Onderzoek 27Pearce mensensmokkel, ontnemingszaak. De rechtbank legt de veroordeelde de verplichting op tot…

De rechtsmacht

De rechtbank overweegt dat in het vonnis van 27 januari 2026 uitvoerig is stilgestaan bij de vraag of de Nederlandse rechter rechtsmacht heeft voor de ten laste gelegde feiten. De ontnemingsvordering ziet ook op feiten waarvan niet uitdrukkelijk is vastgesteld dat er rechtsmacht bestaat. De verdediging stelt zich op het standpunt dat hier niet aan voorbij mag worden gegaan en dat enkel de bedragen die betaald zijn ten behoeve van de overtochten van de gesmokkelde personen waarvoor wél rechtsmacht is vastgesteld mogen worden ontnomen. De rechtbank volgt de verdediging daarin niet en hanteert de door de Hoge Raad geformuleerde ruimte bij ontnemingsprocedures: “Anders echter dan het middel betoogt, vindt de opvatting, dat in een ontnemingsmaatregel als bedoeld in art. 36e, derde lid (oud), Sr geen voordeel kan worden betrokken dat is verkregen uit "andere strafbare feiten" ten aanzien waarvan rechtsmacht in Nederland ontbreekt, geen steun in het recht.”.

Het vervolgingsrecht van het Openbaar Ministerie is in de ontnemingsprocedure immers niet meer aan de orde, zodat het bepaalde in de artikelen 2 tot en met 8 Sr in de ontnemingsprocedure toepassing mist.

De rechtbank ziet op basis hiervan voldoende ruimte om bij de beoordeling van de omvang van het wederrechtelijk verkregen voordeel ook strafbare feiten mee te nemen waarvoor de rechtsmacht van de Nederlandse rechter niet uitdrukkelijk is vastgesteld. De rechtbank verwerpt daarom dit verweer van de verdediging.

Het specialiteitsbeginsel

Door de verdediging is kort aangestipt dat in het uitleveringsverzoek nooit is verzocht om uit te leveren met oog op een ontnemingsprocedure. De rechtbank vat dit op als een beroep op schending van het specialiteitsbeginsel. De rechtbank overweegt dat uit de stukken in het dossier die zien op de uitlevering van de veroordeelde blijkt dat hij door de Federale Democratische Republiek Ethiopië is uitgeleverd voor onder meer mensensmokkel, afpersing en deelname aan een criminele organisatie. De ontnemingsvordering ziet op wederrechtelijk verkregen voordeel verkregen uit die strafbare feiten.

De rechtbank is van oordeel dat de ontnemingsvordering daarmee binnen de reikwijdte valt van de uitlevering van de veroordeelde door de Federale Democratische Republiek Ethiopië aan Nederland, waardoor er geen sprake is van schending van het specialiteitsbeginsel. De rechtbank verwerpt daarom dit verweer van de verdediging.

Zaakdossier 1: aankomst 1 augustus 2015 (feit 7)

Getuige ‘ [getuige 1] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 1] heeft verklaard dat hij met 108 personen in een vrachtwagen naar een magazijn of loods nabij de kust is gebracht en dat dit de locatie van veroordeelde was. Getuige was op die locatie met iets meer dan 200 personen in totaal. Hij moest tien dagen wachten toen veroordeelde vertelde dat er twee nieuwe boten voor de zeereis waren gekocht en dat ze met spoed reisgeld moesten betalen. Getuige heeft 2.200,00 USD (hierna: $) betaald aan veroordeelde voor de overtocht. Op de twee boten samen zaten in totaal ongeveer 320 migranten.

Getuige ‘ [getuige 2] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 2] heeft verklaard dat dat er $ 1.800,00 aan veroordeelde is betaald voor haar zeereis en dat de veroordeelde erbij was toen zij en de groep met de vrachtwagen richting de kust vertrokken. Veroordeelde hield toezicht. Zij zaten met ongeveer 100 mensen in de vrachtwagen en kwamen allemaal van de loods van veroordeelde.

Getuige ‘ [getuige 3] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 3] heeft verklaard dat hij $ 2.000,00 aan veroordeelde moest betalen voor de zeereis. Hij zat met 150 mensen op de boot. Hiervan kwamen 120 mensen uit de loods van veroordeelde.

Getuige ‘ [getuige 4] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 4] heeft verklaard dat er $ 2.200,00 voor de zeereis is betaald aan veroordeelde en dat hij met 200 tot 300 migranten aan boord van een houten boot heeft gezeten. Op de boot zat een handlanger van veroordeelde die samen met Libiërs aanwijzingen gaf. Na aankomst op Lampedusa is veroordeelde gebeld.

