Vreemdelingenrecht
bewaring, ophouding, informatieplicht, gronden van de maatregel, zicht op uitzetting, voortvarend handelen…
Rechtbank Den Haag, 4 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33813 · Rechtbank Den Haag · 4 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33813
Zaakgegevens
Op 4 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 16 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.64223
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33813
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
bewaring, ophouding, informatieplicht, gronden van de maatregel, zicht op uitzetting, voortvarend handelen, lichter middel, ambtshalve toetsing, ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.64223
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], eiser
V-nummer: [nummer]
(gemachtigde: mr. D. Matadien),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. M. Smeulders).
Procesverloop
Met het bestreden besluit van 23 oktober 2026 heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank van het opleggen van de maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 29 oktober 2026 op zitting behandeld. De rechtbank heeft een afstandsverklaring ontvangen waarin eiser verklaart afstand te doen van zijn recht om aanwezig te zijn bij de zitting. Eiser heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde. Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Beoordeling door de rechtbank
Ophouding
1. Eiser betoogt dat de ophouding op een onjuiste wettelijke grondslag heeft plaatsgevonden. Eiser is opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw. Dit had artikel 50, tweede lid, van de Vw moeten zijn. Volgens eiser maakt dit gebrek de maatregel van vreemdelingenbewaring onrechtmatig.
De rechtbank stelt op basis van het proces-verbaal van staandehouding/overbrenging/ophouding (de M105) vast dat eiser voorafgaand aan de inbewaringstelling is opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw omdat de identiteit van eiser onmiddellijk kon worden vastgesteld en gebleken was dat hij geen rechtmatig verblijf had. De rechtbank volgt eiser in zijn standpunt dat artikel 50, derde lid, van de Vw in dit geval niet de juiste grondslag was voor de ophouding. Sinds 16 oktober 2026 is de ophoudingsgrond voor de situatie waarin de identiteit van de betrokkene onmiddellijk kan worden vastgesteld en blijkt dat deze geen rechtmatig verblijf heeft, welke voorheen in artikel 50, derde lid, van de Vw was opgenomen, immers ondergebracht in het tweede lid van dit wetsartikel. De ophouding van eiser, die op 23 oktober 2026, heeft plaatsgevonden, is dus ten onrechte gegrond op artikel 50, derde lid, van de Vw. Er kleeft daarom een gebrek aan de ophouding en daarmee aan het voortraject.
Volgens vaste jurisprudentie maakt een gebrek in het voortraject de daarop volgende inbewaringstelling slechts onrechtmatig als de met de bewaring gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen (zie de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 20 juli 2001, ECLI:NL:RVS:2001:AE4976, en van 25 april 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1195). De rechtbank is van oordeel dat de belangenafweging in dit geval in het voordeel van verweerder uitvalt. Eiser heeft niet betwist dat zijn ophouding op grond van artikel 50, tweede lid, van de Vw was toegestaan. Dit betekent dat eiser door het gebrek in het voortraject niet in zijn belangen is geschaad. Zoals onder 3.2. nader is gemotiveerd, staat daar tegenover dat uit de gronden die aan de maatregel van bewaring ten grondslag zijn gelegd, een onderduikrisico volgt, zodat verweerder er belang bij heeft eiser in bewaring te stellen. Er is dan ook geen sprake van dat de met de bewaring te dienen belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen. Het gebrek in het voortraject maakt de bewaring in dit geval dus niet onrechtmatig. De beroepsgrond treft in zoverre dus geen doel.
Informatieplicht
2. Eiser voert aan dat verweerder bij de inbewaringstelling een informatiefolder in de verkeerde taal aan hem heeft uitgereikt. Tijdens het gehoor voorafgaand aan het opleggen van de maatregel is gebruik gemaakt van een tolk Pidgin Engels. De uitgereikte informatiefolder is echter opgesteld in de Engelse taal.
In artikel 5.10, eerste lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) is voor verweerder een informatieplicht opgenomen. Deze verplichting houdt in dat de vreemdeling bij uitreiking van de maatregel schriftelijk, in een taal die hij verstaat of waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat hij deze verstaat, op de hoogte wordt gebracht van de redenen van vreemdelingenbewaring en van de rechtsmiddelen die tegen oplegging van de maatregel openstaan, alsook van de mogelijkheid om gratis rechtsbijstand en vertegenwoordiging aan te vragen.
Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder de informatieplicht niet geschonden. Uit de dossierstukken blijkt dat gedurende de asielprocedure die eiser eerder heeft gevoerd, met eiser is gecommuniceerd in de Engelse taal. Verwezen wordt naar het rapport nader gehoor van 5 en 25 januari 2023, waarin is vermeld dat eiser heeft verklaard dat hij ‘normaal Engels’ spreekt, dat hij niet in de landen heeft gewoond waar Pidgin Engels gesproken wordt en dat hij Pidgin Engels een beetje kan volgen. Eiser heeft in dit gehoor aangegeven juist gehoord te willen worden met een Engelse tolk. Verder volgt uit het dossier dat eiser tijdens een vertrekgesprek op 25 augustus 2026 zonder tolk is gehoord in de Engelse taal. Gelet op het voorgaande neemt de rechtbank aan dat eiser de Engelse taal verstaat. Dit betekent dat met de uitreiking van de informatiefolder in de Engelse taal is voldaan aan de informatieplicht van artikel 5.10, eerste lid, van het Vb. De beroepsgrond slaagt niet.
