De stichting claimt een schadevergoeding voor alle volgens haar gedupeerden, maar de rechtbank verklaart haar…

Civiel recht

Zaaknummer: C/13/775120/HA ZA 25-1458

Vonnis van 11 november 2026 (bij vervroeging)

in de zaak van

STICHTING AEQUITAS BELANGENBEHARTIGING,

gevestigd te Amsterdam,

eisende partij,

hierna te noemen: Stichting Aequitas,

advocaat: mr. S. Timmerman,

tegen

1. de rechtspersoon naar buitenlands recht

APPLE INC.,

gevestigd te Cupertino, Californië, Verenigde Staten van Amerika,
2. APPLE BENELUX B.V.,

gevestigd te Amsterdam,
3. APPLE HOLDING B.V.,

gevestigd te Amsterdam,
4. APPLE RETAIL NETHERLANDS B.V.,

gevestigd te Amsterdam,

gedaagde partijen,

hierna ieder afzonderlijk te noemen: Apple Inc., Apple Benelux, Apple Holding en Apple Retail en gezamenlijk als Apple Inc. c.s.,

advocaat: mr. D.A.M.H.W. Strik.

1.1.

Deze procedure betreft een collectieve actie. Daarin komt Stichting Aequitas op voor de belangen van Nederlandse consumenten die stellen schade te hebben geleden als gevolg van oneerlijke handelspraktijken waaraan Apple Inc. c.s. zich volgens Stichting Aequitas schuldig heeft gemaakt. Kern van de verwijten van Stichting Aequitas is dat Apple Inc. c.s. niet alleen essentiële informatie over problemen met de batterij van bepaalde iPhone-modellen, die onverwachte uitschakelingen van die iPhones veroorzaakten, heeft weggelaten of verborgen, maar ook dat zij vanaf begin 2017 een reeks iOS-updates met een energiebeheerfunctie heeft doorgevoerd, waardoor prestaties van de iPhones opzettelijk werden afgeremd en hun functionaliteit werd aangetast. Gebruikers zouden volgens Stichting Aequitas aanvankelijk niet op transparante wijze door Apple Inc. c.s. zijn geïnformeerd over de energiebeheerfunctie en de gevolgen voor de prestaties van hun iPhones. Stichting Aequitas wil met deze collectieve actie bereiken dat Apple Inc. c.s. de hierdoor veroorzaakte materiële schade van haar achterban vergoedt.

1.2.

In deze fase van de procedure - en dus in dit vonnis - gaat het niet om een inhoudelijke beoordeling van de vorderingen van Stichting Aequitas. Eerst moet de rechtbank beoordelen of Stichting Aequitas de collectieve actie mag instellen, dus of Stichting Aequitas ontvankelijk is in haar vorderingen.

1.3.

In dit vonnis oordeelt de rechtbank dat Stichting Aequitas niet-ontvankelijk is in haar vorderingen, omdat niet is gebleken dat de collectieve vorderingen van Stichting Aequitas de steun hebben van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie zij opkomt. Stichting Aequitas voldoet daarmee niet aan het representativiteitsvereiste, zoals de toepasselijke Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (hierna: WAMCA) WAMCA die als ontvankelijkheidsvereiste aan collectieve vorderingen stelt.

2.1.

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaardingen van Stichting Aequitas, met producties,

- de akte overlegging producties van 3 december 2025 van Stichting Aequitas, met producties,

- de partiële conclusie van antwoord van 25 februari 2026 inzake niet-ontvankelijkheid van Apple Inc. c.s., met producties,

- het tussenvonnis van 11 maart 2026, waarin een mondelinge behandeling is bepaald,

- het proces-verbaal van de mondelinge behandeling van 9 oktober 2026, met de daarin genoemde nadere akte met producties van Apple Inc. c.s.

2.2.

Ten slotte is vonnis bepaald.

3.1.

De iPhone is door het Apple-concern (hierna: Apple) in 2007 wereldwijd geïntroduceerd. Daarna zijn er diverse nieuwe iPhone-modellen door Apple op de markt gebracht. De iPhone-modellen waar het in deze procedure om gaat, zijn de iPhone 6, 6 Plus, 6s, 6s Plus, eerste generatie SE, 7 en 7 Plus (hierna: de Relevante iPhones).

3.2.

Apple bracht de iPhone 6 en 6 Plus uit in september 2014, de iPhone 6s en iPhone 6s Plus in september 2015, de iPhone SE in maart 2016 en de iPhone 7 en iPhone 7 Plus in september 2016.

3.3.

iPhones worden gevoed door een oplaadbare lithium-ionbatterij die in het toestel is ingebouwd.

3.4.

De iPhone draait op een besturingssysteem genaamd iOS. Apple brengt regelmatig nieuwe versies van iOS uit die op bestaande iPhones kunnen worden geïnstalleerd. Deze software-updates kunnen bijvoorbeeld programmeerfouten (bugs) herstellen en nieuwe functies toevoegen.

