Varia, VOG P. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de staatssecretaris de VOG P terecht…

Bestuursrecht

zaaknummer: ROT 25/7800

en

1. Deze uitspraak gaat over de afwijzing van een aanvraag van eiser tot afgifte van een verklaring omtrent gedrag met politiegegevens (VOG P) om als buitengewoon opsporingsambtenaar bij [bedrijf A] in [locatie ] te kunnen werken. Eiser is het niet eens met de afwijzing van de aanvraag. Hij voert een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van de beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de aanvraag.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de staatssecretaris de VOG P terecht heeft geweigerd. Reeds op grond van de aangetroffen justitiële gegevens mocht de staatssecretaris zich op het standpunt stellen dat is voldaan aan het objectieve criterium. Ook heeft de staatssecretaris zich in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat is voldaan aan het subjectieve criterium. Eiser krijgt dus geen gelijk en het beroep is ongegrond. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

2. De staatssecretaris heeft de aanvraag van eiser met een besluit van 31 maart 2025 (het primaire besluit) afgewezen. Eiser heeft op 9 mei 2025 bezwaar gemaakt tegen het primaire besluit. Eiser heeft de staatssecretaris bij brief van 11 augustus 2025 in gebreke gesteld. Eiser heeft op 9 oktober 2025 beroep ingesteld wegens het niet tijdig beslissen op het bezwaar.

Met een besluit van 23 oktober 2025 (het bestreden besluit) heeft de staatssecretaris alsnog op het bezwaar van eiser beslist. De staatssecretaris heeft het bezwaar ongegrond verklaard en is bij de afwijzing van de aanvraag gebleven. Eiser heeft op 18 november 2025 gronden ingediend tegen het bestreden besluit. De staatssecretaris heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

De rechtbank heeft het beroep op 29 september 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, mr. E.H.E.A. van Gestel als waarnemer van de gemachtigde van eiser en de gemachtigden van de staatssecretaris.

Totstandkoming van het bestreden besluit

3. Eiser heeft op 21 januari 2025 een aanvraag gedaan voor een VOG P om als buitengewoon opsporingsambtenaar bij [bedrijf A] in [locatie ] te kunnen werken. De staatssecretaris heeft op 14 februari 2025 aan eiser het voornemen geuit om de aanvraag af te wijzen. Eiser heeft op 24 februari 2025 op het voornemen gereageerd.

De staatssecretaris heeft de aanvraag met het primaire besluit afgewezen. Met het bestreden besluit heeft de staatssecretaris het bezwaar van eiser ongegrond verklaard en is zij bij de afwijzing van de aanvraag gebleven. Aan het bestreden besluit heeft de staatssecretaris het volgende ten grondslag gelegd. De staatssecretaris hanteert het screeningsprofiel dat de organisatie die de aanvraag heeft gedaan heeft opgegeven. In dit geval is dat het algemene screeningsprofiel met de risicogebieden geld, goederen, diensten en proces. Voor de justitiële gegevens die worden opgevraagd voor de VOG P geldt een terugkijktermijn van tien jaar. De staatssecretaris heeft de volgende in het Justitieel Documentatiesysteem (JDS) geregistreerde justitiële gegevens bij eisers aanvraag betrokken:

• “Op 20 november 2024 is jegens u een zaak wegens bedreiging (artikel 285 lid 1 Wetboek van Strafrecht) voorwaardelijk geseponeerd met een proeftijd op grond van "ander dan strafrechtelijk ingrijpen prevaleert". Deze proeftijd is nog van kracht tot 3 januari 2026.”

• “Op 18 oktober 2021 is jegens u een zaak wegens belediging van een ambtenaar in functie (artikel 266 lid 1 juncto artikel 267 ahf/sub 2 Wetboek van Strafrecht) voorwaardelijk geseponeerd op grond van "gewijzigde omstandigheden". Deze proeftijd is geëindigd op 18 oktober 2022.”

• “Deze registratie betreft een melding over een vechtpartij tussen een grote groep mensen in de tram. Ter plaatse bleek er een ruzie tussen u in uw functie als conducteur en twee reizigers. Hier is verder geen vervolg aan gegeven. Gepleegd in 2024.”

• “Deze registratie betreft een melding over mishandeling waarbij u betrokken zou zijn geweest. Gepleegd in 2023.”

• “Deze registratie betreft een melding over vernieling. Hierbij zou een deur door u zijn beschadigd. Gepleegd in 2023.”

