De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een geheel voorwaardelijke hechtenis van twee maanden, omdat de…

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat kan worden bewezen dat de verdachte het primaire feit heeft gepleegd.

De standpunten van de officier van justitie worden – voor zover van belang voor de beoordeling – nader besproken in paragraaf 3.3.

Standpunt van de verdediging

De advocaat verzoekt de rechtbank om de verdachte vrij te spreken van het primaire en subsidiaire feit.

De advocaat voert verschillende verweren over het bewijs. Deze worden - voor zover van belang voor de beoordeling - hierna besproken onder paragraaf 3.3.

Het primair tenlastegelegde artikel 255 van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr) en het subsidiair tenlastegelegde artikel 450 Sr hebben allebei tot doel de lichamelijke gezondheid en het leven van hulpbehoevenden te beschermen, waar zij dat zelf niet kunnen. Waar de plicht van artikel 450 Sr op eenieder rust, geldt de zwaardere plicht van artikel 255 Sr alleen voor degene op wie een bijzondere zorgplicht rust.

Bewezenverklaring

De rechtbank verklaart bewezen dat de verdachte:

hij op meerdere tijdstippen in de periode van 14 september 2024 tot en met 15 september 2024 te [woonplaats] , in de woning gelegen aan het [adres] , toen hij, verdachte, getuige was van het ogenblikkelijke levensgevaar waarin een persoon, genaamd [slachtoffer] , verkeerde, telkens heeft nagelaten om hulp te verlenen of te verschaffen aan die [slachtoffer] , door toen zij, die [slachtoffer] tegen hem, verdachte, had gezegd dat ze een hersenbloeding had en vervolgens op de grond was gevallen en niet meer aanspreekbaar was en urine had laten lopen, na te laten tijdig noodzakelijke en adequate medische hulp voor die [slachtoffer] in te schakelen en hulpdiensten te alarmeren, terwijl medische hulp voor die [slachtoffer] onmiskenbaar en dringend geboden was, en pas op 15 september 2024 de hulpdiensten in te schakelen, terwijl daarbij voor hem, verdachte, redelijkerwijs geen gevaar voor zichzelf of anderen te duchten was, terwijl de dood van die hulpbehoevende [slachtoffer] is gevolgd.

De rest van de tekst van de beschuldiging kan niet worden bewezen. De verdachte wordt daarvan vrijgesproken.

Kwalificatie

Het bewezen feit levert het volgende strafbare feit op:

subsidiaire feit:

als getuige van het ogenblikkelijk levensgevaar waarin een ander verkeert, nalaten deze die hulp te verlenen of te verschaffen die hij hem, zonder gevaar voor zichzelf of anderen redelijkerwijs te kunnen duchten, verlenen of verschaffen kan, terwijl de dood van de hulpbehoevende volgt.

Strafbaarheid feit en verdachte

Het feit en de verdachte zijn strafbaar.

Vordering van de officier van justitie

De officier van justitie eist dat de verdachte (voor het primaire feit) wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van vier maanden, waarvan een gedeelte van twee maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar.

Standpunt van de verdediging

In het geval de rechtbank komt tot een veroordeling, verzoekt de advocaat om géén straf op te leggen.

Verder verzoekt de advocaat in strafverminderende zin rekening te houden met de houding van de verdachte, de verminderde toerekenbaarheid, de omstandigheid dat hij in zijn eerste verhoor zonder advocaat is gehoord en de overschrijding van de redelijke termijn.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank legt aan de verdachte een geheel voorwaardelijke hechtenis van twee maanden op, met een proeftijd van twee jaar.

Bij het bepalen van deze straf houdt de rechtbank rekening met de ernst van het gepleegde feit en de omstandigheden waaronder de verdachte dit feit heeft gepleegd. Ook weegt de persoonlijke omstandigheden van de verdachte mee.