Gronden van de maatregel
3. In de maatregel van bewaring heeft verweerder zich op het standpunt gesteld dat het belang van de openbare orde de maatregel vordert, omdat er een onderduikrisico bestaat en eiser de voorbereiding van het vertrek of de uitzettingsprocedure ontwijkt of belemmert. Verweerder heeft, met toepassing van artikel 5.6, tweede lid, van het Vb, als gronden vermeld dat eiser:
a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij de vreemdeling zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
b. eerder een besluit, kennisgeving of aanzegging heeft ontvangen waaruit de plicht de Europese Unie dan wel Nederland te verlaten blijkt en hij daaraan niet uit eigen beweging binnen de daarin besloten of gestelde termijn gevolg heeft gegeven;
h. heeft te kennen gegeven dat hij geen gevolg zal geven aan de verplichting tot terugkeer;
q. meerdere aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning heeft ingediend die niet tot verlening van een verblijfsvergunning hebben geleid;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.
Eiser betwist alle gronden.
Uit artikel 5.6, derde lid, van de Vb blijkt dat voor onder andere de gronden b en h volstaan kan worden met een toelichting van de feitelijke juistheid hiervan. Verweerder heeft de gronden b en h aan eiser mogen tegenwerpen. In de maatregel is toegelicht dat eiser op 11 juli 2024 een terugkeerbesluit heeft ontvangen, dat eisers beroep tegen het terugkeerbesluit op 3 juli 2026 niet-ontvankelijk is verklaard en dat eiser daarna geen gevolg heeft gegeven aan zijn vertrekplicht. Daarnaast is toegelicht dat eiser tijdens het vertrekgesprek op 25 augustus 2026 heeft verklaard niet terug te kunnen en willen keren naar Nigeria en ook geen medewerking te willen verlenen aan terugkeer. Gelet op het voorgaande zijn de gronden b en h feitelijk juist. Nu op grond van artikel 5.6, eerste lid, van het Vb voor het aannemen van een onderduikrisico voldoende is dat twee van de in het tweede lid genoemde gronden zich voordoen, en daarvan in dit geval sprake is, behoeven de overige gronden geen verdere bespreking. De beroepsgrond slaagt niet.
Zicht op uitzetting
4. Eiser voert aan dat zicht op uitzetting binnen redelijke termijn ontbreekt. Volgens eiser is er geen zicht op verlening van een laissez-passer (lp).
Verweerder heeft ter zitting toegelicht dat op 27 oktober 2026 aan de luchtvaartmaatschappij is gevraagd of eiser naar Nigeria uitgezet kan worden met zijn verlopen paspoort. Verweerder is nog in afwachting van een reactie. Mocht blijken dat terugkeer met een verlopen paspoort niet mogelijk is, dan zal een lp-traject worden opgestart. De rechtbank neemt op basis hiervan aan dat er zicht is op uitzetting binnen redelijke termijn. De beroepsgrond slaagt niet.
Voortvarend handelen
5. Eiser betoogt dat verweerder onvoldoende voortvarend werkt aan zijn uitzetting.
Eiser is op 23 oktober 2026 in vreemdelingenbewaring gesteld. Uit het dossier blijkt dat op 27 oktober 2026 is geprobeerd een vertrekgesprek met eiser te voeren. Eiser weigerde echter te verschijnen. Daarnaast heeft verweerder op 27 oktober 2026 de hiervoor besproken vraag gesteld aan de luchtvaartmaatschappij. De rechtbank is van oordeel dat verweerder aldus voldoende voortvarend aan de uitzetting werkt. De beroepsgrond slaagt niet.
Lichter middel
6. Eiser voert aan dat verweerder had moeten volstaan met een lichter middel dan inbewaringstelling. Volgens eiser heeft verweerder zijn medische omstandigheden, met name zijn psychische problemen, onvoldoende meegewogen bij het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring.
Naar het oordeel van de rechtbank stelt verweerder zich terecht op het standpunt dat niet met een lichter middel dan inbewaringstelling kan worden volstaan en is deze beslissing in de maatregel ook deugdelijk gemotiveerd. Verweerder heeft terecht verwezen naar de gronden die aan de maatregel van bewaring ten grondslag zijn gelegd, en het onderduikrisico dat daaruit volgt. De rechtbank verwijst in dit verband naar hetgeen is overwogen onder 3.2. Voor zover eiser stelt dat vreemdelingenbewaring vanwege zijn psychische gesteldheid onevenredig bezwarend is voor hem of dat hij detentieongeschikt is, volgt de rechtbank hem hierin niet. Verweerder heeft terecht geen aanleiding gezien om vanwege eisers medische situatie af te zien van inbewaringstelling. In de maatregel is betrokken dat eiser heeft verklaard medische klachten te hebben. In dit verband is er terecht op gewezen dat er een medische dienst is in het detentiecentrum en dat de medische voorzieningen gedurende de vreemdelingenbewaring vergelijkbaar zijn met de medische zorg die in de vrije maatschappij wordt geboden. Eiser heeft geen medische stukken overgelegd waaruit zijn psychische klachten blijken. Eiser heeft niet aannemelijk gemaakt dat hij detentieongeschikt is. Hij heeft niet onderbouwd dat de in het detentiecentrum beschikbare begeleiding en medische zorg in zijn geval niet toereikend zijn of dat zijn gesteldheid in bewaring door gebrek aan medische zorg zal verslechteren. De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
7. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door verweerder en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
9. Eiser krijgt, vanwege het onder 1.1. geconstateerde gebrek, wel een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- omdat de gemachtigde van eiser geacht wordt beroep te hebben ingesteld tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring en aan de zitting heeft deelgenomen.
Beslissing
De rechtbank:
-
verklaart het beroep ongegrond;
-
wijst het verzoek om schadevergoeding af;
-
veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C.E. Bos, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Felić, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.