Civiel recht overig

Ondanks grote motivatie van jongere om na een klinische opname clean te blijven verleent de kinderrechter een…

Rechtbank Overijssel, 21 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 21 oktober 2026 heeft de Rechtbank Overijssel in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.

Instantie
Rechtbank Overijssel
Zittingsplaats
Almelo
Datum uitspraak
21 oktober 2026
Datum publicatie
5 november 2026
Zaaknummer
C/08/351401 / JE RK 26-1495
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBOVE:2026:6697
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Ondanks grote motivatie van jongere om na een klinische opname clean te blijven verleent de kinderrechter een machtiging tot uithuisplaatsing. Verdere begeleiding naar zelfstandigheid en opbouw van vertrouwen zijn nog noodzakelijk, voordat jongere weer naar huis kan.

Uitspraak

RECHTBANK OVERIJSSEL

Familie- en Jeugdrecht

Locatie Almelo

Zaaknummer: C/08/351401 / JE RK 26-1495

Datum uitspraak: 21 oktober 2026

Beschikking machtiging tot uithuisplaatsing

in de zaak van

Stichting Jeugdbescherming Overijssel,

de gecertificeerde instelling

hierna te noemen de GI,

gevestigd te Hengelo (O),

over

[minderjarige] , geboren op [geboortedatum] 2009 in [geboorteplaats], hierna te noemen [minderjarige].

De kinderrechter merkt als belanghebbenden aan:

[de moeder] ,

hierna te noemen de moeder,

[de vader] ,

hierna te noemen de vader,

gezamenlijk te noemen de ouders,

beiden wonende in [woonplaats],

advocaat mr. M.P. Smit,

en [minderjarige].

1 Het verloop van de procedure

1.1.

Op 11 september 2026 is het verzoekschrift met bijlagen ingekomen bij de griffie.

1.2.

De zitting met gesloten deuren heeft plaatsgevonden op 15 oktober 2026. Daarbij waren aanwezig en zijn gehoord:

- de moeder, bijgestaan door haar advocaat;

- [naam], namens de GI.

1.3.

De kinderrechter heeft na de zitting op 20 oktober 2026 een gesprek gevoerd met [minderjarige] over het verzoek van de GI. De inhoud van dit gesprek is bij brief van 20 oktober 2026 gedeeld met de GI, de ouders en hun advocaat.

1.4.

Op verzoek van de kinderrechter zijn de reacties van de ouders en de GI op het gesprek van [minderjarige] met de kinderrechter ingekomen bij de griffie op 21 oktober 2026. Daaropvolgend heeft de kinderrechter een beslissing genomen op het verzoek van de GI, die op 21 oktober 2026 bij e-mailbericht is gedeeld met [minderjarige] en bij brief met de GI en de advocaat van de ouders.

2 De feiten

2.1.

De ouders zijn belast met het ouderlijk gezag over [minderjarige].

2.2.

[minderjarige] woont bij [locatie].

2.3.

De kinderrechter in deze rechtbank heeft bij beschikking van 19 mei 2026 [minderjarige] onder toezicht gesteld tot aan zijn meerderjarigheid op [geboortedatum] 2027.

3 Het verzoek

3.1.

De GI verzoekt een machtiging tot uithuisplaatsing van [minderjarige] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder te verlenen tot aan zijn meerderjarigheid, zijnde tot [geboortedatum] 2027 en de beslissing uitvoerbaar bij voorraad te verklaren.

3.2.

Tijdens de zitting stelt de GI dat haar onderbouwing in het verzoekschrift achterhaald is, omdat deze betrekking had op de plaatsing bij Stap 1, maar deze plaatsing is niet doorgegaan. [minderjarige] verblijft op dit moment bij [locatie]. De GI vindt dat [minderjarige] de behandeling bij [locatie] nodig heeft en dat hij op dit moment nog te kwetsbaar is om op basis van het aantal dagen dat hij clean is te concluderen dat hij thuis kan wonen. Hoewel [minderjarige] aanvankelijk gemotiveerd was, merkt de GI dat hij inmiddels weerstand laat zien. De GI ziet dat [minderjarige] het moeilijk vindt om zich kwetsbaar op te stellen. Ook is het verblijf bij [locatie] niet helemaal verlopen zoals [minderjarige] had gehoopt en hij verveelt zich. Volgens de GI is er gekeken of [minderjarige] een aantal dagdelen in de week kan werken, maar bestaat hier nog onduidelijkheid over voor [minderjarige]. [minderjarige] wil graag hele dagen werken en geld verdienen, maar de GI vindt fulltime werken op dit moment niet passend. [minderjarige] moet voldoende tijd en ruimte krijgen om aan zijn herstel te werken en te leren hoe hij clean kan blijven. De GI heeft inmiddels ook gekeken naar de mogelijkheden voor een plaatsing in de buurt van [woonplaats], zodat er een alternatief beschikbaar is als dat nodig blijkt. Een vorm van beschermd wonen ziet de GI op dit moment eerder passend dan een terugkeer naar huis. De eerder beoogde plek bij Stap 1 was volgens de GI niet geschikt voor [minderjarige], onder meer vanwege de oudere doelgroep. De GI vindt dat [minderjarige] geneigd is te denken dat hij het zelfstandig wel kan en daardoor zijn eigen kwetsbaarheid onvoldoende onderkent. Omdat [minderjarige] in januari 2027 achttien jaar wordt, vindt de GI het belangrijk dat hij de komende periode volhoudt en het liefst het huidige behandeltraject afrondt.

4 De standpunten op het verzoek

4.1.

[minderjarige] vertelt dat de behandeling bij [locatie] goed verloopt. Hij is inmiddels tachtig dagen clean en bezoekt al twee maanden bijeenkomsten van de zelfhulpgroep, onder meer in Zutphen, Oldenzaal en Enschede. Hij is gemotiveerd om clean te blijven en heeft ingezien hoeveel pijn en verdriet middelengebruik kan veroorzaken bij de mensen om hem heen. Hij wil zijn leven anders inrichten en is trots op de stappen die hij heeft gezet, waaronder het lopen van een halve marathon. Ook wil hij graag aan het werk en uiteindelijk bij Defensie aan de slag. Daarvoor moet hij zes tot twaalf maanden clean zijn. Daarnaast heeft [minderjarige] het gevoel stil te staan bij [locatie]. Hij wil graag werken en geld verdienen, maar vindt het vervelend dat er in Den Haag onduidelijkheid bestaat over de tijden waarop dit wel mogelijk zou zijn. [minderjarige] is ongelukkig in Den Haag en wil graag naar huis. Hij begrijpt dat zijn ouders vinden dat hij eerst een tussenstap nodig heeft voordat hij weer thuis kan wonen, maar hij vindt dit zelf niet nodig. Hij denkt dat het goed zal gaan als hij weer thuis woont, omdat hij zich nu beter aan de regels en normen en waarden van zijn ouders kan houden. Hij vindt dat hij de afgelopen maanden hard aan zichzelf heeft gewerkt en dat hij voldoende vooruitgang heeft geboekt. Volgens hem heeft een verdere behandeling weinig zin als hij daar zelf niet achter staat. Hij heeft het gevoel dat zijn ouders hem in de steek laten en dat de afstand tussen hen steeds groter wordt. Hij voelt zich elke dag minder op zijn plek en heeft niet het idee dat zijn ouders zijn motivatie en doorzettingsvermogen voldoende zien. Hij ervaart dat zijn ouders vooral naar zijn verleden kijken en onvoldoende zien dat hij is veranderd. Hoewel hij de zorgen van zijn ouders begrijpt, vindt hij dat zij hem een nieuwe kans moeten geven. Hij heeft het idee dat zijn ouders hem vooral in Den Haag willen houden om de rust thuis te bewaren. Ook maakt hij zich zorgen dat hij, als hij tot zijn achttiende moet wachten, daarna alles zelf moet regelen en het moeilijker wordt om het vertrouwen van zijn ouders terug te winnen. Hij heeft het gevoel dat zijn motivatie om naar huis te gaan onvoldoende wordt opgepakt. Ook vindt hij dat de jeugdbeschermer te veel vasthoudt aan de gebruikelijke werkwijze en onvoldoende kijkt naar hoe het daadwerkelijk met hem gaat. Hij wenst dan ook zeer sterk dat de kinderrechter geen machtiging tot uithuisplaatsing verleend.