• “Deze registratie betreft een melding over een ruzie. Dit zou zijn voorgevallen in de relationele sfeer. U zou hierbij betrokken zijn geweest. Ter plaatse wenste u niet met verbalisanten te spreken en u vertoonde recalcitrant gedrag. Hier is verder geen vervolg aan gegeven. Gepleegd in 2022.”

• “Deze registratie betreft een melding waarbij u door rood licht zou zijn gereden en u bij een stopteken bijna een verbalisant omver reed door de verhoogde snelheid. Tijdens het bekeuringsgesprek was u zeer recalcitrant. U heeft een bekeuring gehad voor rood licht. Gepleegd in 2021.”

Volgens de staatssecretaris vormen de strafbare feiten, indien herhaald en gelet op het risico voor de samenleving, een belemmering voor de uitoefening van de functie van buitengewoon opsporingsambtenaar (het objectieve criterium). Daarnaast vindt de staatssecretaris de bescherming van de samenleving zwaarder wegen dan het persoonlijke belang van eiser (het subjectieve criterium).

De rechtbank stelt vast dat de staatssecretaris na het instellen van het beroep alsnog een besluit heeft genomen. Eiser heeft daarom geen belang meer bij een behandeling van het beroep tegen het niet-tijdig beslissen. De rechtbank zal het beroep voor zover dat ziet op het niet-tijdig beslissen daarom niet-ontvankelijk verklaren.

5. Op grond van artikel 6:20, derde lid, van de Awb heeft het beroep wegens het niet tijdig beslissen ook betrekking op de alsnog genomen beslissing op bezwaar. De rechtbank beoordeelt dat beroep hierna.

6. Een VOG is een verklaring die laat zien dat het (justitiële) verleden van de aanvrager geen bezwaar vormt voor een bepaalde baan of functie. Voor het beoordelen van aanvragen om een VOG (waaronder een VOG P) heeft de staatssecretaris de Beleidsregels VOG NP-RP 2025 (Beleidsregels) opgesteld. Voor een VOG P geldt dat een onderzoek naar het gedrag van de aanvrager noodzakelijk is als sprake is van een aanvraag door een natuurlijk persoon voor een aangewezen functie die is opgenomen in de Regeling aanwijzing functies VOG politiegegevens (de Regeling). Het gaat hierbij uitsluitend om functies waarvoor een hoge mate van integriteit vereist is en waarin sprake is van een bevoegdheid om geweld te gebruiken, toegang tot gevoelige informatie op het terrein van openbare orde en veiligheid of handhaving van de rechtsorde, of betrokkenheid bij integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.

Uit de Beleidsregels volgt dat bij een aanvraag voor een VOG P onderzoek wordt gedaan naar justitiële gegevens en politiegegevens van de aanvrager. Zowel justitiële gegevens als politiegegevens kunnen voor de aanvraag een zelfstandige weigeringsgrond vormen voor de afgifte van een VOG P. De justitiële gegevens en de politiegegevens worden beoordeeld aan de hand van het objectieve en het subjectieve criterium.

Uit de Beleidsregels volgt dat de afgifte van de VOG P in beginsel wordt geweigerd als wordt voldaan aan het objectieve criterium. Bij het objectieve criterium gaat het om de beoordeling of de justitiële gegevens die over de aanvrager zijn aangetroffen, wanneer herhaald, gelet op het risico voor de samenleving, een belemmering vormen voor een behoorlijke uitoefening van de functie/taak/bezigheid waarvoor de VOG P is aangevraagd. Bij het subjectieve criterium gaat het om de weging van het belang dat de aanvrager heeft bij het verstrekken van de VOG P ten opzichte van het belang van de bescherming van de samenleving. Bij die weging wordt gekeken naar de omstandigheden van het geval, waaronder in ieder geval de afdoening van de strafzaak (lichte of zware straf), het tijdsverloop en het aantal strafbare feiten.

Uit een arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) volgt verder dat de staatssecretaris, bij de beoordeling van de aanvraag voor een VOG, (a) de aard van de functie moet betrekken waarvoor de VOG is aangevraagd, (b) een grondige en geïndividualiseerde beoordeling moet uitvoeren waarbij de persoonlijke omstandigheden van de betrokkene worden meegewogen en (c) een reëel risico moet vaststellen. Bij de beoordeling van de persoonlijke omstandigheden zijn de volgende gezichtspunten van belang: de aard, ernst en afdoening van het delict, de tijd die is verstreken sinds het delict, de leeftijd ten tijde van het delict, en het gedrag in de tussenliggende tijd ofwel het karakter van de betrokkene.

