Bestuursrecht overig
Wet hersteloperatie toeslagen (Wht), recht op compensatie. Tussenuitspraak. In deze tussenuitspraak komt de…
Rechtbank Rotterdam, 6 november 2026
ECLI:NL:RBROT:2026:15263 · Rechtbank Rotterdam · 6 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-rotterdam/bestuursrecht/bestuursrecht-overig/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbrot-2026-15263
Zaakgegevens
Op 6 november 2026 heeft de Rechtbank Rotterdam in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.
- Instantie
- Rechtbank RotterdamRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 6 november 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- ROT 23/8557, 23/8558, 23/8559, 23/8560 en 23/8571
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Bestuursrecht overig
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBROT:2026:15263
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Wet hersteloperatie toeslagen (Wht), recht op compensatie. Tussenuitspraak. In deze tussenuitspraak komt de rechtbank tot het oordeel dat de Dienst Toeslagen in strijd heeft gehandeld met het zorgvuldigheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel bij het afwijzen van de aanvraag om compensatie voor het toeslagjaar 2008. Vooringenomen handelen, redelijkerwijs twijfelen aan gegevens koi-viewer, hothor melding, De Dienst Toeslagen zal in de gelegenheid worden gesteld te onderzoeken of het evident is dat eiseres geen recht had op kinderopvangtoeslag.
Uitspraak
RECHTBANK ROTTERDAM
Bestuursrecht
zaaknummers: ROT 23/8557, 23/8558, 23/8559, 23/8560 en 23/8571
tussenuitspraak van de enkelvoudige kamer als bedoeld in artikel 8:80a van de Algemene wet bestuursrecht van 6 november 2026 in de zaken tussen
[eiseres] , uit [woonplaats] , eiseres
(gemachtigde: mr. J.F. Cheung),
en
Dienst Toeslagen
(gemachtigde: [gemachtigde] )
Samenvatting
1. Eiseres heeft een aanvraag gedaan om compensatie op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). De Dienst Toeslagen heeft de aanvraag voor de toeslagjaren mei tot en met december 2008, augustus tot en met december 2013 en 2014 afgewezen. In deze tussenuitspraak komt de rechtbank tot het oordeel dat de Dienst Toeslagen in strijd heeft gehandeld met het zorgvuldigheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel bij het afwijzen van de aanvraag om compensatie voor het toeslagjaar 2008. De rechtbank stelt de Dienst Toeslagen in de gelegenheid de gebreken te herstellen en houdt iedere verdere beslissing aan.
Procesverloop
2. Met de besluiten van 18 augustus 2022 heeft de Dienst Toeslagen de aanvraag van eiseres om compensatie op grond van de Wht voor de toeslagjaren 2008, 2010, 2011, 2013 en 2014 tot en met 2019 afgewezen.
Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen de besluiten van 18 augustus 2022 en de Dienst Toeslagen in gebreke gesteld wegens overschrijding van de beslistermijn.
Eiseres heeft beroep ingesteld tegen het niet tijdig beslissen op het bezwaar tegen de besluiten van 18 augustus 2022.
Met het besluit van 16 januari 2024 (het bestreden besluit) heeft de Dienst Toeslagen alsnog beslist op het bezwaar van eiseres en het bezwaar gegrond verklaard. Het beroep heeft van rechtswege betrekking op het bestreden besluit.
Eiseres heeft nadere stukken ingediend. De Dienst Toeslagen heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
De rechtbank heeft het beroep op de zitting van 20 augustus 2026 behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiseres, de gemachtigde van eiseres en de gemachtigde van de Dienst Toeslagen.
Totstandkoming van het bestreden besluit
3. Eiseres heeft vier kinderen, geboren op [geboortedatum 1] 2004, [geboortedatum 2] 2009, [geboortedatum 3] 2018 en [geboortedatum 4] 2019. Zij heeft op 5 februari 2021 een aanvraag gedaan om compensatie op grond van de Wht. De Dienst Toeslagen heeft de toeslagjaren 2008 tot en met 2019 beoordeeld en vastgesteld dat eiseres recht heeft op compensatie van € 49.018,- voor de jaren januari tot en met april 2008, 2009, 2012 en januari tot en met juli 2013. Verder heeft de Dienst Toeslagen vastgesteld dat eiseres recht heeft op een O/GS-tegemoetkoming van € 8.981,- voor de jaren augustus tot en met december 2013 en 2014.