Ernst en omstandigheden van het feit

De verdachte heeft nagelaten hulp te verlenen aan zijn vriendin [slachtoffer] nadat zij een hersenbloeding had rond 03.30 uur op zaterdagochtend. [slachtoffer] had, toen zij nog bij bewustzijn was, aan de verdachte gevraagd geen 112 te bellen. Toen zij vervolgens in de loop van de ochtend het bewustzijn verloor en hulpeloos op de grond lag, heeft de verdachte anderhalve dag niets gedaan om haar leven te redden. Pas op zondagavond heeft hij 112 gebeld, nadat [nabestaande 1] (de zus van [slachtoffer] ) had gehoord hoe het met [slachtoffer] ging en tegen de verdachte had gezegd dat hij direct 112 moest bellen. De ambulance is toen ter plekke gekomen en heeft [slachtoffer] naar het ziekenhuis vervoerd. Bij aankomst in het ziekenhuis bleek dat zij een hersenbloeding had en dat ze haar leven niet meer konden redden. Uiteindelijk is zij een paar dagen later overleden.

Het nalaten van het verlenen van hulp aan iemand in levensgevaar is een ernstige overtreding. De verdachte was de enige persoon die kon zien dat [slachtoffer] in levensgevaar was en dus rustte op hem de morele verplichting om haar passende medische zorg te verschaffen. Dat heeft hij niet, althans te laat, gedaan.

Het gaat om een bijzonder verdrietige zaak, die wordt gekenmerkt door de vraag hoe het toch kán dat de verdachte, die van [slachtoffer] hield, niet de hulp ingeschakeld heeft die zij op dat moment onmiskenbaar nodig had. Hoewel de verdachte vanaf het begin openheid heeft gegeven, blijven sommige vragen onbeantwoord. Dat is voor de nabestaanden moeilijk te verteren, zo blijkt uit hun slachtofferverklaringen op de zitting. Zij hebben treffend verwoord wat het gemis van [slachtoffer] en de vraagtekens rondom haar overlijden met hen hebben gedaan.

Persoonlijke omstandigheden van de verdachte

De verdachte heeft meegewerkt aan psychologisch onderzoek, waarvan op 29 juli 2026 rapport is uitgebracht. De psycholoog schrijft dat de verdachte een traumatische jeugd heeft gehad en langdurig bekend is met recidiverende ernstige depressieve klachten, een post-traumatische-stressstoornis met dissociatieve kenmerken, onzekerheid, aanklampend gedrag binnen relaties, en een vermijdende persoonlijkheidsstoornis. Concreet betekent dit dat de verdachte niet beschikt over oplossingsvaardigheden. Bij problemen valt hij stil. Handelingsvaardigheden bij spanningen (coping) beperken zich tot stilvallen, vermijden, piekeren en zaken op hun beloop laten. Daarnaast is er een overheersende besluiteloosheid, waarbij de verdachte geruststelling en advies van anderen nodig heeft om te kunnen komen tot beslissingen. Door het gebrek aan zelfvertrouwen en zijn angsten is betrokkene sterk conflictmijdend. Bij heftige stress kan een dissociatieve reactie optreden in de vorm van gevoelens van onwerkelijkheid, bewustzijnsvernauwing, verstoord realiteitsbesef, emotionele afsluiting en amnesie. Hoewel de verdachte over gemiddelde tot bovengemiddelde intellectuele vaardigheden beschikt, lijkt hij niet te beschikken over oplossingsvaardigheden of mentale flexibiliteit. Dit grote verschil in denken en handelen houdt concreet in dat de verdachte overschat wordt en snel overvraagd kan raken. De psycholoog schat het recidiverisico in als zeer laag, gelet op de unieke situatie.

De reclassering heeft op 8 september 2026 gerapporteerd over de verdachte. Zij schrijven dat de verdachte een geïsoleerd bestaan leidt. Vanwege arbeidsongeschiktheid en ernstig beperkende medische klachten heeft hij geen dagbesteding of hobby’s. Omdat het recidiverisico laag is en de verdachte voldoende hulpverlening om zich heen heeft (zowel medisch, huishoudelijk als psychologisch) worden er geen bijzondere voorwaarden geadviseerd. De reclassering adviseert negatief over een gevangenisstraf (dan wel hechtenis), gezien de psychische kwetsbaarheid van de verdachte en omdat dit een behandeling in de weg zou staan. Een taakstraf is ook moeilijk haalbaar, gelet op de psychische- en lichamelijke klachten van de verdachte.

De verdachte heeft geen relevant strafblad.

