Vreemdelingenrecht

Leeftijdsbepaling, leeftijdsschouw, onvoldoende inzichtelijk en concludent, motiveringsgebrek…

Rechtbank Den Haag, 22 september 2026

Zaakgegevens

Op 22 september 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Utrecht
Datum uitspraak
22 september 2026
Datum publicatie
11 november 2026
Zaaknummer
NL25.40239
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33213
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Leeftijdsbepaling, leeftijdsschouw, onvoldoende inzichtelijk en concludent, motiveringsgebrek, leeftijdsregistratie Italië, artikel 6:22 Awb, beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Utrecht

Bestuursrecht

zaaknummer: NL25.40239


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [V-nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. A.J.M. Mohrmann),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister

(gemachtigde: mr. H. Metselaar).

Samenvatting

1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen het besluit van 22 augustus 2025 waarbij de minister de aanvraag van eiser om een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd heeft ingewilligd. Het beroep richt zich tegen de vaststelling van de geboortedatum van eiser. Hij voert daartoe een aantal beroepsgronden aan. Aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de afwijzing van de asielaanvraag.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het bestreden besluit een zorgvuldigheidsgebrek bevat, omdat er geen schouw is verricht door de AVIM. De rechtbank ziet echter aanleiding om het gebrek te passeren met de toepassing van artikel 6:22 van de Awb. Dit betekent dat eiser geen gelijk krijgt. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.

Procesverloop

2. Eiser heeft een aanvraag om verlening van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Hij stelt van Eritrese nationaliteit te zijn en te zijn geboren op [geboortedag 1] 2008. De minister heeft met het bestreden besluit van 22 augustus 2025 deze aanvraag toegekend op grond van artikel 29, eerste lid, aanhef en onder b, Vw. Daarbij heeft de minister aan eiser een geboortedatum van [geboortedag 2] 2006 toegekend.

2.1.

Eiser heeft beroep ingesteld tegen het bestreden besluit. De minister heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 21 mei 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser en D. Legiag als tolk.

Beoordeling door de rechtbank

Het bestreden besluit

3. De minister acht de identiteit, nationaliteit en herkomst, en eiser zijn illegale uitreis, geloofwaardig. De door eiser opgegeven geboortedatum [geboortedag 1] 2008 wordt niet gevolgd. De minister kent de geboortedatum [geboortedag 2] 2006 toe. Tijdens het aanmeldgehoor in de asielprocedure heeft een leeftijdsschouw plaatsgevonden. De conclusie van deze schouw was dat er twijfel bestond over de opgegeven leeftijd. Een schouw van de AVIM ontbreekt, omdat deze destijds niet beschikbaar was. De minister had desondanks twijfel aan de door eiser opgegeven leeftijd, waardoor de eindconclusie over de leeftijd van eiser conform de WI 2025/1 altijd twijfel zou zijn. Gelet hierop heeft de minister nader onderzoek naar eiser zijn leeftijd in Italië verricht. Eiser staat in Italië geregistreerd met een meerderjarige geboortedatum, namelijk [geboortedag 2] 2006. De verklaring van eiser dat hij ook in Italië de geboortedatum [geboortedag 1] 2008 heeft opgegeven en dat dit onjuist is opgenomen door de autoriteiten wordt niet gevolgd. Immers blijkt uit informatie van de gemeente Gilze en Rijen dat eiser onder ede heeft verklaard te zijn geboren op [geboortedag 2] 2006. Deze geboortedatum is op basis van de verklaring in de BRP opgenomen.

Heeft de minister aan eiser de geboortedatum van [geboortedag 2] 2006 mogen toekennen?

