De rechtbank acht bewezen dat verdachte medeplichtig is geweest bij de productie van MDMA en metamfetamine…

Locatie Groningen

parketnummer 18.130505.23

Vonnis van de meervoudige kamer voor de behandeling van strafzaken d.d. 4 november 2026 in de zaak van het openbaar ministerie tegen de verdachte

[verdachte] ,

geboren op [geboortedatum] 1968 te [geboorteplaats] , wonende te [adres] .

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting van 22 oktober 2026.

Verdachte is verschenen, bijgestaan door mr. P.Th. van Jaarsveld, advocaat te Groningen. Het openbaar ministerie is ter terechtzitting vertegenwoordigd door mr. T.H. Pitstra.

Tenlastelegging

Aan verdachte is, na wijziging van de tenlastelegging, ten laste gelegd dat:

1.

een of meerdere onbekend gebleven perso(o)n(en), op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , in een loods gelegen aan de [adres] , tezamen en in vereniging met een of meer anderen, opzettelijk heeft vervaardigd en/of bereid en/of bewerkt en/of verwerkt een hoeveelheid MDMA en/of metamfetamine, zijnde MDMA en/of metamfetamine een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I, dan wel aangewezen krachtens het vijfde lid van artikel 3a van die wet

tot en/of bij het plegen van bovengenoemd misdrijf verdachte, op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , opzettelijk gelegenheid en/of middelen heeft verschaft en/of behulpzaam is geweest, door opzettelijk een locatie/loods (aan de [adres] ) te (laten) bouwen, (laten) in te richten en/of ter beschikking te stellen voor de productie van MDMA en/of metamfetamine, in elk geval een middel als bedoeld in de lijst I van de Opiumwet;

2.

een of meerdere onbekend gebleven perso(o)n(en), op een of meer tijdstippen in of omstreeks de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , in een loods gelegen aan de [adres] , tezamen en in vereniging met een of meer anderen, meermalen, althans eenmaal (telkens) opzettelijk om een feit, bedoeld in het vierde of vijfde lid van artikel 10 van de Opiumwet, voor te bereiden en/of te bevorderen, Te weten:

voorhanden heeft/hebben gehad, waarvan hij, verdachte en/of zijn mededader(s), wist(en) of ernstige reden had(den) om te vermoeden dat zij bestemd waren tot het plegen van dat/die feit(en)

Tot en/of bij het plegen van welk misdrijf verdachte in de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , in een loods gelegen aan de [adres] , althans in Nederland opzettelijk gelegenheid en/of middelen en/of inlichtingen heeft verschaft en/of opzettelijk behulpzaam is geweest door

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft veroordeling gevorderd voor het onder 1. en 2. ten laste gelegde.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft betoogd dat verdachte moet worden vrijgesproken van het onder 1. en 2. ten laste gelegde. Hij heeft daartoe het volgende aangevoerd.

Bij het akkoord gaan met de verhuur van de loods was verdachte er niet van op de hoogte dat de huurder de intentie had om in de loods een drugslaboratorium in te richten. Gezien de omstandigheden had hij dit ook niet hoeven te vermoeden.

Van strafbaar opzet op het gronddelict zou pas sprake kunnen zijn vanaf het moment dat verdachte daadwerkelijk wetenschap kreeg van het drugslaboratorium in zijn loods. Deze ontdekking vond vier dagen voorafgaand aan de politie-inval plaats. Volgens de raadsman kan verdachte niet worden verweten dat hij niet direct de politie heeft ingelicht. Tegen verdachte was gezegd dat hij moest zwijgen over het drugslaboratorium, waardoor hij zich onder druk gezet voelde. Onder deze omstandigheden had hij tijd nodig om zich over de situatie te beraden. Er is daarom geen sprake geweest van de voor medeplichtigheid vereiste opzet op het gronddelict.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank past ten aanzien van het onder 1. en 2. ten laste gelegde de volgende bewijsmiddelen toe die de voor de bewezenverklaring redengevende feiten en omstandigheden bevatten zoals hieronder zakelijk weergegeven.

