Bestuursrecht overig
Handhavingsverzoek afgewezen. Tijdens de bezwaarprocedure tegen de afwijzing van het handhavingsverzoek is…
Rechtbank Rotterdam, 28 oktober 2026
ECLI:NL:RBROT:2026:14942 · Rechtbank Rotterdam · 28 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-rotterdam/bestuursrecht/bestuursrecht-overig/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbrot-2026-14942
Zaakgegevens
Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Rotterdam in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.
- Instantie
- Rechtbank RotterdamRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 28 oktober 2026
- Datum publicatie
- 29 oktober 2026
- Zaaknummer
- ROT 24/8063
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Bestuursrecht overig
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2026:14942
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Handhavingsverzoek afgewezen. Tijdens de bezwaarprocedure tegen de afwijzing van het handhavingsverzoek is een omgevingsvergunning verleend voor wijziging van het gebruik van een bijgebouw. In de beslissing op het bezwaar is het college bij die besluiten gebleven. Het beroep van eiser is niet-ontvankelijk. Het beroep van eiseres is niet-ontvankelijk voor zover dit ziet op handhaving en voor het overige ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK ROTTERDAM
Bestuursrecht
zaaknummer: ROT 24/8063
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 28 oktober 2026 in de zaak tussen
[eiseres], uit [woonplaats], eiseres
[eiser] , uit [woonplaats], eiser
(gemachtigde: mr. A.A. Bouman),
en
het college van burgemeester en wethouders van Gorinchem, het college
(gemachtigde: [naam 1]).
Als derde-partij neemt aan de zaak deel: [naam 2] uit [woonplaats] (vergunninghouder).
Procesverloop
1. Met het besluit van 12 december 2023 heeft het college het handhavingsverzoek van eiseres ten aanzien van [adres] (het perceel) afgewezen.
Met het besluit van 18 april 2024 heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor het wijzigen van het gebruik van het bijgebouw achter op het perceel naar tijdelijke woonruimte ten behoeve van (het huishouden van) de zoon van vergunninghouder voor de duur van tien jaar.
Met het bestreden besluit van 16 juli 2024 op de bezwaren van eiseres is het college bij de hiervoor genoemde besluiten gebleven.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit voor wat betreft de verleende omgevingsvergunning en de handhaving daarop.
Het college heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op 22 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser en eiseres en hun gemachtigde, de gemachtigde van verweerder en [naam 3], en vergunninghouder.
Beoordeling door de rechtbank
2. Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet (Ow) in werking getreden. Met de inwerkingtreding van deze wet heeft elke gemeente direct een omgevingsplan van rechtswege dat regels geeft over de fysieke leefomgeving voor het gehele grondgebied van de gemeente. Ter plaatse van het perceel geldt het Omgevingsplan gemeente Gorinchem (omgevingsplan). Dat omgevingsplan bestaat voor nu uit een tijdelijk deel, waarin onder meer alle bestemmingsplannen zijn opgenomen die vóór 1 januari 2024 golden. Op het perceel was voor zover relevant vóór 1 januari 2024 het bestemmingsplan “Dalem” van kracht (het bestemmingsplan). Dit bestemmingsplan maakt dus onderdeel uit van het tijdelijk deel van het omgevingsplan. Het perceel heeft voor zover relevant de bestemmingen “Wonen”, “Tuin” en “Waarde - Archeologie laag AP” en bouwaanduiding, voor zover hier relevant, “twee-aaneen”.
Totstandkoming van het bestreden besluit
3. Op 19 april 2021 heeft het college een omgevingsvergunning verleend voor het bouwen van een bijgebouw achter op het perceel. Het college heeft op 22 oktober 2023 een verzoek van eiseres ontvangen om handhavend op te treden tegen het gebruik van het bijgebouw. Met het besluit van 12 december 2023 heeft het college het verzoek van eiseres afgewezen. Tijdens de bezwaarprocedure tegen dat besluit heeft vergunninghouder op 11 maart 2024 een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning voor de wijziging van het gebruik van het bijgebouw naar woonfunctie. Met het besluit van 18 april 2024 heeft het college deze omgevingsvergunning verleend en wel voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) wegens strijdigheid met het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Aan deze omgevingsvergunning, die voor de duur van 10 jaar is verleend, zijn voorwaarden verbonden. Zo mag het bijgebouw alleen worden bewoond door de zoon van vergunninghouder, de partner van de zoon en hun eventuele kinderen. Met het bestreden besluit heeft het college, onder verwijzing naar het advies van de commissie voor de bezwaarschriften, geconcludeerd dat de omgevingsvergunning op juiste gronden is verleend en dat hiermee niet langer sprake is van overtreding van het omgevingsplan waardoor het handhavingsverzoek op dat punt moet worden afgewezen (en overigens dat ook voor de overige punten het handhavingsverzoek op juiste gronden is afgewezen). Met het bestreden besluit heeft het college de besluiten van 12 december 2023 en 18 april 2024 gehandhaafd.
Toetsingskader
4. In artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Ow is bepaald dat het verboden is zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten, tenzij het gaat om een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen geval.
In artikel 10.1. van het bestemmingsplan is bepaald dat de voor 'Wonen' aangewezen gronden zijn bestemd voor:
a. het bestaande aantal woningen ter plaatse van de aanduidingen:
[…]
twee-aaneen twee-aaneen gebouwde woningen.
In artikel 8.0a, tweede lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is bepaald dat voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, de omgevingsvergunning alleen wordt verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL).
4.3. Op grond van vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State komt het college bij de beslissing om al dan niet toepassing te geven aan de hem toegekende bevoegdheid om in afwijking van het omgevingsplan een omgevingsvergunning te verlenen, beleidsruimte toe, waarbij het de betrokken belangen moet afwegen. De bestuursrechter oordeelt daarom niet zelf of verlening van de omgevingsvergunning in overeenstemming is met ETFAL. De bestuursrechter beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit in overeenstemming is met het recht, of het voldoende is gemotiveerd en of de nadelige gevolgen van het besluit niet onevenredig zijn in verhouding tot de met de verlening van de omgevingsvergunning te dienen doelen.
Is het beroep van eiser ontvankelijk?
5. Op grond van artikel 6:13 van de Algemene wet bestuursrecht kan geen beroep worden ingesteld door een belanghebbende aan wie redelijkerwijs kan worden verweten dat hij geen bezwaar heeft gemaakt. Eiser heeft geen bezwaar gemaakt tegen het primaire besluit. Eiseres heeft hierover op de zitting desgevraagd meegedeeld dat eiser, als zijnde haar echtgenoot, in het beroep is genoemd, maar dat alleen eiseres juridisch bezien procespartij is. De rechtbank oordeelt dat het beroep van eiser niet-ontvankelijk is.
Standpunt eiseres
6. Eiseres betoogt dat geen sprake is van evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL), omdat in het gemeentelijk beleid noch in de Omgevingsvisie Gorinchem is opgenomen dat wonen in een achtertuin wenselijk is, de zoon van vergunninghouder vrij snel aan een woning kan komen, het bewonen van het bijgebouw het gestelde woningtekort niet oplost, de zoon bij de ouders in de bestaande woning kan wonen zoals hij jarenlang heeft gedaan en omdat er geen valide reden is om de omgevingsvergunning voor maximaal tien jaar toe te kennen, nu een onderbouwing van het standpunt dat het woningtekort binnen die periode kan worden ingelopen, ontbreekt. Verder heeft eiseres gewezen op precedentwerking en onevenredige gevolgen voor het woon- en leefklimaat waarbij overlast door de duur van tien jaar structureel is. Bovendien is niet aangetoond dat het bijgebouw voldoet aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Ook wordt volgens eiseres niet voldaan aan het gestelde in de Omgevingsvisie Gorinchem, onder ‘wonen, Wijken Oost: rustig wonen’ nu zij geluidsoverlast ervaart.
Standpunt college
7. Het college heeft zich op het standpunt gesteld dat het gebruik van het bestaande bijgebouw als tijdelijke woonruimte gelet op de ruime omvang van het perceel niet zal leiden tot een onevenredige verslechtering van het woon- en leefklimaat ter plaatse en van de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende percelen en dat het huidige woningtekort is meegenomen in de overweging. Volgens het college past het tijdelijk gebruik van een bijgebouw als woning in de lijn om naar andere mogelijkheden te kijken waarbij de bestaande gebruiksmogelijkheden van het perceel en de voorwaarden die aan de omgevingsvergunning zijn verbonden leiden tot ETFAL. Door deze voorwaarden zal er niet meer geluid worden geproduceerd dan wanneer de zoon in het bijgebouw woont in plaats van de woning. Daarbij heeft het college gemotiveerd dat is gekozen voor een termijn van maximaal tien jaar, omdat het woningtekort in die periode kan worden ingelopen.
Inhoudelijke beoordeling
Handhaving
8. De rechtbank stelt allereerst vast dat de beroepsgronden zich richten tegen zowel het besluit op het handhavingsverzoek als tegen het besluit waarbij de omgevingsvergunning is verleend. Met deze omgevingsvergunning is de woonfunctie van het ter discussie staande bijgebouw gelegaliseerd. Dat leidt er toe dat eiseres in beroep op dit punt geen procesbelang meer heeft waardoor zij ten aanzien van het onderdeel van het beroep dat ziet op handhaving niet ontvankelijk is.
Omgevingsvergunning
9. Niet in geschil is dat het gebruik van het bijgebouw als zelfstandige woonruimte in strijd is met het bestemmingsplan. Beoordeeld dient te worden of het college zich ten aanzien van de afwijking van het tijdelijk deel van het omgevingsplan in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat het bouwplan voldoet aan ETFAL.
De rechtbank is van oordeel dat dit het geval is en dat het college voldoende heeft gemotiveerd waarom er een omgevingsvergunning wordt verleend. Daartoe overweegt de rechtbank als volgt.
Beleid
10. Het college heeft in reactie op het betoog van eiseres bevestigd dat er geen gemeentelijk beleid is waarin bewoning van een bijgebouw is opgenomen dan wel beleid dat dat verbiedt. Het gemeentelijk beleid dat er wel is (de Woon- en transformatievisie 2019) is door de toenemende druk op de woningmarkt niet meer volledig actueel. Om deze reden is gebruik gemaakt van de mogelijkheid om af te wijken van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Deze afwijking levert volgens het college geen strijd op met de Omgevingsvisie. Het college stelt in dit kader naar het oordeel van de rechtbank terecht dat het betoog van eiseres dat het enkele feit dat er geen beleid is, zou maken dat het college niet tot verlening van de omgevingsvergunning mag overgaan, niet juist is. De beroepsgrond slaagt niet.
De Woon- en transformatievisie 2019
Voor wat betreft de verwijzing van eiseres naar de Woon- en transformatievisie uit 2019 heeft het college verklaard dat de wachttijd voor een sociale huurwoning destijds bij de opstelling van deze visie weliswaar negen maanden bedroeg, maar dat die termijn inmiddels is opgelopen tot ruim zes jaar. Daaruit volgt dat de zoon van vergunninghouder niet snel aan een betaalbare woning kan komen. Het college heeft in dit kader onweersproken gewezen op berichten op de website van de rijksoverheid en de NVM. Of de zoon volgens eiseres wel of geen starter op de woningmarkt is, is daarvoor niet relevant. De rechtbank oordeelt dat uit de door het college aangehaalde stukken volgt dat er krapte is op de woningmarkt.