Voor de jaren mei tot en met december 2008, 2010, 2011, augustus tot en met december 2013 en 2014 tot en met 2019 heeft de Dienst Toeslagen geen compensatie toegekend. Met het bestreden besluit is de Dienst Toeslagen bij de afwijzing gebleven.
Eiseres heeft beroepsgronden aangevoerd tegen de afwijzing van compensatie voor de jaren mei tot en met december 2008, augustus tot en met december 2013 en het jaar 2014. De rechtbank zal daarom alleen de afwijzing voor deze jaren beoordelen.
Voor de periode mei tot en met december 2008 is geen compensatie toegekend omdat de terugvordering die zag op deze periode het gevolg was van door de kinderopvanginstelling doorgegeven informatie en de Dienst Toeslagen geen reden had om aan die informatie te twijfelen; volgens de Dienst Toeslagen heeft eiseres ook geen schade geleden over deze periode omdat zij geen opvang heeft afgenomen.
Voor de periode van augustus tot en met december 2013 is geen compensatie toegekend omdat de terugvordering die zag op deze periode het gevolg was van het niet reageren van eiseres op informatieverzoeken door de Dienst Toeslagen, waardoor het recht op kinderopvangtoeslag voor deze periode niet kon worden vastgesteld.
Voor het jaar 2014 is geen compensatie toegekend omdat er weliswaar vooringenomen is gehandeld, maar er sprake is van ernstige onregelmatigheden die aan eiseres toerekenbaar zijn omdat eiseres geen kinderopvang heeft afgenomen.
Beoordeling door de rechtbank
4. Voor de beoordeling van het beroep zijn de volgende regels van belang.
De Dienst Toeslagen kent op aanvraag compensatie toe aan een aanvrager van kinderopvangtoeslag, die schade heeft geleden, doordat ten aanzien van haar bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen of een te harde toepassing van het wettelijk systeem van de kinderopvangtoeslag. De compensatie bestaat uit een bedrag vanwege een beschikking tot het verminderen of niet toekennen van een kinderopvangtoeslag die een direct gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen of een te harde toepassing van het wettelijk systeem van de kinderopvangtoeslag. De compensatie wordt niet toegekend indien de door de aanvrager van een kinderopvangtoeslag geleden schade is te wijten aan ernstige onregelmatigheden die aan hem toerekenbaar zijn.
5. De algemene beroepsgrond dat het bestreden besluit onvoldoende is gemotiveerd omdat niet de volledige stukken door de Dienst Toeslagen zijn verstrekt, is ter zitting ingetrokken, nu inmiddels het ouderdossier door de Dienst Toeslagen is verstrekt.
Heeft de Dienst Toeslagen de aanvraag van eiseres om compensatie voor de periode mei tot en met december van toeslagjaar 2008 terecht afgewezen?
6. Eiseres betoogt dat zij recht heeft op compensatie voor het hele jaar 2008 omdat zij (ook) opvang heeft afgenomen in de periode tussen mei en december 2008. De Dienst Toeslagen had in haar visie navraag bij haar moeten doen na het constateren van tegenstrijdige informatie, alvorens met de beschikking van 19 juni 2010 over te gaan tot een verlaging van het recht op kinderopvangtoeslag. Eiseres heeft op 24 september 2009 een debiteurenoverzicht overgelegd waaruit volgt dat zij het gehele jaar 2008 opvang heeft afgenomen. Dat het uurtarief in dit overzicht voor het gehele jaar gelijk is gebleven terwijl er een overgang is geweest van dagopvang naar buitenschoolse opvang, komt omdat de opvang voor het gehele jaar bij dezelfde gastouder werd afgenomen. Ook volgt uit de KOI-viewer dat er opvang is afgenomen tot 30 april 2008, terwijl uit telefonisch contact met de kinderopvanginstelling volgde dat de opvang op 31 maart 2008 al was beëindigd. Gelet op deze tegenstrijdigheden had de Dienst Toeslagen navraag moeten doen bij eiseres alvorens de kinderopvangtoeslag te berekenen op basis van afgenomen kinderopvang tot mei 2008.
