Veroordeling voor opzettelijk brand stichten, terwijl daarvan levensgevaar, gevaar voor zwaar lichamelijk…

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte opzettelijk brand heeft gesticht in een woning, terwijl daarvan levensgevaar, gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor anderen en gemeen gevaar voor goederen te duchten was.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging stelt zich op het standpunt dat de rechtbank tot een bewezenverklaring kan komen van opzettelijke brandstichting met gemeen gevaar voor goederen, maar betwist dat door deze brandstichting levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten was en bepleit daarom partiële vrijspraak.

De bewezenverklaring

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte

op 12 mei 2026 te [plaats] opzettelijk brand heeft gesticht in een woning (gelegen aan [adres] te [plaats] ), door in die woning open vuur in aanraking te brengen met gordijnen terwijl daarvan
- gemeen gevaar voor goederen, te weten gemeen gevaar voor voornoemde woning en naastgelegen woningen en de goederen die zich in/nabij voornoemde woning bevonden en de goederen die zich in/nabij van naastgelegen woningen bevonden, te duchten was, en
- levensgevaar en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander, te weten voor zich in en/of in de nabijheid van naastgelegen woningen bevindende personen te duchten was.

Voor zover er in de tenlastelegging kennelijke taal- en/of schrijffouten voorkomen, zijn die fouten in de bewezenverklaring verbeterd. Verdachte is daardoor niet in zijn verdediging geschaad.

De rechtbank acht niet bewezen hetgeen meer of anders is ten laste gelegd. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.

De vordering van de officier van justitie

De officier van justitie neemt de conclusie van de psycholoog over dat verdachte verminderd toerekeningsvatbaar is. Zij vordert aan verdachte op te leggen een gevangenisstraf van 30 maanden met aftrek van het voorarrest, waarvan 20 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar en daaraan gekoppeld de bijzondere voorwaarden zoals door de reclassering zijn geadviseerd. Zij vordert de dadelijke uitvoerbaarheid van de bijzondere voorwaarden.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging bepleit om bij de strafoplegging de conclusies van de psycholoog over te nemen, inhoudende dat het feit in verminderde mate aan verdachte toe te rekenen is. Verzocht wordt om een onvoorwaardelijke gevangenisstraf gelijk aan de duur van het voorarrest en daarnaast een voorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen met daaraan gekoppeld de bijzondere voorwaarden zoals door de reclassering zijn geadviseerd. De verdediging acht het opleggen van een gedragsbeïnvloedende en vrijheidsbeperkende maatregel ex artikel 38z Sr (hierna: GVM) niet nodig.

Het oordeel van de rechtbank

Aard en ernst van het feit

Verdachte heeft in de nacht opzettelijk brand gesticht in zijn appartement, waardoor er levensgevaar, gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor anderen en gevaar voor goederen is ontstaan. Ten tijde van de brandstichting waren meerdere bewoners van het appartementencomplex aanwezig. Brandstichting is een ernstig feit, omdat hierdoor onvoorspelbare, onbeheersbare en zeer gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Verdachte heeft het leven en de gezondheid van medebewoners van het appartementencomplex in gevaar gebracht. Dat de gevolgen beperkt zijn gebleven is slechts te danken aan adequaat ingrijpen van buren, waar verdachte het appartementencomplex had verlaten zonder hen te waarschuwen. Daarnaast veroorzaakt brandstichting gevoelens van angst, onveiligheid en onrust, specifiek voor de bewoners van het betreffende appartementencomplex, maar ook in het algemeen voor de samenleving als geheel.

De persoon van verdachte

Uit het strafblad van verdachte volgt dat hij niet eerder voor soortgelijken zaken in aanraking is gekomen met politie en justitie.

Daarnaast heeft de rechtbank kennisgenomen van het psychologisch onderzoeksrapport van 11 augustus 2026 dat is opgesteld door [psycholoog] , psycholoog. Hieruit blijkt dat er bij verdachte sprake is van een anders gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis, stoornissen in het gebruik van alcohol (ernstig), cocaïne, speed (matig) en een depressieve stoornis. De genoemde stoornissen waren aanwezig ten tijde van het tenlastegelegde. Het advies van de psycholoog is om bij een bewezenverklaring het tenlastegelegde in verminderde mate aan verdachte toe te rekenen. Volgens de psycholoog was er door de ernstige stoornis in het gebruik van alcohol een beperkte mate van wilsvrijheid. Het risico op recidive wordt als matig ingeschat. Om het recidiverisico te verminderen wordt geadviseerd om aan verdachte een voorwaardelijk strafdeel met daaraan verbonden bijzondere voorwaarden op te leggen. Uit het behandelverleden van verdachte is duidelijk geworden dat zijn trajecten moeizaam zijn verlopen. Verdachte heeft in het verleden regelmatig hulp gezocht voor zijn problematiek, maar zodra hij deze hulp had bleek hij zelfbepalend, eisend en hield anderen op afstand. Dit is passend bij de persoonlijkheidsproblematiek, maar staat verslavingsbehandeling in de weg. Er dient daarom ingestoken te worden op behandeling van de onder de verslaving liggende problematiek, die telkens voor een terugval zorgt, maar ook de verslaving zelf. Er is volgens de psycholoog meer nodig dan alleen zicht op eigen gedrag en abstinentie. Er dient langdurige maatschappelijke begeleiding plaats te vinden om hernieuwd derailleren te voorkomen. Concreet adviseert de psycholoog een behandeling in een forensisch dubbeldiagnosekliniek op te leggen. Gezien de summiere justitiële voorgeschiedenis wordt een (voorwaardelijke) detentiestraf als middel om in behandeling te blijven voldoende geacht. Wel is van belang dat de ingezette begeleiding langdurig kan zijn indien behandelaren dat nodig achten. In die context wordt door de psycholoog het opleggen van een GVM in overweging gegeven.

