Strafrecht overig
Openlijke geweldpleging in vereniging. Bevestiging van het vonnis behalve ten aanzien van de straf, de…
Gerechtshof Amsterdam, 26 oktober 2026
ECLI:NL:GHAMS:2026:3053 · Gerechtshof Amsterdam · 26 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/gerechtshof-amsterdam/strafrecht/strafrecht-overig/hoger-beroep/ecli-nl-ghams-2026-3053
Zaakgegevens
Op 26 oktober 2026 heeft het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep uitspraak gedaan in een zaak over strafrecht.
- Instantie
- Gerechtshof AmsterdamGerechtshofDe rechter in hoger beroep in civiele zaken, strafzaken en belastingzaken. Nederland heeft vier gerechtshoven.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Amsterdam
- Datum uitspraak
- 26 oktober 2026
- Datum publicatie
- 29 oktober 2026
- Zaaknummer
- 23-001853-21
- Rechtsgebied
- Strafrecht » Strafrecht overig
- Procedure
- Hoger beroepHoger beroepEen hogere rechter behandelt de zaak opnieuw, zowel de feiten als het recht, omdat een partij het niet eens is met de eerste uitspraak.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:GHAMS:2026:3053
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Openlijke geweldpleging in vereniging. Bevestiging van het vonnis behalve ten aanzien van de straf, de beslissing op de vordering van de benadeelde partij en de beslissing op de vordering tot tenuitvoerlegging. Aanvulling van de overweging van de politierechter met betrekking tot de strafbaarheid van het feit en van de verdachte. Bespreking van het noodweer-verweer van de verdediging; verweer wordt verworpen nu naar het oordeel van het hof sprake is van culpa in causa. Bij de strafoplegging rekening gehouden met de rol van het slachtoffer (eigen schuld).
Uitspraak
afdeling strafrecht
parketnummer: 23-001853-21
datum uitspraak: 26 oktober 2026
TEGENSPRAAK
Arrest van het gerechtshof Amsterdam gewezen op het hoger beroep, ingesteld tegen het vonnis van de politierechter in de rechtbank Amsterdam van 23 juni 2021 in de strafzaak onder de parketnummers
13-143759-20 en 13-684541-17 (TUL) tegen
[verdachte] ,
geboren te [geboorteplaats] op [geboortedag] 1985,
adres: [adres] .
Onderzoek van de zaak
Dit arrest is gewezen naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep van
12 oktober 2026 en naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting in eerste aanleg.
De verdachte heeft hoger beroep ingesteld tegen voormeld vonnis.
Het hof heeft kennisgenomen van de vordering van de advocaat-generaal en van hetgeen de verdachte en de raadsvrouw naar voren hebben gebracht.
Vonnis waarvan beroep
Het hof verenigt zich met het vonnis waarvan beroep en zal dit derhalve bevestigen behalve ten aanzien van de opgelegde straf, de beslissing op de vordering van de benadeelde partij en de beslissing op de vordering tot tenuitvoerlegging – in zoverre zal het vonnis worden vernietigd – en met dien verstande dat het hof:
-
de overweging van de politierechter met betrekking tot de strafbaarheid van het feit en van de verdachte aanvult;
-
de bewijsmiddelen waarop de bewezenverklaring is gegrond na het eventueel instellen van beroep in cassatie in een aanvulling op dit arrest zal opnemen en aanvullen.
Strafbaarheid van het feit en van de verdachte
Standpunt van de verdediging
De raadsvrouw heeft aangevoerd dat de verdachte een beroep op noodweer dan wel noodweerexces toekomt, nu sprake was van een ogenblikkelijke en wederrechtelijke aanval op de verdachte waartegen hij zich mocht verdedigen. Volgens de raadsvrouw past het handelen van de verdachte binnen de grenzen van proportionaliteit en subsidiariteit.
