Bestuursrecht overig
In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad van de gemeente Leeuwarden het bestemmingsplan "Leeuwarden…
Raad van State, 11 november 2026
ECLI:NL:RVS:2026:6640 · Raad van State · 11 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/raad-van-state/bestuursrecht/bestuursrecht-overig/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rvs-2026-6640
Zaakgegevens
Op 11 november 2026 heeft de Raad van State in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.
- Instantie
- Raad van StateRaad van StateDe hoogste algemene bestuursrechter, onder meer voor omgevingsrecht en vreemdelingenzaken.Meer uitleg
- Datum uitspraak
- 11 november 2026
- Datum publicatie
- 11 november 2026
- Zaaknummer
- 202501665/1/R3
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Bestuursrecht overig
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RVS:2026:6640
Samenvatting
In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad van de gemeente Leeuwarden het bestemmingsplan "Leeuwarden - Herbestemming kantoorpand De Friesland" vastgesteld. In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad het bestemmingsplan "Leeuwarden - Herbestemming kantoorpand De Friesland" vastgesteld. Het plangebied betreft het perceel van het voormalige kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar aan de Harlingertrekweg 53 in Leeuwarden. Het plan maakt woningbouw mogelijk op het perceel. Het plan staat maximaal 150 woningen toe. Het voornemen is om de ontwikkeling in twee fasen te realiseren. In de eerste fase wordt in de zuidwestelijke hoek van het perceel een nieuwe woontoren gebouwd waarin maximaal 35 appartementen worden gerealiseerd. Op de begane grond wordt ruimte geboden aan kleinschalige commerciële voorzieningen. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand getransformeerd tot woongebouw. Er wordt dan op enkele plekken een extra bouwlaag gerealiseerd en er worden balkons toegevoegd. In de plint van het bestaande kantoorpand wordt rekening gehouden met een invulling met kleinschalige commerciële functies. [appellant] en anderen wonen op woonboten die direct aan de kade van deze weg liggen. Zij kunnen zich niet verenigen met het deel van het plan dat de realisatie van de nieuwe woontoren met kleinschalige commerciële voorzieningen in de zuidwestelijke hoek van het perceel mogelijk maakt.
Uitspraak
202501665/1/R3.
Datum uitspraak: 11 november 2026
AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK
Uitspraak in het geding tussen:
[appellant] en anderen, allen wonend in Leeuwarden,
appellanten,
en
de raad van de gemeente Leeuwarden,
verweerder.
Procesverloop
In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad het bestemmingsplan "Leeuwarden - Herbestemming kantoorpand De Friesland" vastgesteld.
Tegen dit besluit hebben [appellant] en anderen beroep ingesteld.
De raad heeft een verweerschrift ingediend.
De raad heeft een nader stuk ingediend.
De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 22 juni 2026, waar de raad, vertegenwoordigd door K. Bosscha en mr. J.J. Hengst, is verschenen. Verder is op de zitting OWC De Friesland B.V., vertegenwoordigd door [persoon], bijgestaan door mr. M. Klijnstra, advocaat in Amsterdam, gehoord.
Overwegingen
Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet
1. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Op grond van artikel 4.6, derde lid, van de Invoeringswet Omgevingswet blijft op een beroep tegen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan waarvan het ontwerp vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage is gelegd het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het bestemmingsplan onherroepelijk is.
Het ontwerpplan is op 21 december 2023 ter inzage gelegd. Dat betekent dat op deze beroepsprocedure het recht, waaronder de Wet ruimtelijke ordening en de Crisis- en herstelwet (hierna: Chw), zoals dat gold vóór 1 januari 2024 van toepassing blijft.
Inleiding
2. In het besluit van 22 januari 2025 heeft de raad het bestemmingsplan "Leeuwarden - Herbestemming kantoorpand De Friesland" vastgesteld. Het plangebied betreft het perceel van het voormalige kantoorpand van De Friesland Zorgverzekeraar aan de Harlingertrekweg 53 in Leeuwarden. Het plan maakt woningbouw mogelijk op het perceel. Het plan staat maximaal 150 woningen toe. Het voornemen is om de ontwikkeling in twee fasen te realiseren. In de eerste fase wordt in de zuidwestelijke hoek van het perceel een nieuwe woontoren gebouwd waarin maximaal 35 appartementen worden gerealiseerd. Op de begane grond wordt ruimte geboden aan kleinschalige commerciële voorzieningen. In de tweede fase wordt het bestaande kantoorpand getransformeerd tot woongebouw. Er wordt dan op enkele plekken een extra bouwlaag gerealiseerd en er worden balkons toegevoegd. In de plint van het bestaande kantoorpand wordt rekening gehouden met een invulling met kleinschalige commerciële functies. OCW De Friesland B.V. is de ontwikkelaar van het plan.