Getuige ‘ [getuige 5] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 5] heeft verklaard dat hij een aantal dagen in de loods van veroordeelde heeft verbleven, waarna hij na betaling van $ 2.000,00 met een vrachtauto richting de kust is gebracht. Hij moest in een houten boot plaatsnemen. Er zaten 200 tot 350 migranten in de boot.

Het Openbaar Ministerie heeft ten aanzien van dit zaakdossier op basis van voorgaande verklaringen gerekend met 120 gesmokkelde personen. De opbrengst zou $ 2.000,00 per smokkel bedragen. De kosten zouden $ 800,00 per smokkel bedragen. Dit komt neer op een som van 120 x $ 2.000 – 120 x $ 800,00 = $144.000,00. Omgerekend naar euro’s met de destijds geldende wisselkoers (1,0967) zou het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van dit zaakdossier€ 131.303,00 bedragen.

Zaakdossier 3: aankomst 12 december 2017 (feit 2)

Op de aankomstlijst van 12 december 2017 staan de nationaliteiten van 453 opvarenden die die dag arriveerden in de haven van Augusta (Sicilië).

Getuige ‘ [getuige 6] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 6] heeft verklaard dat hij door veroordeelde geselecteerd is om vanuit het kamp te mogen vertrekken richting de kust. Hij moest

$ 3.500,00 betalen voor de overtocht. Toen ze de boten op gingen werd verteld dat ze met 58 mensen aan boord zaten.

Getuige ‘ [getuige 2] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 7] heeft verklaard dat hij op het kamp van veroordeelde heeft verbleven. Hij moest $ 8.000,00 betalen voor de overtocht, waarvan

$ 4.000,00 aan een andere smokkelaar genaamd ‘ [bijnaam] ’ en de rest aan veroordeelde. Dat was voor hem en zijn zwager. Zijn zwager is niet met hem meegereisd. Hij mocht na betaling naar de kust. De groep bestond uit 110 personen. Hiervan mochten 50 personen met de boot mee waar hij op zat. Er kwamen rond de 50 of 55 personen van het kamp van veroordeelde.

Getuige ‘ [getuige 7] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 8] heeft verklaard dat zij $ 5.000,00 moest betalen voor de overtocht van haarzelf en haar twee kinderen. Ze heeft met 45 personen op de boot gezeten. Deze mensen kwamen allemaal van het kamp van veroordeelde.

Het Openbaar Ministerie heeft ten aanzien van dit zaakdossier op basis van voorgaande verklaringen gerekend met 213 gesmokkelde personen. De opbrengst zou $ 3.000,00 per volwassene en $1.000,00 per kind per smokkel bedragen. De kosten zouden $ 800,00 per smokkel bedragen. Dit komt neer op een som van 211 x $ 3.000 + 2 x $ 1.000– 213 x $ 800 = $ 464.000,00. Omgerekend naar euro’s met de destijds geldende wisselkoers (1,1766) zou het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van dit zaakdossier € 394.867,00 bedragen.

Zaakdossier 4: aankomst 28 december 2017 (feit 3)

Op de aankomstlijst van 28 december 2017 staan de namen, met foto’s, van 375 opvarenden die die dag arriveerden in de haven van Augusta (Sicilië).

Getuige ‘ [getuige 8] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 9] heeft verklaard dat hij $ 3.500,00 moest betalen voor de overtocht. Toen de getuige vanuit Bani Walid naar de vrachtwagen werd gebracht, was veroordeelde in persoon aanwezig. Er zaten ongeveer zestig migranten in de vrachtwagen. Hij zat met zestig personen op de rubberboot. De zus van getuige, ‘ [naam] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 9] , heeft verklaard dat de familie voor de tocht over zee ongeveer

$ 4.000,00 heeft moeten betalen.

Getuige ‘ [getuige 4] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 10] heeft verklaard dat hij $ 3.600,00 moest betalen voor de overtocht. Hij kreeg dit bij aankomst op het kamp van veroordeelde direct van veroordeelde te horen. Hij werd met een groep van in totaal 117 reizigers naar de kust gebracht. Ze zijn met de hele groep op één boot gestapt samen met één van de Libiërs. De veroordeelde regelde alles en gaf ook aanwijzingen, terwijl zij bij de kust waren.