De rechtbank neemt de conclusie ten aanzien van de toerekeningsvatbaarheid van verdachte over en oordeelt dat het bewezenverklaarde feit verminderd aan verdachte kan worden toegerekend.

Ook heeft de rechtbank kennisgenomen van de reclasseringsrapportage van 8 oktober 2026. Volgens de reclassering heeft verdachte de brand gesticht omdat hij hoopte op deze manier op een Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis (PAAZ) terecht te komen. Er is sprake van langdurig alcoholgebruik en sinds 2021 zijn verschillende trajecten, detox-opnames en klinische opnames ingezet die geen van alle beklijfden. Er is geen sprake van een delictpatroon. De reclassering schat het risico op recidive in als gemiddeld/matig. Net als de psycholoog acht de reclassering het van belang dat eerst wordt ingezet op de behandeling van de onderliggende problematiek, door middel van een klinische opname. Aansluitend wordt een ambulant behandeltraject noodzakelijk geacht, gericht op het beperken van het middelengebruik, het vergroten van de emotieregulatie en impulscontrole, het versterken van het krijgen van probleeminzicht en het op orde brengen van de praktische leefgebieden. Gelet op de aard van de problematiek en de noodzaak van gedragsverandering over een langere periode acht de reclassering een langdurig toezichtkader wenselijk. De reclassering adviseert daarom een deels voorwaardelijke straf met een langdurige proeftijd en bijzondere voorwaarden, te weten een meldplicht, klinische opname, aansluitende ambulante behandeling, middelencontrole en indien geïndiceerd begeleiding op het gebied van wonen en dagbesteding. De reclassering acht de mogelijkheden van een regulier voorwaardelijk kader op dit moment toereikend. De GVM die door de psycholoog in overweging is gegeven wordt door de reclassering niet geadviseerd.

Op 21 oktober 2026 heeft de reclassering per e-mail aan de rechtbank laten weten dat vanuit Dienst Individuele Zaken (hierna: DIZ) een plaatsing in de Forensische Psychiatrische Afdeling (hierna: FPA) [afdeling] geïndiceerd is. Ten tijde van de zitting is nog niet duidelijk of en zo ja wanneer verdachte daar geplaatst kan worden.

De straf

Bij het bepalen van de straf houdt de rechtbank rekening met de aard en de ernst van de feiten, de omstandigheden waaronder de feiten zijn gepleegd en de persoon van verdachte.

Daarnaast houdt de rechtbank rekening met straffen die in soortgelijke gevallen worden opgelegd.

De rechtbank is van oordeel dat met het oog op voorkoming van herhaling, de aan de verdachte op te leggen straf toereikend ruimte zal moeten bieden voor een behandeling van verdachte. De rechtbank zal daarom een deels voorwaardelijke straf opleggen, waarbij het voorwaardelijk deel voldoende basis biedt voor het ondergaan van de noodzakelijke behandeling en begeleiding. Er lijkt bij verdachte nu wel sprake te zijn van intrinsieke motivatie om zich te laten behandelen, maar gelet op de eerdere mislukte behandelpogingen is een fors voorwaardelijk deel met een daarbij behorende langere proeftijd van belang als stok achter de deur. Alles overwegende acht de rechtbank een gevangenisstraf voor de duur van 24 maanden, met aftrek van het voorarrest, waarvan 14 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar, passend en geboden. Daarbij legt de rechtbank aan verdachte de bijzondere voorwaarden op zoals geadviseerd door de reclassering.

De rechtbank zal niet bepalen dat de bijzondere voorwaarden en het hierop uit te voeren toezicht dadelijk uitvoerbaar zijn, aangezien niet wordt voldaan aan de wettelijke vereisten daarvan. Gelet op het recidiverisico (omschreven als ‘gemiddeld/matig’ door de reclassering en ‘matig’ door de psycholoog), hoeft er niet ernstig rekening mee te worden gehouden dat verdachte wederom een misdrijf zal begaan dat gericht is tegen of gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen.

Tenuitvoerlegging van de op te leggen gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de verdachte in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma als bedoeld in artikel 4 van de Penitentiaire beginselenwet.