Vrijspraak poging doodslag en bewezenverklaring van zware mishandeling. Beroep op putatief noodweer…

De rechtbank overweegt daartoe dat voor een poging tot doodslag opzet, al dan niet in voorwaardelijke zin, op de dood van het slachtoffer is vereist. Uit het dossier en wat op de zitting naar voren is gekomen kan niet worden afgeleid dat de verdachte de bedoeling had om het slachtoffer om het leven te brengen; er is dan ook geen sprake van ‘vol’ opzet op de dood van het slachtoffer. Voor voorwaardelijk opzet is evenmin voldoende bewijs, omdat niet kan worden vastgesteld dat de kans dat het slachtoffer als gevolg van het handelen van de verdachte zou komen te overlijden aanmerkelijk was en de verdachte die aanmerkelijke kans bewust heeft aanvaard.

Redengevende feiten en omstandigheden ten aanzien van het subsidiair tenlastegelegde

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van het onder subsidiair tenlastegelegde op grond van de bewijsmiddelen die in de bijlage bij dit vonnis zijn vervat.

Nadere bewijsoverweging ten aanzien van het subsidiair tenlastegelegde

Opzet op zwaar lichamelijk letsel

Anders dan door de verdediging is bepleit is de rechtbank van oordeel dat de verdachte (minimaal) voorwaardelijk opzet heeft gehad op het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel aan het slachtoffer. Het met de vuist stompen en met geschoeide voet schoppen tegen het hoofd van het slachtoffer dat op de grond lag, levert naar algemene ervaringsregels een aanmerkelijke en reële kans op zwaar lichamelijk letsel op. Het hoofd – met daarin de hersenen – is een zeer kwetsbaar gedeelte van het lichaam en het is algemeen bekend dat als er fors geweld tegen het hoofd plaatsvindt, de aanmerkelijke kans bestaat dat zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht. Naar het oordeel van de rechtbank zijn voornoemde handelingen van de verdachte, zeker nu het slachtoffer hierbij op de grond lag, naar hun uiterlijke verschijningsvorm zo zeer gericht op het bewerkstelligen van zwaar lichamelijk letsel, dat hieruit volgt dat de verdachte die aanmerkelijke kans ook bewust heeft aanvaard. Als al sprake zou zijn van de omstandigheid dat het slachtoffer wilde opstaan op het moment dat de verdachte schopte en zijn hoofd daardoor ‘toevallig’ in de baan van de schop is beland, zoals door de verdediging is aangevoerd, is dit het risico dat de verdachte bewust heeft genomen door op zo’n korte afstand een op de grond liggend slachtoffer te schoppen.

Zwaar lichamelijk letsel

De volgende vraag die de rechtbank moet beantwoorden is of het letsel dat het slachtoffer door het handelen van de verdachte heeft opgelopen, kan worden gekwalificeerd als zwaar lichamelijk letsel.

Volgens de Hoge Raad moet bij de beoordeling of sprake is van zwaar lichamelijk letsel de aard van het letsel, de eventuele noodzaak en aard van medisch ingrijpen en het uitzicht op volledig herstel worden meegenomen. Het uitgangspunt daarbij is dat lichamelijk letsel als ‘zwaar’ te beschouwen is, wanneer dit letsel voldoende ernstig is om naar gewoon spraakgebruik als zodanig te worden aangemerkt.

Uit de onderbouwing van het verzoek tot schadevergoeding en uit de rapportage van het forensisch medisch onderzoek blijkt dat het slachtoffer licht traumatisch hersenletsel heeft opgelopen met tijdelijke verstoring van de hersenfunctie alsook een traumatische breuk van de linker onderkaak ter plaatse van de nek en met verplaatsing van de botdelen van de breuk. Het slachtoffer is door de stomp en de schop van de verdachte bewusteloos geraakt. Ook was sprake van geheugenverlies en cognitieve problemen. Het slachtoffer is een dag opgenomen geweest bij de afdeling neurologie. De weken na deze opname is het slachtoffer meerdere keren poliklinisch onderzocht, heeft hij pijnstilling en antibiotica moeten nemen en een periode van zes tot acht weken een dieet moeten volgen met enkel zacht voedsel. Na 5,5 week was ten aanzien van de kaak nog sprake van een minimale afwijking van de beet aan de voorzijde van de tanden, waarvoor het slachtoffer moest worden behandeld door een orthodontist. Het slachtoffer heeft lange tijd last gehad van aanhoudende pijnklachten van zijn kaak en hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheidsklachten. In verband met de aanwijzingen voor posttraumatische hoofdpijn, verstoring van het evenwichtsorgaan en functiestoornissen van de wervelkolom, is het slachtoffer enkele maanden onder behandeling geweest bij een fysio- en orofaciaal therapeut. Op dit moment, bijna 11 maanden na het incident, heeft de aangever nog altijd last van de gevolgen. Bij overbelasting kunnen nog steeds inspanningsafhankelijke hoofdpijn en duizeligheid optreden.

Gelet op de aard van het letsel, het medisch ingrijpen en de klachten die het slachtoffer tot op heden ondervindt, concludeert de rechtbank dat het toegebrachte letsel als zwaar lichamelijk letsel kan worden aangemerkt.