Sterk verminderde toerekening

De psycholoog adviseert het ten laste gelegde in (sterk) verminderde mate toe te rekenen. De psycholoog schrijft over het verband tussen de stoornissen en het delict dat de verdachte gedurende het weekend bleef klem zitten tussen zijn besef dat er iets ernstig aan de hand was, en de uitdrukkelijke wens van [slachtoffer] om géén hulp in te roepen. Hij wist niet wat hij moest doen, en toen het hem niet lukte om haar wakker te maken, namen zijn twijfels steeds meer toe. Hierdoor liepen ook spanningen steeds verder op waardoor in de loop van zaterdag de eerste dissociatieve symptomen optraden: de emotionele ontkoppeling (hij liep rond als een ‘zombie’), gevoelens van onwerkelijkheid (derealisatie), angsten, verstoord tijdsbesef (het duurde maar 20 seconden) bewustzijnsvernauwing (de wereld vervaagde) en amnesie (geheugenverlies). De psycholoog schat in dat de dissociatieve reactie met het verloop der tijd en door oplopende spanningen steeds verder toenam en dat het contact met de werkelijkheid steeds verder verstoord raakte, waardoor de verdachte vanaf de zaterdagmiddag tot aan het moment dat de zus van [slachtoffer] op zondag belde geen herinneringen heeft.

De rechtbank neemt dit advies over en zal de feiten in sterk verminderde mate aan de verdachte toerekenen.

Overschrijding redelijke termijn

Verdachten in strafzaken hebben het recht om binnen een redelijke termijn te worden berecht. Voor meerderjarige verdachten is het uitgangspunt dat de rechtbank vonnis moet wijzen binnen 24 maanden na aanvang van de termijn. De termijn begint te lopen op het moment waarop een verdachte in redelijkheid kan verwachten dat het Openbaar Ministerie een strafvervolging zal instellen.

De rechtbank neemt als aanvang van de redelijke termijn het eerste verhoor van de verdachte op 17 september 2024. Dat betekent dat de redelijke termijn met 55 dagen is overschreden. Dit betreft een geringe schending van de redelijke termijn. De rechtbank zal daar op de wijze zoals hierna vermeld rekening mee houden.

Strafkader

De maximumstraf die de rechtbank kan opleggen is een hechtenis van drie maanden. Indien de feiten volledig aan de verdachte konden worden toegerekend, had de rechtbank dit in dit zeer uitzonderlijke geval een passende straf gevonden. De verdachte was namelijk niet enkel een passant die, vanuit een morele plicht aan de samenleving, een (voor hem) onbekende in levensgevaar had moeten helpen. De verdachte had met [slachtoffer] een liefdesrelatie.

Dat de feiten in sterk verminderde mate aan de verdachte kunnen worden toegerekend, legt (in strafverminderende zin) veel gewicht in de schaal. Daarnaast heeft de rechtbank oog voor de kwetsbare psychische gesteldheid en de broze gezondheidstoestand van de verdachte (COPD laatste stadium). Gelet op die omstandigheden en de (beperkte) overschrijding van de redelijke termijn acht de rechtbank het niet passend de verdachte naar de gevangenis te sturen. Een taakstraf wordt op voorhand al moeilijk haalbaar geacht, zodat de rechtbank dit dan ook niet zal opleggen. Wel vindt de rechtbank dat een straf passend is, gelet op de ernst van het feit en ter bevestiging van de geschonden norm. De rechtbank zal daarom een geheel voorwaardelijke hechtenis opleggen van twee maanden. Als de verdachte zich voor het einde van de proeftijd van twee jaar niet opnieuw schuldig maakt aan een strafbaar feit, zal hij deze straf niet hoeven ondergaan.

De rechtbank wijkt af van de eis van de officier van justitie, omdat zij komt tot een vrijspraak van het primaire feit.

Vordering van de benadeelde partij

De vader van [slachtoffer] , [nabestaande 2] , heeft zich gesteld als benadeelde partij en vordert de verdachte te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding van € 17.500,-, vermeerderd met de wettelijke rente. Dit bedrag bestaat uit affectieschade.

Verder verzoekt de benadeelde partij de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie concludeert tot toewijzing van de vordering van de benadeelde partij, inclusief de wettelijke rente en vordert de oplegging van een schadevergoedingsmaatregel.

