Vreemdelingenrecht

Kennisgeving artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw. Geen sprake van een verkapte…

Rechtbank Den Haag, 29 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Amsterdam
Datum uitspraak
29 oktober 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
NL26.62659
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32253
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Kennisgeving artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw. Geen sprake van een verkapte vreemdelingenrechtelijke staandehouding. De bewaringsgronden zijn verder door eiser niet betwist. Er bestaat geen aanleiding voor het oordeel dat de gronden de maatregel niet kunnen dragen. Verder kon de minister de bewaring op de grondslag van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw baseren. Tot slot heeft de minister zich terecht op het standpunt gesteld dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Amsterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.62659


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [V nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. R.T. Laigsingh),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder (hierna: de minister)

(gemachtigde: mr. B.H. Wezeman).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). De rechtbank beoordeelt de rechtmatigheid van de maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. Er is geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 15 oktober 2026 heeft de minister aan eiser, die stelt van Braziliaanse nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedatum] 1997, de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 23 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, T.F.P. van Dijk als tolk en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Onverwijldheid kennisgeving

3. De rechtbank heeft tijdens de zitting ambtshalve vastgesteld dat de kennisgeving niet onverwijld aan de rechtbank is gestuurd. De rechtbank verwijst hierbij naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 17 september 2026 waaruit volgt dat sprake is van een onverwijlde kennisgeving als deze binnen zes uur na de oplegging van de bewaringsmaatregel naar de rechtbank is verstuurd. De maatregel van eiser is op 15 oktober 2026 om 21:17 uur opgelegd en de kennisgeving is op 16 oktober 2026 om 10:04 uur naar het Centraal Inschrijfbureau Vreemdelingenzaken (CIV) van de rechtspraak gemaild. De kennisgeving is daarmee niet onverwijld gedaan. De minister heeft dit ter zitting ook erkend. Nu de rechtbank niet onverwijld in kennis is gesteld van de maatregel, is er sprake van een gebrek. Het niet nakomen van de verplichting om de rechtbank onverwijld in kennis te stellen van een vrijheidsontneming maakt de maatregel echter alleen onrechtmatig als de maatregel, gelet op de ernst van het gebrek en bij afweging van alle daarbij betrokken belangen, niet meer gerechtvaardigd is.

3.1.

De belangenafweging valt in dit geval in het voordeel van de minister uit. De rechtbank acht hierbij van belang dat de kennisgeving binnen 48 uur na oplegging van de maatregel is verzonden en dat zij nog binnen de wettelijke termijn van vijftien dagen na oplegging van de maatregel uitspraak kan doen. Eiser krijgt dus tijdig een oordeel over de rechtmatigheid van de aan hem opgelegde bewaringsmaatregel en daarom valt niet in te zien dat hij door het niet onverwijld versturen van de kennisgeving in zijn verdediging is geschaad. De rechtbank ziet in het gebrek daarom geen reden om de maatregel op te heffen.

Staandehouding

4. Eiser voert aan dat zijn strafrechtelijke aanhouding onrechtmatig is. Volgens eiser bestond er namelijk geen aanleiding om een identiteitscontrole uit te voeren en was daarom feitelijk sprake van een verkapte vreemdelingrechtelijke staandehouding. Dit is onrechtmatig aangezien er geen redelijk vermoeden was van een illegaal verblijf. Nu de staandehouding onrechtmatig heeft plaatsgevonden, is de daaropvolgende inbewaringstelling ook onrechtmatig, aldus eiser.

4.1.

Uit het proces-verbaal van bevindingen van 15 oktober 2026 blijkt dat de verbalisanten het identiteitsbewijs van eiser hebben gevorderd nadat eiser op de fiets met een andere fietser in botsing was gekomen waardoor tussen hen een ruzie was ontstaan. Eiser verklaarde geen identiteitsbewijs bij zich te hebben en toonde een kopie van zijn Braziliaanse paspoort op zijn telefoon. Daarop werd eiser aangehouden op verdenking van overtreding van artikel 447e Wetboek van Strafrecht. Gelet hierop heeft de identiteitscontrole plaats gevonden in het kader van de handhaving van de openbare orde en dus de uitoefening van een algemene politietaak op grond van artikel 3 Politiewet. Van een verkapte vreemdelingenrechtelijke staandehouding is geen sprake. De beroepsgrond slaagt niet.

