Bestuursrecht overig
Immateriële schadevergoeding i.v.m. de aardbevingsproblematiek. Situatie van eisers ligt onder de ondergrens…
Rechtbank Noord-Nederland, 5 november 2026
ECLI:NL:RBNNE:2026:4704 · Rechtbank Noord-Nederland · 5 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-noord-nederland/bestuursrecht/bestuursrecht-overig/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbnne-2026-4704
Zaakgegevens
Op 5 november 2026 heeft de Rechtbank Noord-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.
- Instantie
- Rechtbank Noord-NederlandRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Groningen
- Datum uitspraak
- 5 november 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- LEE 24/4578 en LEE 25/5075
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Bestuursrecht overig
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBNNE:2026:4704
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Immateriële schadevergoeding i.v.m. de aardbevingsproblematiek. Situatie van eisers ligt onder de ondergrens voor toekenning. Geen bijzondere omstandigheden op grond waarvan het IMG van het beleid behoorde af te wijken.
Uitspraak
RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
Zittingsplaats Groningen
Bestuursrecht
zaaknummers: LEE 24/4578 en LEE 25/5075
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 5 november 2026 in de zaken tussen
[naam 1] [naam 2] , uit [plaats] , eisers
(gemachtigde: mr. D.J. Meijer),
en
Instituut Mijnbouwschade Groningen, het IMG
(gemachtigden: mr. R.D. Langezaal en mr. R.L. Gritter).
Samenvatting
1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van de aanvragen van eisers om immateriële schadevergoeding als gevolg van de aardbevingsproblematiek. Eisers zijn het niet eens met de afwijzing van de aanvragen. Zij voeren daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvragen.
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het IMG terecht geen immateriële schadevergoeding aan eisers heeft toegekend. Eisers krijgen dus geen gelijk en de beroepen zijn dus ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
Procesverloop
2. Eisers, die momenteel gezamenlijk eigenaar zijn van de woning op het [adres] , hebben aanvragen ingediend voor vergoeding van immateriële schade. Het IMG heeft deze aanvragen met de besluiten van 13 mei 2024 en 7 mei 2025 afgewezen. Met de bestreden besluiten van 3 oktober 2024 en 15 oktober 2025 op de bezwaren van eisers is het IMG bij de afwijzing van de aanvragen gebleven.
Eisers hebben beroepen ingesteld tegen de bestreden besluiten.
Het IMG heeft op de beroepen gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft de beroepen op 8 april 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres [naam 2] , de gemachtigde van eisers en de gemachtigden van het IMG.
Bij sluiting van het onderzoek op zitting heeft de rechtbank meegedeeld binnen zes weken uitspraak te doen. De rechtbank heeft deze termijn niet gehaald en partijen bericht zes weken later uitspraak te doen. De rechtbank heeft ook deze termijn niet gehaald.
Beoordeling door de rechtbank
Regeling van vergoeding van immateriële schade
3. De relevante regelgeving is deels opgenomen in de bijlage bij deze uitspraak. Hieronder wordt de regeling samengevat die het IMG heeft opgesteld voor de behandeling van aanvragen om immateriële schade.
Het IMG heeft in hoofdstuk 4 van zijn Procedure en werkwijze een regeling voor de vergoeding van immateriële schade opgenomen. Dit is beleid in de zin van titel 4.3 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De regeling houdt in dat het IMG een aanvraag tot vergoeding van immateriële schade in beginsel behandelt aan de hand van een gestandaardiseerde methode. Hierbij worden punten (door het IMG ‘aanwijzingen’ genoemd) toegekend aan vier bouwstenen om vast te stellen in hoeverre er sprake is van een persoonsaantasting: de locatie, de veiligheidssituatie, de omvang van de fysieke schade en de duur van de procedure(s). Hoe meer punten aan een aanvrager worden toegekend, hoe hoger de uitkering per persoon wordt. De mogelijke vergoedingen zijn € 0,-, € 1.500,-, € 3.000,-, of (maximaal) € 5.000,- per persoon. Naast deze bouwstenen kan een aanvrager ervoor kiezen een PIA in te vullen. In sommige gevallen kan de uitkomst van deze PIA het toe te kennen bedrag aan schadevergoeding naar boven corrigeren, met dien verstande dat het maximumbedrag € 5.000,- blijft.
