Socialezekerheidsrecht

Tussenuitspraak. De rechtbank stelt Argonaut in de gelegenheid alsnog onderzoek te doen naar het gewicht en…

Rechtbank Overijssel, 28 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Overijssel in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over socialezekerheidsrecht.

Instantie
Rechtbank Overijssel
Zittingsplaats
Zwolle
Datum uitspraak
28 oktober 2026
Datum publicatie
28 oktober 2026
Zaaknummer
ZWO 26/1718
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBOVE:2026:6509
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Tussenuitspraak. De rechtbank stelt Argonaut in de gelegenheid alsnog onderzoek te doen naar het gewicht en de maatvoering van de rolstoel en de vraag of deze de grenzen van de mogelijkheid tot hulpverlening van vervoerders overschrijden.

Uitspraak

RECHTBANK OVERIJSSEL

Zittingsplaats Almelo

Bestuursrecht

zaaknummer: ZWO 26/1718


tussenuitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser], uit [woonplaats], eiser,

gemachtigde: mr. M. Grippeling,

en

Argonaut Advies B.V.

Samenvatting

1.1.

Deze tussenuitspraak gaat over de afwijzing van de aanvraag van een Hoog Persoonlijk Kilometerbudget (Hoog PKB). [eiser] is het hier niet mee eens. Hij heeft een aantal argumenten (beroepsgronden) aangevoerd tegen de afwijzing, aan de hand waarvan de rechtbank het beroep beoordeelt.

1.2.

De rechtbank komt tot het oordeel dat het bestreden besluit onvoldoende is voorbereid en ontoereikend is gemotiveerd. De rechtbank doet in deze zaak een tussenuitspraak. Dat betekent dat het beroep nog niet definitief wordt afgedaan. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot haar oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2.1.

Op 30 maart 2026 heeft [eiser] een aanvraag om een Hoog PKB ingediend.

2.2.

Argonaut heeft de aanvraag afgewezen met het besluit van 14 april 2026. Met het bestreden besluit van 5 mei 2026 is Argonaut bij de afwijzing gebleven.

2.3.

[eiser] heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit.

2.4.

De rechtbank heeft het beroep op 30 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: [eiser], vergezeld door zijn ouders en door zijn gemachtigde, en namens Argonaut [naam 1] en [naam 2].

Beoordeling door de rechtbank

3.1.

[eiser] (geboren [geboortedatum] 1991) heeft een ernstige vorm van cerebrale parese met spasmen en is matig tot slecht verstaanbaar. Hij maakt voor zijn verplaatsingen onder meer gebruik van een elektrische rolstoel type Q500. [eiser] beschikt over een Valys-vervoerspas met een kilometerbudget van 700 km per jaar. In november 2025 is hij verhuisd naar begeleid wonen in [woonplaats], aan de [adres]. Zijn vervoersbehoefte is daarna toegenomen.

3.2.

Op 30 maart 2026 is namens [eiser] een aanvraag ingediend voor een Hoog PKB. Op de aanvraag is vermeld dat [eiser] problemen heeft met vervoer per trein en dat zijn rolstoel (Q500) te groot is. Bij de aanvraag zijn diverse bijlagen gevoegd.

3.3.

Argonaut heeft de aanvraag van [eiser] afgewezen met het besluit van 14 april 2026. Met het bestreden besluit is het door [eiser] gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

3.4.

[eiser] heeft op 15 juni 2026 beroep ingesteld.

Het standpunt van [eiser]

3.5.

[eiser] maakt al sinds 2007 gebruik van een Valys-vervoerspas, met een kilometerbudget van 700 km per jaar. In november 2025 is hij verhuisd naar begeleid wonen in [woonplaats]. Door de verhuizing is zijn budget niet meer toereikend en daarom is een aanvraag ingediend voor een Hoog PKB van 2.300 km per jaar.

3.6.

Volgens [eiser] heeft Argonaut niet voldaan aan de vergewisplicht, omdat het advies waarop het besluit berust niet zorgvuldig tot stand is gekomen en niet concludent is.

