Wet dieren. Vier boetes opgelegd. Pijn en/of lijden bij kuikens. Oorzaak van de letsels niet in alle gevallen…

Het rapport van 5 november 2024 (ROT 25/3909):

“Datum en tijdstip van de bevinding: 26 oktober 2023, omstreeks 06.30 uur.

Ik heb in het bedrijf aangesproken en heb mij gelegitimeerd aan [naam 3], functie: directeur.

Tijdens mijn reguliere toezicht bevond ik mij in de aanvoerhal bij de carrousel, waar de kuikens levend worden aangehangen. In dit slachthuis worden de levende kuikens op een lopende band gekanteld. De lopende band gaat naar de carrousel en nadat de kuikens in de carrousel vallen, worden ze levend aan de slachtlijn gehangen om elektrisch bedwelmd te worden. Vervolgens worden de kuikens aangesneden voor het verbloeden.

Tijdens mijn controle beoordeelde ik het welzijn van de kuikens bij het aanhangen, maar toen ik weg wilde gaan zag ik een kop van een kuiken vastzitten in een gat bij de ingang van de carrousel. De kop van het kuiken zat in de carrousel vast. Doordat de carrouselband

ronddraaide kon het kuiken haar evenwicht niet houden, waardoor haar lichaam constant werd weggetrokken van de kop, zie fotobijlage foto 1. Ik zag dat het kuiken bij bewustzijn was, want het kuiken bewoog en opende haar ogen toen ik haar aanraakte. Toen ik het kuiken probeerde los te maken, liep de PWO-er langs en na mijn melding maakte hij het kuiken los en zette het zonder verdere afhandeling op de lopende band van de carrousel. Omdat de carrousel ronddraaide en vol zat met kuikens, kon ik het kuiken niet meer zien. Hierdoor heb ik het kuiken niet kunnen onderzoeken.

Voordat ik het RVB heb aangezegd en de cautieplicht heb gegeven, heb ik de PWO-er gevraagd of het gat een technische reden had. De PWO-er bevestigde dat deze geen rol had. Ik heb aan de PWO-er aangegeven dat het gat bedekt moest worden. Rond 7.44 uur heb ik een nieuwe ronde gemaakt en zag ik dat het gat gedeeltelijk bedekt was met een deel van een gele slang, zie fotobijlage foto 2 en video 1.

De bedrijfsexploitant moet ervoor zorgen dat de dieren elke vermijdbare vorm van pijn,

spanning of lijden wordt bespaard bij het doden en daarmee verband houdende activiteiten.

De kop van het kuiken zat vast op een smal RVS plaatje en het lichaam werd weggetrokken

vanwege het ronddraaien van de carrousel. Hierdoor werd compressie veroorzaakt aan alle onderliggende structuren van de nek en kwam er veel druk op de luchtpijp te staan, waardoor het kuiken moeilijk of bijna niet kon ademen.

Het feit dat het kuiken compressie heeft gehad op een klein oppervlak van de nek, niet goed

kon ademen en met haar lichaam op een bewegende ondergrond lag, terwijl de kop vastzat,

heeft onnodige ernstige pijn, lijden en spanning veroorzaakt bij het dier.

Hieruit blijkt dat de bedrijfsexploitant niet genoeg maatregelen heeft genomen om te zorgen

dat de dieren elke vorm van ernstig vermijdbare pijn, spanning en lijden wordt bespaard.

(…)

Ik bracht [naam 3], bij mij bekend als directeur, van [eiseres], mondeling van mijn bevindingen op de hoogte en zegde ter zake een rapport van

bevindingen aan. Het rapport is ook schriftelijk via e-mail aangezegd op 26 oktober 2023 om 12.41 uur, zie aanzegging per e-mail.”

Het rapport van 10 december 2024 (ROT 25/4562):

“Datum en tijdstip van de bevinding(en): 07 november 2024, om 07:58 uur.

Ik heb mij in naam en functie gelegitimeerd bij: [naam 4], functie: chef slachterij, aanvoer, panklaar.

Tijdens mijn reguliere toezicht bevond ik mij in de aanvoerhal bij de carrousel, waar de kuikens levend worden aangehangen. In dit slachthuis worden de levende kuikens op een lopende band gekanteld. De lopende band gaat naar de carrousel en nadat de kuikens in de carrousel vallen, worden ze levend aan de slachtlijn gehangen om elektrisch bedwelmd te worden. Vervolgens worden de kuikens aangesneden voor het verbloeden.