7. De Dienst Toeslagen stelt zich op het standpunt dat eiseres geen schade heeft geleden als gevolg van de beschikking van 19 juni 2010 omdat zij geen opvang heeft afgenomen. De dochter van eiseres werd in mei 2008 namelijk vier jaar en er waren geen gegevens bekend van buitenschoolse opvang. Eiseres heeft weliswaar een debiteurenoverzicht overgelegd, maar daaruit volgt niet door wie dat overzicht is opgesteld, om wat voor soort opvang het ging en voor welk kind opvang is afgenomen. Daarbij komt dat in het overzicht geen verandering is te zien van dagopvang naar buitenschoolse opvang. Verder is de beschikking van 19 juni 2010 niet het gevolg van vooringenomen handelen door de Dienst Toeslagen omdat de Dienst Toeslagen niet hoefde te twijfelen aan de door de kinderopvanginstelling doorgegeven gegevens waaruit volgt dat er geen opvang is afgenomen vanaf mei 2008.
8. De rechtbank stelt vast dat de Dienst Toeslagen aan eiseres compensatie heeft toegekend voor de periode januari tot en met april 2008 omdat de Dienst Toeslagen geen navraag heeft gedaan bij eiseres alvorens het recht op kinderopvangtoeslag vast te stellen tot 31 maart 2008 in plaats van 30 april 2008 op basis van door de Dienst Toeslagen verkregen informatie van de kinderopvanginstelling. Volgens de Dienst Toeslagen was er namelijk reden om te twijfelen aan de juistheid van de informatie van de kinderopvanginstelling. De hoogte van de compensatie is vervolgens bepaald op basis van het bedrag van de beschikking van 7 oktober 2011 tot het verminderen van de kinderopvangtoeslag. Volgens eiseres moet de hoogte van de compensatie (mede) worden bepaald op basis van het bedrag van de beschikking van 19 juni 2010 tot het verminderen van de kinderopvangtoeslag.
9. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de Dienst Toeslagen ten onrechte vastgesteld dat de verlaging van de kinderopvangtoeslag met de beschikking van 19 juni 2010 geen gevolg was van vooringenomen handelen door de Dienst Toeslagen. In het handboek Integrale Beoordeling – Vaktechniek van de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (het handboek) heeft de Dienst Toeslagen verder uitgewerkt in welke gevallen sprake is van vooringenomen handelen. Daarin is de volgende passage opgenomen:
“Als de KOT zonder voorafgaande uitvraag is verlaagd naar aanleiding van de uren zoals opgenomen in de KOI-viewer, is dat in beginsel niet vooringenomen. Dat kan anders zijn als BD/T in redelijkheid had moeten twijfelen aan de gegevens in de KOI-viewer. De toets of BD/T had moeten twijfelen aan de KOI-viewer, wordt gedaan met de informatie die op het moment van aanpassing op basis van KOI-viewer beschikbaar was. Elementen die meewegen bij de vraag of in redelijkheid getwijfeld had moeten worden aan de gegevens in de KOI-viewer, zijn bijvoorbeeld:
-
Ontbrekend kind in KOI-viewer, terwijl daar wel KOT voor was aangevraagd;
-
Ontbrekende KOI in de KOI-viewer, terwijl voor die KOI wel KOT was aangevraagd;
-
Andere gegevens die bij BD/T bekend zijn en die conflicteren met de KOI-viewer (bewijsstukken, verklaringen van een KOI, etc.);
-
De ouder gaf gedurende het jaar wijzigingen door met betrekking tot het aantal opvanguren en de uren uit de KOI-viewer wijken daar sterk van af;
-
De ouder heeft op een bepaald moment een aanvraag/wijziging ingediend (bijvoorbeeld na afloop van de betreffende periode) waardoor het aannemelijk is dat de aanvraag juiste gegevens bevat, maar die komen niet overeen met de KOI-viewer.
Deze elementen zijn indicaties (en de eerste drie elementen zijn sterke indicaties) dat aan de KOI-viewer getwijfeld had moeten worden, maar zijn niet ieder afzonderlijk doorslaggevend.”