4.2.

De advocaat van de ouders stelt namens hen dat zij liever hadden gezien dat de plaatsing van [minderjarige] in het vrijwillig kader kon plaatsvinden. De ouders begrijpen dat een machtiging tot uithuisplaatsing juridisch noodzakelijk is, maar ervaren dit als een te zwaar middel. De moeder vult namens haar en de vader aan dat zij willen voorkomen dat [minderjarige] het gevoel krijgt dat zij hem uit huis willen hebben. De afgelopen vier weken heeft [minderjarige] nauwelijks met hen gesproken, omdat hij dacht dat de plaatsing vanuit hen kwam. De ouders vinden het belangrijk om aan de onderlinge verstandhouding te werken en vrezen dat juridische maatregelen dit juist bemoeilijken. De ouders denken wel dat de plaatsing van [minderjarige] in [plaats] op dit moment het beste is voor hem. Zij zijn van mening dat [minderjarige] op dit moment niet thuis kan wonen, omdat dit nog te vroeg is. Hoewel zij tevreden zijn over de behandeling, merken zij dat [minderjarige] niet lekker in zijn vel zit en dat de verveling begint toe te slaan. Zij vinden het belangrijk dat hierin verandering komt, maar vinden fulltime werken op dit moment niet passend. Een verdeling van de tijd tussen de instelling en thuis zou volgens de ouders eventueel ook een mogelijkheid kunnen zijn.

5 De reacties van de GI en de ouders op het standpunt van [minderjarige]

De GI

5.1.

De GI wil allereerst benadrukken dat de positieve ontwikkelingen die [minderjarige] de afgelopen periode heeft doorgemaakt worden gezien en erkend. Tegelijkertijd maakt de GI zich ernstige zorgen over de mate waarin [minderjarige] zijn huidige mogelijkheden en kwetsbaarheden realistisch kan inschatten. Zijn motivatie om vooruit te willen, betekent niet automatisch dat hij al voldoende vaardigheden heeft ontwikkeld om de verantwoordelijkheden en spanningen van het dagelijks leven zelfstandig te dragen. Daarbij is het belangrijk te benadrukken dat de ondertoezichtstelling niet uitsluitend vanwege zijn verslavingsproblematiek is uitgesproken. Ook de ernstige gedragsproblemen, de eerdere fysieke en verbale agressie, de verstoorde gezinsverhoudingen en het onvoldoende accepteren van grenzen hebben hierin een belangrijke rol gespeeld. In het verleden hebben deze moeilijkheden geleid tot ernstige conflicten binnen het gezin. Ook tijdens de korte periode waarin [minderjarige] tussen twee behandelingen door thuis verbleef, merkten de ouders dat het contact kwetsbaar bleef en dat [minderjarige] moeite had om verantwoordelijkheid te nemen voor dagelijkse taken en afspraken. Sinds zijn verblijf buiten het gezin ervaren de ouders meer rust. Zij willen eerst werken aan herstel van het onderlinge contact en vinden terugkeer naar huis nu te vroeg. De GI deelt dit standpunt en wijst er ook op dat rekening moet worden gehouden met de veiligheid en stabiliteit van het gezin, waaronder die van het jongere broertje van [minderjarige].

5.2.