Standpunt van de advocaat-generaal
De advocaat-generaal heeft geconcludeerd tot verwerping van het noodweer-verweer. Hij heeft hiertoe – onder verwijzing naar het overzichtsarrest van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2016:456) – het volgende aangevoerd. De verdachte was de agressor en begon tegen het slachtoffer te schreeuwen en hem te intimideren, discrimineren en beledigen. Het slachtoffer mocht zich hiertegen verdedigen en heeft dit gedaan door de verdachte te duwen en een klap te geven. De verdachte is geweld gaan gebruiken tegen iemand die zelf uit noodweer handelde. Bovendien had de verdachte zich eenvoudig kunnen onttrekken door weg te rennen.
Oordeel van het hof
a. Feiten en omstandigheden
Het hof stelt op basis van de bewijsmiddelen, de ter zitting getoonde camerabeelden en de verklaring van de verdachte op de zitting het volgende vast.
De verdachte is na een feestje samen met zijn vader – de medeverdachte – naar huis gegaan. De verdachte is eerder dan zijn vader uit de auto gestapt. Hij was dronken en liep zwalkend via de tramhalte in de richting van zijn huis. Bij de tramhalte trof de verdachte het latere slachtoffer dat samen was met een aantal vrienden. Nadat de verdachte het slachtoffer had beledigd en op discriminerende wijze had uitgescholden, is de verdachte weggelopen. Kort daarna heeft de verdachte zich omgedraaid en is hij teruggegaan naar de groep van het slachtoffer, waarna de verdachte neus aan neus met het slachtoffer is gaan staan. In reactie op het provocerende gedrag van de verdachte heeft het slachtoffer de verdachte geduwd en meerdere keren met de vuist tegen het hoofd geslagen.
Juridisch kader
Het hof gaat bij de beoordeling van het beroep op noodweer uit van het toetsingskader van de Hoge Raad uit het genoemde overzichtsarrest. Dit toetsingskader houdt, voor zover hier van belang, het volgende in.
Voor een geslaagd beroep op noodweer is vereist dat de verdediging is gericht tegen een “ogenblikkelijke, wederrechtelijke aanranding” van eigen of eens anders lijf, eerbaarheid of goed. Van een “ogenblikkelijke” aanranding is ook sprake bij een onmiddellijk dreigend gevaar voor een aanranding.
De Hoge Raad overweegt onder het kopje “Culpa in causa” (r.o. 3.7.1) het volgende. Gedragingen van de verdachte die aan de wederrechtelijke aanranding door het latere slachtoffer zijn voorafgegaan, kunnen in de weg staan aan het slagen van een beroep op noodweer of noodweerexces, maar slechts onder bijzondere omstandigheden. Van zulke bijzondere omstandigheden kan bijvoorbeeld sprake zijn indien de verdachte de aanval heeft uitgelokt door provocatie van het latere slachtoffer en hij aldus uit was op een confrontatie, of wanneer hij willens en wetens de confrontatie met het slachtoffer heeft gezocht en een gewelddadige reactie van het slachtoffer heeft uitgelokt.
Oordeel van het hof
Gelet op de feitelijke toedracht en het juridisch kader zoals hierboven aangehaald overweegt het hof als volgt.
De verdachte heeft het latere slachtoffer geprovoceerd en heeft op die manier willens en wetens de confrontatie met het slachtoffer gezocht en zo een gewelddadige reactie van het slachtoffer uitgelokt. Met de advocaat-generaal is het hof van oordeel dat het slachtoffer zich onder deze omstandigheden in een situatie van noodweer bevond en zich derhalve mocht verdedigen tegen de verdachte. Nu de verdachte zichzelf in deze situatie heeft gebracht, is naar het oordeel van het hof sprake van culpa in causa als bedoeld in de rechtspraak van de Hoge Raad. Om die reden staat het gedrag van de verdachte – dat voorafgegaan is aan de gedragingen van het latere slachtoffer – in de weg aan het slagen van een beroep op noodweer respectievelijk noodweerexces. Het beroep van de verdediging wordt dan ook verworpen. De verdachte is strafbaar.
Oplegging van straf
De politierechter heeft de verdachte voor het in eerste aanleg bewezenverklaarde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vier maanden, met aftrek van voorarrest.