3.5.

In het najaar van 2016 ontving Apple meldingen van iPhone‑gebruikers dat zich unexpected power outages (hierna: UPO’s) bij hun iPhones voordeden. Bij een UPO schakelt het systeem het apparaat uit om de elektronische componenten te beschermen. Onderzoek wees uit dat bij een aantal iPhone 6s‑toestellen batterijen waren gebruikt waarvan een component tijdens het productieproces te lang was blootgesteld aan omgevingslucht (ambient air). Aan de gebruikers van deze groep toestellen heeft Apple destijds een programma aangeboden om de batterij kosteloos te laten vervangen (hierna: het iPhone 6s Batterijvervangingsprogramma). Dit programma staat los van de kwesties die in deze procedure aan de orde zijn. De personen die gebruik hebben gemaakt van het iPhone 6s Batterijprogramma zijn expliciet door Stichting Aequitas uitgesloten van de groep van door haar vertegenwoordigde gebruikers.

3.6.

Vervolgens kwam aan het licht dat ook bij andere iPhones onder bepaalde gebruiksomstandigheden UPO's konden optreden. Deze bleken zich vooral voor te doen wanneer (i) het oplaadniveau laag was, (ii) de batterij een hogere chemische leeftijd had of (iii) de iPhone bij lage omgevingstemperaturen werd gebruikt. Onder die omstandigheden vertoonden de batterijen een hogere elektrische weerstand (impedantie), waardoor het ogenblikkelijk beschikbare vermogen daalde, hetgeen een UPO tot gevolg kon hebben.

3.7.

Om het probleem op te lossen, introduceerde Apple een performance management feature (hierna: PMF) om grote, snelle prestatiepieken in het stroomverbruik van de batterij te verminderen en daarmee UPO's te voorkomen. De PMF werd geïntroduceerd voor de iPhone‑toestellen uit de 6-, 6 Plus-, 6s- en SE-series en wel in de iOS 10.2.1-update, uitgebracht in Nederland op 23 januari 2017, gevolgd door latere versies. Op 2 december 2017 is de iOS 11.2-update voor de iPhone 7 en/of iPhone 7 Plus uitgebracht, gevolgd door latere versies (hierna gezamenlijk: de Relevante iOS-updates).

3.8.

De laatste update van de Relevante iOS-updates, te weten de iOS 11.3-update, is in Nederland op 29 maart 2018 uitgebracht.

3.9.

Stichting Aequitas is opgericht op 3 mei 2017. Artikel 2 lid 1 en 2 van haar statuten luiden, voor zover hier van belang, als volgt:

3.10.

In april 2024 is Stichting Aequitas, samen met ConsumentenClaim (een door Stichting Aequitas ingeschakelde dienstverlener bij collectieve claims), een mediacampagne begonnen om bij consumenten die in 2017 en 2018 een Relevante iPhone hadden aangeschaft, een voorgenomen claim (hierna: de iPhone-claim) onder de aandacht te brengen, waaraan kon worden deelgenomen. ConsumentenClaim heeft in opdracht van Stichting Aequitas de verwerking van de registratie van deelnemers aan de iPhone-claim voor haar rekening genomen. Op de websites van Stichting Aequitas en ConsumentenClaim is aanvullende informatie over de iPhone-claim gepubliceerd.

3.11.

Tot het moment van dagvaarden, hadden 14.705 deelnemers zich aangemeld via onderstaand aanmeldformulier van ConsumentenClaim:

[afbeelding niet beschikbaar]

3.12.

RSM Netherlands Accountants N.V. (hierna: RSM) heeft in opdracht van ConsumentenClaim onderzoek verricht naar de registraties voor de iPhone-claim. RSM heeft, blijkens haar rapportage van 17 november 2025 (hierna: de RSM-rapportage), vastgesteld dat voor iedere deelnemer een uniek dossier wordt aangemaakt, waarin de volgende gegevens worden geregistreerd:

• van de deelnemer: naam en adres, geslacht, geboortedatum, e-mailadres, telefoonnummer en bedrijf/particulier;

• van de iPhone: model, iPhone vervangen vanwege verminderde prestaties (ja/nee), batterij vervangen vanwege verminderde prestaties (ja/nee), aankoopfactuur nog in bezit (ja/nee), serienummer en aankoopdatum.

RSM heeft verder vastgesteld dat er per 7 november 2025 14.705 geregistreerde deelnemers waren en dat de procentuele onderverdeling van de verschillende typen iPhones als volgt is:

[afbeelding niet beschikbaar]

3.13.

Apple Inc. is de in de Verenigde Staten van Amerika gevestigde moedermaatschappij en staat aan het hoofd van het Apple-concern. De overige gedaagden zijn (indirecte) dochtervennootschappen van Apple Inc.