Standpunt van de verdediging

De advocaat verzoekt primair de vordering af te wijzen, omdat geen sprake is van rechtstreekse schade: het beschermde rechtsbelang van artikel 255 en 450 van het Wetboek van Strafrecht is een algemeen belang. Daarnaast betwist de advocaat het causale verband tussen de gedraging van de verdachte en het overlijden van [slachtoffer] .

Subsidiair verzoekt de advocaat, indien de rechtbank voornemens is de vordering toe te wijzen, de benadeelde partij als getuige te horen. Meer subsidiair verzoekt de advocaat de vordering te verminderen.

Daarnaast verzoekt de advocaat bij oplegging van de schadevergoedingsmaatregel géén gijzeling op te leggen.

Affectieschade

Op grond van de artikelen 6:107 en 6:108 Burgerlijk Wetboek (BW) hebben naasten van slachtoffers recht op vergoeding van affectieschade (voor pijn en verdriet) die zij lijden doordat het slachtoffer als gevolg van het strafbare feit is overleden of ernstig en blijvend letsel heeft opgelopen. Een beperkte kring van personen kan voor vergoeding van affectieschade in aanmerking komen. Zij hebben in beginsel recht op affectieschade, zonder dat zij verplicht zijn om de aard en de ernst van hun schade nader te motiveren. De hoogte van de schadevergoeding wordt bepaald op basis van standaardbedragen die zijn vastgelegd in het Besluit vergoeding affectieschade. Wel moet er voldoende causaal verband bestaan tussen de onrechtmatige daad (het strafbare feit) en de geleden schade (in dit geval: het overlijden van [slachtoffer] ).

Voor overtreding van artikel 450 Sr is geen causaal verband vereist. Dit betekent dat de rechtbank met haar bewezenverklaring geen oordeel heeft gegeven over het causaal verband tussen het nalaten van de verdachte en het overlijden van [slachtoffer] . Voor toewijzing van de vordering van de benadeelde partij moet echter wel een voldoende causaal verband worden vastgesteld. De rechtbank kan, net als de officier van justitie en de advocaat, niet vaststellen dat [slachtoffer] is overleden doordat de verdachte niet de hulpdiensten heeft ingeschakeld (geen condicio sine qua non). [slachtoffer] is overleden door de hersenbloeding en niet door het niet inschakelen van de hulpdiensten.

De verdachte heeft door niet de hulpdiensten in te schakelen wel een kans op een betere uitkomst voor [slachtoffer] ontnomen. De deskundige die het forensisch geneeskundig onderzoek heeft verricht heeft zich uitgelaten over de kans op een slechte afloop, oftewel overlijden dan wel overleving met afhankelijkheid van hulp van anderen bij de dagelijkse verzorging. Die kans was in zijn ervaring op zaterdagochtend zo’n 50%, met de kanttekening dat de comascore op basis van de beschikbare informatie niet kan worden bepaald. De rechtbank kan op basis daarvan onvoldoende vaststellen wat precies de kans was dat [slachtoffer] niet zou overlijden.

Naar het oordeel van de rechtbank is het debat over de complexe onderdelen (causaal verband, toerekenbaarheid) ter zitting onvoldoende gevoerd en kan dit ook niet binnen het bestek van dit strafproces plaatsvinden. Om de exacte omvang van de schade en het causaal verband vast te stellen, is nader feitelijk onderzoek en mogelijk deskundigenbericht noodzakelijk.

De benadeelde partij krijgt geen gelegenheid om de vordering alsnog verder te onderbouwen, omdat dat leidt tot een te grote belasting van deze strafprocedure. De rechtbank bepaalt daarom dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk is in de vordering. De benadeelde partij kan de vordering aan de burgerlijke rechter voorleggen.

Bij vorderingen tot schadevergoeding is de hoofdregel dat de partij die ongelijk krijgt, de proceskosten van de andere partij moet vergoeden. De benadeelde partij wordt niet-ontvankelijk verklaard in de vordering, waardoor niet is komen vast te staan of en in hoeverre de vordering terecht is ingediend. De benadeelde partij moet daarom de kosten vergoeden die de verdachte heeft gemaakt om tegen deze vordering in te gaan. De rechtbank is van oordeel dat op dit moment niet vast staat dat de verdachte daarvoor kosten heeft gemaakt en begroot de kosten daarom op nihil.