De advocaat-generaal heeft gevorderd dat de verdachte voor het tenlastegelegde zal worden veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 150 uren, te vervangen door 75 dagen hechtenis, waarvan 100 uren voorwaardelijk, te vervangen door 50 dagen hechtenis, met een proeftijd van twee jaren.
De raadsvrouw heeft het hof verzocht rekening te houden met de persoonlijke omstandigheden van de verdachte en toepassing te geven aan artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht, dan wel een beperkte of voorwaardelijke taakstraf op te leggen.
Het hof heeft in hoger beroep de op te leggen straf bepaald op grond van de ernst van het feit en de omstandigheden waaronder dit is begaan en gelet op de persoon van de verdachte. Het hof heeft daarbij in het bijzonder het volgende in beschouwing genomen.
De verdachte heeft zich, samen met zijn vader als medeverdachte, schuldig gemaakt aan openlijke geweldpleging in vereniging. Het slachtoffer is op straat belaagd door meerdere personen. Hij is achtervolgd en op grove wijze geschopt en geslagen, onder meer tegen zijn hoofd. Het slachtoffer is hierdoor ook daadwerkelijk gewond geraakt. Dergelijke misdrijven brengen gevoelens van onrust en onveiligheid teweeg in de samenleving. Het hof rekent dit de verdachte aan en neemt de straf zoals door de advocaat-generaal is gevorderd als uitgangspunt.
Het hof onderkent dat ook het slachtoffer zich bij dit incident niet onbetuigd heeft gelaten, en zal hiermee bij de strafoplegging rekening houden. Uit de bewijsmiddelen en de camerabeelden – die op de zitting in hoger beroep zijn getoond – blijkt dat het slachtoffer zelf ook geweld heeft gebruikt, maar niet dan nadat de medeverdachte de confrontatie had opgezocht door zich tegenover het slachtoffer en diens metgezellen provocerend te gedragen, zich discriminerend te uiten en zeer dicht op het slachtoffer te gaan staan. In de omstandigheid dat het slachtoffer zelf ook een aandeel heeft gehad in het ontstaan van de vechtpartij en dus in de openlijke geweldpleging, ziet het hof allereerst aanleiding de duur van de taakstraf enigszins te matigen tot een taakstraf voor de duur van 135 uren waarvan 50 uren voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren.
Het hof stelt voorts vast dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6, eerste lid, van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), in hoger beroep is overschreden. Op 24 juni 2021 is namens de verdachte hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de politierechter. Het hof wijst op 26 oktober 2026 arrest. Daarmee is de redelijke termijn in hoger beroep met ruim drie jaar en vier maanden overschreden. Het hof zal de taakstraf, gelet op de geconstateerde overschrijding, dan ook verder matigen en acht, alles afwegende, een taakstraf voor de duur van 100 uren waarvan 50 uren voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaren, passend en geboden.
Toepasselijke wettelijke voorschriften
De op te leggen straf is gegrond op de artikelen 9, 14a, 14b, 14c, 22c, 22d, 36f en 141 van het Wetboek van Strafrecht.
Vordering tenuitvoerlegging (13-684541-17)
Het openbaar ministerie heeft gevorderd de tenuitvoerlegging van de bij vonnis van de rechtbank Amsterdam van 11 april 2019 opgelegde voorwaardelijke taakstraf voor de duur van 120 uren, te vervangen door 60 dagen hechtenis, met een proeftijd van twee jaren. Deze vordering is in hoger beroep opnieuw aan de orde.
De advocaat-generaal en de raadsvrouw hebben verzocht de vordering tenuitvoerlegging af te wijzen.
Het hof acht het niet opportuun de tenuitvoerlegging van deze vordering nog te gelasten. De vordering zal daarom worden afgewezen.
Vordering van de benadeelde partij [benadeelde partij]
De benadeelde partij heeft zich in eerste aanleg in het strafproces gevoegd met een vordering tot schadevergoeding. Deze bedraagt € 643,95. De vordering is bij het vonnis waarvan beroep toegewezen.