Conclusie

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de rechtbank het subsidiair ten laste gelegde feit, te weten “zware mishandeling”, bewezen acht.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot toewijzing van de vordering van de benadeelde partij tot een totaalbedrag van € 14.752,89, bestaande uit € 2.252,89 aan materiële schade en € 12.500,- aan immateriële schade, vermeerderd met de wettelijke rente en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel. Daarbij heeft zij gevorderd de benadeelde partij wat betreft de gevorderde toekomstige schade van € 2.500,- niet-ontvankelijk te verklaren in de vordering.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich primair op het standpunt gesteld dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk moet worden verklaard, gelet op de door haar bepleite integrale vrijspraak.

Subsidiair heeft de verdediging wat betreft de materiële schade naar voren gebracht dat onvoldoende duidelijk is of er een causaal verband bestaat tussen de kaakfractuur en de kosten orthodontie, omdat bij ontslag uit het ziekenhuis sprake was van een intacte occlusie. De gevorderde toekomstige schade is volgens de verdediging onvoldoende onderbouwd. Wat betreft de immateriële schade heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat deze moet worden gematigd tot een bedrag van maximaal € 4.500,- à € 6.000,-, omdat de benadeelde partij inmiddels fysiek is hersteld.

Oordeel van de rechtbank

Materiële schade

De rechtbank is van oordeel dat de materiële schade tot een bedrag van € 2.252,89 rechtstreeks voortvloeit uit het onder subsidiair bewezen verklaarde feit. Dit bedrag is als volgt opgebouwd:

De rechtbank overweegt hiertoe dat de reiskosten, het eigen risico van de zorgverzekering en de ziekenhuis daggeldvergoeding kunnen worden toegewezen, nu deze kosten voldoende zijn onderbouwd en door de verdediging niet zijn betwist.

Voor wat betreft de kosten van de orthodontist constateert de rechtbank dat uit het dossier blijkt dat bij poliklinische controle op 17 december 2025 wordt vastgesteld dat de sluiting van de kaak goed is met een minimale opening aan de voorzijde. Er wordt besproken dat een tandarts met een specifieke specialisatie van de kaakgewrichten en kauwen eventueel de beet nog kan verbeteren. Uit de bij de vordering overgelegde brief van de orthodontist van 17 augustus 2026 blijkt dat de benadeelde partij zich in februari 2026 naar aanleiding van voornoemd advies heeft gemeld bij de orthodontist waarna het behandeltraject is gevolgd, waarvan nu vergoeding wordt gevorderd. Dit maakt dat naar het oordeel van de rechtbank weldegelijk sprake is van een causaal verband tussen de door het handelen van de verdachte veroorzaakte gebroken kaak en de kosten van de orthodontist; deze kosten zijn dus rechtstreekse schade.

De rechtbank zal de benadeelde partij wat betreft de gevorderde toekomstige schade niet-ontvankelijk verklaren nu niet kan worden vastgesteld of deze schade in de toekomst zal ontstaan en daarom ook geen redelijke inschatting kan worden gemaakt van de omvang daarvan.

Immateriële schade

Ook is namens de benadeelde partij een bedrag van € 12.500.- gevorderd aan immateriële schade. Vergoeding van immateriële schade is op grond van art. 6:106, sub b, van het Burgerlijk Wetboek mogelijk onder meer als de benadeelde partij lichamelijk letsel heeft opgelopen. In dit geval staat vast dat de benadeelde partij door de bewezen verklaarde zware mishandeling door de verdachte zwaar lichamelijk letsel heeft opgelopen waar hij nog steeds last van ondervindt, zoals hierboven al is beschreven.

De rechtbank komt vergoeding van de gevorderde immateriële schade tot een bedrag van € 8.000,- billijk voor gelet op de onderbouwing van de vordering, het bewezen verklaarde feit en wat op de zitting is besproken. Hierbij heeft de rechtbank gebruik gemaakt van haar schattingsbevoegdheid met inachtneming van de bedragen die in soortgelijke zaken worden toegekend en de Rotterdamse schaal. De rechtbank merkt daarbij op dat in de Rotterdamse Schaal de psychische gevolgen reeds als relevante begrotingsfactor in de afzonderlijke categorieën zijn meegewogen, zodat de rechtbank geen aanleiding ziet deze ook afzonderlijk toe te wijzen.

Conclusie

Samengevat zal de rechtbank de vordering van de benadeelde partij gedeeltelijk toewijzen tot een bedrag van € 10.252,89, vermeerderd met de wettelijke rente over dit bedrag vanaf 9 november 2025. De rechtbank verklaart de benadeelde partij in het overige deel van de vordering niet-ontvankelijk. De benadeelde partij kan de delen van de vordering waarin hij niet-ontvankelijk is verklaard desgewenst aan de burgerlijke rechter voorleggen.

Daarnaast moet de verdachte worden veroordeeld in de kosten die de benadeelde partij heeft gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog moet maken. De tot op heden door de benadeelde partij gemaakte kosten worden vastgesteld op nihil.

Schadevergoedingsmaatregel

Als gevolg van het subsidiair bewezen verklaarde feit (kort gezegd: zware mishandeling) legt de rechtbank de schadevergoedingsmaatregel ex artikel 36f van het Wetboek van Strafrecht aan de verdachte op, zodat de benadeelde partij de schadevergoeding niet zelf bij de verdachte hoeft te incasseren, maar de Staat dit voor hem doet. De rechtbank bepaalt daarom dat de verdachte een bedrag van € 10.252,89 aan de Staat moet betalen, waarbij het toegewezen bedrag wordt vermeerderd met de wettelijke rente vanaf 9 november 2025.