Getuige ‘ [getuige 3] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 11] heeft verklaard dat hij, na twee weken in het kamp van veroordeelde verbleven te hebben, te horen kreeg dat hij $ 7.500,00 moest betalen. Hij kon dit niet betalen en heeft $ 5.500,00 betaald. Er zaten meer dan 1000 migranten in de loods van veroordeelde. Na betaling werd op een dag een lijst namen afgeroepen, waaronder die van de getuige. Het was een groep van ongeveer 57 migranten die naar buiten moest, waar veroordeelde stond te wachten. Ze moesten met de hele groep in één gesloten vrachtwagen stappen. Eenmaal bij de kust stonden er drie Libiërs met een boot klaar, waarin de hele groep van 56 personen is ingestapt.

Het Openbaar Ministerie heeft ten aanzien van dit zaakdossier op basis van voorgaande verklaringen gerekend met 233 gesmokkelde personen. De opbrengst zou gemiddeld

$ 3.500,00 per smokkel bedragen. De kosten zouden $ 800,00 per smokkel bedragen. Dit komt neer op een som van 233 x $ 3.500 – 233 x $ 800 = $ 629.100,00. Omgerekend naar euro’s met de destijds geldende wisselkoers (1,1934) zou het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van dit zaakdossier € 527.149,00 bedragen.

Zaakdossier 6: aankomst 4 februari 2018 (feit 8)

Op de aankomstlijst van 4 februari 2018 staan de nationaliteiten van 157 opvarenden die die dag arriveerden in de haven van Messina (Sicilië).

Getuige ‘ [getuige 9] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 12] heeft verklaard dat ze 3.800,00 moest betalen voor de overtocht waarbij ze denkt dat het euro’s betrof. Ze vertrokken met ongeveer zestig personen in één vrachtwagen. Aan de kust lag een rubberboot. Verder in de zee lag een houten boot, waar ze met ongeveer 300 mensen heengebracht werd.

Getuige ‘ [getuige 3] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 13] heeft verklaard dat ze bij een andere smokkelaar, [medeverdachte] , op hetzelfde kampterrein als dat van veroordeelde heeft verbleven. De smokkelaar bij wie je zat was ook de persoon die je naar de zee stuurde. Ze is met 115 mensen op de boot gestapt. Hiervan was maar een klein deel van smokkelaar [medeverdachte] .

Getuige ‘ [getuige 10] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 14] heeft verklaard niet in de loods van veroordeelde te hebben verbleven, maar wel in een magazijn van een andere smokkelaar op hetzelfde terrein. Ze heeft onderweg naar de kust meisjes gesproken die in het kamp/magazijn van veroordeelde hadden gezeten. Toen de getuige bij de kust aankwam stonden daar al de migranten die in het kamp van veroordeelde hadden verbleven. Ze werd samen met ongeveer 113 personen, uit beide magazijnen, op de boot naar Italië gezet.

Het Openbaar Ministerie heeft ten aanzien van dit zaakdossier op basis van voorgaande verklaringen gerekend met 52 gesmokkelde personen. De opbrengst zou $ 2.000,00 per smokkel bedragen. De kosten zouden $ 800,00 per smokkel bedragen. Dit komt neer op een som van 52 x $ 2.000 – 52 x $ 800 = $ 61.400,00. Omgerekend naar euro’s met de destijds geldende wisselkoers (1,244) zou het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van dit zaakdossier € 49.357,00 bedragen.

Zaakdossier 7: aankomst 12 maart 2018 (feit 9)

Op de aankomstlijst van 12 maart 2018 staan de nationaliteiten van 91 opvarenden die die dag arriveerden in de haven van Pozzallo (Italië).

Getuige ‘ [getuige 11] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 15] heeft verklaard dat hij $ 1.800,00 aan [medeverdachte] heeft betaald, waarna hij richting de kust mocht. Er lag aan de kust een rubberboot waar ze met 90 mensen in moesten die van de kampen van de veroordeelde en [medeverdachte] kwamen.

Getuige ‘ [getuige 11] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 16] heeft verklaard dat hij met 60 mensen op de boot heeft gezeten. De mensen op de boot kwamen van de kampen van de veroordeelde en [medeverdachte] .

Getuige ‘ [getuige 11] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 17] heeft verklaard dat ze $ 6.000,00 moest betalen aan veroordeelde voor de overtocht. Vier maanden nadat het geld betaald was, werd zij naar de kust gebracht. Daar verbleef zij in een magazijn van de veroordeelde. Nadat zij daar twee weken had verbleven, werd zij, samen met andere migranten, door Libiërs die samenwerkten met de veroordeelde, naar zee gebracht.

