Conformiteit producten, Speelgoedrichtlijn, invloed van gedragingen van partijen na het sluiten van de…

Civiel recht

Zittingsplaats Almelo

Zaaknummer: C/08/342747 / HA ZA 25-448

Vonnis van 28 oktober 2026

in de zaak van

de rechtspersoon naar Duits recht

F.D. TEXTIL GMBH & CO. KG,

te Düsseldorf,

eisende partij,

hierna te noemen: FD,

advocaten: mr. D.R. Ninck Blok, mr. T.F.B. Jansen en mr. A.M van Nijendaal

tegen

ARACO INTERNATIONAL B.V.,

te Enschede,

gedaagde partij,

hierna te noemen: Araco,

advocaten: mr. M.G. Krüger, mr. A.P van Someren Gréve en mr. R.R.E. Roosjen

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding;
- de conclusie van antwoord;
- de brief waarin is meegedeeld dat een mondelinge behandeling is bepaald;

- het verzoek namens FD om verlenging van de spreektijd;

- de reactie namens Araco op dat verzoek;

- de beslissing van de rechtbank om de spreektijd te verlengen tot 35 minuten;

- de door de rechtbank opgestelde zittingsagenda;

- de akte wijziging van eis namens FD, met nieuwe producties;

- de akte overlegging producties namens FD;

- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 15 september 2026, waaraan de spreekaantekeningen van partijen zijn gehecht.

Ten slotte is vonnis bepaald.

FD is een in Duitsland gevestigd textielbedrijf. Zij is met name actief in de inkoop en afwerking van textiel en promotieartikelen en de verkoop daarvan aan zowel zakelijke als particuliere afnemers. Araco is een internationaal opererend bedrijf dat zich toelegt op de groothandel in promotionele relatiegeschenken en textiel.

De Duitse supermarktketen REWE Markt GmbH (hierna: REWE) is een klant van FD. Zij wilde via FD zachte pluche schermreinigers met daarop haar logo bestellen, om te kunnen gebruiken in een promotiecampagne. Op 24 juni 2024 heeft FD aan Araco gevraagd een offerte uit te brengen voor het aan haar leveren van deze schermreinigers (hierna: de Producten). Voor zover relevant vermeldt het verzoek het volgende:

Met een email van donderdag 27 juni 2024 heeft Araco een offerte uitgebracht en meegedeeld dat de door haar bijgesloten algemene voorwaarden van toepassing zijn. De offerte vermeldt onder meer de hierboven vermelde beschrijving uit het verzoek van 24 juni 2024. In reactie daarop heeft FD op 27 juni 2024 enkele – van REWE afkomstige – vragen gesteld (V), die door Araco nog diezelfde dag zijn beantwoord (A):

Op 28 juni 2024 volgde een nieuwe offerte, waarop FD reageerde met een aantal verzoeken:

Araco bevestigde dezelfde dag per e-mail dat zij akkoord was om voor dit bedrag 1,3 miljoen Producten te leveren, inclusief tests:

De door Araco aangepaste offerte is op 3 juli 2024 door FD geaccepteerd. Later zijn de aantallen aangepast, waarna in totaal 1.340.000 Producten zijn besteld. In dezelfde periode is tussen Araco en FD contact geweest over de CE-leeftijdsmarkering die op een aan de Producten gehecht label moest worden vermeld. Partijen zijn het oneens over wat er precies is besproken. Wel staat tussen partijen vast dat Araco aan haar leverancier heeft gevraagd de Producten te voorzien van een label met de CE-markering 0+, hetgeen ook is gebeurd.

Op 26 juli 2024 heeft FD een sample ontvangen van de Producten, met daarbij verschillende versies van het ontwerp. Op 30 juli 2024 heeft FD per email laten weten voor welk model zij koos. Daarbij heeft zij instructies gegeven over aanpassingen van de kleur.

Op 26 augustus 2024 deelde Araco de resultaten van de tests naar de veiligheid van de Producten. Araco heeft de tests laten uitvoeren door DEKRA. Volgens de rapporten zijn de Producten getest op onder meer de Europese productveiligheidsregelgeving EN 71-1, 71-2 en 71-3, met steeds “PASS” als resultaat. De rapporten vermelden het volgende over de leeftijdscategorie waarop is getest:

Op 2 september 2024 zijn 300 exemplaren van de Producten geleverd per vliegtuig. Tussen 21 oktober en 28 november 2024 volgden acht containers, met in totaal ruim 1,3 miljoen Producten.

Op 28 november 2024 liet FD aan Araco weten dat REWE haar het testrapport had teruggestuurd, met het verzoek om ook een VFB (‘marktgeschiktheidsrapport’) te verstrekken. Araco kon een dergelijk rapport niet direct verstrekken, waarna REWE het onderzoeksbureau Qima Certification GmbH (hierna: Qima) heeft gevraagd de Producten te testen en een marktgeschiktheidsrapport op te maken.

Op 16 december 2024 rapporteerde Qima aan REWE. Zij kwam tot de conclusie dat het door haar geteste sample van de Producten niet voldeed aan de vereisten voor een product met de leeftijdsmarkering 0+. Qima constateerde dat de Producten de ‘trekproef’ niet doorstonden, nu delen konden losraken bij een op de Producten uitgeoefende trekkracht lager dan de tolerantie die geldt op grond van de geldende normen uit EN 71-1. Qima constateerde ook dat de naden van de Producten bij de ‘naadproef’ opengingen bij een uitgeoefende druk die lager was dan de op grond van EN 71-1 voorgeschreven tolerantiewaarde.

REWE stuurde het rapport op 16 december 2024 aan FD, met de conclusie dat de Producten niet ‘verkehrsfähig’ waren. FD deelde de bevindingen en het rapport van Qima diezelfde dag met Araco. Eveneens op 16 december 2024 reageerde Araco. Zij verwees naar de rapporten van DEKRA. Volgens Araco zijn de door DEKRA geteste monsters afkomstig uit de lopende productielijn en zou uit de DEKRA-test blijken dat de Producten wel aan de geldende normen voldeden. Araco verwees verder naar een door EZ-QC uitgevoerde kwaliteitscontrole die voor verscheping zou hebben plaatsgevonden en waaruit volgens haar bleek dat de Producten voldeden.

Partijen zijn daarna met elkaar in overleg getreden. Araco heeft FD vervolgens een rapport gestuurd van de heer dr. [naam] (hierna: [naam] ). Hij bevestigt op basis van het DEKRA-rapport de conformiteit van de Producten. FD en REWE namen daarmee geen genoegen en verlangden een rapport van een geaccrediteerd instituut. Op 6 januari 2025 vroeg FD aan Araco om te bevestigen dat de productie consistent had gewerkt. Araco bevestigde op 6 januari 2025 per email dat alle Producten in één batch waren geproduceerd.

Op 14 januari 2025 stelde FD voor dat zij alle Producten zou terugsturen aan Araco, zodat Araco de Producten opnieuw zou testen, waarna FD ze alsnog aan REWE zou kunnen leveren (onderstreping toegevoegd door de rechtbank):

Op 21 januari 2025 reageerde Araco. Zij weersprak opnieuw dat de producten non-conform waren en verwees naar de test van DEKRA. Verder nam zij het standpunt in dat zij op grond van de algemene voorwaarden niet aansprakelijk was. Tot slot stelde Araco voor dat 1.000 Producten zouden worden getest zodat Araco een creditnota kon sturen voor het percentage Producten dat de test niet zou doorstaan:

FD reageerde op 24 januari 2025. Het was voor haar geen optie om alleen een vergoeding te krijgen voor het percentage non-conforme Producten, omdat zij de Producten dan niet kon aanbieden op de Duitse markt. FD bood aan dat Araco de Producten opnieuw kon laten certificeren, zodat FD de Producten daarna alsnog kon leveren aan REWE:

Dat was voor Araco onbespreekbaar, zo liet zij FD op 28 januari 2025 weten. Zij wilde alleen opnieuw testen als vooraf zou worden afgesproken dat alleen de non-conforme Producten zouden worden vergoed, zoals eerder voorgesteld door Araco:

Op 31 januari 2025 sommeerde FD Araco om binnen zeven dagen aansprakelijkheid te bevestigen en in onderhandeling te treden over een oplossing. Op 5 februari 2025 reageerde de advocaat van Araco. Hij weersprak de aansprakelijkheid van Araco. Op 6 februari 2025 wees de advocaat van FD erop dat FD ondertussen Bureau Veritas Consumer Products Services Germany GmbH (hierna: Veritas) had verzocht om nieuwe samples van de Producten te testen op conformiteit. De advocaat van Araco heeft niet gereageerd.