3.14.

Apple Benelux houdt zich bezig met groothandel in, verhuur en leasing van computerapparatuur en software en ondersteunt andere entiteiten binnen de Apple-groep op het gebied van verkoop, marketing en logistiek.

3.15.

Apple Holding is een financiële holding en houdt onder meer de aandelen in Apple Benelux.

3.16.

Apple Retail exploiteert de fysieke Apple winkels in Nederland, waar onder meer iPhones worden verkocht.

3.17.

In een brief van 28 februari 2025 heeft Stichting Aequitas Apple Inc. c.s. aansprakelijk gesteld voor de door consumenten geleden schade als gevolg van oneerlijke handelspraktijken en haar uitgenodigd om in overleg te treden.

3.18.

In haar brief van 30 april 2025 heeft Apple Inc. c.s. aansprakelijkheid ontkend.

4.1.

Stichting Aequitas vordert, samengevat, dat de rechtbank, voor zover mogelijk uitvoerbaar bij voorraad:

1. Stichting Aequitas aanwijst als exclusieve belangenbehartiger;

2. bepaalt dat de ‘nauw omschreven groep’ (hierna: de Nauw Omschreven Groep) bestaat uit:

1. die in de periode tussen 23 januari 2017 tot en met 29 maart 2018 in het bezit zijn (geweest) van één of meer iPhones, van de modellen 6, 6 Plus, 6s, 6s Plus, eerste generatie SE, 7 en/of 7 Plus, met uitzondering van iPhones waarvoor met succes een beroep is gedaan op het iPhone 6s Batterijvervangingsprogramma, waarop vóór 28 december 2017 iOS 10.2.1 (en verder) is geïnstalleerd, of, in het geval van een iPhone 7 en/of iPhone 7 Plus, iOS 11.2 (en verder) is geïnstalleerd; en

2. die ten tijde van de aanschaf van een iPhone bedoeld onder a. en/of de installatie van een iOS-update als bedoeld onder a., hun woonplaats of verblijf in Nederland hadden en niet hebben gehandeld in de uitoefening van een beroep of bedrijf.”

a. bepaalt dat personen binnen Nederland die behoren tot de Nauw Omschreven Groep en die niet willen dat hun belangen door Stichting Aequitas worden behartigd, dit aan de rechtbank kunnen laten weten (opt-out);

b. bepaalt dat personen buiten Nederland die behoren tot de Nauw Omschreven Groep en die willen dat hun belangen door Stichting Aequitas worden behartigd, dit aan de rechtbank kunnen laten weten (opt-in);

voor recht verklaart dat:

Apple Inc. c.s. veroordeelt tot betaling van een vergoeding van deze schade aan Stichting Aequitas, welke schade voorlopig en tot op heden is begroot op € 316.600.000 (inclusief wettelijke rente tot en met 31 augustus 2025), te vermeerderen met de wettelijk rente vanaf 1 september 2025, zo nodig op te maken bij staat en te vereffenen volgens de wet;

de collectieve schadeafwikkeling vormgeeft;

voor recht verklaart dat:

Apple Inc. c.s. hoofdelijk veroordeelt tot vergoeding aan Stichting Aequitas van

4.2.

Stichting Aequitas legt het volgende aan haar vorderingen ten grondslag. Apple Inc. c.s. heeft jegens gebruikers van iPhones in de jaren 2017 en 2018 onrechtmatig gehandeld door essentiële informatie achter te houden over de UPO’s, de PMF en de iOS-updates. De misleiding bestaat uit (i) het gebrek aan duidelijkheid en (de timing van de) informatie die Apple Inc. c.s. heeft verstrekt over de problemen die consumenten ondervonden met de UPO’s en (ii) de manier waarop Apple Inc. c.s. vervolgens consumenten heeft geïnformeerd over de PMF en de mogelijke gevolgen van het updaten van hun iOS naar versie 10.2.1 en verder om het UPO-probleem op te lossen. Apple Inc. c.s. heeft niet op een eerlijke en transparante wijze gecommuniceerd dat en waarom de UPO’s plaatsvonden en waaruit de mogelijke oplossing voor dit probleem bestond, namelijk het bewust vertragen van de prestaties van de Relevante iPhones. De iPhone-gebruikers hebben als gevolg van het handelen van Apple Inc. c.s. te maken gehad met verminderde snelheid, functionaliteit en kwaliteit van hun iPhones en hebben (ook) schade geleden door het voortijdig moeten vervangen van hun batterij of het upgraden van hun iPhone naar een nieuwer model, wat zij zonder de oneerlijke handelspraktijken niet hadden gedaan. Het gaat om ruim 4,4 miljoen Relevante iPhones en de schade laat zich op een bedrag van € 316.600.000 begroten, aldus (steeds) Stichting Aequitas.

