Vreemdelingenrecht

Bewaring - artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw – grondslag – detentieomstandigheden…

Rechtbank Den Haag, 13 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 13 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Utrecht
Datum uitspraak
13 oktober 2026
Datum publicatie
12 november 2026
Zaaknummer
NL26.58371
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33351
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Bewaring - artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw – grondslag – detentieomstandigheden Rotterdam – beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Utrecht

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.58371


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser] , V-nummer: [V nummer] , eiser

(gemachtigde: mr. S.J. Koolen),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister

(gemachtigde: mr. J.A.A. Willems).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die de minister aan eiser heeft opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 30 september 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. De minister heeft de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 8 oktober 2026 met behulp van een beeldverbinding op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, H. El Arrag als tolk en de gemachtigde van de minister.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3. De minister kan in vreemdelingenbewaring stellen de vreemdeling die rechtmatig verblijf heeft op grond van artikel 8, aanhef en onder f, subonderdeel 2°, of onder h, subonderdeel 2°, van de Vw, voor zover dit betrekking heeft op een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw, als vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op vaststelling van de identiteit of nationaliteit van de vreemdeling en op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer er sprake is van een onderduikrisico. Deze grond voor vreemdelingenbewaring is aanwezig, als door middel van vreemdelingenbewaring de gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen worden verkregen en zich ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) voordoen.

3.1.

De minister stelt een vreemdeling slechts in vreemdelingenbewaring, voor zover geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast en de vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring. In het besluit tot vreemdelingenbewaring vermeldt de minister de feitelijke en juridische gronden waarop de vreemdelingenbewaring is gebaseerd en de reden dat geen minder dwingende maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast.

Grondslag

4. Eiser voert aan dat hij nog maar kortgeleden uit bewaring is vrijgelaten omdat op dat moment geen zicht op uitzetting aanwezig was. De huidige bewaring is aan eiser opgelegd wegens zijn asielaanvraag. Dit is in strijd met artikel 10, eerste lid, van de Opvangrichtlijn. Hieruit volgt namelijk dat een vreemdeling niet enkel in bewaring kan worden gesteld vanwege een asielaanvraag.

5. De rechtbank overweegt als volgt. Uit artikel 10, eerste lid, van de Opvangrichtlijn volgt dat een persoon niet in bewaring wordt gesteld om de enkele reden dat die persoon een verzoeker is, dat wil zeggen een onderdaan van een derde land of een staatloze die een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend waarover nog geen definitieve beslissing is genomen. De bewaring mag enkel worden gebaseerd op de redenen genoemd onder het vierde lid. De maatregel van bewaring is in dit geval opgelegd met het oog op de vaststelling van de identiteit of nationaliteit (vierde lid en onder a) en op het vaststellen van de gegevens die ten grondslag liggen aan een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel als bedoeld in artikel 28 van de Vw en die niet zouden kunnen worden verkregen indien de aanvrager niet in vreemdelingenbewaring zou worden gehouden, met name wanneer sprake is van een onderduikrisico (vierde lid en onder b).

6. Eisers identiteit en nationaliteit staan niet vast. Eiser heeft tot op heden geen identificerende documenten kunnen overleggen en hij heeft tot op heden geen activiteiten ondernomen om deze alsnog te bemachtigen. De rechtbank oordeelt hierna, onder 8, dat sprake is van een onderduikrisico. Dit betekent dat de minister eiser in bewaring heeft mogen stellen op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, van de Vw. De beroepsgrond slaagt niet.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

7. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de vreemdelingenbewaring noodzakelijk is met het oog op de vaststelling van de identiteit of nationaliteit van eiser en op het verkrijgen van gegevens die noodzakelijk zijn voor beoordeling van een asielaanvraag.

7.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

2a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
2b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
2c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;

2p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 heeft gehouden;

2r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;

2s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

8. De rechtbank stelt vast dat eiser de gronden van de maatregel niet heeft betwist. De rechtbank oordeelt dat de gronden feitelijk juist en voor zover nodig voldoende gemotiveerd zijn om een onderduikrisico aan te nemen en daarmee de maatregel van vreemdelingenbewaring te kunnen dragen.

Detentieomstandigheden

9. Eiser voert aan dat het detentiecentrum in Rotterdam (DCR) niet voldoet aan de eisen in de Opvangrichtlijn. Uit de Opvangrichtlijn volgt onder andere dat lidstaten rekening moeten houden met bijzondere opvangbehoeften, dat er toegang moet zijn tot open lucht en dat de gezondheid een primaire zorg is. In het DCR is geen sprake van adequate medische zorg, er is geen avondprogramma, er verblijven twee personen op één cel en de insluitingsduur bedraagt vijftien uur per dag. Eiser verwijst naar het Visit Report van het CPT dat in juni 2026 is gepubliceerd en naar de vragen die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) bij brief van 17 augustus 2026 aan de minister heeft gesteld in een andere zaak.

10. Allereerst stelt de rechtbank vast dat eiser op dit moment niet in het DCR verblijft, maar vanwege zijn asielaanvraag op het Justitieel Complex te Schiphol, Amsterdam.

11. Voor zover eiser betoogt dat het DCR geen speciale inrichting voor bewaring is als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de Terugkeerrichtlijn, overweegt de rechtbank als volgt. De Afdeling heeft eerder geoordeeld dat het DCR voldoet aan de eisen die het Hof van Justitie in zijn arrest van 10 maart 2022 heeft gesteld aan een speciale inrichting voor bewaring in de zin van artikel 16, eerste lid, van de Terugkeerrichtlijn. Wat eiser heeft aangevoerd, is onvoldoende voor een ander oordeel. Eventuele klachten die eiser heeft over de feitelijke uitvoering van het detentieregime of de detentieomstandigheden, vallen buiten het beoordelingskader van de bewaringsrechter.

12. De rechtbank overweegt ten aanzien van de medische omstandigheden dat uit het dossier blijkt dat eiser kenbaar heeft gemaakt dat hij een einde aan zijn leven wil maken. Hierop is eiser in een observatiecel geplaatst en er is een arts in kennis gesteld, zo volgt uit formulier HV21 van 30 september 2026. De rechtbank maakt hieruit op dat wel degelijk rekening wordt gehouden met de medische behoeften van eiser. De beroepsgrond slaagt niet.

Ambtshalve toetsing

13. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

14. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. J.J. Janssen, rechter, in aanwezigheid van S.N. Lekatompessij, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

13 oktober 2026

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vw. Dit volgt uit artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder b, van de Vw. Dit volgt uit artikel 5.7, tweede lid, van het Vb. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw. Landkreis Gifhorn, ECLI:EU:C:2022:178, onder 57. Zie de uitspraak van de Afdeling van 29 december 2022, ECLI:NL:RVS:2022:4002. Zie bijvoorbeeld de uitspraak van de Afdeling van 21 februari 2024, ECLI:NL:RVS:2024:700, en van 25 november 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2795. Vergelijk HvJEU 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858 en 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647.