Op 18 februari 2025 ontving FD het rapport van Veritas. Veritas concludeerde dat de Producten niet voldeden aan de eisen uit EN 71-1. Net als bij Qima ging het mis bij de trekproef en de naadproef. Op 28 februari 2025 stuurde de advocaat van FD een nieuwe sommatie aan Araco. Araco werd verzocht binnen een week te bevestigen dat zij zorg zou dragen voor vervanging van de Producten, uiterlijk voor 31 mei 2025. FD kondigde aan anders over te gaan tot het vorderen van vervangende schadevergoeding. Op 6 maart 2025 bevestigde haar advocaat dat Araco onder de huidige omstandigheden niet bereid was om de Producten te vervangen. Partijen hebben daarna onderhandeld. In dat kader is door FD op 11 april 2025 voorgesteld dat FD alle Producten naar een centrale locatie zou verzenden, waarna Araco een deel van de Producten apart kon houden en kon testen. Partijen zijn echter niet tot een oplossing gekomen. FD heeft per brief van 18 april 2025 meegedeeld dat zij afziet van nakoming en in plaats daarvan vervangende schadevergoeding zal vorderen. Met een brief van 5 december 2025 heeft zij deze omzetting nader toegelicht. Araco heeft de gevraagde schadevergoeding niet betaald. FD heeft Araco vervolgens gedagvaard.

In de door Araco genomen conclusie van antwoord is onder meer het standpunt ingenomen dat uit de rapporten van Qima en Veritas – in het licht van het rapport van DEKRA en de keuring door EZ-QC – onvoldoende blijkt dat de Producten non-conform waren. FD heeft naar aanleiding daarvan nieuw onderzoek laten doen naar de Producten. Zij heeft daarvoor, net als Araco (hierna: het eerste DEKRA-rapport), DEKRA ingeschakeld. Op 17 juli 2025 rapporteerde DEKRA (hierna: het tweede DEKRA-rapport). Zij concludeert op basis van een sample van 150 Producten dat de Producten niet voldoen aan de eisen die EN 71 stelt aan Producten met het CE-label 0+:

FD vordert na eiswijziging - samengevat - veroordeling van Araco tot betaling van een schadevergoeding van € 645.726,73, een maandelijkse vergoeding van € 1.420,50 voor de opslag van de Producten, een vergoeding voor toekomstige kosten ter hoogte van € 10.074,50 voor de vernietiging van de producten, en een vergoeding van € 24.570,00 voor door REWE bij FD in rekening te brengen kosten voor het terugsturen van de Producten, een en ander te vermeerderen met de wettelijke handelsrente en de proceskosten. De grondslagen van haar vordering worden bij de beoordeling nader besproken.

Araco voert verweer. Araco concludeert tot afwijzing van de vorderingen van FD, met uitvoerbaar bij voorraad te verklaren veroordeling van FD in de kosten van deze procedure. De onderbouwing van haar verweer wordt hierna besproken.

De rechtbank zal de vorderingen beoordelen op volgorde van hoe verstrekkend de (rechts)gevolgen zijn van de door Araco gevoerde verweren. Omdat de invulling van de verweren mede wordt bepaald door de contractuele verplichtingen over en weer, ziet de rechtbank aanleiding om allereerst vast te stellen wat partijen zijn overeengekomen.

De inhoud van de overeenkomst wordt besproken op drie onderdelen: de Producten, het testen van de Producten en de algemene voorwaarden.

Volgens FD was Araco op grond van de overeenkomst gehouden om Producten te leveren die FD op de markt kon brengen als geschikt voor alle leeftijden (CE 0+). Volgens Araco rustte op haar enkel de verplichting om producten te leveren die geschikt waren voor personen van 3 jaar en ouder (CE 3+).

In de aanvankelijk tussen partijen gemaakte afspraak – de door FD geaccordeerde offerte – stond dat de Producten geschikt moesten zijn “for children from 3 y.” Tegelijkertijd staat vast dat Araco haar leverancier heeft gevraagd Producten te maken met het CE-label 0+, dat Araco de Producten vervolgens met het eerste DEKRA-rapport heeft laten testen op geschiktheid voor alle leeftijden, en daarna aan FD Producten met het CE-label 0+ heeft geleverd. Het staat tussen partijen niet ter discussie dat een product met het CE-label 0+ alleen verhandelbaar is als het (onder meer) voldoet aan de eisen die de EN 71-1, 71-2 en 71-3 veiligheidsregelgeving stelt aan producten geschikt voor kinderen van alle leeftijden (hierna: de EN-normen).

Uit deze feiten blijkt dat beide partijen er op enig moment van zijn uitgegaan dat de door Araco te leveren Producten geschikt moesten zijn voor personen van alle leeftijden. Dat dit ‘enig moment’ zich voordeed nadat de aanvankelijke overeenkomst werd gesloten, maakt dat niet anders. Bij de uitleg van gemaakte afspraken kan immers waarde toekomen aan omstandigheden die plaatsvonden nadat partijen hun spreekwoordelijke handtekening zetten (Hoge Raad 12 oktober 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX5572, rov. 3.5). De wederzijdse verwachtingen van partijen kunnen namelijk ook veranderen door gedragingen van na het sluiten van de overeenkomst (Hoge Raad 20 december 2019, ECLI:NL:HR:2019:2034, rov. 3.1.2). In dit geval hebben de hiervoor genoemde handelingen van Araco er naar het oordeel van de rechtbank toe geleid dat FD mocht verwachten dat Araco Producten zou leveren die geschikt waren voor alle leeftijden.

Volgens FD was Araco op grond van de overeenkomst gehouden om niet alleen Producten te leveren die geschikt waren voor alle leeftijden, maar deze Producten ook te testen op marktgeschiktheid voor alle leeftijden. Araco weerspreekt niet dat zij gehouden was de Producten te testen. Volgens Araco moest FD de Producten echter ook zelf testen op marktgeschiktheid, omdat FD de fabrikant is in de zin van de Speelgoedrichtlijn (2009/48/EG).

De rechtbank overweegt als volgt. FD is inderdaad de fabrikant in de zin van artikel 3 van de Speelgoedrichtlijn. Dit betekent dat zij ervoor verantwoordelijk is dat de Producten die door haar in de handel worden gebracht, zijn getest en zijn voorzien van een CE-markering die aangeeft voor welke leeftijd de Producten geschikt zijn (respectievelijk artikel 18, 19 en 16 Speelgoedrichtlijn). De EN-normen bepalen aan welke specifieke technische eisen de Producten moeten voldoen om de voor die leeftijdscategorie geldende CE-markering te mogen dragen. Het label mag alleen worden aangebracht als de Producten de test naar de EN-normen doorstaan (artikel 4 Speelgoedrichtlijn). Het staat de fabrikant op grond van de Speelgoedrichtlijn vrij om het testen uit te besteden aan een derde partij, zoals de importeur (artikel 4 lid 2 Speelgoedrichtlijn: “of laten deze uitvoeren”).

De afspraak dat Araco de Producten zou testen (testings alles inkl. / whatever necessary) moet tegen deze achtergrond worden uitgelegd. Dit betekent dat Araco moest begrijpen dat FD de door Araco aan te leveren tests zou kunnen gebruiken om te voldoen aan haar verplichtingen als fabrikant onder de Speelgoedrichtlijn. Dat FD op grond van de Speelgoedrichtlijn de eindverantwoordelijke bleef voor de naleving daarvan maakt dit niet anders. Het gaat in deze zaak namelijk niet om de naleving van de Speelgoedrichtlijn als zodanig, maar om de contractuele verantwoordelijkheid van Araco, die mede wordt ingevuld door de bij Araco bestaande kennis over wat FD met de Producten wilde doen en welke verplichtingen daarbij kwamen kijken. Dit betekent naar het oordeel van de rechtbank dat Araco op grond van de overeenkomst niet alleen Producten moest leveren die geschikt waren voor alle leeftijden, maar er ook voor verantwoordelijk was dat de Producten zouden worden getest en daarbij de EN-tests zouden doorstaan die op grond van de Speelgoedrichtlijn zijn voorgeschreven voor speelgoed met een CE-markering 0+.

Partijen zijn het erover eens dat de algemene voorwaarden van Araco van toepassing zijn op de overeenkomst. Partijen hebben niet over de voorwaarden onderhandeld. De algemene voorwaarden zijn uitsluitend in het Duits verstrekt. Waar het aankomt op het uitleggen van deze bepalingen, zal de rechtbank daarom uitgaan van deze Duitse versie van de voorwaarden. Ook voor de algemene voorwaarden geldt dat de rechtbank deze als onderdeel van de gesloten overeenkomst uitlegt aan de hand van wat beide professionele partijen over en weer mochten verwachten. Omdat partijen over de algemene voorwaarden niet hebben onderhandeld en er dus geen gemeenschappelijke partijbedoeling bij de voorwaarden is vast te stellen, hecht de rechtbank met name waarde aan de objectieve omstandigheden die volgens vaste rechtspraak van belang zijn bij de uitleg van commerciële contracten. Het gaat dan onder meer om de taalkundige betekenis van de gebruikte tekst op zichzelf en in de context van de rest van de overeenkomst en algemene voorwaarden (Hoge Raad 13 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:601, rov. 3.3.2), en om de aannemelijkheid van de rechtsgevolgen van de manieren waarop de tekst kan worden begrepen (Hoge Raad 23 september 2023, ECLI:NL:HR:2023:1354, rov. 3.2).