Ieder bewijsmiddel is -ook in onderdelen- slechts gebruikt voor het feit waarop het blijkens zijn inhoud betrekking heeft.

De woning aan de [adres] is van mij. De loods die op mijn terrein staat is van mij.

V: Sinds wanneer zijn die productieprocessen al bezig of wanneer is dat begonnen? A: Zondag een week terug zoiets.

V: Wat bedoelt u precies, het is nu donderdag, is het 4 dagen geleden?

A: Nee vanaf zondag een week terug (de rechtbank begrijpt: zondag 14 mei 2023). Het klopt dat er een stroomkabel van het huis naar de loods liep.

Ik had wel een zwarte tent in de loods gezien. Ik heb toen de mannen gevraagd wat voor

bezigheden zij deden buiten het schoonmaken om. Zij hebben verteld dat het met drugs te maken had.

De man die bij mij kwam om te huren was een Groninger. De jongens die later kwamen waren volgens mij mensen uit het zuiden van het land. Deze personen waren bezig met de productie.

Op 24 mei 2023 heeft de doorzoeking in een loods aan de [adres] een aanvang genomen. Ik zag dat er in de loods een in werking zijnd drugslaboratorium aanwezig was. De doorzoeking werd uitgevoerd door leden van het team landelijke Faciliteit Ontmantelen (LFO).

Ik hoorde dat collega de Vrij tegen mij zei dat er 25,6 kilogram MDMA was veiliggesteld en dat deze stof als zodanig was bemonsterd, getest en gewogen was.

Op 24 mei 2023 hebben wij een onderzoek ingesteld in een garage bij een woonhuis aan de [adres] .

Wij zagen dat het koolstoffilter door middel van een zwarte, aluminium ventilatieslang verbonden was met één van de slakkenhuisventilatoren. Wij zagen dat de stekker van deze slakkenhuisventilator in een zwartkleurige haspel was gestoken. Wij zagen dat deze zwartkleurige haspel was aangesloten op een stopcontact aan de buitenzijde van de woning. Wij zagen dat een stekker van de vrieskist met de twee bakken vloeistof in een blauwkleurige haspel was gestoken. Wij zagen dat deze blauwkleurige haspel via een openstaand raam was aangesloten op een stopcontact binnen in de woning.

Inventarisatielijst van alle aangetroffen goederen in de garageruimte en in de tent in de garageruimte:

De monsters met de SIN nummers AAQL0234NL, AAQL0235NL, AAQL0236NL, AAQL1825NL, AAQL1827NL, AAQL1826NL, AAQL1828NL, AAQL1830NL, AAQL1831NL, AAQL1829NL, AAQL1832NL, AAQL1833NL en

AAQL1844NL zijn onderzocht. Conclusie:

In het onderzoeksmateriaal is MDMA (3,4-methyleendioxymethamfetamine) aangetoond. MDMA is vermeld op lijst I van de Opiumwet.

In artikel 1 lid 2 van de Opiumwet worden - voor toepassing van de Opiumwet en de daarop berustende bepalingen - zouten van MDMA gelijkgesteld aan MDMA zelf. Daarmee valt MDMA HCI als zout van MDMA onder lijst I van de Opiumwet.

In het onderzoeksmateriaal zijn de ethylester van 'PMK-glycidezuur' (ethyl 3-(l,3-benzodioxol-5-yl)-2-methyloxiraan-2-carboxylaat), PMK (piperonylmethylketon), methylamine, natriumboorhydride en aceton aangetoond.

In relatie tot drugs wordt de ethylester van 'PMK-glycidezuur' gebruikt voor het vervaardigen van PMK, een grondstof voor MDMA en MDA.

In relatie tot drugs wordt methylamine gebruikt als grondstof voor o.a. de vervaardiging van MDMA (uit PMK) of metamfetamine (uit benzylmethylketon (BMK) met een reductieve aminering.