Bij een totaal van 2 punten wordt geen persoonsaantasting aangenomen en om die reden geen vergoeding toegekend. Bij een totaal van 3 punten en een PIA-profiel 1 (tot licht ervaren leed) wordt ook geen vergoeding toegekend. Bij een totaal van 3 punten en een PIA-profiel 2 (enigszins ernstig ervaren leed), 3 (ernstig ervaren leed) of 4 (bijzonder ernstig ervaren leed) wordt een vergoeding van € 1.500,- toegekend. Dit laat zich als volgt in een tabel vertalen.
[afbeelding niet beschikbaar]In de uitspraak van 3 september 2025 heeft de meervoudige kamer van deze rechtbank geoordeeld dat het IMG in de regeling de ondergrens voor toekenning van immateriële schadevergoeding terecht hoger heeft gelegd dan bij twee punten. Bij deze uitkomst kan het IMG concluderen dat de persoonsaantasting niet zó voor de hand ligt dat deze op basis van het puntensysteem kan worden aangenomen. De lat voor het aannemen van een persoonsaantasting die in aanmerking komt voor vergoeding van immateriële schade, ligt in Nederland hoog. Psychisch onbehagen is onvoldoende om de persoonsaantasting aan te nemen. Het is dan vervolgens aan de aanvragers om met nadere feiten en omstandigheden te komen om de persoonsaantasting aan te tonen. Dit is niet strijdig met de rechtspraak van de Hoge Raad en het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden.
In het geval twee punten zijn toegekend, is het dus aan de aanvrager die het niet eens is met de afwijzing, om met nadere feiten en omstandigheden te komen om desondanks persoonsaantasting aan te tonen. In de beroepsprocedure ligt dan ter beoordeling voor of het IMG, op grond van artikel 4:84 van de Awb, in dat geval wegens bijzondere omstandigheden had moeten afwijken van de regeling.
Bijzondere omstandigheden?
Het IMG heeft bij de beoordeling van de aanvraag van eiser [naam 1] een punt toegekend voor locatie en een punt toegekend voor omvang van de schade. Naast deze toekenning van twee punten heeft de PIA geleid tot profiel 4.
Het IMG heeft bij de beoordeling van de aanvraag van eiseres [naam 2] een punt toegekend voor locatie. Naast deze toekenning van een punt heeft de PIA geleid tot profiel 4.
Op basis van deze uitkomsten heeft het IMG beide aanvragen afgewezen.
Eiser [naam 1] heeft aangevoerd dat hij woont en heeft gewoond in een gebied waar frequent aardbevingen worden gevoeld en dat zijn huidige woning en zijn vorige woningen schade hebben opgelopen door aardbevingen. De schade van zijn vorige koopwoning is afgehandeld toen hij daarvan eigenaar was. Ten onrechte heeft het IMG niet gemotiveerd waarom in die omstandigheden geen persoonsaantasting heeft plaatsgevonden.
Eiseres [naam 2] heeft ter zitting toegelicht dat er al drie schaderapporten lagen toen zij eigenaar werden van hun huidige woning en dat inmiddels een vierde schademelding in behandeling is. Verder was er schade in de huurwoning waar zij voorheen in woonde.