Eiseres heeft in reactie op een informatieverzoek op 24 september 2009 op het antwoordformulier ingevuld dat zij voor het hele jaar kinderopvang heeft afgenomen en een debiteurenoverzicht overgelegd dat sterk afwijkt van de gegevens die later zijn doorgegeven door de kinderopvanginstelling. Naar het oordeel van de rechtbank had de Dienst Toeslagen in redelijkheid moeten twijfelen aan de juistheid van de gegevens in de KOI-viewer. Vervolgens is bij beschikking van 19 juni 2010 het recht op kinderopvangtoeslag neerwaarts bijgesteld omdat er na 30 april 2008 geen opvang meer zou zijn afgenomen. In het dossier zit een aantekening van 26 april 2010 waarin staat “THEMA 400 / RISICO 404” en een aantekening van 4 juni 2010 waarin staat “HTHR/2008 hothor geaccepteerd”. De Dienst Toeslagen kon desgevraagd op de zitting niet verklaren waar de codes ‘thema 400’ en ‘risico 404’ op zien en waarom de aanvraag van eiseres is geselecteerd voor een hothor (= hoge toeslag / hoog risico) onderzoek. Ter zitting heeft de Dienst Toeslagen verklaard dat een hothor onderzoek automatisch door het systeem wordt gegenereerd, zodat een handmatige beoordeling kan plaatsvinden. Het systeem slaat aan als er sprake is van een toeslag van € 20.000,- per jaar of hoger, maar ook als er opvang wordt afgenomen voor meerdere kinderen of als ouders een laag inkomen hebben, aldus de Dienst Toeslagen. Het voorschot kinderopvangtoeslag dat aan eiseres werd toegekend, betrof echter een jaarbedrag van € 12.396,-. Dit betrof hetzelfde bedrag als voor toeslagjaar 2007 is toegekend en voor dat jaar is geen hothor onderzoek uitgevoerd. Ook had eiseres zowel in 2007 als in 2008 maar één kind. Het hothor onderzoek lijkt dus te zijn ingegeven door een handmatige selectie in plaats van een geautomatiseerde selectie op basis van de hoogte van de toeslag. Deze omstandigheid, de onduidelijkheid over de risico-codes en het niet nader uitvragen van informatie bij eiseres nadat de opvanggegevens in de KOI-viewer sterk afweken van de door eiseres aangeleverde gegevens, maken dat de Dienst Toeslagen vooringenomen heeft gehandeld.
Verder is de rechtbank van oordeel dat eiseres wel schade heeft geleden als gevolg van de beschikking van 19 juni 2010. Als de institutionele vooringenomenheid of hardheid heeft geleid tot een terugvordering van kinderopvangtoeslag of tot stopzetting van de voorschotverlening van kinderopvangtoeslag, wordt aangenomen dat sprake is geweest van schade. Nu er sprake is van vooringenomen handelen en dit een terugvordering tot gevolg heeft gehad, kan ook worden vastgesteld dat eiseres als gevolg daarvan schade heeft geleden.
Uit artikel 2.1, tweede lid, van de Wht, volgt echter dat compensatie niet wordt toegekend indien de door eiseres geleden schade is te wijten aan ernstige onregelmatigheden die aan haar toerekenbaar zijn. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat hieronder ook de situatie valt waarin evident geen recht op kinderopvangtoeslag bestond, omdat er geen opvang is genoten. Het is aan de Dienst Toeslagen om dit aannemelijk te maken.
De Dienst Toeslagen heeft in het bestreden besluit in het kader van artikel 2.1, eerste lid, van de Wht beoordeeld of eiseres aannemelijk heeft gemaakt dat zij opvang heeft afgenomen en is niet toegekomen aan de beoordeling van het tweede lid, waarbij de Dienst Toeslagen aannemelijk moet maken dat eiseres evident geen recht op kinderopvangtoeslag had. Daarom stelt de rechtbank de Dienst Toeslagen in de gelegenheid te onderzoeken of het evident is dat eiseres geen recht had op kinderopvangtoeslag en daarbij het volgende in overweging te nemen. De rechtbank volgt de Dienst Toeslagen niet in de stelling dat eiseres vanaf 30 april 2008 geen