De rechtbank veroordeelt een 21-jarige man tot een jeugddetentie van achttien maanden, waarvan drie maanden…

Inleiding

De zaak tegen verdachte is onderdeel van een groter strafrechtelijk onderzoek, genaamd Koala25. Dit onderzoek richt zich op meerdere incidenten in de periode van 26 juni 2025 tot en met 26 augustus 2025 in [plaats] en Hengelo, waarbij het steeds om dezelfde benadeelde partij, [slachtoffer 1] , gaat. De zaak van verdachte ziet alleen op zaaksdossier 4 van dat onderzoek, namelijk de explosie die op 7 augustus 2025 heeft plaatsgevonden bij een zonnestudio aan de [adres 1] . Op dat moment was niet [slachtoffer 1] , maar [naam] (hierna: [naam] ) eigenaar van de zonnestudio.

Die dag heeft omstreeks 03:55 uur een ontploffing plaatsgevonden bij de zonnestudio. Omwonenden hebben een harde knal gehoord en zagen een enorme flits. Verbalisanten hebben schade geconstateerd die qua aard past bij een heftige explosie: de onderzijde van de deur van de zonnestudio was volledig weggeblazen, de ruiten waren versplinterd en binnen in het pand was de gang bezaaid met glas en hout. Een gedeelte van de voordeur was dwars door het pand geblazen en werd gevonden bij de achterdeur. Bij het huis aan de overkant van de straat waren zeven ruiten gebarsten.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het ten laste gelegde feit wettig en overtuigend kan worden bewezen.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft bepleit verdachte partieel vrij te spreken voor de bestanddelen levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor personen, omdat niet kan worden vastgesteld dat in deze concrete situatie levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor anderen te duchten was.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank komt op grond van de in de bijlage opgenomen bewijsmiddelen tot een bewezenverklaring van het samen met anderen opzettelijk teweegbrengen van een explosie bij de zonnestudio aan de [adres 1] op 7 augustus 2025. Verdachte heeft de feitelijkheden bekend en door of namens hem is slechts partieel vrijspraak bepleit. De rechtbank zal dan ook conform artikel 359, derde lid, laatste volzin, Sv, volstaan met een opsomming van de bewijsmiddelen.

Gevaarzetting

De explosie is veroorzaakt door het aansteken van een zelfgemaakte explosieve constructie. Er zijn geen resten van het gebruikte explosief gevonden. Verdachte heeft verklaard dat het ging om een fles met grijs poeder, waar een Cobra 6 in zat. De fles zat in een tas met daarin nog meer grijs poeder.

Het explosief is op de grond tegen de deur gezet van de zonnestudio. Uit het forensisch onderzoek ter plaatse blijkt dat door het afsteken van dit explosief in en rondom het pand veel schade is ontstaan. De ruiten van de panden aan de andere zijde van de weg werden door de druk verbroken. Over de volledige breedte van het pand op het trottoir lagen glassplinters en delen hout. De onderzijde van de rechterdeur was volledig weggeblazen. Nagenoeg alle ruiten van de tweedelige deur en de houten drempel waren verbroken. Ook binnen in de woning was de gang bezaaid met stukken hout en glas. De balie ombouw was geperforeerd door glas en/of hout. Een onderdeel van de buitendeur was door de volledige gang naar binnen geblazen en werd terug gevonden bij de achterdeur. Meerdere stukken hout en glas waren als secundaire fragmentatie door de muren en plafond gegaan.

In het forensisch onderzoek staat dat gelet op de verwoestende werking van het explosief aan het gebouw, gesteld kan worden dat ook het te duchten levensgevaar aanwezig was. De ernst van de gevolgen van de explosie is onder meer afhankelijk van de locatie van personen ten opzichte van de explosie. Indien er sprake was geweest van lichaamscontact met de explosie zou er ernstig tot dodelijk lichamelijk letsel kunnen ontstaan door de drukgolf en de hitte.