Schouw AVIM

4. Eiser voert aan dat de besluitvorming onzorgvuldig is, omdat er geen schouw heeft plaatsgevonden door de AVIM. Dit is in strijd met de WI 2025/1. De minister had daarom moeten uitgaan van de geboortedatum zoals opgegeven door eiser. Eiser verwijst naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) van 24 december 2024 waaruit blijkt dat het aan de minister is om de door eiser opgegeven geboortedatum te weerleggen. Ook wijst eiser op de uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in de zaak Darboe en Camara tegen Italië van 21 juli 2022 waaruit volgt dat het beginsel van vermoeden van minderjarigheid het uitgangspunt dient te zijn.

5. Op grond van paragraaf C1/2.1. van de Vreemdelingencirculaire en de WI 2025/1 bestaat de leeftijdsschouw, voor zover hier van belang, uit twee sessies; een sessie met één ambtenaar belast met de grensbewaking of met het toezicht op vreemdelingen en één sessie met twee medewerkers van de IND. In beginsel moet worden uitgegaan van het vermoeden van minderjarigheid. Het is aan de minister om het vermoeden van minderjarigheid te ontzenuwen.

5.1.

Niet in geschil is dat er slechts één schouw heeft plaatsgevonden door twee medewerkers van de IND tijdens het aanmeldgehoor van 8 oktober 2024 en er geen schouw heeft plaatsgevonden door een ambtenaar van de AVIM. In het verweerschrift en ter zitting heeft de minister erkend dat eiser ten onrechte niet is geschouwd door de AVIM. Het bestreden besluit bevat daarmee in zoverre een zorgvuldigheidsgebrek, omdat er geen volledige leeftijdsschouw heeft plaatsgevonden.

5.2.

De minister stelt zich echter op het standpunt dat eiser niet in zijn belangen is geschaad, omdat hij zelfs bij het ontbreken van de schouw door de AVIM, nader onderzoek had mogen doen naar eiser zijn leeftijd door zijn meerderjarige registratie in Italië. De leeftijdsvaststelling is volgens de minister niet gebaseerd op de uitkomst van de schouwen, maar op de leeftijdsregistratie in Italië en de verklaring onder ede bij de gemeente Gilze en Rijen.

5.3.

De rechtbank beoordeelt hierna of het bestreden besluit – met de aanvullende toelichting van de minister – in stand kan blijven met toepassing van artikel 6:22 van de Awb. De rechtbank zal daarbij ook ingaan op de overige beroepsgronden van eiser.

Schouw IND

6. Eiser voert verder aan dat de enkelvoudige schouw niet inzichtelijk en concludent is geweest. De schouw voldoet niet aan de vereisten die de Afdeling in haar uitspraak van 20 augustus 2025 daaraan heeft gesteld. De uiterlijke kenmerken volgend uit de schouw wijzen onmiskenbaar op de minderjarigheid van eiser. Er zitten tegenstrijdigheden in de constatering enerzijds dat er sprake is van stoppels, maar anderzijds van een beginnend vlassig/donzig snorretje. Hetzelfde geldt voor het feit dat er geen opvallende kraaienpoten/rimpels om de ogen zijn, maar wel weer duidelijk zichtbare groeven rond de mondhoeken. Eiser had op basis van de schouw het voordeel van de twijfel moeten krijgen.

7. Uit de uitspraak van de Afdeling van 20 augustus 2025 volgt dat, om tot een zorgvuldige schouw te komen in een individuele zaak, het van belang is dat de verslagslegging zorgvuldig gebeurt en dat alle observaties, vanaf de ontmoeting tot aan de afsluiting, in het verslag staan beschreven. Ook moeten de conclusies van de schouw in de verslaglegging worden verbonden aan de observaties tijdens het gehoor, bestaande uit de uiterlijke kenmerken, verklaringen en gedragingen van een vreemdeling.

7.1.