4.3.

Apple Inc. c.s. heeft in deze eerste fase nog geen inhoudelijk verweer tegen de vorderingen van Stichting Aequitas gevoerd. Apple Inc. c.s. concludeert dat Stichting Aequitas niet-ontvankelijk is in haar vorderingen, omdat niet is voldaan aan de cumulatieve ontvankelijkheidsvereisten van artikel 3:305a BW. Zij stelt daartoe dat Stichting Aequitas (i) niet voldoende representatief is (3:305a lid 2 BW), (ii) over onvoldoende doeltreffende en passende mechanismes beschikt voor de deelname aan of vertegenwoordiging bij de besluitvorming van de personen wier belangen worden behartigd (3:305a lid 2 onder b BW), (iii) niet voldoet aan de voorwaarden voor financiering en zeggenschap (3:305a lid 2 onder c), (iv) over onvoldoende ervaring en deskundigheid beschikt (3:305a lid 2 sub e BW) en (v) onvoldoende heeft geprobeerd het gevorderde door het voeren van overleg te bereiken (3:305a lid 3 sub c). Daarnaast beroept Apple Inc. c.s. zich op artikel 1018c lid 5 onder c van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). Zij voert in dit kader aan dat de vorderingen op de Nederlandse gedaagden, dus Apple Benelux, Apple Holding en Apple Retail, summierlijk ondeugdelijk zijn, omdat deze vennootschappen geen feitelijke of juridische betrokkenheid hebben gehad bij de gestelde oneerlijke handelspraktijken. Geen van de Nederlandse gedaagden is eigenaar van iOS en geen van deze partijen heeft enige betrokkenheid of zeggenschap over iOS of (het functioneren van) de PMF. Apple Inc. c.s. verzoekt de rechtbank Stichting Aequitas te veroordelen in de vervijfvoudigde proceskosten, zoals bepaald in artikel 1018l lid 1 Rv.

De rechtsmacht en relatieve bevoegdheid

5.1.

Deze zaak heeft een internationaal karakter, omdat één van de gedaagde partijen, Apple Inc., haar woonplaats in het buitenland heeft. Daarom moet de rechtbank ambtshalve beoordelen of zij bevoegd is om kennis te nemen van de vorderingen die Stichting Aequitas heeft ingesteld tegen deze partij.

5.2.

Voor Apple Inc. geldt op grond van artikel 6 lid 1 Verordening Brussel I-bis dat de rechtsmacht moet worden beoordeeld aan de hand van het nationale recht van de aangezochte rechter en dus aan de hand van de artikelen 1 tot en met 14 Rv.

5.3.

Apple Inc. heeft geen verweer gevoerd tegen de bevoegdheid van de rechtbank om kennis te nemen van de vorderingen die Stichting Aequitas tegen haar heeft ingesteld. Daarmee heeft zij, blijkens haar proceshouding, de internationale bevoegdheid van de Nederlandse rechter stilzwijgend aanvaard. Zij is immers in het geding verschenen zonder zich, zoals 26 lid 1 Verordening Brussel I-bis en artikel 11 Rv vereisen, tijdig op het ontbreken van die bevoegdheid te beroepen. Verder staat de rechtsbetrekking tussen partijen ter vrije bepaling. Dit betekent dat de Nederlandse rechter op grond van de stilzwijgende forumkeuze van Stichting Aequitas en Apple Inc. bevoegd is van de vorderingen tegen Apple Inc. kennis te nemen (artikel 9 Rv).

5.4.

Voor de relatieve bevoegdheid van de Nederlandse rechter is artikel 99 lid 1 Rv van belang. Hierin is bepaald dat de rechter van de woonplaats van de gedaagde partij bevoegd is. Hieruit volgt dat deze rechtbank bevoegd is ten aanzien van de vorderingen tegen Apple Benelux, Apple Holding en Apple Retail, welke vennootschappen alle in Amsterdam zijn gevestigd. Niet in geschil is dat tussen de vorderingen tegen deze partijen en die tegen Apple Inc. een zodanige samenhang bestaat dat redenen van doelmatigheid een gezamenlijke behandeling rechtvaardigen. Gelet daarop kunnen Apple Benelux, Apple Holding en Apple Retail de rol van ankergedaagden vervullen en is deze rechtbank ook bevoegd ten aanzien van de vorderingen tegen Apple Inc. c.s. op grond van artikel 107 Rv.

5.5.

Stichting Aequitas heeft op 3 december 2025 vorderingen ingesteld op grond van artikel 3:305a BW. De rechtbank is met partijen van oordeel dat de WAMCA van toepassing is op de vorderingen van Stichting Aequitas en dat deze vorderingen als collectieve vorderingen moeten worden aangemerkt. Dat betekent dat artikel 3:305a BW en titel 14A Rv van toepassing zijn op deze vorderingen.

5.6.