Op afstanden verder weg is het van de specifieke omstandigheden afhankelijk of en tot

welk letsel de hitte en drukgolf leiden. Afgaande van een explosie veroorzaakt door,

een Cobra met circa 100 gram flitspoeder, kan deze binnen een halve meter longschade en tot op enkele meters afstand van de explosie tot permanente gehoorschade zoals trommelvliesbreuk leiden. Daarnaast kan letsel optreden door de impact van scherven en brokstukken. Op relatief korte afstand kunnen hete fragmenten van het gebruikte explosief en diens verpakking verwondingen aan de huid veroorzaken. Het explosief heeft de omgeving aantoonbaar beschadigd; dat betekent dat scherven en brokstukken in dit geval met hoge snelheden zijn weggeslingerd. De brokstukken bestonden voornamelijk uit glas en hout. Deze zijn op het terrein rondom de explosie teruggevonden. Deze wegslingerende delen kunnen tot op tientallen meters afstand (in een vrije baan) lichamelijk tot zeer zwaar lichamelijk letsel veroorzaken.

De rechtbank stelt vast dat de zonnestudio midden in een woonwijk ligt en zich bevindt in een oud pand van hout in het centrum van [plaats] . In datzelfde pand bevindt zich een woning (huisnummer [nummer 1] ) en het pand is direct verbonden aan de woning met huisnummer [nummer 2] .

Het is een feit van algemene bekendheid dat een explosie bij een voordeur van een pand kan leiden tot brand in dat pand. Brand is een ongrijpbaar middel dat zich snel en onbeheerst kan ontwikkelen, vooral als in een pand veel hout is verwerkt en het zich bevindt op een locatie midden in een oude woonwijk, waar de huizen dicht op elkaar staan, zoals hier het geval is. Door het vuur en de rookontwikkeling kan al snel een levensbedreigende situatie ontstaan.

Gelet op de kracht en de mogelijke gevolgen van een explosief zoals is gebruikt, de locatie waar en het tijdstip waarop deze tot ontploffing is gebracht, was, naast gevaar voor goederen, ook gevaar voor zwaar lichamelijk letsel en levensgevaar naar algemene ervaringsregels voorzienbaar. Dat in de zonnestudio zelf niemand aanwezig was op het moment van de explosie doet daaraan niet af. Gelet op het tijdstip waarop de explosie heeft plaatsgevonden was de kans immers zeer groot dat er in de aangrenzende woningen mensen lagen te slapen, wat ook zo was in de woningen op nummer [nummer 1] en [nummer 2] en in de woning aan de [adres 2]

die zich bevindt aan de overkant van de straat op 20 meter van de zonnestudio. Bij laatstgenoemde woning zijn zeven ruiten aan de straatzijde gebarsten.

De rechtbank acht dan ook op grond van de inhoud van de bewijsmiddelen bewezen dat door de explosie, gemeen gevaar voor goederen, levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel te duchten is geweest.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van het teweegbrengen van een explosie, met gemeen gevaar voor goederen, gevaar voor zwaar lichamelijk letsel en levensgevaar voor personen.

De bewezenverklaring

De rechtbank acht op grond van de opgegeven bewijsmiddelen, waarin zijn vervat de redengevende feiten en omstandigheden waarop de bewezenverklaring steunt wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het ten laste gelegde feit heeft begaan, met dien verstande dat:

hij op 7 augustus 2025 te [plaats] , tezamen en in vereniging met anderen,

opzettelijk een ontploffing teweeg heeft gebracht bij een pand aan de [adres 1] , door een explosief bij het pand te plaatsen en deze tot ontploffing te brengen, en daarvan gemeen gevaar voor

- delen van dat pand en delen van aangrenzende woningen en voor de in dat pand en in die aangrenzende woningen aanwezige goederen en voor in de omgeving van dat pand aanwezige goederen, en

- levensgevaar voor anderen en

- gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor anderen,

te duchten was.

De rechtbank acht niet bewezen wat aan verdachte meer of anders is ten laste gelegd, zodat zij hem daarvan zal vrijspreken.

De vordering van de officier van justitie

De officier van justitie heeft geëist dat verdachte zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vier jaren, met aftrek van de tijd die verdachte al heeft doorgebracht in voorarrest, waarvan één jaar voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. De officier van justitie heeft gevorderd daarbij de bijzondere voorwaarden op te leggen zoals de reclassering deze heeft geadviseerd in haar rapport van 28 augustus 2026.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft verzocht rekening te houden met de proceshouding van verdachte. Verdachte heeft meteen openheid van zaken gegeven. Hij heeft verantwoordelijkheid voor zijn aandeel genomen en heeft oprecht spijt van zijn handelen. De raadsman heeft bepleit een deels voorwaardelijke straf op te leggen, zodat de door de reclassering voorgestelde bijzondere voorwaarden kunnen worden opgelegd.