Natriumboorhydride is een in de organische chemie veel gebruikt reductiemiddel. In relatie tot drugs wordt natriumboorhydride gebruikt bij de vervaardiging van MDMA of metamfetamine met een reductieve aminering (de zogenaamde 'koude methode').

Aceton wordt in de chemische industrie veelvuldig toegepast. In relatie tot drugs kan dit oplosmiddel worden gebruikt bij de bewerking van diverse drugs, waaronder MDMA.

Met betrekking tot het hiervoor weergegeven standpunt van de verdediging overweegt de rechtbank het volgende.

Voor een bewezenverklaring van medeplichtigheid aan een misdrijf is vereist dat niet alleen bewezen wordt dat het opzet van verdachte was gericht op zijn handelingen als medeplichtige maar ook dat zijn opzet, al dan niet in voorwaardelijke zin, was gericht op het door de dader(s) gepleegde misdrijf. Bij de bewezenverklaring en kwalificatie van de medeplichtigheid moet worden uitgegaan van de door de dader verrichte handelingen, ook als het opzet van de medeplichtige slechts was gericht op een deel daarvan.

Het opzet van de medeplichtige behoeft niet te zijn gericht op de precieze wijze waarop het gronddelict wordt begaan.

Uit de voornoemde bewijsmiddelen blijkt dat verdachte bij zijn eerste verhoor bij de politie op 25 mei 2023 waarbij aan hem expliciet en specifiek is doorgevraagd naar het moment waarop het productieproces in de loods is aangevangen concreet heeft verklaard dat dit proces “vanaf zondag een week terug” was begonnen. Dit betreft 14 mei 2023. Hoewel verdachte in een later verhoor van 26 februari 2024 heeft verklaard dat deze datum een eigen invulling was en ter terechtzitting heeft verklaard dat hij pas vier dagen voor de inval op de hoogte was van het drugslaboratorium in zijn loods, houdt de rechtbank verdachte aan zijn eerste verklaring.

De rechtbank kent meer gewicht toe aan een verklaring die kort na de aanhouding bij de politie is afgelegd omdat deze geacht worden vrij, onbevangen en zonder calculatie vooraf te zijn gedaan. De rechtbank ziet in het dossier geen enkele aanwijzing om van een andere datum uit te gaan. De rechtbank stelt daarmee

vast dat verdachte niet vier, maar negen dagen voorafgaand aan de inval van de politie wist van de aanwezigheid van het drugslaboratorium in zijn loods. Verdachte heeft er vervolgens voor gekozen om de loods ter beschikking te blijven stellen, terwijl hij wist wat er in die loods gebeurde. De rechtbank is van oordeel dat daarmee vaststaat dat verdachte opzet heeft gehad op zijn handelingen als medeplichtige, namelijk het ter beschikking stellen van zijn loods en ook opzet heeft gehad op het gronddelict (het produceren van MDMA). De door de verdediging aangevoerde omstandigheid dat verdachte het gevoel had onder druk te staan omdat hem was gevraagd te zwijgen en dat hij tijd nodig had om zich te beraadslagen, doet aan het bestaan van het opzet niet af. De rechtbank verwerpt het verweer en acht het onder 1. ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen.

De rechtbank acht ook het onder 2. ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen.

Zij overweegt daartoe dat in de loods een grote hoeveelheid stoffen en goederen is aangetroffen die onmiskenbaar bestemd was voor het produceren van drugs.

Nu vaststaat dat de verdachte wist dat er in zijn loods een drugslaboratorium was, had hij ook wetenschap van de aanwezigheid van de daarvoor benodigde goederen en stoffen. Door de loods, waarin deze goederen en stoffen waren opgeslagen, ter beschikking te blijven stellen en de loods te voorzien van elektriciteit, heeft hij ook opzet gehad op de medeplichtigheid aan de voorbereidingshandelingen voor het produceren van drugs.

