Bestuursrecht overig

Wht. De rechtbank oordeelt dat eiseres geen gelijk heeft en het beroep ongegrond is. De reden daarvoor is dat…

Rechtbank Midden-Nederland, 9 november 2026

Zaakgegevens

Op 9 november 2026 heeft de Rechtbank Midden-Nederland in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over bestuursrecht.

Instantie
Rechtbank Midden-Nederland
Zittingsplaats
Utrecht
Datum uitspraak
9 november 2026
Datum publicatie
10 november 2026
Zaaknummer
UTR 26/6521
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBMNE:2026:7949
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Wht. De rechtbank oordeelt dat eiseres geen gelijk heeft en het beroep ongegrond is. De reden daarvoor is dat uit de informatie die voorhanden is, blijkt dat eiseres in toeslagjaar 2009 geen schade heeft geleden door het toedoen van Dienst Toeslagen en in de toeslagjaren 2012 t/m 2019 geen kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd.

Uitspraak

RECHTBANK MIDDEN-NEDERLAND

Zittingsplaats Utrecht

Bestuursrecht

zaaknummer: UTR 26/6521


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 9 november 2026 in de zaak tussen


[eiseres] , uit [plaats] , eiseres

(gemachtigde: mr. R.A. Dayala),

en

Dienst Toeslagen, kantoor Utrecht

(gemachtigde: mr. [gemachtigde] ).

Inleiding

Samenvatting

1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiseres tegen de definitieve vaststelling van de compensatie kinderopvangtoeslag op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). Eiseres voert aan dat Dienst Toeslagen ten onrechte geen compensatie heeft toegekend voor de toeslagjaren 2009 en 2012 t/m 2019. De rechtbank oordeelt dat eiseres geen gelijk heeft en het beroep ongegrond is. De reden daarvoor is dat uit de informatie die voorhanden is, blijkt dat eiseres in toeslagjaar 2009 geen schade heeft geleden door het toedoen van Dienst Toeslagen en in de toeslagjaren 2012 t/m 2019 geen kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd.

Procesverloop

1.1.

Eiseres heeft zich in 2021 bij Dienst Toeslagen gemeld als gedupeerde van de toeslagenaffaire en verzocht om compensatie in het kader van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht). Dienst Toeslagen heeft dit verzoek toegewezen en bij besluit van
26 januari 2022 aangegeven dat eiseres voor de jaren 2010 en 2011 in aanmerking komt voor compensatie op basis van de lichte toets. Eiseres heeft dus € 30.000,- ontvangen.

1.2.

In de integrale beoordeling heeft Dienst Toeslagen vastgesteld dat eiseres gedupeerde is van de kinderopvangtoeslag. Met het besluit van 31 januari 2023 (het primaire besluit) is aan eiseres voor de jaren 2010 en 2011 een compensatiebedrag van
€ 22.926,- toegekend. Er vindt geen nadere uitbetaling plaats omdat hiermee het al uitgekeerde bedrag van € 30.000,- niet wordt overschreden.

1.3.

Eiseres heeft bezwaar gemaakt tegen het primaire besluit. Met de beslissing op het bezwaar van 11 juni 2026 (het bestreden besluit) is Dienst Toeslagen gedeeltelijk tegemoet gekomen aan het bezwaar en heeft het compensatiebedrag over de jaren 2010 en 2011 verhoogd en vastgesteld op € 32.580,-. Ten aanzien van de jaren 2005 t/m 2009 en 2012 t/m 2019 vindt Dienst Toeslagen dat eiseres niet in aanmerking komt voor compensatie.

1.4.

Eiseres is het niet eens met het bestreden besluit en heeft beroep ingesteld. Dienst Toeslagen heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.

1.5.