Het plangebied ligt aan de Harlingertrekweg. [appellant] en anderen wonen op woonboten die direct aan de kade van deze weg liggen. Zij kunnen zich niet verenigen met het deel van het plan dat de realisatie van de nieuwe woontoren met kleinschalige commerciële voorzieningen in de zuidwestelijke hoek van het perceel mogelijk maakt.
Ontvankelijkheid
3. Het beroepschrift van [appellant] en anderen is ingediend door [appellant], [appellant A], [appellant B], [appellant C], [appellant D], [appellant E], [appellant F], [appellant G], [appellant H], [appellant I], [appellant J], [appellant K], [appellant L], [appellant M], [appellant N], [appellant O] en [appellant P].
3.1. In het verweerschrift heeft de raad zich op het standpunt gesteld dat [appellant] en anderen niet allemaal belanghebbenden zijn bij het besluit tot vaststelling van het plan, omdat een deel van hen met de woonboot op een te grote afstand van de beoogde woontoren ligt. De bewoners van die woonboten zullen daarom volgens de raad geen gevolgen van enige betekenis ondervinden van de ontwikkeling die het plan mogelijk maakt. Op de zitting heeft de raad toegelicht dat het gaat om [appellant], [appellant A], [appellant B], [appellant C], [appellant D], [appellant E], [appellant F], [appellant G], [appellant H] en [appellant I].
Daarnaast heeft de raad zich op de zitting op het standpunt gesteld dat [appellant J], [appellant K], [appellant L], [appellant M], [appellant N], [appellant O] en [appellant P] ook geen belanghebbenden zijn bij het besluit tot vaststelling van het plan, omdat zij geen exclusief gebruiksrecht hebben op de gronden waarop hun woonboten liggen. Zij hebben enkel een publiekrechtelijke toestemming (een ligplaatsvergunning) om ligplaats in te nemen op het vaarwater dat in eigendom is van de gemeente, aldus de raad
3.2. In artikel 1:2, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt onder belanghebbende verstaan degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken. In artikel 8:1 van de Awb is bepaald dat een belanghebbende tegen een besluit beroep kan instellen bij de bestuursrechter. Alleen wie een voldoende objectief en actueel, eigen en persoonlijk belang heeft dat rechtstreeks betrokken is bij het bestreden besluit, is belanghebbende als bedoeld in artikel 1:2, eerste lid, van de Awb. Wie rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit die het besluit - zoals een bestemmingsplan of een vergunning - toestaat, is in beginsel belanghebbende bij dat besluit. Het criterium ‘gevolgen van enige betekenis’ van de activiteit is een correctie op dit uitgangspunt. Zonder gevolgen van enige betekenis heeft iemand geen persoonlijk belang bij het besluit. Hij onderscheidt zich dan onvoldoende van anderen. Om te bepalen of er gevolgen van enige betekenis voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie van iemand zijn, kijkt de Afdeling naar de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en milieugevolgen (o.a. geur, geluid, licht, trilling, emissie, risico) van de activiteit die het besluit toestaat. Zij bekijkt die factoren zo nodig in onderlinge samenhang. Ook de aard, intensiteit en frequentie van de feitelijke gevolgen kunnen van belang zijn.
3.3. De Afdeling stelt vast dat [appellant], [appellant A], [appellant B], [appellant C], [appellant D], [appellant E], [appellant F], [appellant G], [appellant H] en [appellant I] op afstanden tussen de 192 tot 362 m van de met het besluit toegestane woontoren wonen. Naar het oordeel van de Afdeling is het niet aannemelijk dat zij feitelijke gevolgen van enige betekenis zullen ondervinden als gevolg van de beoogde ontwikkeling. De afstanden van de woonboten tot de woontoren acht de Afdeling daarvoor te groot. [appellant], [appellant A], [appellant B], [appellant C], [appellant D], [appellant E], [appellant F], [appellant G], [appellant H] en [appellant I] zijn daarom geen belanghebbenden bij het besluit tot vaststelling van het plan. Dat betekent dat het beroep, voor zover ingesteld door hen, niet-ontvankelijk is en dat de Afdeling het beroep in zoverre dus niet inhoudelijk zal behandelen.
3.4. De Afdeling stelt vast dat [appellant J], [appellant K], [appellant L], [appellant M], [appellant N], [appellant O] en [appellant P] op afstanden tussen de 18 tot 100 m van de met het besluit toegestane woontoren wonen en daar zicht op hebben. Gelet op deze afstand en het zicht is het aannemelijk dat zij feitelijke gevolgen van enige betekenis van het plan zullen ondervinden.
Voor zover de raad aanvoert dat [appellant J], [appellant K], [appellant L], [appellant M], [appellant N], [appellant O] en [appellant P] toch geen belanghebbenden zijn bij het bestreden besluit, omdat zij enkel beschikken over een publiekrechtelijke toestemming, overweegt de Afdeling het volgende. Vast staat dat aan hen met de ligplaatsvergunningen toestemming is verleend om met hun woonboten ter plaatse in gemeentelijk vaarwater te liggen en daar (een deel van het jaar) te wonen. Dat maakt naar het oordeel van de Afdeling dat hun belangen zich in voldoende mate onderscheiden van de belangen van willekeurige anderen. [appellant J], [appellant K], [appellant L], [appellant M], [appellant N], [appellant O] en [appellant P] zijn dan ook belanghebbenden bij het bestreden besluit. Dat betekent dat het beroep, voor zover ingesteld door hen, ontvankelijk is en dat de Afdeling het beroep in zoverre dus inhoudelijk zal behandelen.
3.5. [appellant J], [appellant K], [appellant L], [appellant M], [appellant N], [appellant O] en [appellant P] zullen hierna worden aangeduid als [appellant J] en anderen.
Toetsingskader
4. Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling oordeelt niet zelf of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. Daarbij kan aan de orde komen of de nadelige gevolgen van het plan onevenredig zijn in verhouding tot de met het plan te dienen doelen.
Beroep [appellant J] en anderen
Overlast bouwwerkzaamheden
5. [appellant J] en anderen betogen dat de raad het plan niet had mogen vaststellen, omdat zij tijdens de bouw veel ongemak en hinder zullen ondervinden van geluid, trillingen, bouwverkeer en verkeersbeperkingen.
5.1. De Afdeling overweegt dat het betoog van [appellant J] en anderen geen betrekking heeft op het plan zelf, maar op de uitvoering daarvan. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, bijvoorbeeld in haar uitspraak van 13 augustus 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3837, onder 9.1, maken uitvoeringsaspecten geen onderdeel uit van het besluitvormingsproces over de ruimtelijke keuzen en hoeven deze daarom niet te worden betrokken bij de vaststelling van het plan. Zij zijn bij de beoordeling van het besluit tot het vaststellen van het bestemmingsplan dan ook niet onderwerp van toetsing door de Afdeling. De Afdeling ziet in wat [appellant J] en anderen naar voren hebben gebracht over de gevolgen van de bouwwerkzaamheden geen bijzondere omstandigheden die aanleiding geven om tot een andere conclusie te komen.
Het betoog slaagt niet.
Privacy, uitzicht en schaduw
6. [appellant J] en anderen betogen dat de beoogde woontoren zal leiden tot een aantasting van hun privacy, schaduwhinder en uitzichtbelemmering. De woontoren wordt namelijk 43 m hoog en wordt gerealiseerd op een afstand van 20 m van hun woonboten. Dat is volgens [appellant J] en anderen benauwend. Daarnaast wordt de (dag)horeca op een afstand van 15 m van de woonboten gerealiseerd, wat volgens [appellant J] en anderen eveneens leidt tot een inbreuk op hun privacy.
6.1. De raad wijst erop dat de door [appellant J] en anderen genoemde afstanden van 20 m en 15 m alleen van toepassing zijn op de woonboten aan de [locatie 1] en [locatie 2]. Wat de overige woonboten betreft, gaat het om grotere afstanden tot de woontoren en horeca.