Voor de ontvankelijkheid van de collectieve vorderingen geldt een aantal - ook ambtshalve te beoordelen - vereisten. De rechtbank stelt allereerst vast dat is voldaan aan de op straffe van niet-ontvankelijkheid voorgeschreven handelingen als bedoeld in artikel 1018c lid 2 Rv (tijdige indiening van het exploot van de dagvaarding en gelijktijdige aantekening van de dagvaarding in het centraal register).

5.7.

Op grond van artikel 1018c lid 5 onder a t/m c Rv kan een inhoudelijke behandeling van de collectieve vorderingen van Stichting Aequitas alleen plaatsvinden indien en nadat de rechtbank heeft beslist dat:

1. Stichting Aequitas voldoet aan de ontvankelijkheidseisen van artikel 3:305a lid 1 tot en met 3 BW, zoals het statutenvereiste, het gelijksoortigheidsvereiste, het overlegvereiste en het waarborgvereiste, waaronder begrepen representativiteit, governance en transparantie;

2. Stichting Aequitas voldoende aannemelijk heeft gemaakt dat het instellen van deze collectieve vorderingen efficiënter en effectiever is dan het instellen van individuele vorderingen;

3. niet summierlijk is gebleken van de ondeugdelijkheid van de collectieve vorderingen.

5.8.

Zoals uit het voorgaande volgt, heeft Apple Inc. c.s. zich op het standpunt gesteld dat (de vorderingen van) Stichting Aequitas niet aan de onder a. tot met c. genoemde eisen voldoet/voldoen. De rechtbank ziet aanleiding om eerst het representativiteitsvereiste te bespreken.

5.9.

De WAMCA heeft tot doel een efficiënte en effectieve collectieve afwikkeling van massaschade te bevorderen. De wetgever heeft hierbij gestreefd naar een balans tussen het belang van gedupeerden om hun rechten te kunnen verwezenlijken en het belang van aangesproken partijen om beschermd te worden tegen ongefundeerde of lichtvaardige massaclaims. Eén van de hoofdlijnen van de WAMCA betreft de aanscherping van de ontvankelijkheidseisen van artikel 3:305a BW op het punt van governance, financiering en representativiteit voor belangenorganisaties die collectieve vorderingen instellen. De reden voor deze aanscherping van de ontvankelijkheidseisen is met name erin gelegen dat in de WAMCA de mogelijkheid van een collectieve schadevergoedingsvordering is geïntroduceerd en een zwaardere rol is toegekend aan belangenorganisaties. Die aangescherpte ontvankelijkheidseisen mogen niet zodanig streng worden uitgelegd dat de toegang tot de collectieve procedure daarmee feitelijk illusoir wordt. Als onderdeel van de aangescherpte ontvankelijkheidseisen voor belangenorganisaties is met de WAMCA in artikel 3:305a lid 2 BW het representativiteitsvereiste toegevoegd: de belangenorganisatie dient voldoende representatief te zijn, gelet op de achterban en de omvang van de vertegenwoordigde vorderingen.

5.10.

In de wetsgeschiedenis is het representativiteitsvereiste als volgt toegelicht:

5.11.

In zijn arrest van 17 juli 2026 heeft de Hoge Raad met betrekking tot het representativiteitsvereiste het volgende overwogen:

5.12.

In voornoemd arrest heeft de Hoge Raad geoordeeld dat het gerechtshof Amsterdam (hierna: het hof) in zijn arrest van 18 juni 2024 bij de invulling van het representativiteitsvereiste een te lage drempel heeft aangelegd door te oordelen dat in dat verband voldoende is dat “een achterban bestaat, dat wil zeggen dat een niet te verwaarlozen aantal personen behorend tot die (…) groep achter deze actie van TPC staat”. Volgens de Hoge Raad had het hof dienen te beoordelen of de collectieve vordering van TPC, de belangbehartiger in die zaak, de steun heeft van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie zij opkomt.

5.13.

Gelet op het voorgaande, zal de rechtbank in het hiernavolgende beoordelen of de collectieve vorderingen van Stichting Aequitas de steun hebben van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie zij opkomt.

5.14.