De rechtbank heeft het beroep op de zitting van 6 oktober 2026 behandeld. Hieraan hebben eiseres, haar gemachtigde en de gemachtigde van Dienst Toeslagen deelgenomen.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

2. De rechtbank stelt voorop dat de Wht verschillende compensatietrajecten kent. De Wht bevat onder meer een (deels forfaitaire) compensatie voor een aantal limitatief opgesomde schadeposten. Een compensatie wordt in twee situaties aan een gedupeerde toegekend: als de gedupeerde schade heeft geleden doordat bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag sprake is geweest van institutionele vooringenomenheid van Dienst Toeslagen of doordat de toepassing van relevante wetgeving bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag heeft geleid tot onbillijkheden van overwegende aard die voortkomen uit hardheid van de toepassing die destijds aan het wettelijk systeem werd gegeven. De bewijslast voor het recht op compensatie ligt bij de aanvrager. Eiseres moet een begin van bewijs leveren en aannemelijk maken dat ze kinderopvangtoeslag heeft ontvangen.

3. Een voorwaarde voor de toekenning van compensatie is dat de gedupeerde schade heeft geleden als gevolg van de institutionele vooringenomenheid of van de hardheid. Het kan hierbij zowel om materiële als om immateriële schade gaan. Als de institutionele vooringenomenheid of hardheid heeft geleid tot een terugvordering van kinderopvangtoeslag of tot stopzetting van de voorschotverlening van kinderopvangtoeslag, wordt aangenomen dat sprake is geweest van schade.

Reikwijdte van het beroep

4. De rechtbank beoordeelt het bestreden besluit aan de hand van de beroepsgronden van eiseres. De rechtbank stelt vast dat de gemachtigde van eiseres de beroepsgronden ten aanzien van toeslagjaren 2005 t/m 2008 ter zitting heeft ingetrokken. Deze beroepsgronden behoeven daarom geen bespreking. Het beroep heeft dus alleen betrekking op de toeslagjaren 2009 en 2012 t/m 2019, zodat de rechtbank alleen deze toeslagjaren beoordeelt.

De beoordeling van het geschil

Toeslagjaar 2009

5. Eiseres voert aan dat Dienst Toeslagen ten onrechte geen compensatie heeft toegekend voor toeslagjaar 2009. Het kan volgens eiseres niet zo zijn dat de bejegening van Dienst Toeslagen, die voor jaren 2010 en 2011 tot erkenning van vooringenomenheid heeft geleid, voor het onmiddellijk daaraan voorafgaande jaar 2009 buiten beschouwing blijft enkel omdat in dat specifieke jaar geen terugvordering heeft plaatsgevonden. Eiseres beroept zich daarom op de hardheid van het stelsel. Bovendien heeft eiseres ter zitting aangevoerd dat zij in 2009 ook al brieven van de Belastingdienst heeft ontvangen, waardoor er al sprake was van vooringenomenheid.

5.1.

De rechtbank is van oordeel dat niet is gebleken dat eiseres met een daadwerkelijke correctie, stopzetting of terugvordering van de kinderopvangtoeslag geconfronteerd is geweest of op enige andere manier schade heeft geleden over het toeslagjaar 2009. De definitieve aanslag over 2009 is namelijk vastgesteld op € 838,- terwijl het verleende voorschot € 819,- bedroeg. Om die reden kan dan ook voor 2009 geen sprake zijn van schade als gevolg van het handelen van Dienst Toeslagen als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, van de Wht. Dit betekent dus dat eiseres niet in aanmerking kan komen voor compensatie over het jaar 2009.

Toeslagjaren 2012 t/m 2019

6. Eiseres stelt dat het besluit niet zorgvuldig is genomen, niet deugdelijk is onderbouwd en geen belangenafweging heeft plaatsgevonden bij het nemen van het besluit. Dienst Toeslagen heeft in de hoorzitting van 24 november 2025 toegezegd dat de niet in de herbeoordeling betrokken toeslagjaren waarin Kinderopvangtoeslag is aangevraagd, alsnog zouden worden beoordeeld. Dienst Toeslagen heeft deze toezegging niet naar behoren uitgevoerd. Ten aanzien van toeslagjaar 2012 voert eiseres aan dat Dienst Toeslagen erkent dat de kinderopvangtoeslag niet automatisch is gecontinueerd van 2011 naar 2012 als rechtstreeks gevolg van de stopzetting per 1 juni 2011. Ter zitting heeft eiseres aangevoerd dat zij de kinderopvangtoeslag heeft stopgezet om erger te voorkomen. De problemen met de Belastingdienst waren namelijk al eerder begonnen. Hierdoor durfde eiseres geen kinderopvangtoeslag meer aan te vragen. Zij had hier wel behoefte aan en heeft de kinderopvang hierdoor zelf bekostigd.