Zo is de verklaring van revalidatiearts [naam 3] van 7 april 2026 niet in de beoordeling betrokken, terwijl deze expliciet heeft verklaard dat [eiser] vanwege zijn handicap niet met de trein kan reizen. Ook is in de adviesrapportage ten onrechte gesteld dat [eiser] geen informatie heeft aangeleverd waaruit blijkt dat zijn rolstoel de maximale afmetingen van de Nederlandse Spoorwegen overschrijdt. In de aanvraag heeft hij immers opgemerkt dat de rolstoel te groot is om met de trein te reizen. De werkelijke afmetingen van de rolstoel tezamen met gebruiker en bagage zijn: 150 cm lang, 80 cm breed en 155 cm hoog. Het gewicht van de rolstoel is 191 kg (gewogen bij de leverancier Meyra). Het communicatieapparaat, de bevestigingsbeugel en de beschermtas wegen tezamen 14 kg. [eiser] zelf weegt circa 75 kg, de tas met bagage voor verzorging en dergelijke weegt minimaal 20 kg. In totaal komt de rolstoel met gebruiker en bagage dus aan het gewicht van 300 kg en soms, afhankelijk van de restbagage, er overheen.

Het standpunt van Argonaut.

3.7.

Volgens Argonaut moet het beroep van [eiser] niet-ontvankelijk worden verklaard, omdat de gronden van beroep pas op 17 september 2026 en daarmee buiten de daarvoor geldende termijn zijn ingediend.

3.8.

Argonaut heeft zich verder op het standpunt gesteld dat de aanvraag van [eiser] voor een Hoog PKB terecht is afgewezen. Argonaut baseert zich op het medische advies van 5 mei 2026 en het in beroep uitgebrachte advies van 10 september 2026 en de daarin getrokken conclusies. De door [eiser] ingebrachte informatie van zijn revalidatiearts is in het advies van 10 september 2026 alsnog kenbaar bij de overweging betrokken. Het is voldoende duidelijk dat [eiser] een verminderde mobiliteit heeft en niet zelfstandig kan reizen. Het is echter niet aangetoond dat hij niet in de trein kan komen en verblijven, eventueel onder begeleiding en zo nodig met gebruik van hulpmiddelen zoals een rolstoel.

3.9.

Ook heeft [eiser] geen informatie aangeleverd waaruit blijkt dat zijn rolstoel de maximale afmetingen van de Nederlandse Spoorwegen overschrijdt. Op de aanvraag heeft [eiser] slechts vermeld dat zijn rolstoel te groot is voor de trein en volstaan met het noemen van het type ‘Q500’. Op basis van die informatie was er geen aanleiding voor nader onderzoek en mocht de arts van Argonaut uitgaan van de standaardmaten van dat type rolstoel. In de adviesrapportage van 10 september 2026 is de arts nader ingegaan op de maatvoering van een dergelijke rolstoel en is gemotiveerd dat die maten vallen binnen de grenzen die de NS-assistentie stelt. Informatie van een deskundig paramedische behandelaar, zoals een ergotherapeut, waarin aanpassingen aan de rolstoel zijn omschreven, heeft [eiser] niet overgelegd. Argonaut is van mening dat op [eiser] als aanvrager de verantwoordelijkheid rust om de aanvraag te onderbouwen en de daarvoor benodigde gegevens aan te leveren. Dit heeft hij niet gedaan, niet in de primaire fase en niet in beroep.

De overwegingen van de rechtbank

De ontvankelijkheid van het beroep

4.1.

De rechtbank overweegt allereerst dat het beroep ontvankelijk is. Op de zitting is dit ook besproken. De rechtbank is van oordeel dat het beroepschrift van 15 juni 2026 al een (zij het minimale) grond van beroep bevat en daarmee voldoet aan de eisen van artikel 6:5, eerste lid, aanhef en onder d, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Om die reden heeft de rechtbank ten onrechte met de brief van 1 juli 2026 verzocht het verzuim te herstellen binnen een daartoe gestelde termijn. Er was immers geen sprake van een verzuim. Ook is er geen reden te oordelen dat de goede procesorde is geschonden toen [eiser] op 17 september 2026 het beroep nader heeft onderbouwd. Niet alleen was dit binnen de termijn van 10 dagen voor de zitting, ook is Argonaut in staat gebleken tijdig op de aanvullingen te reageren.