De gronden voor een straf of maatregel

Bij de strafoplegging houdt de rechtbank rekening met de aard en de ernst van het gepleegde feit, de omstandigheden waaronder dit is begaan en de persoon van verdachte zoals die uit het dossier en tijdens de behandeling ter terechtzitting naar voren zijn gekomen. De rechtbank acht daarbij in het bijzonder het volgende van belang.

De aard en de ernst van het gepleegde feit

Verdachte heeft tegen betaling samen met anderen een vuurwerkbom bij de zonnestudio geplaatst, aangestoken en gefilmd voor zijn opdrachtgever. Dergelijke explosies zijn niet alleen bedreigend en beangstigend voor de gebruikers en omwonenden van het betreffende pand, maar leiden ook tot hevige onrust en gevoelens van angst en onveiligheid in de samenleving in het algemeen. Verdachte heeft met zijn handelen onverantwoorde risico’s genomen en de veiligheid van personen en goederen ernstig in gevaar gebracht.

De rechtbank vindt het zeer zorgelijk dat de verdachte bereid was om tegen betaling zo’n ernstig strafbaar feit te plegen en neemt het de verdachte kwalijk dat hij bij het plegen van het feit enkel heeft gedacht aan zijn eigen financiële gewin, zonder daarbij na te denken over de gevolgen van zijn handelen voor anderen.

De persoon van verdachte

De rechtbank heeft acht geslagen op een uittreksel uit de justitiële documentatie betreffende verdachte van 15 september 2026. Hieruit blijkt dat verdachte niet eerder is veroordeeld voor een soortgelijk strafbaar feit, maar wel meermalen is veroordeeld voor vermogens- en geweldsdelicten. Ten tijde van dit strafbare feit liep verdachte in twee proeftijden.

De rechtbank heeft kennis genomen van de pro Justitia rapportage van N.A. Schoenmaker, GZ-psycholoog van 2 maart 2026, waarin verdachte wordt beschreven als een inmiddels 20-jarige jongeman waarbij sprake is van een stoornis in het gebruik van cannabis. Hiervan was ook sprake ten tijde van het ten laste gelegde. Hij kan onnadenkend en impulsief zijn, voortkomend uit mogelijke ADHD. Verdachte is qua persoonlijkheid weinig dominant, afwachtend, gemakkelijk over te halen en hij komt niet voor zichzelf op. De psycholoog adviseert het ten laste gelegde in een (licht) verminderde mate aan verdachte toe te rekenen. Het risico op herhaling wordt door de psycholoog op laag tot matig ingeschat. Er bestaan beschermende factoren: een goed contact met moeder, zijn begeleider en enkele goede vrienden en verdachte heeft positieve levensdoelen, zoals het vinden van een dagbesteding en het verwerven van eigen financiële middelen. De psycholoog ziet geen aanleiding voor het toepassen van het jeugdstrafrecht, omdat verdachte niet op verstandelijk beperkt niveau functioneert, hij in het contact niet jonger overkomt dan zijn kalenderleeftijd en een pedagogische aanpak niet effectief blijkt. De psycholoog adviseert geen behandeling, maar praktische begeleiding zodat verdachte kan toewerken naar zelfstandigheid, autonomie en naar het zelf maken van keuzes en beslissingen.

De rechtbank heeft ook kennis genomen de adviezen van de reclassering van 10 december 2025 en 28 augustus 2026. De reclassering kan zich vinden in de conclusies van de psycholoog voor wat betreft de diagnose en toerekenbaarheid. De reclassering maakt zich zorgen over verdachte. Het ontbreekt in zijn leven aan structuur, zelfstandigheid en autonomie. De reclassering acht begeleid/beschermd wonen met intensieve, praktische begeleiding noodzakelijk om te kunnen toewerken naar meer zelfstandigheid. De reclassering ziet dat verdachte een positieve ontwikkeling heeft doorgemaakt. Hij betuigt spijt, hij toont zelfinzicht en verantwoordelijkheid en wil wat van zijn leven gaan maken. De reclassering schat het risico op herhaling in als gemiddeld. In het advies van 10 december 2025 adviseert de reclassering het adolescentenstrafrecht toe te passen. Na ontvangst van het NIFP-rapport adviseert de reclassering het volwassenstrafrecht toe te passen. De reclassering adviseert een (deels) voorwaardelijke straf met de volgende bijzondere voorwaarden: meldplicht, een gedragsinterventie praktische vaardigheden, ambulante behandeling, een verblijf in begeleid wonen of maatschappelijke opvang, het vinden van een dagbesteding, meewerken aan het aflossen van schulden en de beheersing van het middelengebruik.