Tijdens mijn controle beoordeelde ik het welzijn van de kuikens bij het aanhangen, toen ik zag dat de laatste aanhanger een kuiken bij de poten vastpakte en het apart wilde zetten in een aparte bak. Tijdens deze handeling zag ik dat het kuiken meerdere keren fladderde en dat er sprake was van ernstig letsel, omdat het hoofd van het kuiken slechts met een stuk huid aan het lichaam vast zat en verder gescheiden was van de nek. Nadat hij het kuiken apart had gezet, wachtte ik nog ongeveer 10-20 seconden tot het kuiken niet meer bewoog om het dier te kunnen onderzoeken. Ik voelde dat het dier nog warm en soepel was. Ik zag dat de schedel en de eerste nekwervel van elkaar gescheiden waren en dat het deel van de

nek en van de kop waar ik naar keek erg bebloed waren, met helderrood, vers bloed, zie fotobijlage foto 1 t/m 3. Ik zag ook dat zijn linkeroog uit de oogkas was geduwd en dat de schedel op meerdere punten was gebroken, zie fotobijlage foto 4. Op basis van mijn ervaring als toezichthoudend dierenarts kan dit soort letsel optreden wanneer de kop van het kuiken tijdelijk ergens bekneld raakt en het lichaam vervolgens van de basis van de kop wordt weggetrokken, of omgekeerd. Het feit dat dit letsel meestal het gevolg is van een beklemming en een trekkende kracht wordt tevens ondersteund door de bevindingen in het pathologische rapport van het laboratoriumonderzoek over dit kuiken, zie bijlage

uitslag laboratoriumonderzoek SP2024−01320.

Ik heb de chef van de aanhangers gevraagd of de aanhanger bij dit kuiken de nek heeft gestrekt en ze hebben bevestigd dat de aanhanger alleen het kuiken apart heeft gezet. Het is ook bij mij bekend dat de aanhangers niet de benodigde opleiding hebben om deze procedure op de juiste wijze uit te voeren. De PWO (Poultry Welfare Officer) zag tijdens zijn controle geen bijzonderheden met betrekking tot dit soort verwondingen en op zijn formulier is ook geen specifieke opmerking genoteerd over dit koppel, zie bijlage

versie 21-3-2024 gegevens van registratieformulieren 07-11-2024. Ikzelf heb tijdens mijn antemortem controle ook geen afwijkingen gezien.

In deze slachterij duurt het 1 tot 3 minuten vanaf het moment dat de kuikens worden gekanteld totdat zij de carrousel bereiken. Dit is afhankelijk van het gewicht van de kuikens; de lichtere koppels hebben ongeveer 3 minuten nodig. Dit kuiken was afkomstig van stal 3 en 4, die samen werden geslacht, van mester [naam 5]. De kuikens van dit koppel hadden volgens de aanvoerplanning een gewicht van ongeveer 1.550 kg, wat aan de lichtere kant is, zie bijlage aanvoerplanning. Daarna duurt het nog eens 17-20 seconden voordat de carrousel draait en de laatste aanhanger bereikt. Omdat het gewonde kuiken

in de carrousel werd gevonden en de verdoving plaatsvindt ná de carrousel in het elektrische waterbad, werd dit kuiken niet verdoofd vóór de ernstige verwonding die tot onthoofding leidde. Volgens de studie van [naam 6], [naam 7] en [naam 8] uit 2003 reageren kuikens die niet bedwelmd zijn maar wel zijn onthoofd onmiddellijk met heftige fladderbewegingen en lichaamsbewegingen. Deze activiteit neemt bijna volledig af 90 seconden na de decapitatie, zie bijlage studie link.

Het slachten dient te gebeuren in een gecontroleerde omgeving, waarbij de dieren in dit slachthuis eerst worden verdoofd in het elektrische waterbad, daarna worden aangesneden en uitgebloed en aan het einde van het bloeden en nadat ze dood zijn wordt hun kop getrokken door een koppentrekker. Deze ernstige verwonding, die tot de scheiding tussen de kop en de nek van dit kuiken heeft geleid, hoort niet te gebeuren tijdens het verplaatsen van de dieren. Normaal gesproken zijn de dieren niet zo ernstig gewond; er is duidelijk iets misgegaan.