Inhoudelijk

4.2.

Volgens het Indicatieprotocol Hoog PKB Valys-vervoer (hierna: indicatieprotocol) komt een aanvrager in aanmerking voor een Hoog PKB wanneer de aanvrager:

a. a) beschikt over een Valys-vervoerpas of een Valys-toekenningsbrief én;

b) blijvend is aangewezen op het gebruik van een rolstoel of scootmobiel, toegekend op basis van een wettelijk voorschrift of medische indicatie, waarvan gewicht en/of maatvoering zodanig is dat deze de grenzen van de mogelijkheid tot hulpverlening door de NS of een andere regionale spoorvervoerder overschrijden en/of;

c) door persoonsgebonden, blijvende mobiliteitsbeperkingen vanuit strikt medische optiek niet in staat is (ook niet met begeleiding) met de trein te reizen.

4.3.

Deze in het indicatieprotocol neergelegde toekenningscriteria gaan de grenzen van een redelijke beleidsbepaling naar het oordeel van de rechtbank niet te buiten.

4.4.

Niet in geschil is dat [eiser] beschikt over een Valys-vervoerspas. Partijen zijn het er echter niet over eens of [eiser] voldoet aan de in het indicatieprotocol neergelegde toekenningscriteria onder b en/of c.

De rolstoel

4.5.

Niet in geschil is dat [eiser] als gevolg van zijn medische beperkingen blijvend is aangewezen op het gebruik van een rolstoel. In geschil is of het gewicht en/of maatvoering van deze rolstoel zodanig is dat de grenzen van de mogelijkheid tot hulpverlening door de NS of een andere regionale spoorvervoerder worden overschreden. Door de NS worden de volgende maximale afmetingen voor hulpmiddelen (inclusief gebruiker en bagage) gehanteerd voor toegang tot de trein: 150 cm lang, 70 cm breed en 137,5 cm hoog, alsmede een gewicht van maximaal 300 kg. Volgens [eiser] voldoet zijn rolstoel niet aan de voorwaarden van de NS en heeft hij om die reden geen toegang tot de trein. Het gaat in dit geval om een elektrische rolstoel Q500 van leverancier Meyra.

4.6.

[eiser] heeft een aanvraag gedaan voor een Hoog PKB. Daarom rust de bewijslast om aannemelijk te maken dat aan de voorwaarden voor verstrekking is voldaan in beginsel op hem. Hij moet de benodigde gegevens aanleveren, die Argonaut vervolgens op juistheid en volledigheid moet controleren.

4.7.

Op het aanvraagformulier van 30 maart 2026 heeft [eiser] bij de vraag “Wat is het merk en type van uw (elektrische) rolstoel, scootmobiel, elektrische rolstoel of wellicht een ander hulpmiddel?” als (een naar het oordeel van de rechtbank hier afdoende) antwoord gegeven: “Q 500”. Op de laatste bladzijde van het formulier met de titel “Overig” heeft [eiser] de vraag “Heeft u problemen met treinreizen vanwege andere medische aandoeningen of zijn er nog andere speciale omstandigheden waardoor u niet met de trein kunt reizen?” beantwoord met “ja” en als toelichting op de vervolgvraag “Welke klachten zorgen ervoor dat u niet met de trein kunt reizen?” geantwoord “[eiser] kan niet zelfstandig reizen en de rolstoel te groot voor in de trein.” Bij die vragenlijst heeft [eiser] vervolgens een brief van gemeente Dinkelland gevoegd van 5 januari 2026 waarin op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 naast een handbewogen rolstoel een elektrische rolstoel met hoofd-voetbesturing en orthese is toegekend.

4.8.

Hoewel [eiser] op dat moment geen informatie gaf over de exacte maten en het gewicht van zijn rolstoel, bleek uit de wel door hem verstrekte informatie – in het bijzonder de brief van de gemeente Dinkelland van 5 januari 2026 – dat zijn rolstoel niet de standaardvariant van het type Q500 betrof, maar was voorzien van noodzakelijke aanpassingen. Onder die omstandigheden lag het op de weg van Argonaut om nader onderzoek te doen, om zo de stelling van [eiser] over de grootte van zijn rolstoel te kunnen controleren. Argonaut heeft zich ten onrechte op het standpunt gesteld dat de bij de aanvraag verstrekte informatie van [eiser] daartoe geen aanleiding gaf. Het bestreden besluit is daarom onvoldoende voorbereid en ontoereikend gemotiveerd.

4.9.

Vervolgens moet de rechtbank bezien welk vervolg aan deze uitkomst moet worden gegeven. De rechtbank weegt hierbij mee dat Argonaut op de zitting kenbaar heeft gemaakt dat de informatie over de maten en het gewicht van de rolstoel moet worden aangeleverd door zorgaanbieder Medipoint en/of de leverancier, omdat alleen deze een objectieve en juiste meting kan/kunnen doen.

Conclusie en gevolgen

5.1.

Op grond van artikel 8:51a, eerste lid, van de Awb kan de rechtbank het bestuursorgaan in de gelegenheid stellen om een gebrek in het bestreden besluit te herstellen of te laten herstellen. Op grond van artikel 8:80a van de Awb doet de rechtbank dan een tussenuitspraak. De rechtbank ziet aanleiding om van deze mogelijkheid gebruik te maken.

5.2.

Om het gebrek te herstellen moet Argonaut alsnog onderzoek doen naar de vraag of de rolstoel met noodzakelijke bagage en [eiser] tezamen de grens van de mogelijkheid tot hulpverlening van de vervoerder overschrijden. Daarvoor is het nodig dat de benodigde informatie bij zorgaanbieder Medipoint en/of de leverancier van de rolstoel wordt opgevraagd. [eiser] moet hiervoor toestemming verlenen. De resultaten van het nadere onderzoek moet Argonaut aan de rechtbank meedelen.

5.3.

De rechtbank bepaalt de termijn waarbinnen Argonaut het gebrek kan herstellen op acht weken na verzending van deze tussenuitspraak. Op grond van artikel 8:51b, eerste lid, van de Awb en om nodeloze vertraging te voorkomen moet Argonaut zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen twee weken, meedelen aan de rechtbank of gebruik wordt gemaakt van de gelegenheid het gebrek te herstellen. Als Argonaut gebruikmaakt van die gelegenheid, zal de rechtbank [eiser] in de gelegenheid stellen binnen vier weken te reageren op de herstelpoging. In beginsel, ook in de situatie dat Argonaut de hersteltermijn ongebruikt laat verstrijken, zal de rechtbank zonder tweede zitting uitspraak doen op het beroep.

5.4.

De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan tot de einduitspraak op het beroep. Dat laatste betekent ook dat zij over de proceskosten en het griffierecht nu nog geen beslissing neemt.

Beslissing

De rechtbank:

- stelt Argonaut in de gelegenheid om binnen acht weken na verzending van deze tussenuitspraak het gebrek te herstellen met inachtneming van de overwegingen en aanwijzingen in deze tussenuitspraak;

- draagt Argonaut op binnen twee weken de rechtbank mee te delen of gebruik wordt gemaakt van de gelegenheid om het gebrek te herstellen;

- houdt iedere verdere beslissing aan.

Deze uitspraak is gedaan door mr. N.P. Heisterkamp, rechter, in aanwezigheid van

mr. F. Ernens, griffier.

Uitgesproken in het openbaar op

griffier

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Tegen deze tussenuitspraak staat nog geen hoger beroep open. Tegen deze tussenuitspraak kan hoger beroep worden ingesteld tegelijkertijd met hoger beroep tegen de (eventuele) einduitspraak in deze zaak.