Strafoplegging

Verminderde toerekeningsvatbaarheid

De rechtbank kan zich vinden in de op goede gronden getrokken conclusie over de verminderde toerekeningsvatbaarheid en neemt die over. De rechtbank zal verdachte het bewezen verklaarde feit in verminderde mate toerekenen.

Toepassing adolescentenstrafrecht

Verdachte was ten tijde van het plegen van het bewezen verklaarde feit 19 jaar oud en dus meerderjarig. Ten aanzien van een jongvolwassen verdachte die ten tijde van het begaan van het strafbare feit meerderjarig is, maar nog niet de leeftijd van 23 jaar heeft bereikt, kan het adolescentenstrafrecht worden toegepast als omstandigheden gelegen in de persoon van de verdachte of omstandigheden waaronder het feit is begaan daartoe aanleiding geven.

De rechtbank zal ondanks het advies van de psycholoog en het laatste advies van de reclassering toepassing geven aan het adolescentenstrafrecht. Uit beide rapporten komt naar voren dat verdachte functioneert op de grens van zwakbegaafd en beneden gemiddeld intelligent, waarbij het opvalt dat hij een atypische lage score heeft op werkgeheugen, hetgeen een probleem zal zijn voor zijn functioneren in het dagelijks leven. Hij is onnadenkend, impulsief en het ontbreekt hem aan structuur, zelfstandigheid en autonomie. Hij heeft moeite met het onthouden van afspraken en is beïnvloedbaar. Hij is niet in staat zelf zijn financiën te beheren. Verdachte woont niet zelfstandig en heeft begeleiding nodig op allerlei gebieden om te kunnen toegroeien naar meer zelfstandigheid. De indruk die de rechtbank ter terechtzitting heeft gekregen van verdachte is dat hij jonger oogt dan zijn kalenderleeftijd en sluit verder bij bovenstaande bevindingen aan. Daar komt bij dat inmiddels is gebleken dat de ondersteuning die verdachte eerder vanuit Mazazorg kreeg niet passend was bij zijn behoeften. Er kan dan ook niet worden geconcludeerd dat een pedagogische aanpak eerder niet effectief is geweest en niet zinvol zal zijn.

Alles overwegende schat de rechtbank in dat de verdere ontwikkeling van verdachte gebaat is bij een kader van toezicht en begeleiding, waarbij ruimte is voor gedragsverandering. De rechtbank is dan ook van oordeel dat er grond is af te wijken van het uitgangspunt van het toepassen van het volwassenenstrafrecht en zal toepassing geven aan het jeugdstrafrecht.

Strafmaat

Gezien de ernst van het feit kan niet anders worden gereageerd dan met het opleggen van een onvoorwaardelijke jeugddetentie. Bij de bepaling van de duur van de jeugddetentie heeft de rechtbank acht geslagen op straffen die in soortgelijke zaken worden opgelegd en de hiervoor omschreven rol die verdachte heeft gehad bij het bewezen verklaarde. De rechtbank heeft de proceshouding van verdachte meegewogen in positieve zin. Verdachte heeft openheid van zaken gegeven over zijn handelen en heeft inzicht getoond in de foute keuzes die hij heeft gemaakt. Verdachte heeft ter terechtzitting spijt betoond en zijn excuses gemaakt richting de slachtoffers.

De rechtbank zal verdachte ook een voorwaardelijk strafdeel opleggen als stok achter de deur voor verdachte om geen strafbare feiten meer te plegen en als kans om met de hulp en begeleiding van de reclassering weer grip op zijn leven te krijgen.

Alles afwegende acht de rechtbank een jeugddetentie voor de duur van 18 maanden met aftrek van de tijd die verdachte al in voorarrest heeft doorgebracht, waarvan een gedeelte van drie maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar, passend en geboden. De rechtbank zal bij het voorwaardelijk gedeelte van de straf de bijzondere voorwaarden opleggen zoals de reclassering deze heeft geadviseerd.

Het is, gelet op het reclasseringsadvies, aan de volwassenenreclassering om te controleren of de verdachte zich aan alle voorwaarden gaat houden.