Uit het onderzoek ter terechtzitting is het hof voldoende gebleken dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezenverklaarde handelen van de verdachte rechtstreeks schade heeft geleden. De hoogte van de toe te wijzen schade is door het hof naar billijkheid geschat. De verdachte is tot vergoeding van die schade gehouden zodat de vordering tot dat bedrag zal worden toegewezen.
Voor het overige is het hof van oordeel dat behandeling van de vordering een onevenredige belasting van het strafgeding oplevert. In zoverre kan de benadeelde partij daarom thans in de vordering niet worden ontvangen en kan de vordering slechts bij de burgerlijke rechter worden aangebracht.
Het hof zal de schadevergoedingsmaatregel opleggen op de hierna te noemen wijze om te bevorderen dat de schade door de verdachte wordt vergoed.
BESLISSING
Het hof:
Vernietigt het vonnis waarvan beroep ten aanzien van straf, de beslissing op de vordering van de benadeelde partij en de beslissing op de vordering tenuitvoerlegging en doet in zoverre opnieuw recht.
Veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 100 (honderd) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 50 (vijftig) dagen hechtenis.
Bepaalt dat een gedeelte van de taakstraf, groot 50 (vijftig) uren, indien niet naar behoren verricht te vervangen door 25 (vijfentwintig) dagen hechtenis, niet ten uitvoer zal worden gelegd, tenzij de rechter anders mocht gelasten omdat de verdachte zich voor het einde van de proeftijd van 2 (twee) jaren aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt.
Vordering van de benadeelde partij [benadeelde partij]
Wijst toe de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij [benadeelde partij] ter zake van het bewezenverklaarde tot het bedrag van € 300,00 (driehonderd euro) ter zake van materiële schade, waarvoor de verdachte met de mededader(s) hoofdelijk voor het gehele bedrag aansprakelijk is, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de hierna te noemen aanvangsdatum tot aan de dag der voldoening.
Verklaart de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk in de vordering en bepaalt dat de benadeelde partij in zoverre de vordering slechts bij de burgerlijke rechter kan aanbrengen.
Veroordeelt de verdachte in de door de benadeelde partij gemaakte en ten behoeve van de tenuitvoerlegging nog te maken kosten, tot aan de datum van deze uitspraak begroot op nihil.
Legt aan de verdachte de verplichting op om aan de Staat, ten behoeve van het slachtoffer, genaamd [benadeelde partij] , ter zake van het bewezenverklaarde een bedrag te betalen van € 300,00 (driehonderd euro) als vergoeding voor materiële schade, vermeerderd met de wettelijke rente vanaf de hierna te noemen aanvangsdatum tot aan de dag der voldoening.
Bepaalt de duur van de gijzeling op ten hoogste 3 (drie) dagen. Toepassing van die gijzeling heft de verplichting tot schadevergoeding aan de Staat ten behoeve van het slachtoffer niet op.
Bepaalt dat indien en voor zover de verdachte of zijn mededader(s) aan een van beide betalingsverplichtingen hebben voldaan, de andere vervalt.
Bepaalt de aanvangsdatum van de wettelijke rente voor de materiële schade op 29 februari 2020.
Wijst af de vordering van de officier van justitie van het parket Amsterdam van 2 april 2021, strekkende tot tenuitvoerlegging van de bij vonnis van de rechtbank Amsterdam van 11 april 2019, parketnummer 13-684541-17, voorwaardelijk opgelegde taakstraf voor de duur van 120 uren, te vervangen door 60 dagen hechtenis, met een proeftijd van twee jaren.
Bevestigt het vonnis waarvan beroep voor het overige.
Dit arrest is gewezen door de meervoudige strafkamer van het gerechtshof Amsterdam, waarin zitting hadden mr. C.A. Boom, mr. E.J Hofstee en mr. M.T.C. de Vries, in tegenwoordigheid van mr. S.B. Zoet, griffier, en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van dit gerechtshof van 26 oktober 2026.
mr. E.J. Hofstee is buiten staat dit arrest mede te ondertekenen.