In het aanmeldgehoor staan onder het kopje ‘Leeftijdsschouw’ verschillende lichamelijke kenmerken opgesomd: geen opvallende kraaienpoten/ rimpels om de ogen, geen terugwijkende haargrens, wel duidelijk zichtbare groeven rond de mondhoeken, geen grijze haren, wel een duidelijk zichtbare adamsappel, wel stoppels, wel een beginnend vlassig/donzig snorretje, wel acne op zijn wangen/voorhoofd. Ook worden er verschillende gedragingen en verklaringen beschreven. De conclusie luidt: “Op basis van bovenstaande verklaringen en signalen oordeel ik dat geconcludeerd kan worden dat er twijfel bestaat over de opgegeven leeftijd. Er zal verder onderzoek naar de leeftijd plaatsvinden.” De rechtbank volgt eiser in zijn betoog dat de schouw van de IND niet inzichtelijk en concludent is. In de conclusie van de leeftijdsschouw legt de IND niet uit welke signalen hebben geleid tot de conclusie dat er twijfel bestaat over de leeftijd en waarom deze signalen daartoe hebben geleid. Er ontbreekt een verbinding tussen de observaties en de conclusie. Ook relateren de schouwers hun observaties niet aan hun tijdens de schouwopleiding opgedane kennis en inzichten over minder- en meerderjarigheid. De rechtbank kan uit het verslag niet opmaken hoe de verklaringen en “signalen” (gedragingen) van eiser hebben bijgedragen aan de conclusie dat er twijfel bestaat over de opgegeven leeftijd. Het primaire standpunt van de minister dat uit de schouw voldoende blijkt waarom de IND twijfelde aan de leeftijd van eiser kan daarom geen stand houden.

7.2.

De minister stelt zich subsidiair op het standpunt dat zelfs als de schouw door de IND niet inzichtelijk en concludent zou zijn, de minister alsnog nader onderzoek naar de leeftijd van eiser mocht doen. De minister verwijst ter onderbouwing naar de uitspraken van de Afdeling van 9 oktober 2024, en van 17 maart 2026.

7.3.

Uit de uitspraken van de Afdeling volgt dat, ook als de leeftijdsschouw niet inzichtelijk en concludent is geweest en daardoor niet bruikbaar in de leeftijdsbepaling, de minister nader onderzoek mag doen naar de leeftijd van betrokkene als uit een leeftijdsregistratie van een andere lidstaat volgt dat betrokkene meerderjarig is. De rechtbank zal hierna beoordelen of de minister de leeftijdsregistratie in Italië op een zorgvuldige manier bij zijn beoordeling heeft betrokken en of deze registratie in combinatie met de informatie bij de gemeente Gilze en Rijen maken dat het gebrek geconstateerd onder 5.1. gepasseerd kan worden.

Leeftijdsregistratie Italië en informatie gemeente Gilze en Rijen

8. Eiser voert aan dat de minister niet mocht uitgaan van de leeftijdsregistratie in Italië en wijst hierbij op de uitspraak van de Afdeling van 9 oktober 2024. Indien de leeftijdsregistratie alleen op de verklaring van de vreemdeling is gebaseerd, dan moet de minister zich laten informeren over onder welke omstandigheden de verklaring is afgelegd. Uit de WI 2025/1 blijkt dat de IND tijdens het aanmeldgehoor informeert onder welke omstandigheden deze verklaring in de andere lidstaat is afgelegd. Dat is niet gebeurd. Eiser voert ten slotte aan dat de verklaring van eiser bij de gemeente Gilze en Rijen niet bruikbaar is, nu eiser bij de gemeente voor een voldongen feit werd gesteld en hij slechts ja kon antwoorden. De gemeente gaat uit de gegevens van de minister. Ter zitting licht eiser toe dat deze registratie een totaal ander doel heeft in de asielprocedure dan het vaststellen van de leeftijd van eiser.

9. Uit de uitspraak van de Afdeling van 9 oktober 2024 blijkt dat de minister een leeftijdsregistratie in een andere lidstaat bij zijn beoordeling mag betrekken en daaraan gewicht mag toekennen. Hij zal dan steeds zorgvuldig moeten onderzoeken en deugdelijk moeten motiveren welk gewicht hij aan een bepaalde registratie toekent. Als aan een leeftijdsregistratie alleen een eigen verklaring van een vreemdeling ten grondslag ligt, dan zal de minister moeten informeren onder welke omstandigheden deze verklaring is afgelegd. De minister moet volgens de WI 2025/1 zoveel mogelijk tijdens het aanmeldgehoor navraag doen naar onder welke omstandigheden de verklaring is afgelegd.