Bewaringsgrondslag

5. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling en op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico. Deze gronden voor vreemdelingenbewaring zijn aanwezig, als de identiteit of de nationaliteit van de vreemdeling met onvoldoende zekerheid bekend is en als door middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.

6. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser en op het verkrijgen van gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een asielaanvraag.

6.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden in verband met artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw vermeld dat eiser:

b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

6.2.

De rechtbank stelt vast dat eiser de gronden die door de minister in de maatregel van vreemdelingenbewaring zijn opgenomen, inhoudelijk niet betwist. De rechtbank is van oordeel dat deze gronden feitelijk juist zijn en voldoende zijn toegelicht in de maatregel van bewaring. Deze gronden kunnen de maatregel van bewaring dragen en zijn voldoende om een onderduikrisico aan te nemen.

6.3.

Verder stelt eiser zich op het standpunt dat de maatregel niet kon worden opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Eiser heeft namelijk een kopie van zijn Braziliaanse paspoort op zijn telefoon laten zien voorafgaand aan zijn aanhouding. Daarnaast blijkt uit het proces-verbaal van ophouding dat zijn identiteit onmiddellijk kon worden vastgesteld. De AVIM was dus bekend met zijn identiteit, aldus eiser.

6.4.

De rechtbank is van oordeel dat de minister de bewaringsmaatregel terecht heeft gebaseerd op artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Deze bewaringsgrondslag ziet op de bewaring om de identiteit en nationaliteit van eiser vast te stellen in het kader van zijn asielprocedure. De identiteit van eiser is bij gebrek aan identificerende documenten met onvoldoende zekerheid bekend. Dat eiser wel een kopie van zijn Braziliaanse paspoort op zijn telefoon heeft laten zien, maakt dit niet anders. Dat de AVIM de identiteit van eiser ten behoeve van de ophouding kon vaststellen, betekent niet dat zijn identiteit en nationaliteit ook in het kader van de asielprocedure voldoende vaststaat. Er bestaat immers onderscheid tussen het vaststellen van de identiteit op grond van artikel 50, van de Vw en de grondslag van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Gelet hierop heeft de minister de bewaring op deze grondslag mogen baseren. De beroepsgrond slaagt niet.

Lichter middel

7. Verder voert eiser aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel.

7.1.

Bij de beantwoording van de vraag of de minister met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of de minister zich terecht op het standpunt stelt dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij past een grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval en een specifieke motivering van de minister: verwijzing naar de vreemdelingenbewaringsgronden volstaat daarvoor niet.

7.2.

De rechtbank is van oordeel dat de minister zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij is van belang dat de minister niet heeft volstaan met te verwijzen naar de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, maar ook de persoonlijke omstandigheden van eiser bij de belangenafweging heeft betrokken. Zo verblijft betrokkene al tien jaar illegaal in Nederland, maar heeft niet eerder een asielaanvraag ingediend. Bovendien is aan eiser in het verleden een terugkeerbesluit met meldplicht opgelegd, maar heeft hij zich daar niet aan gehouden. Verder is de identiteit en nationaliteit nooit officieel vastgesteld. Het Braziliaanse paspoort van eiser is twee jaar geleden gestolen maar hij heeft hier nooit aangifte tegen gedaan of een nieuw document aangevraagd. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de minister voldoende heeft gemotiveerd dat in dit geval niet kon worden volstaan met een lichter middel. Overigens heeft eiser ook niet nader onderbouwd waarom een lichter middel zou moeten worden opgelegd. De beroepsgrond slaagt niet.

8. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank ook ambtshalve geen reden om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

9. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. P.L.C.M. Ficq, rechter, in aanwezigheid van B.S. Beens, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. ECLI:RVS:NL:2026:5462. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb. Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 15 oktober 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3442. Zie ABRvS 23 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:674), ABRvS 10 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1309) en HvJEU 5 juni 2014 (ECLI:EU:C:2014:1320, Mahdi).