De staatssecretaris heeft ter zitting toegelicht dat de werkgever bij de aanvraag voor een VOG kiest voor een screeningsprofiel. De werkgever heeft in dit geval een aanvraag gedaan voor de functie van buitengewoon opsporingsambtenaar, maar heeft niet het specifieke screeningsprofiel voor een buitengewoon opsporingsambtenaar gekozen. In plaats daarvan heeft de werkgever gekozen voor het algemene screeningsprofiel met een aantal risicogebieden. De staatssecretaris heeft ervoor gekozen om de aanvraag te behandelen zoals deze door de werkgever is ingediend. De door de werkgever gekozen risicogebieden (geld, goederen, diensten en proces) komen volgens de staatssecretaris namelijk voldoende overeen met het specifieke screeningsprofiel voor een buitengewoon opsporingsambtenaar. Hoewel het wellicht meer voor de hand had gelegen dat de staatssecretaris (al dan niet in overleg met de werkgever) ervoor had gekozen om te toetsen aan het specifieke screeningsprofiel voor een buitengewoon opsporingsambtenaar, is de rechtbank van oordeel dat de staatsecretaris bij de beoordeling niet buiten de kaders van het gekozen screeningsprofiel is getreden. Daarbij is relevant dat, zoals uit de Beleidsregels volgt, de VOG P geldt voor functies waarvoor een hoge mate van integriteit is vereist. Mede gelet daarop heeft de staatssecretaris zich in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat de justitiële gegevens van belang zijn voor de beoordeling van het objectieve criterium. Gelet op het toetsingskader is de vraag die gesteld moet worden of de bedreiging en het beledigen van een ambtenaar in functie, indien herhaald, een risico vormen voor de samenleving. De staatssecretaris heeft voldoende gemotiveerd dat dat risico bestaat. Indien de in het JDS geregistreerde delicten worden herhaald tijdens het werk als buitengewoon opsporingsambtenaar, bestaat het risico dat een situatie tijdens dit werk escaleert. De rechtbank is met de staatssecretaris van oordeel dat de aangetroffen justitiële gegevens voldoende waren om te concluderen dat voldaan is aan het objectieve criterium. Wat eiser in het kader van het objectieve criterium aanvoert over de politiegegevens kan daarom onbesproken blijven.

Zoals reeds overwogen onder 7.1 waren de justitiële gegevens genoeg om te concluderen dat aan het objectieve criterium is voldaan. De rechtbank zal zich bij de bespreking van het subjectieve criterium daarom beperken tot de justitiële gegevens. De omstandigheden die eiser heeft aangevoerd zijn niet zwaarwegend genoeg om te oordelen dat de staatssecretaris anders had moeten beslissen. Ten tijde van het bestreden besluit liep de proeftijd nog die aan het sepot in verband met de bedreiging was verbonden. De staatssecretaris heeft onder deze omstandigheden in redelijkheid kunnen overwegen dat de periode tussen het bestreden besluit (23 oktober 2025) en de meest recente registratie (van 20 november 2024), gelet op de terugkijktermijn van tien jaar die geldt voor deze VOG P, te kort is om te kunnen stellen dat het risico voor de samenleving in voldoende mate is afgenomen. Aan de stelling van eiser dat hij bij iedere sollicitatie tegen de registraties aan loopt, gaat de rechtbank voorbij. Eiser heeft immers ter zitting verklaard dat hij voor zijn huidige functie (buschauffeur in opleiding) wel een VOG heeft gekregen. Dat eiser uitzicht heeft op een baan (als hij de opleiding haalt), betekent ook dat hij perspectief heeft op een vast inkomen. Dat betekent dat eiser ook anders dan als buitengewoon opsporingsambtenaar inkomen kan verwerven waarmee hij onder meer een auto kan kopen en zijn schulden kan afbetalen, zoals hij wenst. De staatssecretaris heeft zich in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat is voldaan aan het subjectieve criterium. Naar het oordeel van de rechtbank zijn de voorwaarden en omstandigheden die volgen uit de uitspraak van het EHRM (zie hiervoor, onder 6.3), afdoende in de beoordeling van de staatssecretaris verdisconteerd.

De rechtbank:

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.B. Plomp, rechter, in aanwezigheid van mr. R. Blokhuis, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 6 november 2026.

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op: