Vreemdelingenrecht

Kennisgeving artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw. De rechtbank overweegt allereerst…

Rechtbank Den Haag, 30 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 30 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Amsterdam
Datum uitspraak
30 oktober 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
NL26.62984
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32261
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Kennisgeving artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw. De rechtbank overweegt allereerst dat er onderscheid gemaakt dient te worden tussen het moment van opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring en de situatie van eiser op dit moment. De gemachtigde van eiser heeft een dag voor de zitting diverse stukken aan het dossier toegevoegd. Zo is er een brief van de behandeld psychiater van eiser en een schriftelijke verklaring van de juridisch trajectbegeleider van Stichting MOO. Ter zitting heeft de minister erkend dat de situatie nu verschilt met de situatie ten tijde van het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring. Tijdens de zitting heeft de minister de gelegenheid gekregen om zelf telefonisch contact op te nemen met AVIM. Nadat contact is geweest met de AVIM is besloten om een lichter middel op te leggen aan eiser. De minister heeft toegezegd dat de maatregel per vandaag wordt opgeheven. Los van de huidige situatie is de rechtbank van oordeel de minister zich bij de oplegging van de maatregel terecht op het standpunt heeft gesteld dat op dat moment in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Amsterdam

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.62984


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [V nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. K. Ramdhan),

en

de minister van Asiel en Migratie, verweerder (hierna: de minister)

(gemachtigde: mr. B.H. Wezeman).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is

opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a

en b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). De rechtbank beoordeelt de rechtmatigheid van

de maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is.

Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De

maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. Er is geen reden voor

het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit

oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 17 oktober 2026 heeft de minister aan eiser, die stelt van Nigeriaanse nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedatum 1] 1998, de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 23 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Mardo als tolk en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

3. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2° of onder h, subonderdeel 2° van de Vw voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling en op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico. Deze gronden voor vreemdelingenbewaring zijn aanwezig, als de identiteit

of de nationaliteit van de vreemdeling met onvoldoende zekerheid bekend is en als door

middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van

een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb zich voordoen.

3.1.

De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In

deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de

vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser en op het verkrijgen van gegevens die

noodzakelijk zijn voor beoordeling van een asielaanvraag.

3.2.

In de maatregel heeft de minister als gronden in verband met artikel 59b, eerste

lid, aanhef en onder a en b, van de Vw vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;
j. een aanvraag voor het verlenen van een verblijfsvergunning asiel heeft ingediend die niet-ontvankelijk is verklaard of is afgewezen als kennelijk ongegrond;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

3.3.

Eiser betwist alle bewaringsgronden die aan de maatregel van vreemdelingenbewaring ten grondslag zijn gelegd.

3.4.

De rechtbank ziet geen aanleiding om de gronden van de maatregel onvoldoende te achten. De minister heeft grond a aan de maatregel ten grondslag mogen leggen. Deze grond is feitelijk juist, omdat eiser niet in het bezit is van de vereiste reisdocumenten en

Nederland daarmee niet op voorschreven wijze is binnengekomen. De minister heeft ook gronden r en s terecht tegengeworpen. Eiser staat niet ingeschreven in de Basisregistratie

Personen (BRP). Dat eiser bij [verblijfplaats] ( [verblijfplaats] ) verblijft, leidt niet tot een ander oordeel. Verder is bij eiser ongeveer 17 euro aangetroffen. Eiser beschikt hierdoor niet over een vaste woon- of verblijfplaats of over voldoende middelen van bestaan. Gelet hierop is de rechtbank van oordeel dat de gronden a, r en s de maatregel van vreemdelingenbewaring kunnen dragen en voldoende zijn om een onderduikrisico aan te nemen. De overige gronden behoeven daarom geen bespreking meer. De beroepsgrond slaagt niet.

