Vreemdelingenrecht
bewaring, staandehouding, gronden van de maatregel, lichter middel, ambtshalve toetsing, ongegrond
Rechtbank Den Haag, 4 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:32364 · Rechtbank Den Haag · 4 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-32364
Zaakgegevens
Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 4 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.64507
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32364
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
bewaring, staandehouding, gronden van de maatregel, lichter middel, ambtshalve toetsing, ongegrond
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.64507
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], eiser
V-nummer: [V-nummer]
(gemachtigde: mr. C.F. Wassenaar),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. M. Smeulders).
Procesverloop
Met het bestreden besluit van 25 oktober 2026 heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank van de oplegging van de maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 29 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, [naam tolk] als tolk en de gemachtigde van verweerder.
Beoordeling door de rechtbank
Staandehouding
1. Eiser voert aan dat sprake is geweest van een (verkapte) vreemdelingenrechtelijke staandehouding, terwijl niet is gebleken van feiten of omstandigheden waaruit een geobjectiveerd redelijk vermoeden van illegaal verblijf volgt. Volgens eiser was het strafrechtelijke traject al afgerond op het moment dat de verbalisanten hem naar zijn identiteit vroegen. Dit betekent ook dat het gebruik van handboeien tijdens het daaropvolgende vervoer naar het politiebureau heeft plaatsgevonden in het kader van de uitoefening van vreemdelingenrechtelijke bevoegdheden. Onduidelijk is waarom er handboeien zijn aangelegd. Het voortraject kent aldus meerdere gebreken. Er moet een belangenafweging plaatsvinden die in eisers voordeel dient uit te vallen, aldus eiser.
Uit het proces-verbaal van bevindingen van 25 oktober 2026 volgt dat twee verbalisanten van de politie een melding ontvingen van een winkeldiefstal in een supermarkt. Ter plaatse werd eiser aangetroffen. Nadat door een beveiligingsmedewerker was toegelicht wat zich eerder in de winkel had voorgedaan, vroegen de verbalisanten of de supermarkt aangifte wilde doen. De beveiligingsmedewerker antwoordde daarop dat de supermarkt alleen een SODA en een winkelverbod ging uitreiken. De verbalisanten hebben eiser vervolgens naar zijn identiteitsbewijs gevraagd, volgens het proces-verbaal omdat zij voor het winkelverbod gegevens van eiser nodig hadden. Toen bleek dat eiser geen identiteitsbewijs kon tonen, is hij vervolgens aangehouden vanwege overtreding van artikel 447e van het Wetboek van Strafrecht.
Uit het voorgaande volgt naar het oordeel van de rechtbank voldoende duidelijk dat de staandehouding van eiser en de in dat verband verrichte identiteitscontrole hebben plaatsgevonden in het kader van de algemene politietaak en niet in het kader van de uitoefening van vreemdelingentoezicht (artikel 50, eerste lid, van de Vw). De rechtbank wijst daarbij specifiek op de omstandigheid dat de verbalisanten zijn afgegaan op een melding van een winkeldiefstal. Tegen deze achtergrond valt niet in te zien dat het vragen naar de identiteit van eiser op andere, niet-strafrechtelijke gronden heeft plaatsgevonden. De enkele omstandigheid dat eiser naar zijn identiteit is gevraagd nadat de beveiligingsmedewerker had aangegeven dat de winkel alleen een winkelverbod ging uitreiken en, naar de rechtbank begrijpt, de Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling zou inschakelen, waaruit eisers gemachtigde afleidt dat verder niet tot strafvervolging zou worden overgegaan, biedt daarvoor op zichzelf onvoldoende grond.
Uit het voorgaande volgt dat er sprake was van een strafrechtelijk voortraject. Uit vaste rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, bijvoorbeeld de uitspraak van 22 januari 2024, ECLI:NL:RVS:2024:190, volgt dat het niet aan de rechter in vreemdelingenzaken is om te oordelen over de aanwending van andere dan bij of krachtens de Vw toegekende bevoegdheden. Dit betekent dat de rechtbank de staandehouding van eiser in deze bewaringsprocedure niet op rechtmatigheid kan beoordelen. Datzelfde geldt voor het gebruik van handboeien tijdens het vervoer van de supermarkt naar het politiebureau, nu ook dat heeft plaatsgevonden tijdens het strafrechtelijk voortraject. De beroepsgrond slaagt niet.
