Ontneming i.v.m. organisatie illegale loterij | ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel € 17.664,00

Het standpunt van de officier van justitie

De vordering van de officier van justitie van 17 oktober 2023 strekt ertoe dat de rechtbank het bedrag vaststelt waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel als bedoeld in artikel 36e Sr wordt geschat en veroordeelde de verplichting oplegt tot betaling aan de Staat van het geschatte voordeel. Het voordeel wordt door de officier van justitie geschat op € 47.886,00. De officier van justitie gaat daarbij uit van de berekening in het ontnemingsrapport.

Ter terechtzitting van 8 november 2023 heeft de officier van justitie naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht door de verdediging het bedrag in haar eis bijgesteld naar € 17.664,00.

Op specifieke standpunten zal hierna – voor zover relevant – nader worden ingegaan.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging stelt zich op het standpunt dat veroordeelde in verschillende tussenperiodes van de ten laste gelegde periode geen bijdrage heeft geleverd aan de illegale loterij. In totaal gaat het om een periode van 357 weken, waarin veroordeelde dus geen wederrechtelijk verkregen voordeel heeft genoten. Als die 357 weken buiten beschouwing worden gelaten bij de berekening zoals gehanteerd in het ontnemingsrapport, komt hieruit een bedrag van € 17.664,- De verdediging acht het aannemelijk dat veroordeelde dat bedrag aan wederrechtelijk verkregen voordeel heeft verkregen.

De verdediging verzoekt om de betalingsverplichting te matigen in verband met de overschrijding van de redelijke termijn.

Op bovengenoemde verweren zal hierna – voor zover relevant – nader worden ingegaan.

Wettelijk kader

Op grond van artikel 36e (oud) Sr kan aan de veroordeelde die voordeel heeft verkregen de verplichting tot het betalen van een geldbedrag aan de Staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel worden opgelegd. Dit voordeel kan - onder meer - zijn verkregen door middel van of uit baten van een feit waarvoor hij is veroordeeld.

Artikel 36e (oud) Sr heeft een herstellend karakter. Dit betekent dat de ontnemingsmaatregel de veroordeelde beoogt te brengen in de vermogenspositie waarin hij verkeerde vóór het plegen van het strafbare feit waaruit hij voordeel heeft verkregen. Bij de bepaling van het wederrechtelijk verkregen voordeel moet worden uitgegaan van het voordeel dat de veroordeelde daadwerkelijk heeft behaald.

De rechter heeft volgens vaste rechtspraak bij de bepaling van de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel een grote mate van beoordelingsvrijheid. De toets die de rechter moet hanteren is die van “aannemelijkheid”. In andere woorden, de rechter moet zich de vraag stellen of het aannemelijk is dat de veroordeelde wederrechtelijk verkregen voordeel heeft verkregen.

Wel is de rechter die over de vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel moet oordelen, gebonden aan het oordeel van de rechter in de hoofdzaak. Dit laat evenwel onverlet dat aan de rechter, oordelend over de vordering tot ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, een zelfstandig oordeel toekomt met betrekking tot verweren die betrekking hebben op de vaststelling van het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel kan worden geschat.

De grondslag van de vordering

De rechtbank heeft veroordeelde in de onderliggende strafzaak met opgemeld parketnummer bij vonnis van 22 november 2023 veroordeeld ter zake van ‘medeplegen van overtreding van een voorschrift, gesteld bij artikel 1, eerste lid onder a van de Wet op de kansspelen, opzettelijk begaan, terwijl hiervan een gewoonte is gemaakt.

Beoordeling en berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel

Voor de berekening van de opbrengsten en kosten neemt de rechtbank – voor zover niet anders wordt vermeld – tot uitgangspunt wat is opgenomen in het ontnemingsrapport.

- veroordeelde ontving 25% van de spelersinleg;

- in de administratie die bij medeverdachte [medeverdachte] is aangetroffen staan de bedragen vermeld van de inleg van de trekkingen van 29 oktober 2016 (dubbele trekking) en 22 oktober 2016 (enkele trekking). Deze bedragen worden bij elkaar opgeteld en gedeeld door drie om een gemiddelde spelersinleg per trekking te berekenen. Hieruit volgt een gemiddelde totale spelersinleg per trekking van € 276,00 (naar beneden afgerond);

- 25% van deze gemiddelde spelersinleg betreft de gemiddelde opbrengst per trekking voor veroordeelde, namelijk € 69,00;

Betalingsverplichting

De rechtbank zal aan veroordeelde de verplichting tot betaling aan de Staat opleggen van een bedrag van € 17.664,00.

De rechtbank constateert dat de redelijke termijn als bedoeld in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM) is overschreden met ruim vijf jaren. Bij de doorzoeking in zijn woning op 29 oktober 2016 is veroordeelde voor het eerst geconfronteerd met de vervolging in de strafzaak en de rechtbank wijst vonnis op 22 november 2023. De rechtbank heeft met deze forse overschrijding van de redelijke termijn al in voldoende mate rekening gehouden bij het bepalen van de omvang van het wederrechtelijk verkregen voordeel, zoals hiervoor onder 3.3.3. is beschreven. De overschrijding van de redelijke termijn heeft niet in het nadeel van veroordeelde gewerkt, aangezien bij de vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel is uitgegaan van de meest gunstige situatie voor veroordeelde. Om die reden ziet de rechtbank geen aanleiding om de betalingsverplichting van de veroordeelde te verminderen, maar volstaat zij op deze plaats met de enkele constatering dat de redelijke termijn is overschreden.