Afwijzing vordering ontneming. Het wederrechtelijk verkregen voordeel kan niet worden berekend op basis van…

Team straf 1

Parketnummer: 83-052077-21 (ontneming)

Datum uitspraak: 10 november 2026

Tegenspraak

Vonnis van de rechtbank Rotterdam, meervoudige kamer voor strafzaken, naar aanleiding van de vordering als bedoeld in artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht van de officier van justitie in de zaak tegen

[verdachte] ,

geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1986,

ingeschreven in de basisregistratie personen op het adres

[adres] , [postcode] te [plaats] ,

gemachtigd raadsman mr. M. Sculic, advocaat in Rotterdam.

Strafzaak

Bij vonnis van deze rechtbank van 18 november 2025 is [verdachte] (hierna: [verdachte] )

veroordeeld voor onder meer deelname aan een criminele organisatie, feitelijk leidinggeven

aan het opzettelijk gebruik maken van vervalste geschriften en feitelijk leidinggeven aan het

opzettelijk en wederrechtelijk aanwenden van middelen die met een bepaald doel zijn verstrekt

voor andere doeleinden dan waarvoor zij zijn verstrekt, gepleegd in verschillende periodes in de jaren 2018 en 2019. Aangezien de officier van justitie tegen dit vonnis in hoger beroep is gegaan, is dit vonnis nog niet onherroepelijk.

Ontnemingszaak - procedureverloop

Op 18 november 2025 heeft de rechtbank een tussenvonnis gewezen in de ontnemingszaak. Reden hiervoor was het verzoek om aanhouding van de officier van justitie, aangezien de rechtbank in de strafzaak tot een wezenlijk ander oordeel was gekomen dan de officier van justitie bij haar requisitoir had bepleit. De officier van justitie en de verdediging hebben vervolgens via schriftelijke rondes gelegenheid gekregen om hun standpunten te onderbouwen. Op 13 januari 2026 heeft de officier van justitie haar conclusie van eis ingediend. De verdediging heeft vervolgens haar conclusie van antwoord ingediend. In reactie daarop heeft de officier van justitie haar conclusie van repliek ingediend op 21 april 2026. De verdediging heeft tenslotte haar conclusie van dupliek ingediend.

Het onderzoek op de zitting heeft plaatsgevonden op 29 september 2026, waarbij de verdediging en de officier van justitie hun standpunten nader hebben toegelicht.

De vordering is gebaseerd op artikel 36e, tweede lid, Sr. Volgens de officier van justitie is sprake van voordeel verkregen door middel van of uit de baten van de door [verdachte] gepleegde strafbare feiten, te weten het deelnemen aan een criminele organisatie die zich bezighield met onder meer het plegen van misbruik van overheidsgelden én het in vereniging feitelijk leidinggeven aan misbruik van overheidsgelden.

Standpunt officier van justitie

Het wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden begroot op basis van het aantal cadeaubonnen dat [bedrijf] heeft aangeschaft. Het is aannemelijk dat de cursisten gemiddeld € 350,- aan cadeaukaarten ontvingen. Gezien het feit dat er 6.229 facturen voor een bedrag van € 1.250,- naar DUO zijn ingestuurd die de status ‘betaald’ hebben, is het aannemelijk dat er in totaal voor een bedrag van € 2.180.150,- (6.229 x € 350,-) aan cadeaubonnen door [bedrijf] is uitgegeven. Dit bedrag betreft het totale wederrechtelijk verkregen voordeel, aangezien met het “aanwenden voor andere doeleinden”, ofwel besteding van het overheidsgeld, wederrechtelijk voordeel is verkregen door middel van of uit baten van een strafbaar feit in de zin van art. 36e lid 2 Sr en er geen sprake is van aftrekbare kosten. Het gehele wederrechtelijk verkregen voordeel kan worden toegerekend aan [medeverdachte] en [verdachte] . Volgens de winstverdelingsafspraken die staan opgenomen in het VOF-contract, dient het wederrechtelijk verkregen voordeel van [verdachte] te worden gesteld op € 795.755,- (36,5% van € 2.180.150,-).

Oordeel van de rechtbank

Anders dan de officier van justitie heeft betoogd, is de rechtbank van oordeel dat het wederrechtelijk verkregen voordeel niet kan worden berekend op basis van de hoogte van het bedrag aan onjuist aangewende overheidsgelden, in dit geval het bedrag dat zou zijn besteed aan cadeaubonnen. Het aanschaffen van cadeaubonnen betreft namelijk de strafbare gedraging zelf, te weten het aanwenden van rechtmatig verkregen gelden voor een onrechtmatig doel. Dit bedrag is dus niet het door artikel 36e lid 2 Sr bedoelde voordeel dat wordt verkregen door middel van of uit de baten van het strafbare feit. Dat ontstond pas daarna. Denkbaar is dat dit bijvoorbeeld bestaat uit de extra cursisten en de verbeterde marktpositie die de taalschool zal hebben gekregen als gevolg van het verstrekken van de cadeaubonnen. Dat [verdachte] en medeverdachte [medeverdachte] wederrechtelijk voordeel hebben genoten, acht de rechtbank wel aannemelijk. De schatting daarvan kan echter niet worden gebaseerd op het bedrag dat zou zijn aangewend voor de aanschaf van cadeaukaarten.

Er zijn andere manieren denkbaar van berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel als effecten van het strafbaar feit. Zo zou mogelijk aan de hand van cijfers over de groei van [bedrijf] ten opzichte van andere, min of meer vergelijkbare, taalscholen vanaf het moment van uitgeven van de cadeaubonnen kunnen worden onderzocht wat [bedrijf] aan extra profijt heeft binnengehaald door de verstrekking daarvan. Informatie waarop een berekening van deze effecten zou kunnen worden gebaseerd ontbreekt echter, en het dossier bevat ook onvoldoende andere aanknopingspunten om een betrouwbare schatting te maken van het wederrechtelijk verkregen voordeel.

Gelet op het voorgaande zou de rechtbank de zaak kunnen aanhouden om de officier van justitie de gelegenheid te geven een nieuwe berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel te maken. Echter, nu de afdoening van de ontnemingszaak zeer nauw verbonden is met de strafzaak, en er voor de strafzaak nog een procedure loopt in hoger beroep waarvan de uitkomst mede bepalend is voor de grondslag van de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel, ziet de rechtbank om processuele redenen thans geen reden voor aanhouding van de ontnemingszaak.

De rechtbank zal de vordering van de officier van justitie daarom afwijzen.

wijst de vordering tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel af.

Dit vonnis is gewezen door:

mr. J.J. Bade, voorzitter,

en mrs. J.F. Koekebakker en J.C. Tijink, rechters,

in tegenwoordigheid van mr. R.E. Kroon, griffier,

en uitgesproken op 10 november 2025.