Aangezien het kuiken nog steeds bewoog toen ik het zag, concludeer ik dat het ernstige letsel tussen de kantelaar en de laatste aanhanger heeft plaatsgevonden en dat dit de dood van het dier heeft veroorzaakt. Dit wijst erop dat het kuiken tijdens het verplaatsen niet adequaat werd beschermd tegen letsel. Want ik zag dat er een kuiken dood ging als gevolg van een ernstige verwonding die tijdens het kantelen of verplaatsing over de transportbanden of in de carrousel plaatsvond. Ik stelde vast dat dit kuiken niet bespaard is gebleven van elke vermijdbare vorm van pijn, spanning of lijden.

(…)

Ik heb [naam 4], als chef slachterij, aanvoer, panklaar van bovengenoemd bedrijf, mondeling op de hoogte gebracht van mijn bevindingen en heb ter zake een rapport van bevindingen aangezegd.

Het rapport is per e-mail aangezegd op 07-11-2024 aan [naam 3], [naam 1], [naam 9] en [naam 4], zie bijlage aanzegging rapport per e-mail 07-11-2024.”

Het rapport van 7 januari 2025 (ROT 25/4576):

“Datum en tijdstip van de bevinding(en): 21 november 2024, omstreeks 9.10 uur.

Ik heb mij in naam en functie gelegitimeerd bij: [naam 4], functie: chef slachterij, aanvoer, panklaar.

Tijdens mijn regulier toezicht bevond ik mij in de aanvoerhal bij de carrousel, waar de kuikens levend worden aangehangen. In dit slachthuis worden de levende kuikens op een lopende band gekanteld. De lopende band gaat naar de carrousel en nadat de kuikens in de carrousel vallen, worden ze levend aan de slachtlijn gehangen om eenvoudig elektrisch bedwelmd te worden. Vervolgens worden de kuikens aangesneden voor het verbloeden en door het verbloeden gaan de kuikens dood.

Tijdens mijn controle beoordeelde ik het welzijn van de kuikens bij het aanhangen toen ik zag dat de laatste aanhanger een gewond, levend kuiken uit de carrousel haalde en opzij zette in een aparte bak. Ik zag dat dit kuiken leefde en bij bewustzijn was, want zij bewoog, ademde en knipperde met haar ogen, zie bijlage video interventie 189780 deel 1 en fotobijlage foto 1. Ik heb mijn bevindingen onmiddellijk gemeld aan de Poultry Welfare Officer (PWO) en gevraagd het kuiken direct door middel van nekstrekking te doden.

Bij nader onderzoek bleek dat het kuiken ernstig letsel had opgelopen. Ik zag dat haar linker onder poot net boven de hak was afgezet, waardoor een scherpe snede door het bot was ontstaan. De spieren en alle andere structuren waren beschadigd. Daarnaast constateerde ik aanzienlijk huidverlies rondom de poot en schade aan het bindweefsel tussen de poot en het lichaam, zie fotobijlage foto 2 en 3. Het kuiken bloedde nog op het moment dat ik haar vond, met helder rood bloed dat zichtbaar was op het spierweefsel en op de sectie van het bot, zie fotobijlage foto 2 en 3. Het wondoppervlak was vochtig en met zeer kleine verontreinigingen. De veren rondom de wond waren nat van het bloed en kleefden aan

het lichaam; de penveren van de vleugels waren afzonderlijk zichtbaar, in plaats van een gesloten geheel te vormen.

Na het onderzoek van dit kuiken controleerde ik de omgeving op sporen van bloed, maar ik kon niets vinden. Dit is waarschijnlijk te wijten aan de continu draaiende en gedeeltelijk zelfreinigende transportbanden.

Toen ik om 9.39 uur terugkeerde naar de carrousel, zag ik een ander ernstig gewond, levend kuiken in de bak. Ik zag dat dit kuiken leefde en bij bewustzijn was, want zij bewoog, ademde en knipperde met haar ogen, zie bijlage video interventie 189780 deel 2 en fotobijlage foto 4. Dit kuiken had haar rechterlooppoot verloren ter hoogte van het hakgewricht. Ik zag dat dit kuiken fladderde om van plaats te veranderen en dat er mestresten in de bak aanwezig waren, zie fotobijlage foto 5. Het kuiken bloedde

nog steeds; ik zag vers, helder rood bloed en gedeeltelijk gestold bloed naast en onder het kuiken in de bak. Ik heb mijn bevindingen opnieuw gemeld aan de PWO en gevraagd het kuiken onmiddellijk middels nekstrekking te doden. Bij verder onderzoek constateerde ik vers, helder rood bloed rond de verwonding, op de veren, de poot en de buik. Verschillende structuren waren gescheiden van het bot boven het gewricht, zie fotobijlage foto 6. Er waren kleine bloedstolsels zichtbaar op de wond, evenals kleine gele resten, vermoedelijk bestaand uit voer of mestfragmenten.