Stichting Aequitas stelt dat zij, gelet op haar achterban en de totale groep waarvoor zij opkomt, voldoende representatief is. In dit kader voert zij het volgende aan. Stichting Aequitas is samen met ConsumentenClaim in april 2024 een mediacampagne gestart en tot het moment van dagvaarden hadden zich al 14.705 deelnemers aangemeld. Op de datum van de mondelinge behandeling was dit aantal gestegen tot 16.362. Dit is een aanzienlijke en concrete achterban. Dat de hoeveelheid aanmeldingen (mogelijk) een beperkt percentage betreft van de totale groep gedupeerden, doet daar niet aan af. Het representativiteitsvereiste laat zich niet vertalen in een vaste procentuele ondergrens. Ook andere omstandigheden moeten bij de beoordeling van de representativiteit worden meegewogen, zoals de vraag of de aangesloten personen een evenwichtige afspiegeling vormen van de totale groep. Dat is hier het geval: de verschillende typen iPhones die zijn getroffen, zijn in de achterban alle vertegenwoordigd. Daarbij laat een concreet percentage zich sowieso niet bepalen, omdat de totale groep van gedupeerden onbekend is. De schatting is dat er ruim 4,4 miljoen iPhones zijn getroffen, maar dat staat niet gelijk aan het aantal personen dat tot de Nauw Omschreven Groep behoort. Een deelnemer kan meer dan één iPhone hebben gehad. De deelnemers zijn niet anoniem en zijn, gezien de gegevens die zij hebben verstrekt bij hun registraties, ook benaderbaar. Tot slot is van belang dat ConsumentenClaim deelneemt aan de claim, dus deze ondersteunt, aldus steeds Stichting Aequitas.

5.15.

Apple Inc. c.s. stelt zich op het standpunt dat Stichting Aequitas niet beschikt over steun van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie de organisatie stelt op te komen. Hiertoe voert zij het volgende aan. Ervan uitgaande dat het aantal getroffen iPhones inderdaad 4,4 miljoen bedraagt, zoals Stichting Aequitas stelt, en dat een consument over het algemeen over één iPhone beschikt, bedraagt de achterban slechts 0,33% van de totale groep. Zelfs als wordt uitgegaan van het door Stichting Aequitas genoemde aantal van 16.362 deelnemers, welk aantal niet is onderbouwd en wordt betwist, bedraagt de achterban slechts 0,37% van de totale groep. Zo’n kleine achterban is niet representatief te achten. Daarbij komt dat niet is gebleken van aanvullende omstandigheden die betrokken kunnen worden bij de beoordeling of Stichting Aequitas aan het representativiteitsvereiste voldoet. Dat ConsumentenClaim (bij het registreren van de deelnemers) betrokken is, zegt niets over de steun van de achterban. Overigens kan ook niet worden vastgesteld dat de 14.705 dan wel 16.362 deelnemers daadwerkelijk behoren tot de Nauw Omschreven Groep, zoals die door Stichting Aequitas is gedefinieerd. Uit de RSM-rapportage kan namelijk niet worden afgeleid dat de deelnemers voldoen aan de criteria van de Nauw Omschreven Groep, omdat onbekend en/of niet gerapporteerd is (i) welke Relevante iOS-update(s) de deelnemers (wanneer) op hun iPhones hebben geïnstalleerd of gedownload, (ii) of zij ten tijde van de aanschaf van de Relevante iPhones en/of installatie van de Relevante iOS-updates hun woon- of verblijfplaats in Nederland hadden en (iii) of zij ten tijde van de genoemde aanschaf en/of installatie wel of niet handelden in de uitoefening van een beroep of bedrijf, terwijl uit de RSM-rapportage wel blijkt dat ConsumentenClaim heeft geregistreerd of de deelnemers als bedrijven of als particulieren hun iPhones hebben gekocht. Evenmin bevat de RSM-rapportage informatie waaruit blijkt dat de betreffende personen daadwerkelijk Relevante iPhones hebben gekocht. Verder geldt dat de procentuele onderverdeling van de verschillende modellen iPhones niet controleerbaar is, omdat de onderliggende populatie niet is gespecificeerd. De relevante informatie is niet uitgevraagd in het aanmeldingsformulier, ook niet in de deelnemersovereenkomst en ook niet in een latere vragenronde. Stichting Aequitas beschikt dus niet over de benodigde informatie om te kunnen vaststellen of de deelnemers daadwerkelijk tot de Nauw Omschreven Groep behoren. Dit alles rechtvaardigt de conclusie dat niet is voldaan aan het representativiteitsvereiste, aldus (steeds) Apple Inc. c.s.

5.16.

Volgens de RSM-rapportage hebben zich 14.705 deelnemers aangemeld voor de collectieve actie. Tijdens de mondelinge behandeling heeft Stichting Aequitas dus gesteld dat het aantal deelnemers inmiddels is opgelopen tot 16.362. Dit is door Apple Inc. c.s. betwist en laatstgenoemd aantal deelnemers is niet door Stichting Aequitas onderbouwd. Beide aantallen indiceren evenwel dat een niet te verwaarlozen aantal personen de collectieve vorderingen van Stichting Aequitas ondersteunt. Zoals hiervoor vermeld, heeft de Hoge Raad echter bepaald dat dat onvoldoende is om te bepalen of de collectieve vorderingen de steun hebben van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie zij opkomt. Daarvoor is onder meer relevant hoe dit aantal zich verhoudt tot de totale groep.

5.17.