Het meest verstrekkende verweer van Araco is dat FD haar rechten heeft verwerkt, omdat zij de contractuele en wettelijke klachtplicht heeft geschonden. Volgens Araco had FD de Producten binnen 24 uur na ontvangst moeten laten testen, en/of binnen 24 uur na ontvangst moeten klagen, en/of binnen 90 dagen na ontvangst op 2 september 2024 van de 300 per vliegtuig verzonden Producten moeten klagen. Omdat FD eerst op 16 december 2024 heeft geklaagd, kan FD volgens Araco geen rechten meer ontlenen aan de eventuele non-conformiteit van de Producten. Zij doet dus een beroep op rechtsverwerking.

Araco heeft ter onderbouwing van dat beroep verwezen naar haar algemene voorwaarden. De rechtbank begrijpt dat Araco doelt op de artikelen 9.1 en 9.2. Deze artikelen zijn hieronder opgenomen.

FD heeft aangevoerd dat zij tijdig heeft geklaagd. Volgens FD moet artikel 9.2 zo worden uitgelegd dat de daarin opgenomen termijn van 24 uur pas gaat lopen bij ontdekking en niet – zoals Araco aanvoert – vanaf levering. Zij heeft binnen 24 uur na ontdekking geklaagd. Nu 16 december 2024 valt binnen de buitengrens van 90 dagen na de levering van de eerste containerzending van 21 oktober 2024, is op tijd geklaagd, aldus FD.

De rechtbank beoordeelt hierna eerst hoe de artikelen 9.1 en 9.2 moeten worden uitgelegd. De vervolgvraag is vanaf welk moment de uit die artikelen voortvloeiende termijn van 24 uur of 90 dagen is gaan lopen: op 2 september 2024 (bij de vliegtuigzending van 300 producten) of bij de eerste containerlevering van 21 oktober 2024. Voor beide deelvragen is van belang dat Araco een beroep doet op de rechtsgevolgen van de artikelen 9.1 en 9.2. Het is daarom aan Araco om de feiten te stellen en zo nodig te bewijzen die een dergelijk beroep rechtvaardigen.

Hiervoor is vastgesteld dat partijen zijn overeengekomen dat Araco de Producten moest leveren en laten testen. Araco heeft FD het eerste DEKRA-rapport verstrekt en onder verwijzing daarnaar bevestigd dat de Producten voldeden aan de conformiteitseisen uit de Speelgoedrichtlijn. Tegen die achtergrond is het geen aannemelijk rechtsgevolg dat FD direct na ontvangst van de Producten, die volgens Araco met goed gevolg door een laboratorium waren getest op de EN-normen, de Producten opnieuw door een laboratorium zou moeten laten testen op precies diezelfde EN-normen. Het gestelde gebrek in de Producten zit niet in het aantal geleverde Producten of in een direct zichtbare fout, maar in het niet halen van de laboratoriumtest waarmee conformiteit met de EN-normen wordt vastgesteld. Naar het oordeel van de rechtbank moet artikel 9.1 dan ook zo worden uitgelegd dat op Araco de verplichting rustte om een inspectie te doen naar het aantal geleverde Producten en de zichtbare gebreken aan de Producten. Het opnieuw uitvoeren van een (kostbare) laboratoriumtest behoorde niet tot die verplichtingen. Een en ander past ook bij de rechtspraak van de Hoge Raad, waaruit volgt dat van een koper minder snel een (voortvarend) onderzoek mag worden verwacht naarmate de koper er op grond van de inhoud van de koopovereenkomst sterker op mag vertrouwen dat de zaak beantwoordt aan de overeenkomst (Hoge Raad 25 maart 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP8991, rov. 3.3.2).

Araco heeft tijdens de mondelinge behandeling nog aangevoerd dat de Producten ook gebreken bevatten die zonder laboratoriumtest zichtbaar waren. Wat daar verder ook van zij – ook in het licht van het betoog van Araco dat de Producten niet non-conform waren – de vraag is hier niet of de gebreken te ontdekken waren, maar of FD bij de door artikel 9.1 voorgeschreven inspectie op deze gebreken had moeten stuiten. Dat laatste is door FD betwist onder verwijzing naar de rapporten van DEKRA, Veritas en Qima en het EZ-QC-onderzoek dat Araco heeft laten uitvoeren. Uit de onderzoeken blijkt weliswaar dat een aantal Producten naast onzichtbare afwijkingen ook zichtbare afwijkingen vertoont, maar niet dat deze afwijkingen bij een visuele inspectie al naar voren komen, en ook niet dat die afwijkingen (zoals een niet-afgeknipte naad) leiden tot het niet halen van een EN-test. In het licht van deze gemotiveerde betwisting door FD en tegen de achtergrond van de uitleg van artikel 9.1, heeft Araco onvoldoende onderbouwd dat FD de door FD gestelde gebreken had moeten zien bij de door artikel 9.1 voorgeschreven inspectie.

In het verlengde daarvan geldt dat Araco niet van FD mocht verwachten dat zij de Producten binnen 24 uur aan een laboratoriumtest zou onderwerpen. Dat zou ook tekstueel geen logische uitleg zijn, nu artikel 9.2 twee termijnen van 24 uur geeft: 24 uur na levering “oder zumindest” 24 uur na ontdekking. Nu ontdekking van het gebrek (door het laten uitvoeren van een laboratoriumtest) én klagen daarover binnen een termijn van 24 uur na levering niet mogelijk is, resteert als taalkundig logische uitleg enkel de mogelijkheid dat de termijn van 24 uur gaat lopen na ontdekking. Dat past ook beter bij de in hetzelfde artikel genoemde termijn van “bis spätestens 90 Tage nach der Lieferung”. Het is geen aannemelijk rechtsgevolg dat zowel moet worden geklaagd binnen 24 uur na levering als binnen 90 dagen na diezelfde levering. Naar het oordeel van de rechtbank moet artikel 9.2 dan ook zo worden uitgelegd dat een klacht op tijd is ingediend als deze binnen 24 uur na ontdekking is gedaan, met een maximum van 90 dagen na levering.

Het staat tussen partijen vast dat FD met haar klacht van 16 december 2024 heeft geklaagd binnen 24 uur na ontdekking van het gestelde gebrek. De vraag is dus of deze datum valt binnen de in artikel 9.2 gestelde termijn van 90 dagen na de levering.

Artikel 9.2 specificeert taalkundig niet wanneer de termijn aanvangt in een situatie als de onderhavige, met meerdere deelleveringen. Het komt dus – anders dan in de zaak die leidde tot het arrest van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 21 maart 2023, ECLI:NL:GHARL:2023:2518 – aan op de uitleg van de bepaling. De ratio van de wettelijke klachtplicht en een vereiste voor een geldig beroep op de wettelijke klachtplicht, is dat een leverancier nadeel ondervindt doordat de koper een klacht niet tijdig meldt (Hoge Raad 8 februari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY4600). Dat geldt evenzeer voor een contractuele klachtplicht die is gebaseerd op de wettelijke klachtplicht (Hoge Raad 7 februari 2014, ECLI:NL:HR:2014:260, rov. 4.3.1). Van de hiervoor genoemde benadeling kan bijvoorbeeld sprake zijn als door het – door de koper veroorzaakte – lange verloop van tijd niet meer is vast te stellen of sprake is van non-conformiteit (zie voor een voorbeeld Hoge Raad 5 april 1968, ECLI:NL:HR:1968:AB6996). Araco ondervindt pas (mogelijk) nadeel als niet tijdig is geklaagd over een levering waarvan (later) door de koper wordt gesteld dat deze niet aan de overeenkomst voldeed. Klagen over nog niet ontvangen producten is niet mogelijk. Dit maakt dat de termijnen uit artikel 9.2 ofwel starten bij de ontvangst van iedere deellevering of bij de ontvangst van de laatste deellevering. Araco heeft onderbouwd waarom zij er baat bij heeft dat bij een eerdere deellevering al wordt geklaagd, zodat zij de eventuele gevolgen van volgende deelleveringen kan beperken. De rechtbank gaat er daarom van uit dat bedoeld is dat met iedere deellevering een nieuwe klachttermijn in de zin van artikel 9.2 begint.