Deze kuikens, die bij bewustzijn waren en een deel van hun poot hadden verloren, ervoeren ernstige pijn, spanning en lijden.

Deze vleeskuikens behoren tot de koppel die is samengesteld uit de uitladers van stal 1 en 5 van mester [naam 10], zie aanvoerplanning. Volgens de gegevens van het slachthuis zijn deze kuikens handmatig gevangen, zie gegevens van registratieformulieren transportlijst pluimvee. De aankomsttijd van deze koppel bij het slachthuis was om 6.15 uur. Tijdens de welzijnscontrole, uitgevoerd door de chauffeur en de PWO, werden geen verwondingen of pootbeknellingen waargenomen, zie gegevens van registratieformulieren transportlijst pluimvee. Ook tijdens mijn ante mortem keuring zag ik geen afwijkingen.

Op basis van mijn ervaring als toezichthoudend dierenarts ontstaan dergelijke verwondingen meestal door de betrokkenheid van een machine die krachtig genoeg is om de poot van de kuikens weg te trekken, waarschijnlijk in combinatie met een scherp oppervlak dat het gewricht en het bot gedeeltelijk of volledig heeft afgesneden, zie bijlage uitslag laboratoriumonderzoek SP2024-01404.

Deze kuikens zijn handmatig gevangen en in de lades van de containers geplaatst, die vervolgens in het voertuig werden geladen. Zij verbleven ten minste 5 uur en 50 minuten in deze lades, aangezien zij om 3.20 uur van de mester zijn vertrokken, om 8.52 uur begonnen zij met ophangen, zie gegevens van registratieformulieren transportlijst pluimvee, en de eerste bevinding om 9.10 uur plaatsvond. Tijdens deze periode blijven de kuikens ontlasten en bevinden zij zich op een klein oppervlak en dus blijven ze niet schoon op de poten en buik. Deze kuikens bevonden zich gedurende minstens 2 uur en 45 minuten op het terrein van het slachthuis voordat mijn eerste bevinding plaatsvond. Bij aankomst in het slachthuis werden zij om 6.25 uur met een heftruck uitgeladen en in de achtruimte geplaatst. Vervolgens werden zij met een heftruck op de transportband naar de kantelaar geplaatst. Hier werden zij levend gekanteld en via verschillende opeenvolgende transportbanden door een metalen tunnel naar de carrousel getransporteerd. Daarna vielen de kuikens in de carrousel, die uit verschillende metalen onderdelen bestaat en ronddraait.

Gezien het feit dat de letsels er vers uitzagen, met helder rood bloed en dat deze licht vervuild waren, concludeer ik dat de ernstige letsels zijn opgelopen tijdens het verplaatsen op het terrein van het slachthuis. Deze ernstige verwondingen, die tot het verliezen van hun onder poten heeft geleid, hoort niet te gebeuren tijdens het verplaatsen van de dieren. Normaal gesproken zijn de dieren niet zo ernstig gewond; er is duidelijk iets misgegaan.

Tijdens een eerdere inspectie is een soortgelijke overtreding geconstateerd, namelijk op 7 november 2024 (BR/189455/163833). Hiervoor is reeds een rapport van bevindingen aangezegd. Op basis van mijn bevindingen stel ik vast dat [eiseres] onvoldoende maatregelen heeft getroffen om nieuwe overtredingen te voorkomen.

Ik stelde vast dat het proces bij [eiseres] ten aanzien van het verplaatsen van dieren nog steeds niet op orde was, omdat tijdens het proces twee kuikens hun onder poot hebben verloren. Ik constateerde dat deze kuikens hierbij onvoldoende werden beschermd tegen letsel. Op basis van de hierboven beschreven bevindingen stelde ik vast dat deze kuikens niet werden beschermd tegen elke vermijdbare vorm van ernstige pijn, spanning of lijden. Hiermee is dit een ernstige overtreding met betrekking tot het dierenwelzijn, gelet op de verwondingen. Twee levende kuikens hebben namelijk hun onder poot verloren.

(…)

Ik heb [naam 4], als chef slachterij, aanvoer, panklaar van bovengenoemd bedrijf, mondeling op de hoogte gebracht van mijn bevindingen en heb ter zake een rapport van bevindingen aangezegd. Het rapport is per e-mail aangezegd op 21 november 2024 aan [naam 3], [naam 1], [naam 9] en [naam 4], zie aanzegging per e-mail.”