Met betrekking tot de omvang van de totale groep wordt het volgende overwogen. Stichting Aequitas, die zelf uitgaat van een geschatte hoeveelheid van 4,4 miljoen Relevante iPhones, stelt weliswaar dat deelnemers in de betreffende periode meerdere Relevante iPhones kunnen hebben gehad (en dat de Nauw Omschreven Groep aldus kleiner moet zijn dan 4,4 miljoen personen), maar in de vraagstelling op het deelnameformulier van ConsumentenClaim is/wordt echter uitgegaan van één iPhone per persoon en lijkt er geen mogelijkheid te zijn om meerdere iPhones op te voeren. Daaruit maakt de rechtbank op dat Stichting Aequitas in beginsel zelf ook is uitgegaan van één iPhone per deelnemer. Op grond van het voorgaande én omdat de stelling dat een substantieel aantal personen destijds over meerdere Relevante iPhones beschikte verder ook niet is onderbouwd, bestaat aanleiding het aantal van 4,4 miljoen getroffen iPhones om en nabij gelijk te stellen aan de totale groep van personen die Relevante iPhones hadden. Nu 14.705 dan wel 16.362 deelnemers te kennen hebben gegeven dat zij zich wensen aan te sluiten bij de iPhone-Claim, betekent dit dat, relatief gezien, slechts een zéér klein deel van de totale groep de collectieve vorderingen steunt, namelijk slechts 0,33% als wordt uitgegaan van 14.705 deelnemers en 0,37% als wordt uitgegaan van 16.362 deelnemers.

5.18.

Om te bepalen of er desondanks voldoende steun is, dienen echter alle omstandigheden te worden meegewogen, zoals Stichting Aequitas terecht heeft aangevoerd. Stichting Aequitas heeft dus aanvullende omstandigheden benoemd dat uit de RSM-rapportage blijkt dat de deelnemers een goede afspiegeling vormen van de totale groep, omdat alle modellen iPhones die zijn getroffen, vertegenwoordigd zijn, en ook dat ConsumentenClaim betrokken is bij de collectieve actie en daartoe informatie en gegevens bij de deelnemers heeft opgehaald.

5.19.

Met Apple Inc. c.s. is de rechtbank echter van oordeel dat de omstandigheid dat alle typen getroffen iPhones zijn vertegenwoordigd, niets zegt over de afspiegeling van de totale groep, omdat Stichting Aequitas niet inzichtelijk heeft gemaakt wat de samenstelling is van de totale groep. Zij heeft slechts toegelicht welke modellen iPhones volgens haar getroffen zijn, maar wat de totale aantallen of verhoudingen van die verschillende modellen zijn, heeft zij in het midden gelaten. Dat alle modellen vertegenwoordigd zijn in een bepaalde verhouding legt dan ook geen gewicht in de schaal bij de beoordeling of een voldoende groot deel van de totale groep de collectieve vordering steunt. Hetzelfde geldt voor de omstandigheid dat ConsumentenClaim betrokken is bij de collectieve actie en de aanmeldprocedure en dat zij de verdere administratieve afhandeling verzorgt. Dat zij die werkzaamheden, tegen betaling, uitvoert en hoe zij die uitvoert, zegt niets over de steun voor de collectieve vorderingen vanuit de totale groep van gestelde gedupeerden.

5.20.

Stichting Aequitas heeft geen andere omstandigheden genoemd waaruit kan blijken dat de door haar ingestelde collectieve vorderingen de steun hebben van een voldoende groot deel van de totale groep personen voor wie zij opkomt.

5.21.

Overigens treft ook het verweer doel dat niet vaststaat dat de aangemelde deelnemers waarvan werd/wordt uitgegaan, daadwerkelijk behoren tot de Nauw Omschreven Groep, zoals die door Stichting Aequitas is gedefinieerd. In de definitie, zoals weergegeven onder 4.1, is te lezen dat de Nauw Omschreven Groep natuurlijke personen betreft die, kort samengevat, in een afgebakende periode in 2017 en 2018 in het bezit waren van één van de genoemde modellen iPhones, waarop zij vóór 28 december 2017 de genoemde update(s) hebben geïnstalleerd én die ten tijde van de aanschaf dan wel update(s) woonachtig waren in Nederland en niet bedrijfs- of beroepsmatig handelden. Verder geldt dat de personen die gebruik hebben gemaakt van het iPhone 6s Batterijprogramma van de Nauw Omschreven Groep zijn uitgesloten.

5.22.