6.1.

Dienst Toeslagen heeft in het verweerschrift toegelicht dat uit de integrale beoordeling over de toeslagjaren 2012 t/m 2019 volgt dat Dienst Toeslagen de beschikbare gegevens heeft geraadpleegd. In de systemen van Dienst Toeslagen zijn geen gegevens aangetroffen – zoals aanvragen, beschikkingen en/of correspondentie – waaruit blijkt dat eiseres voor de desbetreffende jaren kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd, ontvangen dan wel heeft terugbetaald. Uit de integrale beoordeling over de toeslagjaren 2012 t/m 2019 blijkt juist wel dat nader onderzoek is gedaan naar elk afzonderlijk toeslagjaar dat niet eerder was beoordeeld. Dienst Toeslagen stelt verder dat de kinderopvangtoeslag per 1 juni 2011 naar aanleiding van een telefonische melding is beëindigd. Daarom bestaat geen aanleiding om aan te nemen dat de gestelde vooringenomenheid in toeslagjaar 2011 ertoe heeft geleid dat een automatische continuering naar 2012 is beëindigd. Eiseres heeft verder geen concrete gegevens overgelegd waaruit blijkt dat zij voor de betreffende jaren kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd of dat over deze jaren sprake is geweest van een besluit of handelen van Dienst Toeslagen dat voor compensatie in aanmerking komt.

6.2.

De rechtbank kan het standpunt van Dienst Toeslagen volgen. Dienst Toeslagen heeft in het bestreden besluit, in het verweerschrift en op de zitting uitgelegd dat uit de systemen van Belastingdienst/Toeslagen is gebleken dat eiseres in de jaren 2012 t/m 2019 nooit kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd, dat nooit kinderopvangtoeslag aan haar is toegekend en ook niet is teruggevorderd. De rechtbank acht het onderzoek in de integrale beoordeling over de toeslagjaren 2012 t/m 2019 voldoende zorgvuldig en daarmee is het bestreden besluit voldoende gemotiveerd. De rechtbank begrijpt dat de gevolgen van het institutioneel handelen van de Dienst Toeslagen in de toeslagjaren 2010 en 2011 voor eiseres groot zijn geweest. In deze procedure moet de rechtbank echter beoordelen of sprake is van vooringenomen handelen van de Dienst Toeslagen over de toeslagjaren 2012 t/m 2019. Uit de stukken in het dossier blijkt dat eiseres zelf de kinderopvangtoeslag per 1 juni 2011 heeft stopgezet, waardoor dit in 2012 niet automatisch is gecontinueerd. Dit heeft zij vervolgens ook op de zitting erkend. Nu niet aannemelijk is geworden dat eiseres kinderopvangtoeslag heeft aangevraagd in de desbetreffende jaren, is er geen sprake geweest van vooringenomen handelen door de Dienst Toeslagen. Er is dus niet voldaan aan de voorwaarden van de regeling als bedoeld in artikel 2.1 van de Wht.

Conclusie en gevolgen

7. Het beroep is ongegrond. Dat betekent dat eiseres geen gelijk krijgt. Eiseres krijgt daarom het griffierecht niet terug. Zij krijgt ook geen vergoeding van haar proceskosten.

Beslissing

De rechtbank verklaart het beroep ongegrond.

Deze uitspraak is gedaan door mr. ing. A. Rademaker, rechter, in aanwezigheid van
mr.D. Burggraaf, griffier. Uitgesproken in het openbaar op 9 november 2026.

griffier

rechter

Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.

Zie artikel 2.2 en 2.3 van de Wht. Zie artikel 2.1, eerste lid, van de Wht. Zie de uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland van 7 oktober 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:5305, r.o. 13.