recht had op kinderopvangtoeslag voor dagopvang omdat het kind van eiseres in mei 2008 vier jaar is geworden. Het kind van eiseres werd namelijk pas op [datum] 2008 vier jaar. Daarbij bevat het dossier geen mededeling van DUO waaruit volgt dat dit kind ook daadwerkelijk naar de basisschool ging vanaf dat moment. Eiseres heeft in het oudergesprek met de persoonlijk zaakbehandelaar verklaard dat haar kind vanaf september 2008 naar de basisschool ging. Omdat ouders verplicht zijn om te zorgen dat een kind staat ingeschreven op een school vanaf de eerste schooldag van de maand volgende op die waarin het kind de leeftijd van vijf jaar bereikt, kan zonder informatie van DUO niet worden vastgesteld dat het kind van eiseres eerder dan vanaf juni 2009 ingeschreven stond bij een basisschool. Eiseres heeft verklaard dat zij in 2008 een opleiding volgde. Dit komt overeen met de gegevens in het SAS rapport waaruit volgt dat eiseres in heel 2008 stond ingeschreven voor een opleiding. Daarbij heeft eiseres verklaard dat zij als gastouder heeft gewerkt. De Dienst Toeslagen heeft deze stellingen (tot nu toe) niet weerlegd. Verder bevat het dossier een jaaropgave over 2009 van hetzelfde gastouderbureau als het bureau dat de KOI-viewer voor het jaar 2008 heeft ingevuld, en waaruit volgt dat eiseres in heel toeslagjaar 2009 buitenschoolse opvang heeft afgenomen. Voor 2009 zijn overigens geen gegevens in de KOI-viewer aangetroffen, wat in contrast staat met de door eiseres overgelegde jaaropgave. De stelling van de Dienst Toeslagen dat, omdat er geen gegevens zijn geregistreerd in de KOI-viewer, er geen kinderopvang is afgenomen, kan de rechtbank daarom niet volgen. Het is daarom (nog) niet vast komen te staan dat er sprake is van de situatie waarin evident geen recht op kinderopvangtoeslag bestond.
Er is sprake van een motiveringsgebrek omdat de vaststelling in het bestreden besluit dat eiseres niet in aanmerking komt voor compensatie voor de periode mei tot en met december 2008 onvoldoende is onderbouwd. De Dienst Toeslagen heeft ook in strijd gehandeld met de verplichting de benodigde kennis omtrent de relevante feiten te vergaren. Er is naar het oordeel van de rechtbank door de Dienst Toeslagen institutioneel vooringenomen gehandeld en eiseres heeft daardoor ook schade geleden. In zoverre slaagt de beroepsgrond. Wel zal de Dienst Toeslagen in de gelegenheid worden gesteld te onderzoeken of het evident is dat eiseres geen recht had op kinderopvangtoeslag. De rechtbank zet onderaan in deze uitspraak uiteen hoe de Dienst Toeslagen het geconstateerde gebrek kan herstellen.
Heeft de Dienst Toeslagen de aanvraag van eiseres om compensatie voor de periode augustus tot en met december van toeslagjaar 2013 terecht afgewezen?
10. Eiseres betoogt dat zij recht heeft op compensatie voor het hele toeslagjaar 2013 omdat zij (ook) opvang heeft afgenomen in de periode tussen augustus en december 2013. De Dienst Toeslagen had de kinderopvangtoeslag dus niet op een lager bedrag mogen vaststellen met de beschikking van 31 juli 2015. Eiseres heeft op 28 juli 2013 gereageerd op een informatieverzoek van de Dienst Toeslagen met een ingevuld antwoordformulier, de opvangovereenkomst, bankafschriften en facturen die zij tot dat moment had ontvangen. Logischerwijs had zij nog geen bewijsstukken van de kinderopvang die is afgenomen na deze periode. De interne gegevens van de Dienst Toeslagen zijn tegenstrijdig met de gegevens die eiseres heeft overgelegd, nu in een fraudenotitie staat dat eiseres tot februari 2012 opvang heeft afgenomen. Mogelijk ontbreekt informatie in het dossier omdat uit een brief van de Dienst Toeslagen blijkt dat toeslaggegevens van voor het jaar 2014 onterecht zijn vernietigd.
11. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de Dienst Toeslagen de aanvraag van eiseres om compensatie voor de periode augustus tot en met december 2013 terecht afgewezen. Eiseres heeft weliswaar gereageerd op het informatieverzoek van 2 juli 2013 en het recht op kinderopvangtoeslag tot en met juli onderbouwd met stukken, maar heeft geen gegevens overgelegd die zien op de periode ná juli 2013. De Dienst Toeslagen heeft bij brieven van 8 april 2015 en 12 mei 2015 verzocht om jaaropgave(n) waaruit het aantal afgenomen uren en de opvangkosten blijkt. Eiseres heeft in haar beroepschrift aangevoerd dat zij op de informatieverzoeken heeft gereageerd, maar daarbij verwezen naar het op 28 juli 2013 overgelegde antwoordformulier waarin geen opvanggegevens over de periode na juli 2013 zijn opgenomen. De stelling van eiseres dat gegevens over toeslagen van voor 2014 onterecht zijn vernietigd en daarom mogelijk informatie ontbreekt in het dossier, volgt de rechtbank niet. Uit de brief van de Dienst Toeslagen van 28 mei 2021 volgt namelijk dat gegevens over een beroepsprocedure die voor het jaar 2014 bij de rechtbank heeft gelopen, zijn verwijderd. De informatieverzoeken waar eiseres niet op heeft geregeerd, zijn echter verstuurd in 2015 en staan los van een beroepsprocedure bij de rechtbank. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om te twijfelen aan de volledigheid van het dossier over toeslagjaar 2013. Uit de hiervoor beschreven wijze waarop de Dienst Toeslagen uitvoering heeft gegeven aan de kinderopvangtoeslag, blijkt niet dat vooringenomen is gehandeld door de Dienst Toeslagen. Er is geen sprake van het zoeken naar een minste of geringste onregelmatigheid, zero tolerance-onderzoek, een brede uitvraag of het nalaten van het doen van een nadere uitvraag. Deze beroepsgrond slaagt niet.
Heeft de Dienst Toeslagen de aanvraag van eiseres om compensatie voor toeslagjaar 2014 terecht afgewezen?
12. Eiseres voert verder aan dat zij in 2014 kinderopvang heeft afgenomen. De Dienst Toeslagen heeft op 15 december 2014 een informatieverzoek verstuurd maar eiseres kreeg maar twee weken de tijd om een grote hoeveelheid stukken te overleggen. Het kan daarom niet aan haar worden toegerekend dat er geen gegevens over afgenomen kinderopvang bekend zijn. Daarbij komt dat het gastouderbureau waar eiseres in 2014 kinderopvang afnam, failliet is gegaan. Hierdoor kan eiseres geen informatie meer achterhalen.
13. De rechtbank overweegt dat tussen partijen niet in geschil is dat ten aanzien van eiseres bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag in het jaar 2014 sprake is geweest van institutioneel vooringenomen handelen door de Dienst Toeslagen. Zoals onder 9.3 van deze uitspraak is overwogen, volgt echter artikel 2.1, tweede lid, van de Wht dat compensatie niet wordt toegekend indien de door eiseres geleden schade is te wijten aan ernstige onregelmatigheden die aan haar toerekenbaar zijn. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat hieronder ook de situatie valt waarin evident geen recht op kinderopvangtoeslag bestond, omdat er geen opvang is genoten.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft de Dienst Toeslagen terecht vastgesteld dat voor het jaar 2014 sprake is van een ernstige onregelmatigheid die aan eiseres toerekenbaar is. In de eerste plaats is eiseres bij brief van 18 maart 2014 op de hoogte gesteld van het feit dat de kinderopvanginstelling per 15 maart 2014 niet meer stond ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP), waardoor zij vanaf dat moment op de hoogte was dat er geen geregistreerde opvang meer plaats vond. Hierop heeft eiseres niet gereageerd door bijvoorbeeld een wijziging door te geven van de kinderopvanginstelling of de kinderopvangtoeslag stop te zetten. In de tweede plaats heeft eiseres voor de periode van januari tot en met 18 maart 2014 nooit stukken overgelegd om haar recht op kinderopvangtoeslag te onderbouwen. Zoals onder 11 van deze uitspraak is overwogen, heeft eiseres voor het jaar 2013 niet gereageerd op informatieverzoeken waardoor voor dat jaar alleen kon worden vastgesteld dat er tot en met juli 2013 kinderopvang is afgenomen. Er is dus ook geen sprake van een situatie waarin het aannemelijk is dat de kinderopvang is doorgelopen van jaar 2013 naar jaar 2014. De stelling van eiseres dat zij onvoldoende tijd heeft gekregen om op het informatieverzoek van 14 december 2014 te reageren volgt de rechtbank niet. Eiseres had namelijk ook later kunnen reageren of in bezwaar kunnen gaan tegen de bijstelling van de kinderopvangtoeslag en daarmee haar recht alsnog kunnen onderbouwen. Daarbij komt dat één van de kinderen van eiseres in juli 2014 vijf jaar is geworden en eiseres vanaf de eerste schooldag in augustus verplicht was om te zorgen dat dit kind stond ingeschreven op een school. Eiseres heeft echter nooit een wijziging doorgegeven van dagopvang naar buitenschoolse opvang. Omdat het dossier geen enkele aanwijzing bevat dat eiseres geregistreerde kinderopvang heeft afgenomen in toeslagjaar 2014, maakt dat de Dienst Toeslagen aannemelijk heeft gemaakt dat eiseres evident geen recht had op kinderopvangtoeslag omdat er geen opvang is afgenomen.