Eendaadse samenloop

De onder 1. en 2. bewezenverklaarde gedragingen leveren in die mate een samenhangend, zich in dezelfde periode en in dezelfde plaats afspelend feitencomplex op dat de verdachte daarvan in wezen één verwijt wordt gemaakt, terwijl de strekking van de desbetreffende strafbepalingen slechts enigszins uiteenloopt. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat met betrekking tot die ten laste gelegde feiten sprake is van eendaadse samenloop als bedoeld in artikel 55, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht.

1.

meerdere onbekend gebleven personen, in de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , in een loods gelegen aan de [adres] , tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk hebben vervaardigd een hoeveelheid MDMA en metamfetamine, zijnde MDMA en metamfetamine een middel als bedoeld in de bij de Opiumwet behorende lijst I,

tot het plegen van bovengenoemd misdrijf verdachte, in de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , opzettelijk gelegenheid heeft verschaft door opzettelijk een loods (aan de [adres] ) ter beschikking te stellen voor de productie van MDMA en metamfetamine;

2.

meerdere onbekend gebleven personen, in de periode 14 mei 2023 tot en met 24 mei 2023 te [plaats] , in een loods gelegen aan de [adres] , tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk om een feit, bedoeld in het vierde of vijfde lid van artikel 10 van de Opiumwet, voor te bereiden en/of te bevorderen,

Te weten:

een groot aantal stoffen en voorwerpen welke gebruikt worden bij de vervaardiging van metamfetamine en MDMA, te weten onder meer

Verdachte zal van het meer of anders ten laste gelegde worden vrijgesproken, aangezien de rechtbank dat niet bewezen acht.

Voor zover in de tenlastelegging taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn deze in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet geschaad in de verdediging.

Strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Het bewezen verklaarde levert op:

De eendaadse samenloop van:

en

Deze feiten zijn strafbaar nu geen omstandigheden aannemelijk zijn geworden die de strafbaarheid uitsluiten.

Vordering van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gevorderd dat verdachte ter zake van het onder 1. en 2. ten laste gelegde wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 120 dagen, waarvan 107 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren en met aftrek van het voorarrest, Verder heeft zij een werkstraf gevorderd voor de duur van 200 uren, subsidiair 100 dagen vervangende hechtenis. Ook heeft zij gevorderd dat aan verdachte de maatregel kostenverhaal ex artikel 13d van de Opiumwet zal worden opgelegd voor een bedrag van

5.468,31. Dat betreft de helft van het totaalbedrag aan ontmantelingskosten.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft ingeval van een bewezenverklaring gepleit om een minder hoge straf op te leggen dan door de officier van justitie is gevorderd. De pleegperiode is kort geweest en er is sprake van een overschrijding van de redelijke termijn. De raadsman heeft verzocht de maatregel kostenverhaal ex artikel 13d van de Opiumwet vanwege de bepleite vrijspraak af te wijzen. Verder heeft de raadsman er op gewezen dat de kans bestaat dat er al andere personen zijn veroordeeld voor de gevorderde kosten. Er zou dan dubbel kunnen worden betaald als de vordering van de officier van justitie wordt toegewezen.

Oordeel van de rechtbank

Bij de bepaling van de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met de aard en de ernst van het bewezen en strafbaar verklaarde, de omstandigheden waaronder dit is begaan, de persoon van verdachte zoals deze naar voren is gekomen uit het onderzoek ter terechtzitting en het rapport van Leger des Heils Reclassering d.d. 8 september 2026, het uittreksel uit de justitiële documentatie, alsmede de vordering van de officier van justitie en het pleidooi van de verdediging.

De rechtbank heeft in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan medeplichtigheid aan het medeplegen van het vervaardigen van MDMA en metamfetamine en medeplichtigheid aan het voorhanden hebben van stoffen en goederen voor de productie van deze drugs. Hij heeft dit gedaan door een aan hem toebehorende loods ter beschikking te stellen aan derden. In deze loods is vervolgens een drugslaboratorium aangetroffen.