4. Verder voert eiser aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel. Eiser heeft extreme traumagerichte klachten, zo hoort eiser stemmen in zijn hoofd en heeft hij nachtmerries. Hij is vanwege zijn psychiatrische en psychologische toestand zeer kwetsbaar. De minister heeft in dat kader onvoldoende onderzocht of met een lichter middel kon worden volstaan.

4.1.

Bij de beantwoording van de vraag of de minister met toepassing van een lichter middel had moeten volstaan, beoordeelt de rechtbank of de minister zich terecht op het standpunt stelt dat geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij past een grondig onderzoek naar de feitelijke elementen van het concrete geval en een specifieke motivering van de minister: verwijzing naar de vreemdelingenbewaringsgronden volstaat daarvoor niet. De rechtbank overweegt allereerst dat er onderscheid gemaakt dient te worden tussen het moment van opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring en de situatie van eiser op dit moment. De gemachtigde van eiser heeft op 22 oktober 2026, een dag voor de zitting, diverse stukken aan het dossier toegevoegd. Er is een brief van de behandeld psychiater van eiser waarin is verklaard dat hij op dit moment in behandeling is voor zijn complexe trauma en hieruit voortvloeiende psychische klachten en dat een detentieomgeving zeer schadelijk is voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid van eiser. Verder heeft de juridisch trajectbegeleider van [verblijfplaats] een schriftelijke verklaring afgegeven dat [verblijfplaats] bereid is om eiser te begeleiden bij het naleven van een (eventuele) meldplicht.

4.2.

Ter zitting heeft de minister erkend dat de situatie nu verschilt met de situatie ten tijde van het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring. De minister heeft voorafgaand aan de zitting contact opgenomen met de regievoerder en overlegd of, met de situatie zoals nu bekend, onderzoek gedaan kan worden naar het opleggen van een lichter middel in overleg met de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM). Tijdens de zitting heeft de minister de gelegenheid gekregen om zelf telefonisch contact op te nemen met AVIM. Nadat contact is geweest met de AVIM is besloten om een lichter middel op te leggen aan eiser. De minister heeft toegezegd dat de maatregel vandaag wordt opgeheven en dat een M113-formulier vandaag aan het dossier zal worden toegevoegd. De regievoerder zal het COA in kennis stellen dat eiser vandaag zal worden uitgeplaatst en het vervolg verder afstemmen met [verblijfplaats] .

4.3.

Los van de huidige situatie is de rechtbank van oordeel de minister zich bij de oplegging van de maatregel terecht op het standpunt heeft gesteld dat op dat moment in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast. Daarbij is van belang dat de minister niet heeft volstaan met te verwijzen naar de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, maar ook de persoonlijke en medische omstandigheden van eiser bij de belangenafweging heeft betrokken. Zo heeft de minister zelf telefonisch contact opgenomen met [verblijfplaats] en vragen gesteld over de situatie van eiser. Daarop heeft een medewerker van [verblijfplaats] medegedeeld dat zij niet garant kunnen staan voor de naleving van een meldplicht omdat er problemen zijn in de communicatie met eiser en hij daarnaast op een vrijwillige basis bij [verblijfplaats] verblijft. Verder heeft de minister in de maatregel opgenomen dat een GGD arts is ingeschakeld om eiser te onderzoeken en dat deze een verklaring van ‘geen bezwaar voor insluiting’ heeft afgegeven. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de minister ten tijde van de oplegging van de vreemdelingenbewaring voldoende onderzoek heeft gedaan naar de mogelijkheid van een lichter middel en dat in het besluit voldoende is gemotiveerd waarom in dit geval daarmee op dat moment niet kon worden volstaan.

5. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank ook ambtshalve geen reden om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

6. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. P.L.C.M. Ficq, rechter, in aanwezigheid van B.S. Beens, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.7, eerste lid, van het Vb. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb. Zie ABRvS 23 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:674), ABRvS 10 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1309) en HvJEU 5 juni 2014 (ECLI:EU:C:2014:1320, Mahdi). Centraal Orgaan opvang asielzoekers.