Ook bij [locatie] heeft [minderjarige] nog moeite met het accepteren van begeleiding, het opvolgen van instructies en het omgaan met situaties die anders verlopen dan hij wenst. Er hebben zich incidenten voorgedaan waarbij hij zich aan de begeleiding onttrok en verbaal agressief reageerde. Volgens de GI heeft [minderjarige] nog ondersteuning nodig bij het omgaan met zijn gevoelens, het accepteren van grenzen en het dragen van meer verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd neemt de GI de bezwaren van [minderjarige] tegen zijn huidige verblijf serieus. Ook de ouders twijfelen of een langer verblijf bij [locatie] voldoende meerwaarde heeft, omdat de grote afstand tot huis het herstel van hun onderlinge contact bemoeilijkt en de samenwerking tussen [minderjarige] en de begeleiding regelmatig onder spanning staat. De GI vindt het daarom noodzakelijk om te zoeken naar een passende vervolgplek, bij voorkeur in een begeleide woonvoorziening dichter bij [woonplaats]. Daar moet [minderjarige] met begeleiding verder kunnen werken aan zijn herstel, zijn toekomstperspectief, het contact met zijn ouders en waar het herstel van zijn middelengebruik wordt ondersteund. Zelfstandig wonen zonder passende ondersteuning is volgens de GI nog niet verantwoord. Daarbij is van belang dat [minderjarige] op [geboortedatum] 2027 meerderjarig wordt en dat tijdig wordt gekeken naar passende ondersteuning vanuit de Wmo. Ook diagnostisch onderzoek naar eventuele onderliggende problematiek blijft nodig. De GI heeft het Coördinatiepunt Wonen en Verblijf gevraagd mee te denken over een vervolgplek. Op dit moment is nog geen alternatief beschikbaar. De GI vindt het positief dat [minderjarige] wil werken en zelfstandiger wil worden, maar vraagt zich af of hij de belasting van een fulltime werkweek, in combinatie met zijn herstel en dagelijkse verantwoordelijkheden, al aankan. Daarom is afgesproken dat hij voorlopig twee dagdelen en op zaterdag werkt. Zo kan [minderjarige] stapsgewijs ervaren welke verantwoordelijkheden hij aankan, met behoud van voldoende structuur en begeleiding.

5.3.

De GI wil voorkomen dat [minderjarige] zonder passende verblijfplek en begeleiding komt te zitten, omdat dit zijn herstel in gevaar kan brengen. De GI acht het daarom van belang dat de machtiging tot uithuisplaatsing voldoende ruimte biedt voor voortzetting van zijn verblijf bij [locatie] of een andere passende accommodatie van een jeugdhulpaanbieder, voor zover dit binnen de reikwijdte van de machtiging valt. De noodzaak van verblijf buiten het ouderlijk huis blijft volgens de GI bestaan, ook als de huidige plaatsing wordt beëindigd.

De ouders

5.4.

De ouders zijn erg trots op [minderjarige] en de grote stappen die hij de afgelopen maanden heeft gezet in het herstel van zijn verslaving. Wel zien de ouders een risico voor een terugval als [minderjarige] terug naar huis gaat. Tegelijkertijd denken zij dat een veel langer verblijf in Den Haag een tegengesteld effect zal gaan krijgen. De ouders zijn daarom van mening dat een andere oplossing nodig is. Een terugkeer van [minderjarige] naar huis is volgens de ouders nog geen optie, onder andere omdat [minderjarige] thuis erg bepalend is, het voor de ouders lastig is om in contact te komen met hem en omdat de ondertoezichtstelling ook is uitgesproken vanwege het fysieke en verbale geweld. De ouders zouden graag willen dat [minderjarige] ergens in de buurt van Enschede begeleid komt wonen zonder verslaafden om zich heen, waar hij kan werken, goed contact met zijn ouders kan onderhouden, ook na zijn meerderjarigheid kan wonen en waar hij een diagnostisch onderzoek kan laten doen. Wellicht dat in de toekomst een terugkeer naar huis een mogelijkheid is, maar dat is op dit moment nog te vroeg. De ouders hopen om op korte termijn goed en vertrouwelijk contact met [minderjarige] te hebben en willen daar graag naar toewerken. Ondanks wat er in de afgelopen jaren is gebeurd thuis, blijven zij van [minderjarige] houden.