FD heeft in het kader van het startmoment van de klachttermijnen naar voren gebracht dat er een wezenlijk verschil bestond tussen de vliegtuigzending van 2 september 2024 en de eerste containerlevering van 21 oktober 2024. Volgens FD was de vliegtuiglevering een levering voor intern gebruik, waarvoor een afwijkende kleurspecificatie was besproken. De gestelde non-conformiteit zag, aldus FD, daarom niet op deze levering maar alleen op de bulkladingen die vanaf 21 oktober 2024 per container zijn geleverd. FD heeft ter onderbouwing van haar standpunt verwezen naar emailverkeer tussen partijen van 19 augustus 2024. Op een verzoek van FD om de kleur van het borduurwerk aan te passen en eind augustus een doos van 300 stuks te ontvangen, reageerde Araco met de mededeling dat het “für die Hauptproduktion” niet meer mogelijk was om de kleur aan te passen, maar wél voor “die 300 Stück [...] für die Führungsebene.” FD heeft daarmee onderbouwd dat er een verschil was tussen de 300 ingevlogen stuks voor het management en de hoofdproductie voor (de klanten van) REWE, bestaande uit de Producten die per container werden verscheept, en waarvoor volgens FD een conformiteitsprobleem bestond. Araco heeft daar niet meer tegenover gesteld dan de ongemotiveerde stelling dat ook de 300 per vliegtuig verzonden exemplaren een gewone levering betroffen. Araco heeft daarmee naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende gemotiveerd gesteld dat de klachttermijn uit artikel 9.2 op 2 september 2024 is aangevangen.

Dit betekent dat de vliegtuigzending van 300 Producten van 2 september 2024 geen klachttermijn uit artikel 9.2 heeft doen starten, maar dat de eerste termijn van start is gegaan bij de ontvangst van de eerste containerlevering van 21 oktober 2024. De klacht op 16 december 2024 valt binnen de overeengekomen termijn van 90 dagen daarna. De rechtbank hoeft daarom niet te bespreken of Araco benadeeld is doordat pas op 16 december 2024 is geklaagd. Het voorgaande maakt dat het beroep van Araco op de contractuele klachtplicht niet slaagt en het door haar gestelde rechtsgevolg van rechtsverwerking niet intreedt.

Araco heeft niet onderbouwd waarom toepassing van de wettelijke klachtplicht in plaats van de contractuele klachtplicht tot een ander gevolg zou leiden. De rechtbank merkt op dat ook voor een beroep op de wettelijke klachtplicht is vereist dat niet of te laat is geklaagd, terwijl de koper dat wel of eerder had moeten doen. Ook hier geldt dat FD binnen 24 uur na ontdekking heeft geklaagd en dat Araco, in het licht van de gemotiveerde betwisting van FD en de rechtspraak van de Hoge Raad (Hoge Raad 25 maart 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP8991, rov. 3.3.2) onvoldoende heeft onderbouwd dat op FD een dusdanig vergaande onderzoeksplicht rustte dat zij de gestelde gebreken had moeten ontdekken bij het voldoen aan deze onderzoeksplicht. Om die reden faalt ook het beroep van Araco op de wettelijke klachtplicht.

Araco heeft verwezen naar artikel 9.6 van de algemene voorwaarden. Araco voert aan dat FD haar niet in staat zou hebben gesteld om de Producten te onderzoeken en daarom haar rechten heeft verwerkt. Artikel 9.6 luidt als volgt:

FD betwist dat zij Araco niet in staat heeft gesteld de Producten te onderzoeken. Ook wijst zij erop dat Araco haar aanvankelijk niet heeft verzocht om de Producten te mogen onderzoeken.

De rechtbank overweegt als volgt. Artikel 9.6 bevat geen duidelijke instructie welke stappen een klant moet zetten nadat deze heeft geklaagd over non-conformiteit. Uit de tekst volgt niet dat een klager proactief moet aanbieden om de Producten te laten onderzoeken. De andere partij ‘in staat stellen’ om te onderzoeken veronderstelt dat de ander kenbaar heeft gemaakt dit onderzoek te willen verrichten. FD hoefde Araco dus pas gelegenheid te bieden om de producten te onderzoeken nadat Araco daarom vroeg.

In dat kader is bepalend hoe partijen hebben gecorrespondeerd nadat FD op 16 december 2024 klaagde over de Producten, onder verwijzing naar het Qima-rapport. Araco vroeg toen niet of zij de Producten ook zelf mocht onderzoeken. In plaats daarvan weersprak zij dat sprake was van non-conformiteit op basis van de tests die zij stelde al te hebben gedaan. Pas op 14 januari 2025 kwamen partijen te spreken over aanvullend onderzoek. Het was niet Araco maar FD die daartoe het initiatief nam. Het voorstel van FD van 14 januari 2025 bevat onder meer de volgende passage:

Araco heeft dit voorstel van FD afgewezen. Met haar reactie van 21 januari 2025 deelde zij (opnieuw) haar standpunt dat zij niet aansprakelijk was. Araco deed daarbij weliswaar het voorstel om 1.000 Producten gezamenlijk te testen, maar dat voorstel was gekoppeld aan de voorwaarde dat FD vervolgens alleen een terugbetaling zou krijgen voor het percentage van de Producten dat de test niet zo halen.

Naast een beroep op de wettelijke en contractuele klachtplicht heeft Araco zich beroepen op de contractuele uitsluiting of beperking van haar aansprakelijkheid. Zij heeft daarbij verwezen naar artikel 14.1 (uitsluiting) en artikel 14.3 sub c (beperking) uit haar algemene voorwaarden. Het is aan Araco om feiten te stellen en te bewijzen die de conclusie kunnen dragen dat haar aansprakelijkheid is uitgesloten of beperkt.

Artikel 14.1 van de algemene voorwaarden luidt als volgt:

Volgens Araco betekent dit dat zij alleen aansprakelijk is als sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.

De rechtbank volgt Araco niet in die uitleg. Nog los van de vraag of de gestelde non-conformiteit niet gewoon valt onder de verplichtingen van Araco “aus der Garantie”, duiden de woorden “vorbehaltlich der nachstehenden Bestimmungen” er immers op dat lid 1 weliswaar het uitgangspunt is, maar dat dit uitgangspunt geldt behoudens de overige bepalingen van artikel 14. De door Araco voorgestelde uitleg past dus niet bij de in artikel 14.1 gebruikte woorden. De uitleg past ook niet bij de structuur van artikel 14. Artikel 14.2 luidt immers als volgt:

De bepalingen na artikel 14.2 bevatten vervolgens een uitwerking van welke schade wel en niet voor rekening van Araco komt, zoals het hierna te bespreken artikel 14.3.

Artikel 14.3 aanhef van de algemene voorwaarden luidt als volgt:

Volgens de toelichting van Araco tijdens de mondelinge behandeling is artikel 14.3 van toepassing, maar wordt aan het artikel niet toegekomen omdat geen sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid in de zin van artikel 14.1. Zou wel opzet of bewuste roekeloosheid worden aangenomen, dan vormt artikel 14 lid 3 sub c volgens Araco een aanvullende begrenzing van de aansprakelijkheid, omdat gevolgschade wordt uitgesloten.

De rechtbank volgt Araco gedeeltelijk in deze uitleg. Uit de tekst van artikel 14 lid 3 – “die folgenden Einschränkungen” – volgt dat is beoogd de aansprakelijkheid van Araco te beperken. De rechtbank leest artikel 14 lid 1 en lid 3 dus zo dat lid 3 een uitzondering is op de uitsluiting van aansprakelijkheid uit lid 1. Die uitzondering gaat op zodra Araco verzekerd is of had moeten zijn. Araco heeft niet gesteld dat zij niet verzekerd behoorde te zijn (de vraag of zij daadwerkelijk verzekerd was, is daarvoor niet van belang). De situatie uit lid 3 doet zich daarom voor. Hieruit volgt dat Araco aansprakelijk kan worden gehouden, maar dat haar aansprakelijkheid beperkt is met de onderdelen a tot en met d.

Araco heeft zich beroepen op de beperking uit artikel 14.3 onderdeel c. Daarin staat het volgende:

Het is aan Araco om te onderbouwen welke gevorderde schadeposten onder deze uitzondering vallen. Araco betoogt dat dit het geval is voor alle door FD gevorderde schadeposten, omdat het niet gaat om schade aan de Producten zelf, maar om indirecte gevolgen van de gestelde non-conformiteit.

