Vreemdelingenrecht
bewaring, ophouding, bescheiden voor terugkeer, voortvarend handelen, lichter middel, ambtshalve toetsing…
Rechtbank Den Haag, 3 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33849 · Rechtbank Den Haag · 3 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33849
Zaakgegevens
Op 3 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 3 november 2026
- Datum publicatie
- 16 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.64258
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33849
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
bewaring, ophouding, bescheiden voor terugkeer, voortvarend handelen, lichter middel, ambtshalve toetsing, ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.64258
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], eiser
V-nummer: [nummer]
(gemachtigde: mr. D. Matadien),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. M. Smeulders).
Procesverloop
Met het bestreden besluit van 23 oktober 2026 heeft verweerder aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring op grond van artikel 59, tweede lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank van het opleggen van de maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 29 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: eiser, de gemachtigde van eiser, M. Sivridag als tolk en de gemachtigde van verweerder.
De rechtbank heeft het onderzoek op de zitting gesloten. Op dezelfde dag heeft de rechtbank het onderzoek heropend, waarna partijen een aanvullende reactie hebben ingediend. Het onderzoek is vervolgens wederom gesloten, op 29 oktober 2026.
Beoordeling door de rechtbank
Ophouding
1. Eiser betoogt dat de ophouding op een onjuiste wettelijke grondslag heeft plaatsgevonden. Eiser is opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw. Dit had artikel 50, tweede lid, van de Vw moeten zijn. Volgens eiser maakt dit gebrek de maatregel van vreemdelingenbewaring onrechtmatig.
De rechtbank stelt op basis van het proces-verbaal van staandehouding/overbrenging/ophouding (de M105) vast dat eiser voorafgaand aan de inbewaringstelling is opgehouden op grond van artikel 50, derde lid, van de Vw omdat de identiteit van eiser onmiddellijk kon worden vastgesteld en gebleken was dat hij geen rechtmatig verblijf had. De rechtbank volgt eiser in zijn standpunt dat artikel 50, derde lid, van de Vw in dit geval niet de juiste grondslag was voor de ophouding. Sinds 16 oktober 2026 is de ophoudingsgrond voor de situatie waarin de identiteit van de betrokkene onmiddellijk kan worden vastgesteld en blijkt dat deze geen rechtmatig verblijf heeft, welke voorheen in artikel 50, derde lid, van de Vw was opgenomen, immers ondergebracht in het tweede lid van dit wetsartikel. De ophouding van eiser, die op 23 oktober 2026, heeft plaatsgevonden, is dus ten onrechte gegrond op artikel 50, derde lid, van de Vw. Er kleeft daarom een gebrek aan de ophouding en daarmee aan het voortraject.
Volgens vaste jurisprudentie maakt een gebrek in het voortraject de daarop volgende inbewaringstelling slechts onrechtmatig als de met de bewaring gediende belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen (zie de uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 20 juli 2001, ECLI:NL:RVS:2001:AE4976, en van 25 april 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1195). De rechtbank is van oordeel dat de belangenafweging in dit geval in het voordeel van verweerder uitvalt. Eiser heeft niet betwist dat zijn ophouding op grond van artikel 50, tweede lid, van de Vw was toegestaan. Dit betekent dat eiser door het gebrek in het voortraject niet in zijn belangen is geschaad. Hiertegenover staat dat het belang van verweerder bij de vreemdelingenbewaring gewichtig is. Zoals hierna nader zal worden gemotiveerd, stelt verweerder terecht dat de voor terugkeer noodzakelijke bescheiden voorhanden zijn, waarmee aangenomen kan worden dat eiser binnen afzienbare tijd zal kunnen terugkeren naar Cyprus. Er is dan ook geen sprake van dat de met de bewaring te dienen belangen niet in redelijke verhouding staan tot de ernst van het gebrek en de daardoor geschonden belangen. Het gebrek in het voortraject maakt de bewaring in dit geval dus niet onrechtmatig. De beroepsgrond treft in zoverre dus geen doel.
Bescheiden voor terugkeer
2. Eiser betoogt dat artikel 59, tweede lid, van de Vw niet toegepast kon worden, omdat hij, anders dan de autoriteiten van Cyprus vereisen, niet over een biometrisch paspoort beschikt. Hierdoor is niet voldaan aan het vereiste dat de voor terugkeer noodzakelijke bescheiden voorhanden zijn dan wel binnen korte termijn voorhanden zullen zijn.