De rechtbank overweegt dat de door eisers genoemde omstandigheden in de eerste plaats de redenen waren waarom aan hen respectievelijk twee punten en een punt waren toegekend. Het wonen in aardbevingsgebied is hierbij al betrokken. In de tweede plaats gaat het om omstandigheden die gelden voor een groot deel van de inwoners van de provincie Groningen. Veel inwoners van de provincie wonen in huizen die op enig moment (in meerdere of mindere mate) beschadigd zijn geraakt als gevolg van de aardbevingen. Deze algemene omstandigheid is echter onvoldoende om persoonsaantasting aan te nemen. De rechtbank oordeelt daarom dat eisers er niet in zijn geslaagd om aan te tonen dat zich bijzondere omstandigheden voordoen op grond waarvan het IMG had moeten afwijken van de regeling. De motivering van de bestreden besluiten is ook op dit punt deugdelijk.
Eisers hebben daarnaast gewezen op een nieuwe schademelding die zij inmiddels hebben gedaan. Zoals ter zitting is besproken, kunnen eisers eventueel na afhandeling van deze schademelding nieuwe aanvragen om vergoeding van immateriële schade indienen. Uit het stelsel van de Awb volgt dat de nog niet afgehandelde nieuwe melding niet kan worden betrokken bij de beoordeling van de beroepen die nu voorliggen.
Conclusie en gevolgen
6. De beroepen zijn ongegrond. Dat betekent dat het IMG terecht aan eisers geen immateriële schadevergoeding heeft toegekend. Eisers krijgen daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgen ook geen vergoeding van hun proceskosten.
Beslissing
De rechtbank verklaart de beroepen ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. M.R. Gans, rechter, in aanwezigheid van mr. H.A. Hulst, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 5 november 2026.
|
griffier |
rechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
Bijlage: voor deze uitspraak belangrijke wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Artikel 3:46
Een besluit dient te berusten op een deugdelijke motivering.
Artikel 4:84
Het bestuursorgaan handelt overeenkomstig de beleidsregel, tenzij dat voor een of meer belanghebbenden gevolgen zou hebben die wegens bijzondere omstandigheden onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen.
Artikel 7:12
1. De beslissing op het bezwaar dient te berusten op een deugdelijke motivering, die bij de bekendmaking van de beslissing wordt vermeld. (…)
Tijdelijke wet Groningen
Artikel 2 (…)
3. Het Instituut:
a. heeft tot taak en is bevoegd schade af te handelen en daartoe:
1°.aanvragen in behandeling te nemen, voor zover de aanvrager zijn vordering tot vergoeding van schade op de exploitant ter zake van de schade waarvoor vergoeding wordt aangevraagd aan de Staat heeft overgedragen;
2°.de aanspraak op een vergoeding van schade vast te stellen, en
3°.de omvang van de vergoeding van schade of, indien de aanvrager dit wenst en de schade zich daarvoor leent, de te treffen maatregelen in natura vast te stellen;
b. heeft tot taak om schade te vergoeden en daartoe aan de aanvrager de vastgestelde vergoeding uit te keren of, indien de aanvrager dit wenst en de schade zich daarvoor leent, de te treffen maatregelen in natura uit te voeren;
c. heeft tot taak een vergoeding voor overlast van ten hoogste een bij of krachtens algemene maatregel van bestuur vastgesteld bedrag toe te kennen.
(…)
6. Het Instituut voert deze taken en bevoegdheden uit met toepassing van de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek, uitgezonderd artikel 178, aanhef en onderdeel c, van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.
Artikel 10
1. Het Instituut stelt, met inachtneming van de bepalingen van dit hoofdstuk, een procedure en een werkwijze vast voor de behandeling van aanvragen.
Burgerlijk Wetboek
Artikel 6:106
Voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, heeft de benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding:
a. indien de aansprakelijke persoon het oogmerk had zodanig nadeel toe te brengen;
b. indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast;
c. indien het nadeel gelegen is in aantasting van de nagedachtenis van een overledene en toegebracht is aan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot, de geregistreerde partner of een bloedverwant tot in de tweede graad van de overledene, mits de aantasting plaatsvond op een wijze die de overledene, ware hij nog in leven geweest, recht zou hebben gegeven op schadevergoeding wegens het schaden van zijn eer of goede naam.