Getuige ‘ [getuige 5] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 18] heeft verklaard dat hij aanvankelijk $ 5.500,00 moest betalen aan veroordeelde, maar dit lukte hem niet. Na een jaar heeft zijn familie vanuit Eritrea $ 2.500,00 betaald. Drie tot vier maanden nadat het reisgeld betaald was door zijn familie, ging getuige met anderen richting de kust met meer dan 100 mensen. Na een maand op een locatie vlakbij de kust te hebben verbleven, is de getuige richting Italië vertrokken in een rubberboot.

Het Openbaar Ministerie heeft ten aanzien van dit zaakdossier op basis van voorgaande verklaringen gerekend met 45 gesmokkelde personen. De opbrengst zou $ 2.500,00 per smokkel bedragen. De kosten zouden $ 800,00 per smokkel bedragen. Dit komt neer op een som van 45 x $ 2.500 – 45 x $ 800 = $ 76.500,00. Omgerekend naar euro’s met de destijds geldende wisselkoers (1,2302) zou het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van dit zaakdossier € 62.185,00 bedragen.

Zaakdossier 8: aankomst 24 april 2018 (feit 5)

Op de aankomstlijst van 14 april 2018 staan de nationaliteiten van 91 opvarenden die die dag arriveerden in de haven van Messina (Italië).

Getuige ‘ [getuige 12] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 19] heeft verklaard dat door een neef in Israel $ 3.000,00 betaald is aan de veroordeelde voor haar overtocht. Na een maand aan de kust te hebben gezeten, vertrok zij met een groep van 98 personen in een rubberboot richting Italië. Er was een boot met migranten uit het kamp van veroordeelde van 98 personen en een boot van [medeverdachte] met ongeveer hetzelfde aantal. Getuige zat op de boot van veroordeelde.

Getuige ‘ [getuige 13] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 20] heeft verklaard dat zijn familie $ 5.500,00 heeft moeten betalen aan de veroordeelde zodat de getuige de overtocht kon maken naar Italië. Nadat er betaald was voor hem, werd hij na twee tot drie maanden naar een kamp gebracht in de buurt van de kust. Op een gegeven moment moesten ze naar de kust lopen en met 90 personen van hetzelfde kamp in een rubberboot stappen.

Getuige ‘ [getuige 4] ’ onder getuigennummer [getuigennummer 21] heeft verklaard dat hij aan de veroordeelde

$ 5.500,00 moest betalen voor de reis van Libië naar Italië. Hij werd, nadat het geld betaald was, met een soort vrachtwagen naar de kust gebracht, waar hij twee tot drie maanden heeft gewacht op een plek met 700 personen. Hij is in april 2018 met 95 migranten aan boord van een rubberboot gestapt. De halfbroer van ‘ [getuige 4] ’ met getuigennummer [getuigennummer 22] heeft verklaard dat hij $ 5.500,00 aan de veroordeelde moesten betalen voor de overtocht van ‘ [getuige 4] ’.

Het Openbaar Ministerie heeft ten aanzien van dit zaakdossier op basis van voorgaande verklaringen gerekend met 95 gesmokkelde personen. De opbrengst zou $ 3.000,00 per smokkel bedragen. De kosten zouden $ 800,00 per smokkel bedragen. Dit komt neer op een som van 95 x $ 3.000 – 95 x $ 800 = $ 209.000,00. Omgerekend naar euro’s met de destijds geldende wisselkoers (1,2213) zou het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van dit zaakdossier € 171.129,00 bedragen.

Conclusie

De rechtbank stelt op basis van deze verklaringen vast dat er voldoende aanwijzingen zijn dat er jarenlang steeds circa 1000 tot 1500 mensen in het kamp / het magazijn / de loods van de veroordeelde hebben gezeten, die in wisselende aantallen vanuit de loods per boot via de Middellandse Zee gesmokkeld zijn naar Europa, en dat de veroordeelde ook hierbij betrokken was. Door het Openbaar Ministerie is op basis van voornoemde verklaringen en verslagen per zaakdossier de ondergrens genomen van het aantal gesmokkelde personen en de aan de veroordeelde voldane bedragen voor de overtochten.

Hierbij is uitgegaan van $800,00 kosten per gesmokkeld persoon.

De rechtbank ziet geen redenen om van de door het Openbaar Ministerie gehanteerde aantallen en berekeningen af te wijken. Het betreft een reële en minimale schatting gebaseerd op concrete gegevens uit het strafdossier over het aantal gesmokkelde personen en de gemiddeld door hen betaalde bedragen.

De rechtbank zal op grond van voornoemde wettige bewijsmiddelen en berekeningen de omvang van het wederrechtelijk verkregen voordeel dienovereenkomstig schatten en de hoogte vaststellen op een bedrag van € 1.335.990,00.