Duur van de geldigheid van de omgevingsvergunning
Het college heeft de omgevingsvergunning voor de duur van tien jaar verleend en deze periode gemotiveerd door te verwijzen naar de verwachting dat het woningtekort door het bijbouwen van woningen in deze periode kan worden ingelopen. Eiseres heeft hiertegen geen inhoudelijke argumenten aangevoerd en heeft dit standpunt van het college niet weerlegd. De rechtbank oordeelt dat het college voldoende gemotiveerd heeft dat tien jaar een redelijke termijn is.
Precedentwerking?
Ten aanzien van het door eiseres gestelde risico op precedentwerking heeft het college gewezen op het tijdelijke karakter van de vergunning en de daarin opgenomen voorwaarden. Verder dat voor een geslaagd beroep sprake moet zijn van een vergelijkbaar geval en dat bij een eventuele toekomstige soortgelijke aanvraag het college de belangen alsdan zal afwegen. Van een risico op precedentwerking is volgens het college niet gebleken. De rechtbank oordeelt dat wat eiseres heeft aangevoerd geen aanknopingspunt biedt om tot een andere conclusie te komen.
Is er sprake van onevenredige gevolgen voor het woon- en leefklimaat van eiseres?
Het college heeft gemotiveerd dat het gebruik van het bijgebouw als zelfstandige woonruimte niet leidt tot onevenredige gevolgen voor het woon- en leefklimaat van aangrenzende percelen. Het college heeft daarbij gewezen op de geringe afwijking van het omgevingsplan en er in dit kader op gewezen dat het bijgebouw ook zonder de gerealiseerde woonvoorzieningen gebruikt kan worden ten behoeve van de woonbestemming. Ook als geen sprake zou zijn van een zelfstandige wooneenheid kunnen vrienden van de zoon langskomen, zich verzamelen en rondhangen bij het bijgebouw. Niet is gebleken hoe het aanwezig zijn van een zelfstandige woonruimte daarin verschil maakt.
Eiseres betoogt in dit kader nog dat een bijgebouw niet voldoet aan het Bbl. Een bijgebouw is vaak niet of minder goed geïsoleerd en het bijgebouw is niet goed bereikbaar voor de brandweer of andere hulpdiensten omdat het bouwwerk op het achtererf staat. Op de zitting heeft eiseres desgevraagd meegedeeld dat haar betoog geen betrekking heeft op een technische bouwactiviteit. Verweerder heeft in reactie daarop meegedeeld dat er ook geen technische bouwactiviteit is aangevraagd. In de omgevingsvergunning heeft het college als voorwaarde alleen gesteld dat moet worden voldaan aan de regels uit het Bbl. Het college heeft gewezen op de bij de omgevingsvergunning behorende tekening waarin staat omschreven hoe dak-, vloer- en wandopbouwen zijn vormgegeven waaruit valt op te maken dat het gebouw wel degelijk geïsoleerd is. Daarnaast heeft het college een advies van de veiligheidsregio overgelegd waaruit blijkt dat het bijgebouw voldoende bereikbaar is voor de hulpdiensten. Eiseres heeft dit niet weersproken.
11. Gelet op het bovenstaande komt de rechtbank tot het oordeel dat het college de omgevingsvergunning in redelijkheid heeft kunnen verlenen en dat handhaving niet aan de orde is nu met de omgevingsvergunning de overtreding is opgeheven.
Conclusie en gevolgen
12. Het beroep van eiser is niet-ontvankelijk. Het beroep van eiseres is nietontvankelijk voor zover het ziet op handhaving. Het beroep is voor het overige ongegrond. Dat betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep van eiser niet-ontvankelijk;
- verklaart het beroep van eiseres voor zover dat ziet op handhaving niet-ontvankelijk;
- verklaart het beroep van eiseres voor het overige ongegrond.
Deze uitspraak is gedaan door mr. T.M.J. Smits, rechter, in aanwezigheid van J.G. Mierop, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 28 oktober 2026.
|
griffier |
rechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.