9.1.

De rechtbank stelt vast dat de leeftijdsregistratie in Italië is gebaseerd op eisers eigen verklaring. De minister heeft tijdens het aanmeldgehoor geen navraag gedaan naar onder welke omstandigheden deze verklaring is afgelegd. De minister heeft echter in het nader gehoor voldoende doorgevraagd naar de omstandigheden waaronder eiser zijn geboortedatum heeft opgegeven in Italië. Eiser heeft verklaard dat zijn geboortedatum fout is geregistreerd en dat hij ook in Italië [geboortedag 1] 2008 heeft opgegeven. De registratie vond volgens eiser plaats toen er zo’n 8000 mensen waren en er geen plek was zodat iedereen in de open lucht in de rij moest wachten. De rechtbank volgt de verklaring van eiser over de door hem opgegeven geboortedatum in Italië en de omstandigheden waaronder dat plaatsvond niet, omdat deze verklaring niet aannemelijk is gemaakt. De stelling dat de situatie chaotisch was is daarvoor onvoldoende. Verder blijkt uit de email van gemeente Roermond gericht aan de IND van 21 augustus 2025 dat eiser bij de eerste inschrijving in de gemeente Gilze en Rijen aan de hand van een verklaring onder ede is ingeschreven in de BRP met de geboortedatum [geboortedag 2] 2006. Zoals de minister in het bestreden besluit heeft vermeld heeft eiser in Nederland dus dezelfde geboortedatum opgegeven als in Italië. De stelling van eiser dat de gemeente afhankelijk is van de gegevens van de minister voor de inschrijving in de BRP en dat eiser daar geen invloed op had, volgt de rechtbank niet. De minister heeft met de leeftijdsregistratie in Italië en de informatie van gemeente Roermond het vermoeden van minderjarigheid voldoende ontzenuwd en mocht daarmee uitgaan van de geboortedatum van [geboortedag 2] 2006. De rechtbank ziet gelet op het voorgaande aanleiding om het gebrek geconstateerd onder 5.1. te passeren met toepassing van artikel 6:22 van de Awb.

Conclusie en gevolgen

10. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat de minister op goede gronden de geboortedatum van eiser heeft vastgesteld op [geboortedag 2] 2006 en eiser geen gelijk krijgt.

10.1.

Gelet op het geconstateerde gebrek, ziet de rechtbank aanleiding om op grond van artikel 8:75, eerste lid, van de Awb de minister te veroordelen in de door eiser gemaakte proceskosten. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser een beroepschrift heeft ingediend en aan de zitting heeft deelgenomen. Verder zijn er geen kosten gemaakt die vergoed kunnen worden.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- veroordeelt de minister tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.

Deze uitspraak is gedaan door mr. C.M. Dijksterhuis, rechter, in aanwezigheid van mr. R.R. Nortier, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

22 september 2026

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen 1 week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel. Algemene wet bestuursrecht. Vreemdelingenwet 2000. Basisregistratie Personen. ECLI:NL:RVS:2024:5364. ECLI:CE:ECHR:2022:0721JUD000579717. Zie voetnoot 6. Zie ook WI 2025/1, p. 3. Zie de uitspraak van de Afdeling van 20 augustus 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3801, r.o. 12.2. ECLI:NL:RVS:2025:3801. Zie r.o. 13 van de uitspraak. ECLI:NL:RVS:2024:3992, r.o. 7.3. ECLI:NL:RVS:2026:1494, r.o. 3.2. ECLI:NL:RVS:2024:3992 en ECLI:NL:RVS:2024:4086. Zie p. 9. Nader gehoor, p. 4-5.