Over de inbreuk op de privacy heeft de raad toegelicht dat aansluiting is gezocht bij de privacy-norm uit artikel 5:50 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Op grond van dit artikel is het niet toegestaan om binnen 2 m van de grenslijn van een naburig erf vensters of andere muuropeningen, dan wel balkons of andere soortgelijke werken te hebben. De woontoren zal worden gerealiseerd op ongeveer 20 m van de woonboten. Daarmee wordt volgens de raad ruimschoots voldaan aan de regel uit artikel 5:50 van het BW voor waarborging van de privacy. Daarnaast heeft de raad toegelicht dat de woonruimten van de betreffende woonboten voornamelijk onder de kade zijn gesitueerd, waardoor er geen direct zicht is vanuit de woontoren op de woonboten. Ook hebben de woonboten veelal kleine raampjes, die inkijk beperken. Daarbij heeft de raad over de inbreuk op privacy als gevolg van de beoogde horeca nog toegelicht dat een horecabezoeker in het geval van privacy vergelijkbaar is met een passant die gebruik kan maken van de openbare weg. Gelet op het voorgaande leidt het plan volgens de raad niet tot een onevenredige inbreuk op de privacy.
Over de aantasting van het uitzicht heeft de raad toegelicht dat alleen voor de woonboten aan de Harlingertrekweg 68b en 68c geldt dat, ten opzichte van de bestaande situatie, op kortere afstand zal worden gebouwd. De bewoners van deze woonboten hebben echter op dit moment ook geen vrij uitzicht, want zij kijken uit op een kantoorpand. Voor de overige woonboten geldt dat er al bebouwing is gesitueerd op vergelijkbare afstand. Daarbij is een afstand van 20 m in het gebied rond de Harlingertrekweg geen ongewone afstand. De raad is gelet op het voorgaande dan ook van oordeel dat het plan niet leidt tot een onevenredige aantasting van het uitzicht.
Wat betreft de schaduwhinder verwijst de raad naar de "Zonnestudie De Friesland, Leeuwarden" van GEAR van 1 februari 2023 (de zonnestudie). Uit deze zonnestudie volgt volgens de raad dat er geen sprake is van een onevenredige schaduwhinder.
6.2. De Afdeling overweegt over de privacy dat de ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt in stedelijk gebied. In een stedelijke omgeving is het niet ongebruikelijk dat de afstand tussen het in het plan voorzien bouwvlak en de omliggende woningen relatief kort is, zodat enig verlies van privacy niet volledig kan worden uitgesloten. De Afdeling overweegt dat de dichtstbijzijnde woonboten op een afstand van 20 m van de beoogde woontoren liggen en op een afstand van 15 m van de beoogde horeca. Met deze afstanden wordt ruim voldaan aan de norm van 2 m die op grond van het BW geldt voor naburige percelen. Daarnaast wordt directe inkijk beperkt doordat de woonruimten van de woonboten grotendeels onder de kade liggen en de woonboten over het algemeen kleine ramen hebben. Dat de raad horecabezoekers in het kader van privacy vergelijkbaar acht met passanten vindt de Afdeling niet onredelijk. Daarbij neemt de Afdeling in aanmerking dat passanten die op de kade wandelen de woonboten in de bestaande situatie ook al op kortere afstand kunnen passeren. De Afdeling ziet dan ook geen aanleiding voor het oordeel dat het eventuele verlies van privacy onevenredig zal zijn.
Wat betreft de belemmering van het uitzicht overweegt de Afdeling dat het uitzicht van [appellant J] en anderen als gevolg van de beoogde woontoren zal veranderen. De Afdeling acht deze verandering niet zodanig dat sprake is van een onevenredige belemmering van het uitzicht. Daarbij neemt de Afdeling in aanmerking dat het plangebied is gelegen in stedelijk gebied en dat [appellant J] en anderen in de huidige situatie ook al uitkijken op andere (tussenliggende) bebouwing, zoals kantoorpanden en/of woningen.
Verder overweegt de Afdeling over de schaduwhinder dat uit de zonnestudie volgt dat de beoogde woontoren niet tot nauwelijks zal leiden tot een afname van zonuren. [appellant J] en anderen hebben de inhoud van de zonnestudie niet bestreden, zodat de raad daarvan mocht uitgaan.
Gelet op het voorgaande is de Afdeling van oordeel dat de raad zich op het standpunt heeft mogen stellen dat het plan niet leidt tot een onevenredige inbreuk op de privacy, een onevenredige aantasting van het uitzicht of onaanvaardbare schaduwhinder voor [appellant J] en anderen.
Het betoog slaagt niet.