Drugs zoals die in het onderhavige lab konden worden geproduceerd, vormen een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid. De productie ervan gaat bovendien vaak gepaard met zware criminaliteit. Daarnaast brengt het exploiteren van een dergelijk chemisch laboratorium in een loods enorme veiligheidsrisicos met zich mee, waaronder ontploffingsgevaar, brandgevaar en de kans op het vrijkomen van giftige gassen, met alle risico's voor de directe omgeving van dien. Verdachte heeft met zijn handelen deze gevaarlijke en illegale situatie gefaciliteerd. De rechtbank neemt hem dit kwalijk.

Uit het uittreksel uit de justitiële documentatie van verdachte blijkt dat hij niet eerder is veroordeeld voor een strafbaar feit.

In het rapport van 8 september 2026 dat door de reclassering over verdachte is opgemaakt staat dat verdachte al twintig jaar een bipolaire stoornis heeft. Er is in het verleden sprake geweest van een langdurig (behandel) contact met de Geestelijke Gezondheidszorg.

Er is nu geen bemoeienis meer vanuit de hulpverlening. Wel gebruikt verdachte nog steeds medicatie.

Ten aanzien van de verdere leefgebieden kan gesteld worden dat verdachte een steunend (familiair) sociaal netwerk heeft en werkzaam is binnen de landbouwsector. Afgezien van financiële zorgen en de worstelingen op psychisch vlak lijken er geen verdere bijzonderheden te zijn.

Er kan geen inschatting worden gemaakt van het risico op recidive omdat verdachte maar ten dele de strafbare feiten erkent. Bij een veroordeling wordt een straf zonder bijzondere voorwaarden geadviseerd omdat interventies of toezicht niet nodig wordt geacht.

Bij de bepaling van de strafmodaliteit heeft de rechtbank gelet op de aard en ernst van de feiten. De rechtbank is van oordeel dat die in beginsel een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van langere duur dan het voorarrest rechtvaardigen. Gelet op de persoonlijke omstandigheden van verdachte, het feit dat hij first offender is en er sprake is van een aanzienlijke overschrijding van de redelijke termijn, zal de rechtbank hiervan afwijken. Ten aanzien van de redelijke termijn overweegt de rechtbank daarbij dat het uitgangspunt is dat de behandeling van een strafzaak op de terechtzitting dient te zijn afgerond met een eindvonnis binnen twee jaar nadat de redelijke termijn is aangevangen. In deze zaak is tussen het aanvangsmoment van de vervolging en de datum van deze uitspraak de redelijke termijn overschreden met 1 jaar en 5 maanden. Deze termijnoverschrijding is niet toe te rekenen aan de verdediging. Om de schending te compenseren, zal de rechtbank de onvoorwaardelijke gevangenisstraf beperken tot de duur die verdachte reeds in voorarrest heeft doorgebracht (volgens de berekening van de rechtbank: 14 dagen). Daarnaast acht de rechtbank vanwege de ernst van de feiten een voorwaardelijke gevangenisstraf passend en geboden. De ernst van de feiten rechtvaardigt naar het oordeel van de rechtbank een substantieel zwaardere bestraffing dan hetgeen de officier van justitie heeft geëist.

De rechtbank zal naast de onvoorwaardelijke gevangenisstraf ook een voorwaardelijke gevangenisstraf opleggen voor de duur van 9 maanden, met een proeftijd van 2 jaren en een werkstraf van 200 uren.

Maatregel kostenverhaal

Op 1 juli 2022 is de Maatregel Kostenverhaal in werking getreden. De maatregel is van toepassing op strafbare feiten die na de inwerkingtredingsdatum worden opgespoord en vervolgd. De maatregel, opgenomen in artikel 13d van de Opiumwet, maakt het mogelijk dat de kosten die ten laste van de Staat komen in verband met de vernietiging van voorwerpen die ernstig gevaar opleveren voor de leefomgeving of volksgezondheid, op vordering van het Openbaar Ministerie worden verhaald op degene die wordt veroordeeld ter zake van een in artikel 13d, lid 1, van de Opiumwet genoemd strafbaar feit dat in verband staat met het voorwerp.