Voor inbewaringstelling op grond van artikel 59, tweede lid, van de Vw is vereist dat de voor de terugkeer van de vreemdeling noodzakelijke bescheiden voorhanden zijn, dan wel binnen korte termijn voorhanden zullen zijn. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder eiser terecht op deze grondslag in bewaring gesteld. Uit het dossier volgt, zoals in de maatregel van vreemdelingenbewaring ook is toegelicht, dat de autoriteiten van Cyprus op 9 oktober 2024 aan eiser internationale bescherming hebben verleend en dat om die reden het door eiser ingediende asielverzoek in Nederland op 13 maart 2026 niet-ontvankelijk is verklaard. Het door eiser ingestelde beroep tegen zijn asielbesluit is op 24 september 2026 ongegrond verklaard. Op 19 maart 2026 heeft Nederland de autoriteiten van Cyprus verzocht om eiser toe te laten. De autoriteiten van Cyprus zijn op 15 mei 2026 akkoord gegaan met (weder)toelating van eiser. Verweerder stelt terecht dat gelet op deze gegeven toestemming het ten tijde van de inbewaringstelling aannemelijk was dat de bescheiden die nodig zijn voor terugkeer binnen korte termijn voorhanden zouden zijn. Ter zitting heeft verweerder toegelicht dat inmiddels, op 26 oktober 2026, een vervangend reisdocument is afgegeven voor eiser. Dat eiser zonder biometrisch paspoort niet naar Cyprus zou kunnen terugkeren, wordt daarom niet gevolgd. De beroepsgrond slaagt niet.
Voortvarend handelen
3. Eiser betoogt dat verweerder onvoldoende voortvarend werkt aan zijn terugkeer.
Eiser is op 23 oktober 2026 in bewaring gesteld. Uit het dossier blijkt dat verweerder op diezelfde dag een vluchtaanvraag heeft ingediend en dat op 26 oktober 2026 een vertrekgesprek met eiser is gevoerd. De rechtbank is van oordeel dat verweerder hiermee voldoende voortvarend werkt aan eisers terugkeer naar Cyprus. De beroepsgrond slaagt niet.
Lichter middel
4. Eiser voert aan dat verweerder had moeten volstaan met een lichter middel. Volgens eiser heeft verweerder zijn medische omstandigheden, met name zijn psychische problemen, onvoldoende meegewogen bij het opleggen van de maatregel van bewaring. Het verblijf in het detentiecentrum valt hem ook zwaar. Eiser ziet niet in waarom verweerder niet had kunnen volstaan met een meldplicht, ook omdat hij in het asielzoekerscentrum voor verweerder traceerbaar was.
Naar het oordeel van de rechtbank stelt verweerder zich terecht en deugdelijk gemotiveerd op het standpunt dat er in dit geval geen andere afdoende maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend kunnen worden toegepast. Verweerder heeft er in de maatregel terecht op gewezen dat eiser tijdens meerdere vertrekgesprekken voorafgaand aan de bewaring heeft verklaard niet terug te willen keren naar Cyprus. Verder heeft hij geen vaste woon- of verblijfplaats en beschikt hij niet over middelen van bestaan. Dit alles maakt dat er een onderduikrisico bestaat. De enkele omstandigheid dat eiser in een asielzoekerscentrum verbleef, doet daar niet aan af. Verweerder heeft bij de oplegging van de maatregel betrokken dat eiser stelt medische klachten te hebben. Verweerder heeft er in dat verband terecht op gewezen dat er medische zorg verleend wordt in het detentiecentrum en dat deze medische voorzieningen vergelijkbaar zijn met de medische zorg in de vrije maatschappij. Eiser heeft niet met medische stukken onderbouwd dat de medische zorg in het detentiecentrum in zijn geval niet voldoet. De omstandigheid dat de vreemdelingenbewaring eiser zwaar valt is voorstelbaar, maar vormt geen reden om een lichter middel toe te passen op de grond dat de bewaring onevenredig bezwarend is voor eiser. De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
5. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door verweerder en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
6. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
7. Eiser krijgt, vanwege het onder 1.1. geconstateerde gebrek, wel een vergoeding van zijn proceskosten. Verweerder moet deze vergoeding betalen. Deze vergoeding bedraagt € 1.868,- (1 punt voor het indienen van het beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen ter zitting, met een waarde per punt van € 934,- en wegingsfactor 1).
Beslissing
De rechtbank:
-
verklaart het beroep ongegrond;
-
wijst het verzoek om schadevergoeding af;
-
veroordeelt verweerder tot betaling van € 1.868,- aan proceskosten aan eiser.
Deze uitspraak is gedaan door mr. C.E. Bos, rechter, in aanwezigheid van mr. N. Felić, griffier.
Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Informatie over hoger beroep
Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.