De rechtbank volgt Araco niet in deze lezing. Subonderdeel c beperkt de schade niet tot schade aan de Producten zelf, maar sluit specifieke vormen van schade – bedrijfsverlies en gevolgschade – uit. Het Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) kent deze begrippen niet. Uit de overeenkomst blijkt ook niet dat partijen bedoelden aansluiting te zoeken bij het begrip gevolgschade zoals dat in de juridische literatuur wel wordt gebruikt. Evenmin zijn er aanwijzingen dat partijen hebben beoogd om het Anglo-Amerikaanse onderscheid tussen ‘direct damages’ en ‘indirect damages’ over te nemen (zoals wel het geval was in de uitspraak van deze rechtbank van 11 oktober 2017, ECLI:NL:RBOVE:2017:4489, rov. 4.21.4 en 4.22). Ook de algemene voorwaarden geven geen definitie. Zij geven wel enkele voorbeelden van de begrippen. Voor de uitleg van artikel 14.3 onderdeel c moet dus aansluiting gezocht worden bij wat in het normale spraakgebruik wordt verstaan onder bedrijfsschade en gevolgschade, tegen de achtergrond van de genoemde voorbeelden. De twee duidelijk genoemde voorbeelden, te weten bedrijfsonderbreking en omzetverlies, hebben met elkaar gemeen dat zij geen rechtstreeks gevolg zijn van de gestelde tekortkoming, maar dat er één of meer oorzakelijke schakels nodig zijn tussen de tekortkoming en de schade. Zij zijn daarmee een minder voorzienbaar gevolg van de gestelde tekortkoming (vgl. Hoge Raad 10 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:214, rov. 4.1.2). Het is dus steeds aan Araco om te onderbouwen waarom een bepaalde schadepost geen direct en/of voorzienbaar gevolg is van de gestelde tekortkoming. Ontbreekt een dergelijke onderbouwing, dan kan niet komen vast te staan dat een opgevoerde schadepost valt onder de uitzondering van artikel 14 lid 3 sub c.

In dat kader overweegt de rechtbank het volgende. Araco heeft niet duidelijk onderbouwd waarom bepaalde schadeposten geen direct en/of voorzienbaar gevolg zijn van de gestelde tekortkoming. De door FD gevorderde vervangende schadevergoeding staat naar het oordeel van de rechtbank in een direct oorzakelijk verband met het gestelde niet nakomen door Araco van haar kernverbintenis en is ook een voorzienbaar gevolg daarvan. Dat geldt evenzeer voor de transportkosten die FD heeft gemaakt voor het vervoeren van de door Araco geleverde Producten. Hetzelfde gaat op voor de kosten die FD heeft gemaakt voor het bij REWE terughalen van de Producten, zoals de transportkosten die REWE heeft doorberekend en de kosten voor opslag en vernietiging van de Producten. FD heeft deze immers gemaakt in het kader van het beperken van verdere schade, bijvoorbeeld als de Producten toch op de markt zouden komen en schade zouden veroorzaken. Deze kosten zijn daarmee voorzienbaar en een direct gevolg van de wanprestatie. Zij kwalificeren daarom niet als wat naar normaal spraakgebruik, in het licht van de voorbeelden in de algemene voorwaarden, mag worden begrepen onder bedrijfsverlies of gevolgschade.

Dit zit anders voor eventuele gevolgen die FD zou ondervinden voor haar reputatie, en/of daardoor veroorzaakt omzetverlies, en/of juridische kosten samenhangend met het terugroepproces, en/of de capaciteit van haar personeel die moest worden besteed aan het terughalen van de Producten. Deze schade staat causaal verder af van de gestelde tekortkoming, is minder voorzienbaar en sluit taalkundig aan bij de begrippen bedrijfsverlies en gevolgschade. Na haar eiswijziging heeft FD echter geen dergelijke schade gevorderd.

De rechtbank concludeert op basis van het voorgaande dat artikel 13 van de algemene voorwaarden niet in de weg staat aan de aansprakelijkheid van Araco.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft Araco zich nog beroepen op artikel 9.8 van de algemene voorwaarden en aangevoerd dat een terechte klacht enkel kan leiden tot vervanging of creditering, en niet tot een andere vorm van schadevergoeding. In artikel 9.8 staat het volgende:

Araco heeft in de context van haar beroep op artikel 14 lid 3 sub c van de algemene voorwaarden nog een zelfstandig beroep gedaan op artikel 7.2 van de algemene voorwaarden. Dit artikel luidt als volgt.

De gevorderde vervangende schadevergoeding is volgens Araco een dergelijke uitgesloten aanvullende schadevergoeding, die daarom volgens Araco contractueel is uitgesloten.

De rechtbank volgt Araco niet in dat betoog. Ook artikel 7.2 moet worden uitgelegd in de context van de gehele overeenkomst en set algemene voorwaarden. Artikel 7 gaat blijkens de aanhef en de verschillende artikelleden over de situatie dat Araco niet tijdig levert. Het artikel ziet niet op een tijdige levering die non-conform is. Dat aanvullende schadevergoeding voor te late levering is uitgesloten, betekent niet dat geen aanspraak bestaat op een dergelijke schadevergoeding bij non-conformiteit. Die situatie wordt geregeld in de hiervoor besproken artikelen 9 en 14. Het beroep van Araco op artikel 7.2 heeft daarom naar het oordeel van de rechtbank geen gevolgen voor de vorderingen van FD.

Aan het beroep van FD op de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid komt de rechtbank niet toe, omdat het beroep van Araco op artikel 7 lid 2 en 14 lid 3 sub c van de algemene voorwaarden geen gevolgen heeft voor de toewijsbaarheid van de vorderingen van FD.

Araco heeft haar verweren over de non-conformiteit geconcentreerd rond haar standpunt dat de Producten geschikt moesten zijn voor kinderen vanaf drie jaren en niet voor de leeftijdscategorie 0+. De rechtbank heeft haar niet gevolgd in dit standpunt. Een deel van de verweren behoeft daarom geen bespreking meer. Op grond van de overeenkomst moest Araco aan FD Producten leveren die de EN-tests doorstaan die op grond van de Speelgoedrichtlijn zijn voorgeschreven voor speelgoed met een CE-markering 0+.

De rechtbank stelt voorop dat de stelplicht en het bewijsrisico betreffende de non-conformiteit van de Producenten bij FD liggen. Naar het oordeel van de rechtbank heeft FD haar stelling voldoende onderbouwd. FD heeft namelijk drie rapporten van drie verschillende laboratoria overgelegd (Qima, Veritas, DEKRA). Alle drie de laboratoria concluderen dat de Producten niet voldoen aan de eisen die op grond van de Speelgoedrichtlijn zijn voorgeschreven voor speelgoed met een CE-markering 0+. Meer kan in het kader van de onderbouwing niet van FD worden verwacht.

De vraag is dan of Araco de onderbouwde stelling van FD voldoende gemotiveerd heeft betwist. Dat moet worden beoordeeld in het licht van de door FD gegeven onderbouwing. Is de betwisting daarvan onvoldoende onderbouwd, dan moet de rechtbank als vaststaand aannemen dat de Producten niet voldeden aan de overeenkomst. Heeft Araco haar betwisting voldoende onderbouwd (kon van haar niet meer aan onderbouwing gevraagd worden), dan kan een bewijsopdracht volgen. De rechtbank bespreekt deze vraag aan de hand van wat Araco heeft aangevoerd over (i) het eerste DEKRA-rapport, (ii) het EZ-QC-rapport, (iii) de rapporten van Qima en Veritas, (iv) het tweede DEKRA-rapport en (v) de overige stellingen in het kader van haar betwisting.

Volgens Araco ondersteunt het eerste DEKRA-rapport haar stelling dat de Producten voldoen. DEKRA bevestigt in haar eerste rapport dat de door haar geteste Producten voldoen aan de gestelde norm. Met het eerste DEKRA-rapport zijn evenwel maar twee Producten getest. De kans dat met een dergelijk kleine selectie van Producten eventuele afwijkende Producten over het hoofd worden gezien, is aanmerkelijker dan wanneer de omvang van de steekproef groter is, zoals het geval was bij het tweede DEKRA-rapport. Araco concludeert zelf in haar Conclusie van Antwoord (nr. 232) dan ook over het eerste DEKRA-rapport dat deze niets zegt “over de conformiteit van de gehele partij”. In het licht van de bevindingen uit het tweede DEKRA-rapport, op basis van 150 geteste Producten waarvan er 48 de test naar de EN-normen niet haalden, legt het eerste DEKRA-rapport dus onvoldoende gewicht in de schaal om te gelden als een serieuze betwisting van de stelling van FD.

EZ-QC heeft niet onderzocht of de Producten voldoen aan de EN-normen. De resultaten kunnen daarom niet dienen als gemotiveerde betwisting van de stelling dat de Producten niet voldoen omdat zij de test naar de EN-normen niet halen.