De rechtbank stelt vast dat aan de vereisten voor oplegging van de maatregel is voldaan. In het drugslab in de loods waren namelijk stoffen aanwezig die een ernstig gevaar opleveren voor de leefomgeving of voor de volksgezondheid en de Staat heeft kosten gemaakt voor vernietiging daarvan.

In het dossier bevindt zich een rapport maatregel kostenverhaal d.d. 2 april 2024 met een vaststelling van de gemaakte kosten van het ontmantelen van het drugslaboratorium en de opslaglocaties, inclusief de afvoer ter vernietiging van de chemicaliën, het restafval en het vernietigen van hardware. In totaal gaat het om een bedrag van 10.936,61.

De rechtbank is van oordeel dat de kosten voldoende zijn onderbouwd en zijn aan te merken als kosten in de zin van artikel 13d van de Opiumwet. Uit bijlage 2 blijkt tevens dat de factuur van [bedrijf] door de Staat is betaald.

Gelet op het voornoemde zal de rechtbank aan verdachte de maatregel kostenverhaal opleggen. Met betrekking tot de hoogte van het aan verdachte op te leggen bedrag overweegt de rechtbank dat uit het dossier naar voren komt dat er meerdere personen bij de exploitatie van het drugslaboratorium betrokken zijn geweest. De rechtbank zal hiermee rekening houden. De rechtbank zal daarom aan verdachte de verplichting opleggen een kwart van het totaalbedrag, te weten 2.734,15, te betalen aan de Staat ter vergoeding van de kosten als bedoeld in artikel 13d van de Opiumwet. Indien dit bedrag niet wordt voldaan, kunnen 27 dagen gijzeling worden toegepast zonder dat de betalingsverplichting vervalt.

De rechtbank heeft gelet op de artikelen 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 48, 49 en 55 van het Wetboek van Strafrecht en de artikelen 2, 10, 10a en 13d van de Opiumwet.

Deze voorschriften zijn toegepast, zoals zij ten tijde van het bewezen verklaarde rechtens golden dan wel ten tijde van deze uitspraak gelden.

De rechtbank

Verklaart het onder 1. en 2. ten laste gelegde bewezen, te kwalificeren en strafbaar zoals voormeld en verdachte daarvoor strafbaar.

Verklaart niet bewezen hetgeen aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd dan het bewezen verklaarde en spreekt verdachte daarvan vrij.

Veroordeelt verdachte tot:

Bepaalt dat van deze gevangenisstraf een gedeelte, groot 270 dagen, niet zal worden ten uitvoer gelegd, tenzij de rechter later anders mocht gelasten, op grond dat de veroordeelde zich voor het einde van een proeftijd, die hierbij wordt vastgesteld op 2 jaren, aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.

Beveelt dat de tijd die de veroordeelde voor de tenuitvoerlegging van deze uitspraak in verzekering en voorlopige hechtenis heeft doorgebracht, bij de uitvoering van de opgelegde gevangenisstraf, geheel in mindering zal worden gebracht.

Beveelt dat voor het geval de veroordeelde de taakstraf niet naar behoren verricht, vervangende hechtenis voor de duur van 100 dagen zal worden toegepast.

Legt op als maatregel van kostenverhaal, de verplichting tot vergoeding van het bedrag van

2.734,15 aan de Staat. Bepaalt de duur van de gijzeling die ten hoogste door de officier van justitie kan worden gevorderd op 27 dagen.

Dit vonnis is gewezen door mr. E. Dussel, voorzitter, mr. R. Baluah en mr. S. Zwarts, rechters, bijgestaan door mr. L.T.A. Fokkema, griffier, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van deze rechtbank op 4 november 2026.

Mr. Baluah en de griffier zijn buiten staat dit vonnis mede te ondertekenen.