Benadeelde partij [slachtoffer 1]

heeft zich als benadeelde partij gevoegd in dit strafproces. De benadeelde partij vordert primair verdachte te veroordelen om schadevergoeding te betalen tot een totaalbedrag van € 213.834,92, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf het moment waarop de schade is ontstaan. De schade bestaat uit een bedrag van € 161.684,92 materiële schade en ter vergoeding van immateriële schade wordt een bedrag van € 52.150,00 gevorderd.

Subsidiair heeft [slachtoffer 1] verzocht de verdachten uit zaaksdossier 4 hoofdelijk te veroordelen tot een schadevergoeding ter hoogte van de schade die veroorzaakt is door de explosie op
7 augustus 2025. Dat komt neer op een totaalbedrag van € 8.318,68, bestaande uit:

Immateriële schade € 5.215,00;

Materiële kosten € 3.166,68.

Benadeelde partij [slachtoffer 3]

heeft zich als benadeelde partij gevoegd in dit strafproces. De benadeelde partij vordert verdachte te veroordelen om schadevergoeding te betalen tot een totaalbedrag van

€ 13.933,74, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf het moment waarop de schade is ontstaan. De schade bestaat uit een bedrag van € 7.433,74 materiële schade en ter vergoeding van immateriële schade (geestelijk letsel door shockschade) wordt een bedrag van € 6.500,00 gevorderd.

Benadeelde partij [slachtoffer 2]

heeft zich als benadeelde partij gevoegd in dit strafproces. De benadeelde partij vordert verdachte te veroordelen om schadevergoeding te betalen tot een totaalbedrag van
€ 13.858,26, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf het moment waarop de schade is ontstaan. De schade bestaat uit een bedrag van € 7.358,26 materiële schade en ter vergoeding van immateriële schade (geestelijk letsel door shockschade) wordt een bedrag van € 6.500,00 gevorderd.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van de hoogte van de toe te wijzen vorderingen van de benadeelde partijen.

Het standpunt van de verdediging

Ten aanzien van de vordering van [slachtoffer 1]

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat geen sprake is van groepsaansprakelijkheid, zodat de vordering wat betreft de schade voor zover deze voortkomt uit de zaken 1, 2, 3 en 5 niet-ontvankelijk verklaard dient te worden. De materiële schade die is ontstaan uit het verlies van arbeidsvermogen door de verkoop van de zonnestudio komt voort uit zaak 1. In deze zaak is daarom geen sprake van rechtstreekse schade. Daarbij levert de beoordeling van het verlies van arbeidsvermogen een onevenredige belasting van het strafproces op, nu niet te beoordelen is welk gedeelte van die schade aan het incident van 7 augustus 2025 te koppelen is. Wat betreft de immateriële schade kan niet worden vastgesteld welk gedeelte van die schade is toe te rekenen aan verdachte. De raadsman verzoekt de vordering voor dat gedeelte niet-ontvankelijk te verklaren. Subsidiair heeft de raadsman bepleit dat toerekening op basis van 10% niet medisch onderbouwd is en verzoekt hij de vordering ook voor dat gedeelte niet-ontvankelijk te verklaren. Meer subsidiair heeft de raadsman de hoogte van de immateriële schade betwist.

Ten aanzien van de vorderingen van [slachtoffer 2] en [slachtoffer 3]

De raadsman heeft aangevoerd dat niet is vast te stellen welk deel van de materiële schade rechtstreeks voortkomt uit het ten laste gelegde feit dat door verdachte is gepleegd. Het vormt een onevenredige belasting van het strafproces om dat nader uit te zoeken. Wat betreft de gevorderde schokschade is niet voldaan aan de confrontatie-eis en de raadsman heeft dan ook verzocht de vorderingen voor dat gedeelte niet-ontvankelijk te verklaren.

Ten aanzien van de vordering van [slachtoffer 1]

De schadevergoedingsmaatregel

De benadeelde partij [slachtoffer 1] heeft verzocht en de officier van justitie heeft gevorderd de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.

De rechtbank zal de maatregel als bedoeld in artikel 36f Sr opleggen, aangezien verdachte jegens de benadeelde partij [slachtoffer 1] naar burgerlijk recht aansprakelijk is voor de schade die door het feit is toegebracht.

De rechtbank ziet in de toepassing van het adolescentenstrafrecht aanleiding om, voor het geval verdachte niet voldoet aan zijn verplichtingen uit hoofde van de op te leggen schadevergoedingsmaatregel, het aantal dagen gijzeling op nul te stellen.