De reactie van Araco op de rapporten van Qima en Veritas is dat de omvang van de steekproef met (in totaal) 16 geteste Producten te klein is. De rechtbank overweegt dat Qima en Veritas inderdaad maar een klein aantal Producten hebben getest. Anders dan bij het eerste DEKRA-rapport doet de omvang van de steekproef hier echter niet af aan de waarde die de rapporten hebben voor het vaststellen of de Producten voldoen. Dat heeft alles te maken met de in deze procedure relevante vraag. Die vraag is immers niet of de test een getrouw beeld geeft van wat gemiddeld genomen de kwaliteit van de Producten is, maar of de Producten de tests doorstaan die nodig zijn voor het mogen dragen van de CE-markering 0+. Dat dit antwoord van Qima en Veritas ook al bij een relatief kleine steekproef negatief is, betekent dan niet dat de steekproef te klein is. Het staat immers vast dat in een relatief kleine selectie van de Producten al meerdere Producten met defecten zijn aangetroffen en dat Qima en Veritas daaruit de conclusie trokken dat zij de test niet kunnen doorstaan. Daarmee is het aannemelijk dat bij een grotere steekproef nog meer defecte Producten worden aangetroffen. Bovendien worden de testresultaten ondersteund door het tweede onderzoeksrapport van DEKRA (zie hierna). Waar Araco wijst op de zaak die leidde tot het arrest van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 6 februari 2024 (ECLI:NL:GHARL:2024:872), geldt dat daarin sprake was van één getest product in slechts 5 van de 18 productcategorieën, waarbij het Gerechtshof concludeert dat voor de non-conformiteit van alle producten (ook die uit andere productcategorieën) niet uitsluitend geleund kan worden op de bijbehorende rapporten. Dat is een wezenlijk andere situatie dan de onderhavige zaak, waarin verschillende onderzoeksinstanties verschillende aantallen van dezelfde producten hebben getest volgens duidelijke normen en tot de conclusie komen dat de Producten niet voldoen aan de daarvoor geldende vereisten.

Araco heeft verder geen onderbouwde standpunten ingenomen over de betrouwbaarheid van Qima en Veritas en de door hen gebruikte methodiek, of de wijze van het selecteren van hun steekproef. Tegen deze achtergrond heeft Araco onvoldoende ingebracht tegen de rapporten van Qima en Veritas om door te gaan voor een voldoende gemotiveerde betwisting van de stelling van FD.

Tijdens de mondelinge behandeling heeft Araco alleen enkele algemene opmerkingen gemaakt bij het tweede DEKRA-rapport. Araco heeft niet betwist dat DEKRA een ter zake deskundige partij is. Araco heeft niet met een onderbouwing gereageerd op het onderzoek en de bevindingen van DEKRA. Araco heeft ook niet betwist dat DEKRA in haar onderzoek van 150 Producten is gestuit op 48 Producten die de test voor het mogen dragen van de CE-markering 0+ niet hebben doorstaan.

Tegen de achtergrond van deze aantallen mocht van Araco worden verwacht dat zij zou onderbouwen waarom dit rapport – door een deskundige partij en met een grotere selectie van geteste Producten – voor haar niet overtuigend was. De algemene opmerkingen dat Araco niet heeft gezien hoe de Producten zijn geselecteerd en dat zij betwijfelt of de omvang groot genoeg was, zijn daarvoor onvoldoende. Araco heeft het standpunt ingenomen dat de Producten in één batch zijn geproduceerd en dat het eerste DEKRA-rapport, met een veel kleinere omvang, daarom voldoende zekerheid gaf dat de Producten voldeden aan de EN-normen. Araco heeft niet onderbouwd dat een testomvang van 150 exemplaren in deze context (speelgoed in de zin van de Speelgoedrichtlijn, met label 0+) te klein is, ook gezien het hoge aantal (48 van de 150) Producten dat de test niet doorstond. Araco heeft daarom naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende gemotiveerd betwist dat uit het tweede DEKRA-rapport volgt dat de Producten niet voldeden aan de overeenkomst.

Araco heeft in het kader van de conformiteitsdiscussie nog aangevoerd dat FD de fabrikant is in de zin van de Speelgoedrichtlijn en daarom de verantwoordelijkheid draagt voor het in de handel brengen van de Producten. Het ontgaat de rechtbank waarom dit, zoals Araco aanvoert, betekent dat Araco geen verantwoordelijkheid droeg voor de conformiteit van de Producten. Partijen zijn immers overeengekomen dat Araco Producten zou leveren die voldeden aan de eisen die de Speelgoedrichtlijn daaraan stelde. Dat FD de verantwoordelijkheid draagt voor het vervolgens in de handel brengen van die Producten, doet niet af aan de contractuele verplichting van Araco om Producten te leveren die FD in de handel kan brengen, zoals partijen zijn overeengekomen.

Onder verwijzing naar de email van FD aan Araco van 28 november 2024 heeft Araco aangevoerd dat REWE de Producten zou hebben getest en akkoord zou hebben bevonden. Net als FD leest de rechtbank dat niet in de bewuste email, die gaat over het verzoek van REWE om een aanvulling op de door Araco verstrekte testdocumentatie (zie rov. 3.10 hiervoor). Toen die aanvulling uitbleef, heeft REWE de Producten laten testen. Het resultaat daarvan is het Qima-rapport. De conclusie van Qima is dat de Producten niet zijn geslaagd voor de op grond van de Speelgoedrichtlijn voorgeschreven test voor speelgoed met een CE-markering 0+.

Araco heeft op basis van door haar overgelegde foto’s betoogd dat de Producten zijn gebruikt in twee filialen van REWE. FD heeft dat weersproken onder verwijzing naar correspondentie met REWE. De rechtbank begrijpt dat Araco heeft bedoeld aan te voeren dat de Producten niet non-conform waren, omdat REWE ze anders niet zou hebben gebruikt. De rechtbank volgt Araco niet in dat betoog. Zelfs als zou komen vast te staan dat REWE een deel van de Producten heeft gebruikt, blijft bepalend of de Producten voldeden aan hetgeen tussen Araco en FD is overeengekomen. Daarvoor is niet van belang of bepaalde filialen van REWE – in strijd met de instructies van FD en REWE zelf – een deel van de Producten toch hebben gebruikt.

Araco heeft verwezen naar artikel 6.1 van de algemene voorwaarden, waarin het volgende staat:

Volgens Araco volgt uit deze bepaling, die haar toestaat om zonder gevolgen 5% meer of minder te leveren, dat zij niet aansprakelijk is bij een non-conformiteitspercentage dat lager ligt dan 5%. Volgens haar krijgt de koper ook in dat geval ten minste 95% bruikbare producten. De rechtbank leest dat, net als FD, niet in deze bepaling, ook niet in de context van de rest van de overeenkomst. De overeenkomst verplicht Araco immers om Producten te leveren die de test op de EN-normen doorstaan. Daarbij komt dat het leveren van 5% minder producten wezenlijk andere consequenties heeft dan het leveren van 5% non-conforme producten. In dat laatste geval moet FD alle Producten controleren op conformiteit (dus: laten testen op de EN-normen) voordat zij ze als fabrikant in de zin van de Speelgoedrichtlijn in de handel mag brengen. Zeker in deze context is het een onaannemelijk rechtsgevolg dat Araco niet aansprakelijk is als 4,99 % van de Producten potentieel te gevaarlijk is voor kinderen onder de drie jaren om het CE-label 0+ te mogen dragen.

Tot slot heeft Araco nog aangevoerd dat FD haar niet in staat heeft gesteld zelf de Producten te testen op conformiteit. De rechtbank begrijpt dat Araco daarmee wil aanvoeren dat zij de stellingen van FD niet meer gemotiveerd heeft kunnen betwisten dan zij nu heeft gedaan. Die opvatting is om twee redenen onjuist. Ten eerste mocht ook zonder eigen test van Araco meer worden verwacht in het kader van de betwisting van de stellingen van FD. Dat heeft de rechtbank hierboven toegelicht. Ten tweede klopt het niet dat FD Araco geen kans heeft gegeven zelf te testen. De rechtbank verwijst naar hetgeen hiervoor is overwogen over het beroep van Araco op artikel 9.6 van de algemene voorwaarden.

De rechtbank komt tot de conclusie dat de door FD onderbouwde stelling dat Araco niet heeft voldaan aan haar verplichtingen uit de overeenkomst door Araco onvoldoende gemotiveerd is betwist. Dit betekent dat in deze procedure vaststaat dat Araco is tekortgeschoten in haar verplichting om door haar geteste Producten te leveren die de EN-tests zouden doorstaan die op grond van de Speelgoedrichtlijn zijn voorgeschreven voor speelgoed met een CE-markering 0+.

Volgens Araco is deze tekortkoming niet aan haar toe te rekenen, omdat zij erop heeft vertrouwd dat zij deugdelijke Producten leverde, hetgeen volgens haar werd bevestigd door het eerste DEKRA-rapport. Dit beroep op overmacht faalt, omdat partijen zijn overeengekomen dat Araco Producten zou leveren die de tests doorstaan die op grond van de Speelgoedrichtlijn zijn voorgeschreven voor speelgoed met een CE-markering. De tekortkoming – de Producten doorstaan die test niet – valt dus binnen de contractuele risicosfeer van Araco. Het is haar kernverplichting. De hoedanigheid van FD als fabrikant onder de Speelgoedrichtlijn speelt om diezelfde reden geen rol bij de toerekening. De rechtbank verwijst naar hetgeen is overwogen onder rov. 5.8. Dat DEKRA met het eerste DEKRA-rapport mogelijk is tekortgeschoten jegens Araco doet, anders dan door Araco betoogd, niet af aan de verantwoordelijkheden van Araco jegens FD.