Windhinder
7. [appellant J] en anderen betogen dat het plan leidt tot onaanvaardbare windhinder. Zo zal de beoogde woontoren, vanwege de hoogte, bij harde wind valwinden genereren. Die valwinden leiden tot valpartijen en dus ook tot verkeershinder.
7.1. De raad stelt zich op het standpunt dat er geen sprake is van onaanvaardbare windhinder. De raad heeft toegelicht dat de windrichting in het gebied overwegend (zuid)westelijk is. Dat leidt er in combinatie met de positie van de woontoren toe dat de wind niet loodrecht op de woontoren staat, zodat de problematiek van valwinden niet aannemelijk is. Ter onderbouwing van dit standpunt verwijst de raad naar het onderzoek naar windhinder en windgevaar "Het Baken te Leeuwarden" van Actiflow van 1 mei 2026 (het windonderzoek), waarin wordt bevestigd dat er geen sprake zal zijn van onaanvaardbare windhinder als gevolg van het plan.
7.2. De Afdeling overweegt dat de raad heeft toegelicht dat het niet aannemelijk is dat er sprake zal zijn van valwinden als gevolg van de beoogde woontoren. Ook in het windonderzoek staat dat er geen risico op windgevaar is gevonden in het plangebied, zodat het risico op het ontstaan van gevaarlijke situaties voor langzaam verkeer zoals voetgangers of fietsers minimaal en acceptabel is. [appellant J] en anderen hebben niet onderbouwd waarom de toelichting van de raad en de conclusies uit het windonderzoek gebrekkig of onjuist zijn. De Afdeling ziet daarom geen aanleiding voor het oordeel dat de raad het plan vanwege windhinder niet had mogen vaststellen.
Het betoog slaagt niet.
Parkeer- en verkeersituatie
8. [appellant J] en anderen betogen dat het plan leidt tot een onaanvaardbare parkeer- en verkeersituatie. Volgens hen zal de beoogde woontoren met horeca leiden tot een verdere toename van de verkeersdrukte en een tekort aan parkeerplaatsen.
8.1. De raad stelt zich op het standpunt dat er geen sprake zal zijn van een onaanvaardbare parkeer- en verkeersituatie. De raad verwijst hiervoor naar de nadere onderbouwing uit paragraaf 2.3 van de plantoelichting. Daaruit volgt dat de bestaande wegen de verkeerstoename zonder knelpunten kunnen verwerken. Het parkeren wordt opgelost op eigen terrein en op een aangrenzend perceel, dat als parkeerterrein zal worden ingericht, waarbij ruim wordt voldaan aan de gemeentelijke parkeernormen.
8.2. De Afdeling overweegt dat uit paragraaf 2.3 van de plantoelichting volgt dat de raad het verkeersonderzoek "Verkeersparagraaf herontwikkeling De Friesland Leeuwarden - 20211757.001" (verkeersonderzoek) heeft uitgevoerd.
Wat betreft de verkeerstoename overweegt de Afdeling dat in het verkeersonderzoek staat dat het plan leidt tot een verkeerstoename van 299 (fase 1) tot 293 (fase 2) motorvoertuigen per etmaal op een gemiddelde werkdag. In het verkeersonderzoek staat dat de beoogde ontwikkeling zal worden ontsloten op de Tesselschadestraat en dat deze straat een verkeersintensiteit van tussen de 10.000 en 15.000 motorvoertuigen per etmaal vlot en veilig kan verwerken. Daarnaast staat in het verkeersonderzoek dat de verkeersintensiteit op de Tesselschadestraat in 2021 op 9.883 motorvoertuigen per etmaal lag en in 2032 op 11.026 motorvoertuigen per etmaal zal liggen. In het verkeersonderzoek wordt vervolgens geconcludeerd dat de Tesselschadestraat voldoende capaciteit heeft om een verkeerstoename van 299 tot 293 motorvoertuigen per etmaal te verwerken zonder dat dit tot knelpunten leidt. [appellant J] en anderen hebben niet onderbouwd waarom de gegevens en conclusies uit het verkeersonderzoek op dit punt gebrekkig of onjuist zouden zijn. De Afdeling ziet dan ook geen aanleiding voor het oordeel dat de raad het plan vanwege een toename van de verkeersdrukte niet had mogen vaststellen.
Het betoog slaagt in zoverre niet.