6 De beoordeling

6.1.

Op basis van de stukken en de zitting is de kinderrechter van oordeel dat de machtiging tot uithuisplaatsing van [minderjarige] noodzakelijk is in het belang van de verzorging en opvoeding.

6.2.

De kinderrechter ziet en erkent de positieve ontwikkeling die [minderjarige] de afgelopen maanden heeft doorgemaakt. [minderjarige] is zeer gemotiveerd om van zijn verslaving af te blijven en om zijn leven anders in te richten. Ook zijn wens om te werken en aan zijn toekomst te bouwen is erg positief. De kinderrechter is onder de indruk van de manier waarop [minderjarige] tijdens het gesprek zijn mening onder woorden heeft gebracht en van zijn motivatie en gedrevenheid. Dit geeft vertrouwen in zijn mogelijkheden om aan zijn toekomst te werken. De kinderrechter begrijpt ook dat [minderjarige] trots is op de stappen die hij heeft gezet en dat hij graag naar huis wil. Tegelijkertijd betekent een aantal maanden geen drugs meer gebruiken niet dat hij er al is. Het vasthouden van deze ontwikkeling en het leren omgaan met spanningen, teleurstellingen en grenzen vragen tijd en verdere begeleiding. De kinderrechter ziet dat [minderjarige] hierin nog kwetsbaar is en dat hij zijn eigen mogelijkheden en beperkingen mogelijk nog onvoldoende overziet.

6.3.

Een terugkeer van [minderjarige] naar huis acht de kinderrechter op dit moment nog te vroeg. De zorgen over [minderjarige] beperken zich niet tot zijn middelengebruik. Ook de eerdere fysieke en verbale agressie, de ernstige conflicten binnen het gezin en de moeite die [minderjarige] heeft met het accepteren van grenzen spelen een belangrijke rol. Hoewel [minderjarige] ervan overtuigd is dat het thuis goed zal gaan, vrezen de ouders dat [minderjarige] in oude patronen terugvalt als hij nu thuis komt wonen. Zij ervaren sinds zijn verblijf buiten het gezin meer rust en vinden dat er eerst gewerkt moet worden aan hun onderlinge band met [minderjarige], voordat hij weer thuis kan wonen. Ook de kinderrechter ziet dat [minderjarige] en zijn ouders hierin nog een weg te gaan hebben. De ouders hebben laten weten trots te zijn op de stappen die [minderjarige] heeft gezet en het vertrouwen in hem willen laten groeien. Tegelijkertijd hebben zij ervaren dat tijdens de korte periode waarin [minderjarige] na zijn eerdere behandeling weer thuis verbleef, oude gedragspatronen opnieuw zichtbaar werden. Het onderlinge vertrouwen is nog kwetsbaar en zal verder moeten groeien. Daarvoor is het nodig dat [minderjarige] en zijn ouders ruimte krijgen om daarin stappen te zetten en fouten te maken. De kinderrechter vindt het belangrijk dat ook rekening wordt gehouden met de draagkracht van de ouders en de veiligheid en stabiliteit van het gezin, waaronder die van het jongere broertje van [minderjarige]. Een terugkeer naar huis zou op dit moment te veel van [minderjarige] en zijn ouders kunnen vragen en daarmee ook zijn herstel onder druk kunnen zetten.

6.4.