Het gevolg daarvan is dat Araco aansprakelijk is voor haar tekortkoming, mits sprake is van verzuim aan de zijde van Araco. Araco heeft betwist dat van verzuim sprake is, omdat de termijn die FD haar voor nakoming heeft gegeven te kort zou zijn. Zij heeft daarnaast een beroep gedaan op schuldeisersverzuim aan de zijde van FD. Zolang sprake is van schuldeisersverzuim kan geen verzuim van de schuldenaar intreden.

Haar beroep op schuldeisersverzuim heeft Araco onderbouwd met de feiten die zij ook ten grondslag heeft gelegd aan haar beroep op artikel 9.6 van de algemene voorwaarden. Onder verwijzing naar de bespreking van die feiten in rechtsoverwegingen 5.22-5.27 oordeelt de rechtbank dat van schuldeisersverzuim geen sprake is. FD is niet tekortgeschoten in haar verplichtingen, nog daargelaten dat een eventueel tekortschieten van FD onder artikel 9.6 nog niet betekent dat Araco daardoor de op haar rustende verbintenis (het leveren van conforme producten) niet kon nakomen, zoals wel vereist is voor een geslaagd beroep op schuldeisersverzuim.

Op grond van artikel 6:82 BW is – zakelijk weergegeven – sprake van verzuim als de schuldenaar een redelijke termijn heeft gekregen om alsnog na te komen en nakoming binnen die termijn uitblijft, of als uit de houding van de schuldenaar blijkt dat het stellen van een termijn niet zal leiden tot nakoming.

FD heeft Araco op meerdere momenten laten weten dat zij vond dat Araco was tekortgeschoten in haar verplichtingen. Op 14 januari 2025 vroeg zij Araco om de artikelen terug te nemen, te testen, en daarna – bij een geslaagde test – weer aan FD te leveren. Araco bleek daartoe niet bereid, zo bevestigde zij op 21 januari 2025. Op 31 januari 2025 stuurde FD een sommatie aan Araco, met het verzoek aansprakelijkheid te erkennen, om daarna afspraken te kunnen maken over de afhandeling. Araco weigerde. Op 28 februari 2025 volgde een nieuwe sommatie, met het verzoek binnen een week te bevestigden dat Araco zou zorgen voor vervanging van de Producten vóór 31 mei 2025. FD gaf daarbij aan dat zij anders vervangende schadevergoeding zou vorderen. Araco heeft opnieuw aansprakelijkheid weersproken en niet aangeboden om alsnog, binnen welke termijn dan ook, na te komen. Tijdens de mondelinge behandeling heeft Araco verklaard dat het haar niet te doen was om de lengte van de door FD gestelde termijn, maar dat zij niet bereid was om alsnog aan het verzoek van FD te voldoen, omdat zij vond dat zij niet was tekortgeschoten.

Naar het oordeel van de rechtbank is sprake van verzuim. Araco heeft meermaals bevestigd niet te willen nakomen, omdat zij het niet eens was met de gestelde non-conformiteit van de producten. Zij kan zich er dan niet bij conclusie van antwoord op beroepen dat zij de gestelde termijn te kort vond, zeker niet nu zij dat niet heeft aangegeven (kort) nadat die termijn werd gesteld.

Uit het voorgaande volgt dat Araco aansprakelijk is voor de schade veroorzaakt door haar tekortkoming. Hierna bespreekt de rechtbank de verschillende door FD opgevoerde schadeposten.

FD heeft ervoor gekozen om de overeenkomst om te zetten en vervangende schadevergoeding te vorderen (artikel 6:87 lid 1 BW). Uit de dagvaarding en de brieven van FD van 18 april 2025 en 5 december 2025 maakt de rechtbank op dat de omzetting niet ziet op alle (ruim) 1,3 miljoen Producten of op het recht op herstel van de non-conforme Producten, maar op de levering van 785.666 Producten. Dit zijn de Producten die niet door REWE zijn vernietigd en waarover FD dus nog beschikt. De overeenkomst is niet ontbonden, maar de uit de overeenkomst voortvloeiende verbintenis voor Araco om deze 785.666 Producten te leveren is door FD omgezet in de verbintenis om vervangende schadevergoeding te betalen.

De hoogte van de vervangende schadevergoeding in de zin van artikel 6:87 lid 1 BW wordt bepaald door de waarde van de oorspronkelijke verbintenis die dus niet is gepresteerd. De waarde wordt vastgesteld door een vergelijking tussen de daadwerkelijke vermogenspositie van de schuldeiser en de hypothetische situatie dat de oorspronkelijke verbintenis wel was nagekomen. In het algemeen is die waarde gelijk aan de vervangingswaarde in het economisch verkeer, oftewel: wat kost het om dezelfde prestatie alsnog door een ander te laten verrichten. In sommige gevallen leidt dat ertoe dat de vervangende schadevergoeding hoger is dan de kosten van de oorspronkelijke prestatie, in andere gevallen is die vergoeding lager dan de prijs van de oorspronkelijke overeenkomst (zie ook Gerechtshof Den Bosch, 19 september 2023, ECLI:NL:GHSHE:2023:2984).

FD heeft gesteld dat de kosten voor vervanging van de 785.666 Producten € 581.393,00 bedragen. Dat heeft zij onderbouwd met facturen van haar nieuwe leverancier PF Concept International Cooperatief U.A. (hierna: PF). Araco heeft niet betwist dat de producten bij PF zijn ingekocht als vervanging voor de Producten. Zij heeft ook niet aangevoerd dat de producten van PF niet gelijkwaardig zijn aan de Producten (als deze conform waren geweest). Araco heeft enkel betwist dat FD de facturen van PF heeft betaald. In reactie daarop heeft FD betalingsbewijzen overgelegd. Daarop is door Araco niet meer gereageerd, waarmee zij onvoldoende gemotiveerd heeft betwist dat FD deze kosten heeft gemaakt ter vervanging van de 785.666 Producten waarvoor de overeenkomst door FD is omgezet. Het uitgangspunt is dan ook dat de gevorderde vervangende schadevergoeding volledig toewijsbaar is.

Araco heeft gesteld dat de vervangende schadevergoeding moet worden verminderd, omdat de Producten nog restwaarde vertegenwoordigen. Het is niet duidelijk geworden op welk deel van de Producten Araco doelt. Voor zover haar stelling ziet op de al vernietigde Producten – waarop de omzetting niet ziet – is dit standpunt niet relevant, omdat de verbintenis voor Araco om deze Producten te leveren nog in stand is en FD haar betalingsverplichting die daartegenover staat, heeft voldaan. Voor zover deze stelling ziet op de 785.666 ‘omgezette’ Producten, geldt dat Araco haar stelling niet heeft onderbouwd. Zij heeft niet gesteld wat de restwaarde is voor FD (eventueel gebruik door REWE is niet relevant voor het vaststellen van de waarde voor FD, zie rov. 5.59). FD heeft onderbouwd dat zij niets kan met Producten die niet voldoen aan de vereisten onder de Speelgoedrichtlijn. Bovendien is de verbintenis van Araco om deze 785.666 Producten te leveren omgezet in een schadevergoeding, met als gevolg dat Araco – als zij vindt dat deze Producten nog significante waarde vertegenwoordigen – sinds het moment van omzetting om teruglevering van de Producten zou kunnen verzoeken, op voor FD kostenneutrale wijze (vgl. Conclusie A-G Hartlief 4 september 2020, ECLI:NL:HR:2020:1954, ov. 4.73).

De rechtbank zal de gevorderde vervangende schadevergoeding daarom toewijzen voor een bedrag van € 581.393,00.

Volgens FD heeft zij € 42.128,23 betaald aan kosten om de Producten aan REWE te leveren. Omdat de Producten niet aan de overeenkomst beantwoordden, heeft FD de kosten voor niets gemaakt en is volgens FD sprake van schade veroorzaakt doordat Araco is tekortgeschoten in de nakoming van de op haar rustende verbintenis.

De rechtbank stelt voorop dat het transport vanuit de haven naar REWE geen onderdeel was van de overeenkomst tussen FD en Araco. De daarmee gemoeide kosten vallen dus niet (ook niet gedeeltelijk) onder de omzetting in vervangende schadevergoeding. De transportkosten kunnen wel afzonderlijk voor vergoeding in aanmerking komen in de vorm van schadevergoeding in de zin van artikel 6:74 BW. De rechtbank concludeert dat het onnodig maken van de transportkosten een rechtstreeks gevolg is van (en in causaal verband staat tot) het tekortschieten van Araco. Had Araco deugdelijke Producten geleverd, dan had FD de transportkosten weliswaar ook gemaakt, maar dan had het haar iets opgeleverd en was er van schade geen sprake geweest.