8.3. Wat betreft de parkeersituatie overweegt de Afdeling dat in het verkeersonderzoek staat dat de parkeerbehoefte is berekend op basis van de Nota parkeernormen Leeuwarden 2014. In fase 1 van de ontwikkeling is de parkeerbehoefte 395 parkeerplaatsen en in fase 2 van de ontwikkeling 301 parkeerplaatsen. De Afdeling overweegt dat de raad in paragraaf 2.3 van de plantoelichting heeft toegelicht dat ongeveer 200 parkeerplaatsen gerealiseerd zullen worden op eigen terrein en 200 parkeerplaatsen op het aangrenzende (braakliggende) terrein. Daarmee voorziet het plan dus voor zowel fase 1 als fase 2 in de parkeerbehoefte. De Afdeling overweegt dat [appellant J] en anderen niet hebben onderbouwd waarom de conclusies uit het verkeersonderzoek en de toelichting van de raad op dit punt gebrekkig of onjuist zouden zijn. De Afdeling ziet dan ook geen aanleiding voor het oordeel dat de raad het plan vanwege de parkeersituatie niet had mogen vaststellen.
Het betoog slaagt in zoverre ook niet.
Overbelasting voorzieningen
9. [appellant J] en anderen betogen dat het plan ertoe leidt dat de openbare voorzieningen in de omgeving, zoals scholen, huisartsen en supermarkten te erg onder druk komen te staan.
9.1. De Afdeling stelt voorop dat een aantasting van het voorzieningenniveau slechts ruimtelijk relevant wordt geacht, voor zover zich als gevolg van de ruimtelijke ontwikkeling een duurzame ontwrichting van het voorzieningenniveau zal voordoen. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, bijvoorbeeld in de uitspraak van 20 augustus 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3990, onder 14.1, doet een duurzame ontwrichting van het voorzieningenniveau zich voor indien inwoners van een bepaald gebied niet langer op een aanvaardbare afstand van hun woning kunnen voorzien in hun eerste levensbehoeften. [appellant J] en anderen hebben in het geheel niet onderbouwd waarom zich ten gevolge van de ruimtelijke ontwikkeling een duurzame ontwrichting van het voorzieningenniveau zal voordoen. De Afdeling ziet daarom geen aanleiding voor het oordeel dat de raad het plan vanwege aantasting van het voorzieningenniveau niet had mogen vaststellen.
Het betoog slaagt niet.
Belangenafweging
10. [appellant J] en anderen betogen dat de raad bij de vaststelling van het plan ten onrechte geen rekening heeft gehouden met hun belangen. Zo worden er in hun woonomgeving allerlei plannen doorgedrukt, die leiden tot overlast. Daarmee schendt de raad de bestaande woonrechten van [appellant J] en anderen, wat leidt tot een ongelijke behandeling.
10.1. De Afdeling overweegt, onder verwijzing naar overweging 6.2, 7.2, 8.2, 8.3 en 9.1 van deze uitspraak, dat de raad de belangen van [appellant J] en anderen heeft meegewogen bij de vaststelling van het plan. Zo heeft de raad rekening gehouden met de belangen van [appellant J] en anderen omtrent privacy, uitzicht, schaduw, wind, parkeren, verkeer en openbare voorzieningen. [appellant J] en anderen hebben niet toegelicht met welke andere belangen de raad rekening had moeten houden. Zij hebben ook niet toegelicht waarom het plan in combinatie met andere plannen in de omgeving leidt tot een schending van hun woonrechten en tot een ongelijke behandeling. De Afdeling ziet daarom in het betoog van [appellant J] en anderen geen aanleiding voor het oordeel dat de raad het plan niet had mogen vaststellen.
Het betoog slaagt niet.
Conclusie
11. Het beroep, voor zover ontvankelijk, is ongegrond.
12. De raad hoeft geen proceskosten te vergoeden. Beslissing
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:
I. verklaart het beroep, voor zover ingesteld door [appellant], [appellant A], [appellant B], [appellant C], [appellant D], [appellant E], [appellant F], [appellant G], [appellant H] en [appellant I], niet-ontvankelijk;
II. verklaart het beroep voor het overige ongegrond.
Aldus vastgesteld door mr. G.T.J.M. Jurgens, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. E.G.M. Schoonbrood, griffier.
w.g. Jurgens
lid van de enkelvoudige kamer
w.g. Schoonbrood
griffier
Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026
288-1116