorganger van [gedaagde partijen c.s.] Een persoonlijk recht gaat niet over op de volgende bewoner en dus hoeven [gedaagde partijen c.s.] niet toe te staan dat [eisende partij sub 1] de steeg blijft gebruiken. Door het persoonlijke recht kan er geen erfdienstbaarheid door verjaring ontstaan. Hierbij wijzen zij op een door [eisende partijen c.s.] overgelegde verklaring waarin staat dat [eisende partij sub 1] ooit bij omwonenden is langsgegaan om het gebruik van de poort in de steeg te bespreken. Maar dat er is gesproken over het gebruik van de achterpoort is onvoldoende om aan te nemen dat er sprake is van een strikt persoonlijk gebruiksrecht. Ook omdat helemaal niet bekend is welke omwonende dan toestemming heeft gegeven en wat die toestemming precies zou inhouden.

3.11.

De conclusie is dat het voldoende aannemelijk is dat er langer dan twintig jaar sprake is geweest van bezit van een erfdienstbaarheid van overpad door [eisende partij sub 1] . Dit geldt overigens ook voor [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] . Uit de verschillende overgelegde verklaringen volgt namelijk dat zij en hun rechtsvoorgangers eveneens gedurende meer dan twintig de steeg hebben gebruikt om de poort aan achterzijde van hun (tuin)perceel te bereiken. Dit was vanwege de poort die toegang geeft tot de achterzijde van de tuin van [eisende partij sub 2] en [eisende partij sub 3] ook kenbaar voor [gedaagde partijen c.s.]

3.12.

Het voorgaande betekent dat [gedaagde partijen c.s.] het gedeelte van de steeg dat zich op hun perceel bevindt weer vrij en begaanbaar moeten maken en houden. Hierbij moeten [gedaagde partijen c.s.] de doorgang herstellen overeenkomstig de situatie die te zien is op bijlage 1 van dit vonnis, maar dan zonder de kliko’s die op bijlage 1 nog te zien zijn. Ook de tweede vordering van [eisende partijen c.s.] wordt grotendeels toegewezen. Dit houdt in dat [gedaagde partijen c.s.] moeten dulden dat [eisende partijen c.s.] weer gebruik maken van de steeg om hun percelen te bereiken zolang de bodemrechter niet anders heeft beslist of partijen iets anders hebben afgesproken. Het gedeelte van de vorderingen van [eisende partijen c.s.] dat [gedaagde partijen c.s.] de doorgang niet opnieuw mogen blokkeren, versmallen of op een andere manier bemoeilijken, zal worden afgewezen. [gedaagde partijen c.s.] zijn hier namelijk al toe verplicht omdat zij de doorgang vrij en begaanbaar moeten houden overeenkomstig bijlage 1 van dit vonnis (de eerste vordering). [gedaagde partijen c.s.] worden hier overigens niet hoofdelijk tot veroordeeld. Het gaat in dit geval namelijk om zelfstandige verplichtingen voor hen beiden.

3.13.

Omdat [gedaagde partijen c.s.] verschillende werkzaamheden moeten verrichten om de doorgang weer begaanbaar te maken, wordt de termijn waarbinnen [gedaagde partijen c.s.] aan de veroordelingen moeten voldoen op één week na betekening van dit vonnis gesteld. Aan deze veroordeling wordt een dwangsom van € 500,- per dag verbonden tot een maximum van € 25.000,- is bereikt. [eisende partijen c.s.] hebben om een dwangsom van € 1.000,- en maximum van € 50.000,- verzocht, maar de voorzieningenrechter vindt dat niet in verhouding staan tot de zwaarte van het belang dat [eisende partijen c.s.] er bij hebben dat de doorgang hersteld wordt. Daarnaast vindt de voorzieningenrechter een bedrag van maximaal € 25.000,- al een voldoende prikkel tot nakoming.

3.14.

[gedaagde partijen c.s.] zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van worden begroot op:

3.15.

Als [gedaagde partijen c.s.] de proceskosten niet binnen veertien dagen na aanschrijving betalen, moeten zij ook wettelijke rente over de proceskosten betalen.

3.16.

[gedaagde partijen c.s.] hebben ook nog verweer gevoerd tegen de gevorderde uitvoerbaar bij voorraadverklaring van dit vonnis. Volgens [gedaagde partijen c.s.] hebben [eisende partijen c.s.] daar geen belang bij omdat [eisende partij sub 1] haar woning ook op andere manieren kan bereiken. Maar hier gaat de voorzieningenrechter aan voorbij. Onder 3.3 heeft hij namelijk al overwogen dat deze andere routes geen redelijke alternatieven zijn. De voorzieningenrechter zal dit vonnis dan ook uitvoerbaar bij voorraad verklaren. Dit betekent dat dit vonnis moet worden uitgevoerd, óók als een van de partijen hoger beroep instelt. De beslissing van de voorzieningenrechter geldt in dat geval tot het gerechtshof (of de bodemrechter) een andere beslissing neemt.

De voorzieningenrechter

4.1.

4.2.

4.3.

veroordeelt [gedaagde partijen c.s.] om aan [eisende partijen c.s.] een dwangsom te betalen van € 500,00 voor iedere dag dat zij niet aan de veroordeling onder 4.1 en 4.2. voldoen, tot een maximum van € 25.000,00 is bereikt,

4.4.

veroordeelt [gedaagde partijen c.s.] in de proceskosten van € 1.707,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als [gedaagde partijen c.s.] niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,

4.5.

veroordeelt [gedaagde partijen c.s.] tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

4.6.

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

4.7.

wijst het meer of anders gevorderde af.

[afbeelding niet beschikbaar]