Araco heeft niet betwist dat de transportkosten € 42.128,23 bedroegen. Zij heeft ook niet aangevoerd dat FD baat heeft gehad bij het maken van deze kosten. Araco heeft wel betwist dat FD de facturen voor het transport heeft betaald. In reactie daarop heeft FD betalingsbewijzen overgelegd. Daarop is door Araco niet meer gereageerd, waarmee zij onvoldoende gemotiveerd heeft betwist dat FD deze kosten heeft gemaakt voor het transport van de Producten. De rechtbank zal de schadevergoeding daarom toewijzen als gevorderd, voor een bedrag van € 42.128,23.

FD stelt dat REWE haar nog een bedrag van € 24.570,00 in rekening zal brengen voor kosten die REWE heeft gemaakt om de non-conforme Producten terug te sturen naar FD. FD heeft dit onderbouwd met een email van 1 augustus 2025 waarin de aantallen en de kosten worden genoemd. Volgens FD is daarom sprake van toekomstige schade in de zin van artikel 6:105 BW, die om dezelfde reden als de al gemaakte transportkosten voor vergoeding in aanmerking komt. Araco heeft geen ander verweer gevoerd dan voor de al betaalde transportkosten. Toepassing van artikel 6:105 BW leidt niet tot een ander beoordelingskader. Onder verwijzing naar hetgeen is overwogen over de al gemaakte transportkosten wijst de rechtbank de gevorderde schade vanwege nog te betalen transportkosten toe voor een bedrag van € 24.570,00.

FD vordert dat Araco wordt veroordeeld de kosten te vergoeden die FD heeft gemaakt en moet maken om de 785.666 Producten op te slaan totdat de procedure zal zijn afgerond. Volgens Araco komen de kosten niet voor toewijzing in aanmerking omdat zij heeft aangeboden de Producten op te halen.

De rechtbank overweegt dat de omzettingsverklaring van 18 april 2025 ziet op de 785.666 opgeslagen Producten. Dit betekent dat de verbintenis van Araco om deze Producten te leveren, per die datum niet meer bestond. Vanaf dat moment had Araco het recht om de Producten op te halen. FD had per dat moment het recht om Araco te verzoeken de Producten op te halen. Pas bij weigering door Araco kon zij maatregelen nemen, zoals het in rekening brengen van opslagkosten of kosten van vernietiging (zie ook rov. 5.74). Van een dergelijk verzoek is geen sprake geweest. De vordering van FD uit hoofde van opslagkosten is dus niet toewijsbaar voor zover deze ziet op de periode na 18 april 2025.

De rechtbank oordeelt dat FD evenmin het recht had om voor de periode vanaf oktober 2024 tot en met 18 april 2025 te besluiten de 785.666 Producten op te slaan op kosten van Araco. FD was in die periode weliswaar de rechthebbende op de Producten, maar zij stelde zich tegelijkertijd op het standpunt dat zij niets met de Producten kon omdat deze non-conform waren. Vanaf dat moment lag het op haar weg om zoveel als mogelijk te voorkomen dat de schade opliep, bijvoorbeeld door Araco voor de keuze te stellen om de Producten op haar kosten op te slaan, of te (laten) vernietigen. Pas als Araco FD zou laten zitten met de non-conforme Producten, had FD ervoor mogen kiezen om de Producten op kosten van Araco op te slaan.

De stelling van FD dat zij als fabrikant in de zin van de Speelgoedrichtlijn de verantwoordelijkheid had om te voorkomen dat de non-conforme Producten in de handel zouden worden gebracht, maakt dit niet anders. Evenals de verantwoordelijkheid om de Producten te testen, kon zij ook de verantwoordelijkheid om de Producten op te slaan en te vernietigen uitbesteden aan een derde als Araco. Mocht Araco, om wat voor reden dan ook, deze verbintenis niet nakomen en de Producten toch in de handel brengen, dan zou zij – afhankelijk van de algemene voorwaarden die zij tekent – Araco verantwoordelijk kunnen houden voor de daardoor veroorzaakte schade.

De rechtbank wijst de kosten voor de opslag van de Producten daarom af, zowel ten aanzien van de reeds gemaakte als de toekomstige kosten.

Volgens FD is Araco aansprakelijk voor de kosten die FD zal moeten maken om de 785.666 ‘omgezette’ Producten te vernietigen na afloop van de procedure. De rechtbank verwijst naar rov. 5.81 en 5.83. Ook de kosten voor vernietiging komen in deze procedure niet voor vergoeding in aanmerking, nu FD haar schade kan beperken door Araco de Producten te laten ophalen, op voor FD kostenneutrale wijze.

FD heeft vergoeding gevorderd van de kosten die zij heeft gemaakt voor het inschakelen van Veritas en DEKRA. De totale kosten bedragen volgens FD € 6.130,00. Araco heeft de hoogte van deze kosten niet betwist.

De kosten van deskundigen vallen op grond van artikel 6:96 lid 2 onder b BW onder schade die voor vergoeding in aanmerking komt. Dit artikel heeft tot doel om de schadelijdende partij ook op het punt van gemaakte kosten in de positie te brengen waarin deze zou zijn geweest zonder schadeveroorzakend tekortschieten. De rechtbank wijst het gevorderde bedrag van € 6.130,00 toe.

Araco heeft een beroep gedaan op eigen schuld aan de zijde van FD en het door FD schenden van de schadebeperkingsplicht. Aan dit beroep heeft zij dezelfde feiten en omstandigheden ten grondslag gelegd als aan haar beroep op overmacht. De rechtbank wijst dit beroep van Araco af onder verwijzing naar de overwegingen over de toerekenbaarheid van de tekortkoming van Araco (rov. 5.64).

FD heeft gevorderd dat de toe te wijzen schadevergoedingen worden verhoogd met de wettelijke handelsrente als bedoeld in artikel 6:119a BW. Volgens Araco is de wettelijke handelsrente niet toewijsbaar omdat de grondslag van de vordering geen overeenkomst is tot de betaling van een geldsom. Dat standpunt klopt (zie ook Hoge Raad 15 januari 2016, ECLI:NL:HR:2016:70).

De rechtbank zal daarom alleen de gewone wettelijke rente uit artikel 6:119 BW toewijzen en daarbij de volgende data hanteren:

Araco is grotendeels in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van FD worden begroot op:

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

Araco heeft verzocht een (gedeeltelijk) toewijzend vonnis niet uitvoerbaar bij voorraad te verklaren, omdat zij nu al zeker weet dat zij dan in hoger beroep zal gaan.

Araco heeft gesteld dat zij bij een toewijzend vonnis een restitutierisico loopt, omdat FD in Duitsland is gevestigd en “kennelijk enorme risico’s accepteert” door leveringen als de onderhavige niet te laten testen voordat zij deze aan haar klanten levert. Daarnaast heeft Araco naar voren gebracht dat de deskundigenrapporten in deze procedure tegenstrijdig zijn. Deze onzekerheid rechtvaardigt volgens haar terughoudendheid bij het uitvoerbaar bij voorraad verklaren.

De rechtbank overweegt als volgt. De keerzijde van het niet uitvoerbaar bij voorraad verklaren van een vonnis in eerste aanleg is dat de partij die in eerste aanleg in het gelijk is gesteld, ondanks dat gelijk, haar gelijk niet kan halen als de partij die in het ongelijk is gesteld besluit een dagvaarding in hoger beroep uit te brengen. De rechtbank moet dus afwegen of dit belang moet wijken voor zwaarwegender belangen. Araco heeft de rechtbank daar niet van overtuigd. Dat Araco er zeker van is dat zij in hoger beroep gaat, pleit (minstens) net zo goed vóór uitvoerbaarheid bij voorraad als daartegen: uitvoerbaarheid bij voorraad bestaat immers juist voor die situatie. Dat FD in Duitsland is gevestigd, leidt op zichzelf ook niet tot een zwaarwegend belang in de vorm van het voorkomen van restitutierisico’s. Een eventueel andersluidend arrest in hoger beroep is ook in Duitsland uitvoerbaar (bij voorraad). Dat FD op omvallen staat is evenmin voldoende onderbouwd. Dat zij het testen van door haar als fabrikant op de markt te brengen Producten uitbesteedt aan haar importeur is daarvoor onvoldoende. Om diezelfde reden is er geen aanleiding om FD te gebieden zekerheid te stellen, zoals door Araco verzocht. De rechtbank zal het vonnis daarom uitvoerbaar bij voorraad verklaren, zoals door FD is gevorderd.

De rechtbank

veroordeelt Araco om aan FD te betalen een bedrag van € 581.393,00 voor de vervangende Producten, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 18 april 2025, tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Araco om aan FD te betalen een bedrag van € 48.258,23 voor de transportkosten van de Producten en de deskundigenkosten, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 8 maart 2025, tot de dag van volledige betaling,

veroordeelt Araco om aan FD te betalen een bedrag van € 24.570,00 wegens toekomstige kosten,

veroordeelt Araco in de proceskosten van € 14.640,47, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als Araco niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

veroordeelt Araco tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,

wijst het meer of anders gevorderde af.