Gronden van de maatregel
2. In de maatregel van vreemdelingenbewaring staat dat de maatregel nodig is omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Asiel- en migratiebeheerverordening en er een onderduikrisico bestaat. In de maatregel heeft verweerder, met toepassing van artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb), als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
k. een overdrachtsbesluit heeft ontvangen en geen medewerking verleent aan de overdracht aan de lidstaat die verantwoordelijk is op grond van de Asiel- en migratiebeheerverordening;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Eiser betwist de gronden c, k, r en s.
Uit artikel 5.6, derde lid, van het Vb volgt dat verweerder bij de gronden a en k kan volstaan met een toelichting dat deze gronden zich feitelijk voordoen. Verweerder heeft beide gronden aan de maatregel ten grondslag kunnen leggen. Eiser is Nederland ingereisd zonder reis- of identiteitsdocumenten en hij heeft zich zonder toestemming tussen lidstaten van de Europese Unie bewogen. In Nederland heeft hij ook geen melding gedaan van zijn onrechtmatig verblijf. Grond a is dus feitelijk juist, wat door eiser ook niet wordt betwist. Ook grond k is feitelijk juist. Eiser heeft immers op 26 juni 2025 een overdrachtsbesluit ontvangen en heeft niet meegewerkt aan overdracht doordat hij niet is verschenen op een vertrekgesprek en met onbekende bestemming is vertrokken op 11 augustus 2025.
De gronden a en k kunnen de maatregel al dragen, omdat daaruit een onderduikrisico voortvloeit. Aan een bespreking van de overige gronden komt de rechtbank daarom niet meer toe. De beroepsgrond slaagt niet.
Lichter middel
3. Eiser voert aan dat verweerder ten onrechte en ondeugdelijk gemotiveerd heeft afgezien van een lichter middel. Volgens eiser is er tijdens het gehoor ook onvoldoende doorgevraagd toen hij een antwoord gaf dat niet aansloot op een gestelde vraag die zag op het lichter middel. Hij wijst er ook op dat er tijdens het gehoor geen advocaat aanwezig was.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder voorafgaand aan de oplegging van de maatregel voldoende onderzocht of er redenen zijn om af te zien van vreemdelingenbewaring. Eiser is er bij de aanvang van het gehoor op 25 oktober 2026 op gewezen dat het aan hem is om persoonlijke feiten en omstandigheden aan te voeren die tot toepassing van een lichter middel zouden moeten leiden. Tijdens het gehoor zijn gerichte vragen gesteld over onderwerpen die in dat kader van belang kunnen zijn, zoals de gezondheidstoestand van eiser en de aanwezigheid van familie in Nederland. Daarnaast is de vraag gesteld of er redenen zijn om eiser niet in vreemdelingenbewaring te stellen. Eiser heeft daarop geantwoord: ‘In Oezbekistan is er geen diplomatieke vertegenwoordiging van Nederland. Ik kon alleen een visum aanvragen via Duitsland en nu zit ik levenslang aan Duitsland vast. Als dat via Nederland had gekund was Nederland verantwoordelijk.’ Hoewel dit antwoord inderdaad niet aansluit op de gestelde vraag, ziet de rechtbank in het verloop van het gehoor geen aanwijzing om aan te nemen dat eiser de aan hem gestelde vragen niet heeft begrepen. Hij heeft er ook mee ingestemd dat het gehoor zou plaatsvinden buiten aanwezigheid van zijn gemachtigde. Geconcludeerd wordt dat het door verweerder verrichte onderzoek naar een lichter middel zorgvuldig heeft plaatsgevonden.
De rechtbank is voorts van oordeel dat verweerder terecht niet heeft volstaan met de toepassing van een lichter middel dan inbewaringstelling en dat deze beslissing in de maatregel ook deugdelijk is gemotiveerd. Verweerder heeft in de maatregel terecht gewezen op het onderduikrisico dat bestaat. De rechtbank verwijst in dit kader naar hetgeen onder 2.2. is overwogen. Verweerder heeft daarnaast ook terecht geen omstandigheden aanwezig geacht die maken dat de vreemdelingenbewaring onevenredig bezwarend is voor eiser. De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
4. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door verweerder en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
-
verklaart het beroep ongegrond;
-
wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C.E. Bos, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Felić, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.