Conclusie en gevolgen
Het beroep, voor zover gericht tegen het niet-tijdig beslissen op het bezwaar van eiser, is niet-ontvankelijk, omdat de Dienst Toeslagen inmiddels een besluit heeft genomen. Omdat het besluit is genomen nadat eiser beroep heeft ingesteld tegen het niet tijdig beslissen, zal de rechtbank de Dienst Toeslagen wel veroordelen in de proceskosten die betrekking hebben op het beroep tegen het niet tijdig beslissen. De rechtbank zal dit pas in de einduitspraak doen.
14. Het bestreden besluit is ten aanzien van de afwijzing van compensatie over de periode van mei tot en met december 2008 in strijd met de artikelen 3:2 en 7:12, eerste lid, van de Awb. De rechtbank verwijst naar de overwegingen onder 6 tot en met 9.5 van deze uitspraak. De rechtbank ziet aanleiding om de Dienst Toeslagen in de gelegenheid te stellen de gebreken te herstellen. Daartoe dient de Dienst Toeslagen te onderzoeken of er ten aanzien van deze periode sprake is van de situatie dat er evident geen recht op kinderopvangtoeslag bestond. Dat herstellen kan met een aanvullende motivering, of, voor zover nodig, met een nieuwe beslissing op bezwaar, na of tegelijkertijd met intrekking van het nu bestreden besluit. De rechtbank bepaalt de termijn waarbinnen de Dienst Toeslagen de gebreken kan herstellen op zes weken na verzending van deze tussenuitspraak.
De Dienst Toeslagen moet zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen twee weken, meedelen aan de rechtbank of hij gebruik maakt van de gelegenheid de gebreken te herstellen. Als de Dienst Toeslagen gebruik maakt van die gelegenheid, zal de rechtbank eiser in de gelegenheid stellen binnen vier weken te reageren op de herstelpoging van de Dienst Toeslagen. In beginsel, ook in de situatie dat de Dienst Toeslagen de hersteltermijn ongebruikt laat verstrijken, zal de rechtbank zonder tweede zitting uitspraak doen op het beroep.
15. Het geding zoals dat na deze tussenuitspraak wordt gevoerd, blijft in beginsel beperkt tot de beroepsgronden zoals die zijn besproken in de tussenuitspraak, omdat het inbrengen van nieuwe geschilpunten over het algemeen in strijd met de goede procesorde wordt geacht. De rechtbank verwijst naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) van 12 juni 2013 (ECLI:NL:RVS:2013:CA2877).
16. De rechtbank houdt iedere verdere beslissing aan tot de einduitspraak op het beroep. Dat laatste betekent ook dat zij over de proceskosten en het griffierecht nu nog geen beslissing neemt.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep, voor zover gericht tegen het niet tijdig beslissen, niet-ontvankelijk;
- draagt de Dienst Toeslagen op binnen twee weken de rechtbank mee te delen of hij gebruik maakt van de gelegenheid de gebreken te herstellen;
- stelt de Dienst Toeslagen in de gelegenheid om binnen zes weken na verzending van deze tussenuitspraak de gebreken te herstellen met inachtneming van de overwegingen en aanwijzingen in deze tussenuitspraak;
- houdt iedere verdere beslissing aan.
Deze uitspraak is gedaan door mr. A.J. van Spengen, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Joosse, griffier.
Uitgesproken in het openbaar op 6 november 2026.
|
griffier |
rechter |
Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
Bent u het niet eens met deze uitspraak?
Tegen deze tussenuitspraak staat nog geen hoger beroep open. Tegen deze tussenuitspraak kan hoger beroep worden ingesteld tegelijkertijd met hoger beroep tegen de (eventuele) einduitspraak in deze zaak.