Daarnaast is gebleken dat het verblijf van [minderjarige] bij [locatie] niet verloopt zoals hij had verwacht. Hij wil graag meer vrijheid, werken en zelfstandiger worden. Ook de GI en de ouders zien dat het huidige verblijf mogelijk niet langer de meest passende omgeving is. De kinderrechter vindt het daarom belangrijk dat kritisch wordt gekeken naar een passende vervolgplek, bij voorkeur dichter bij Enschede, waar [minderjarige] voldoende begeleiding en structuur krijgt en kan werken aan zijn zelfstandigheid, zijn herstel en het contact met zijn ouders. Daarbij moet ook aandacht zijn voor de mogelijkheid om daar na zijn achttiende verjaardag te blijven wonen. De kinderrechter vindt het positief dat de GI hier al stappen in heeft gezet. Een passende plek dichter bij huis kan [minderjarige] de mogelijkheid bieden om zijn positieve ontwikkeling voort te zetten en tegelijkertijd, met begeleiding en duidelijke afspraken, aan het contact met zijn ouders te werken. Of en wanneer zo’n plek beschikbaar komt, is op dit moment nog niet duidelijk.

6.5.

Ook begrijpt de kinderrechter dat [minderjarige] zo snel mogelijk fulltime wil werken en geld wil verdienen. [minderjarige] moet echter nog ervaren hoeveel verantwoordelijkheid hij kan dragen in combinatie met zijn herstel en de dagelijkse uitdagingen die daarbij horen. Het is daarom van belang dat hij hierin stapsgewijs wordt begeleid en dat zijn draagkracht niet wordt overschreden. De kinderrechter vindt het belangrijk dat [minderjarige] de ruimte krijgt om verder te groeien, maar ook leert dat herstel niet alleen betekent dat hij geen middelen gebruikt, maar ook dat hij op een passende manier met tegenslagen, emoties en grenzen kan omgaan. Het is van belang dat [minderjarige], ondanks de teleurstelling dat hij nu niet naar huis kan, in gesprek blijft over wat hij nodig heeft om de volgende stappen te zetten.

6.6.

Alles afwegende vindt de kinderrechter het noodzakelijk dat [minderjarige] voorlopig niet bij zijn ouders verblijft en de begeleiding krijgt die hij nodig heeft om de positieve ontwikkeling die hij heeft ingezet vast te houden. De kinderrechter zal daarom het verzoek van de GI om een machtiging tot uithuisplaatsing van [minderjarige] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder te verlenen tot aan zijn meerderjarigheid toewijzen. Deze machtiging biedt de mogelijkheid om [minderjarige] bij [locatie] of, indien een geschiktere plek beschikbaar komt, bij een andere passende accommodatie van een jeugdhulpaanbieder te laten verblijven, binnen de grenzen van de verleende machtiging. Het is aan de GI om zich ervoor in te spannen dat er tijdig een passende vervolgplek beschikbaar komt en dat de overgang daarnaartoe zorgvuldig wordt voorbereid.

6.7.

De kinderrechter verklaart de beslissing uitvoerbaar bij voorraad, zoals is verzocht. Dat wil zeggen dat de beslissing direct geldt, ook als iemand in hoger beroep gaat.

7 De beslissing

De kinderrechter:

7.1.

verleent een machtiging tot uithuisplaatsing van [minderjarige] in een accommodatie van een jeugdhulpaanbieder voor de duur van de ondertoezichtstelling, dus tot aan zijn meerderjarigheid, zijnde [geboortedatum] 2027;

7.2.

verklaart deze beschikking uitvoerbaar bij voorraad.

Deze beslissing is gegeven en in het openbaar uitgesproken op 21 oktober 2026 door mr. A. Flos, kinderrechter, in aanwezigheid van N. Hultink als griffier, en op schrift gesteld op 2 november 2026.

Een afschrift van deze beschikking wordt gezonden aan de raad voor de kinderbescherming en de in deze beschikking vermelde gegevens worden door de raad opgenomen in zijn registratie.

Tegen eindbeslissingen in deze beschikking is hoger beroep mogelijk bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Hiervoor is een advocaat nodig. Wie kunnen hoger beroep instellen:

  • degenen aan wie een afschrift van de beschikking is verstrekt of verzonden, binnen drie maanden na de dag van de uitspraak;

  • andere belanghebbenden, binnen drie maanden na de betekening van deze beschikking of binnen drie maanden nadat zij op andere wijze daarvan kennis hebben genomen.

Artikel 1:265b, eerste lid, Burgerlijk Wetboek (BW).