In de RSM-rapportage is vastgesteld dat door ConsumentenClaim de onder 3.12 weergegeven gegevens in het registratieproces zijn vastgelegd. Stichting Aequitas heeft niet gesteld en uit de stukken is ook niet gebleken dat ConsumentenClaim meer of andere gegevens van de deelnemers heeft opgevraagd of vastgelegd. Uitgaande van de RSM-rapportage ontbreken daarmee de gegevens over (i) de afgebakende periode ten aanzien van het bezit, (ii) het moment van installatie van de updates, (iii) de woonplaats (in Nederland) ten tijde van de aanschaf dan wel installatie en (iv) of de deelnemers gebruik hebben gemaakt van het iPhone 6s Batterijvervangingsprogramma. Daar komt bij dat de RSM-rapportage weliswaar vermeldt dat bij de registratie is gevraagd naar status “bedrijf/particulier”, maar dat RSM in haar rapportage niet nader heeft geduid hoeveel deelnemers in antwoord op die vraag “bedrijf” dan wel “particulier” hebben aangevinkt. Door het ontbreken van (al) deze gegevens is niet vast te stellen welk deel van de deelnemers daadwerkelijk binnen de Nauw Omschreven Groep valt. De steun die een belangenorganisatie nodig heeft om een collectieve actie te voeren, dient voor wat betreft de deelnemers in elk geval te komen van personen die deel uitmaken van de Nauw Omschreven Groep, zoals door de belangenorganisatie gedefinieerd. Dat de door Stichting Aequitas opgevoerde deelnemers tot die groep behoren is dus ongewis.

5.23.

Uit het voorgaande blijkt dat relatief bezien slechts een zéér klein aantal deelnemers, namelijk nog geen half procent van de totale Nauw Omschreven Groep, de collectieve vorderingen steunt, terwijl dus niet eens vaststaat of die deelnemers ook daadwerkelijk allen behoren tot de Nauw Omschreven Groep, en dat er geen andere omstandigheden zijn gesteld waaruit desondanks voldoende steun blijkt. Dit leidt de rechtbank tot de conclusie dat Stichting Aequitas niet voldoet aan het representativiteitsvereiste, zodat zij niet-ontvankelijk zal worden verklaard in haar collectieve vorderingen.

5.24.

Deze conclusie heeft tot gevolg dat de overige ontvankelijkheidvereisten geen bespreking behoeven, behalve voor zover een beroep wordt gedaan op de summierlijke ondeugdelijkheid van de vorderingen op de Nederlandse gedaagden in verband met de door Apple Inc. c.s. gevraagde vervijfvoudigde proceskostenveroordeling.

5.25.

Zoals uit het voorgaande volgt, is Stichting Aequitas in het ongelijk gesteld en moet zij daarom de proceskosten (inclusief nakosten) van Apple Inc. c.s. betalen.

5.26.

Apple Inc. c.s. heeft de rechtbank verzocht Stichting Aequitas te veroordelen in de vervijfvoudigde proceskosten, zoals bepaald in artikel 1018l lid 1 Rv. Zoals uit het voorgaande volgt (zie 4.3), voert zij hiertoe aan dat de vorderingen op de Nederlandse gedaagden summierlijk ondeugdelijk zijn, omdat zij geen feitelijke of juridische betrokkenheid hebben gehad bij de gestelde oneerlijke handelspraktijken.

5.27.

Artikel 1018l Rv biedt de mogelijkheid bij de proceskostenveroordeling het forfaitaire tarief voor het salaris van de advocaat te vervijfvoudigen “indien summierlijk van de ondeugdelijkheid van de vordering is gebleken”. De achtergrond van die bepaling is dat het de rechter de mogelijkheid biedt om passend op te treden tegen procesfinanciers en belangenorganisaties die een onzinclaim instellen en daarmee een zorgvuldige belangenbehartiging in de weg staan. In deze zaak is dat, ook als de vorderingen jegens de Nederlandse gedaagden als summierlijk ondeugdelijk zouden worden beoordeeld, naar het oordeel van de rechtbank niet aan de orde. Hierbij wordt in aanmerking genomen dat in relatie tot Apple Inc. niet het verweer is gevoerd dat sprake is van een summierlijk ondeugdelijke vordering. Nu verder niet is gesteld of gebleken dat ten aanzien van de Nederlandse gedaagden meer of andere kosten zijn gemaakt dan ten aanzien van Apple Inc., zullen de proceskosten van Apple Inc. c.s., waarin Stichting Aequitas als de in het ongelijk gestelde partij zal worden veroordeeld, worden begroot aan de hand van het gebruikelijke liquidatietarief zonder vervijfvoudiging daarvan.

5.28.

De proceskosten van Apple Inc. c.s. worden begroot op:

De rechtbank

6.1.

verklaart Stichting Aequitas niet-ontvankelijk in haar vorderingen,

6.2.

veroordeelt Stichting Aequitas in de proceskosten van € 19.639,00, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met € 98,00 plus de kosten van betekening als Stichting Aequitas niet tijdig aan de veroordelingen voldoet en het vonnis daarna wordt betekend,

6.3.

verklaart dit vonnis wat betreft de proceskostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad,

6.4.

wijst het meer of anders gevorderde af.