Civiel recht overig

Luchtvaart, incident, rechtsmacht, 63 EEX-VO II, hoofdvestiging, uitleg Hoge Raad (X/Atlantship), bevoegheid…

Rechtbank Amsterdam, 8 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 8 oktober 2026 heeft de Rechtbank Amsterdam in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.

Instantie
Rechtbank Amsterdam
Zittingsplaats
Amsterdam
Datum uitspraak
8 oktober 2026
Datum publicatie
5 november 2026
Zaaknummer
12114577 CV EXPL 26-2541
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBAMS:2026:10915
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Luchtvaart, incident, rechtsmacht, 63 EEX-VO II, hoofdvestiging, uitleg Hoge Raad (X/Atlantship), bevoegheid, Verdrag van Montreal

Uitspraak

[afbeelding niet beschikbaar] [afbeelding niet beschikbaar]vonnis

RECHTBANK AMSTERDAM

Afdeling privaatrecht

zaaknummer: 12114577 CV EXPL 26-2541

vonnis van: 8 oktober 2026

fno.: 569

vonnis van de kantonrechter

I n z a k e

[eiseres]

wonende te [woonplaats]

eiseres

nader te noemen: de passagier

gemachtigde: [gemachtigde]

t e g e n

de vennootschap naar buitenlands recht [gedaagde]

statutair gevestigd te [vestigingsplaats] , Jordanië

gedaagde

nader te noemen: de vervoerder

gemachtigde: mr. T. Teke.

VERLOOP VAN DE PROCEDURE

  • dagvaarding van 28 januari 2026 met producties

  • incidentele conclusie tot onbevoegdheid

  • antwoord in het incident

  • dagbepaling vonnis

GRONDEN VAN DE BESLISSING

1. Als gesteld en (onvoldoende) weersproken staat vast:

1.1

De passagier heeft een overeenkomst gesloten via een online aanbieder, Supersaver, om door de vervoerder op [datum] 2024 per vliegtuig vervoerd te worden van [plaats 1] naar [plaats 2] (Thailand) via [plaats 3] (Jordanië).

1.2

De vlucht is geannuleerd. De passagier heeft zelf een andere vlucht geboekt naar de eindbestemming.

1.3

In het uittreksel van de Kamer van Koophandel (KvK) is met betrekking tot de vervoerder opgenomen:

‘Statutair zetel: [vestigingsplaats]

Vestiging

Bezoekadres: [adres] , [postcode] [plaats 4]
Activiteiten: SBI-code: [nummer] – Personenvervoer door de lucht
Luchtvaartmaatschappij die vanaf [plaats 1] vluchten
aanbied
Werkzame Personen 5’

In de hoofdzaak

Vordering

2. De passagier vordert, samengevat, dat de vervoerder bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis veroordeeld zal worden tot betaling van:
a. € 951,33 aan hoofdsom te vermeerderen met de wettelijke rente;
b. € 142,70 aan buitengerechtelijke kosten te vermeerderen met de wettelijke rente;
c. de proceskosten.

3. De passagier baseert de vordering op de Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van de verordening (EEG) nr. 295/91 (hierna: de Verordening).

In het incident

Vordering en verweer

4. De vervoerder heeft in het incident opgeworpen dat de rechtbank Amsterdam niet bevoegd is van de onderhavige zaak kennis te nemen.

5. Volgens de vervoerder bevinden de statutaire zetel, het hoofdbestuur en de vestiging van de vervoerder zich in [vestigingsplaats] (Jordanië). Ter zake van Verordening 261/2004 stelt de vervoerder dat hij geen woonplaats heeft in de zin van artikel 63 EEX-VO II dan wel op grond van artikel 1:10 lid 2 Burgerlijk Wetboek (BW) als bedoeld in artikel 2 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). De bevoegdheid kan evenmin worden gegrond op artikel 1:14 BW, omdat het geschil niet het kantoor te Amsterdam betreft. Voorts kan de bevoegdheid niet worden gegrond op het Rehder-arrest van 9 juli 2009 (ECLI:EU:C:2009:439), omdat dit arrest enkel betrekking heeft op de situatie waarin de vervoerder zijn zetel of woonplaats in een EU lidstaat heeft en de vlucht een begin- en eindpunt heeft gehad in een lidstaat. Dit is niet aan de orde.

6. Verder biedt volgens de vervoerder artikel 6 onder d Rv geen grond voor het aannemen van rechtsmacht. De wetgever heeft bedoeld een regeling in te voeren die zoveel mogelijk gelijk is aan Verordening EEX-VO II. Uit artikel 17 lid 3 EEX-VO II volgt dat artikel 6 Rv niet geldt voor vervoersovereenkomsten als de onderhavige.

7. Voor zover de passagier de vordering zou gronden op het Verdrag van Montreal (VvM), voor wat betreft de individuele schade van de passagier, is volgens de vervoerder de rechtbank te Amsterdam evenmin bevoegd op grond van artikel 33 VvM. De woonplaats en de hoofdzetel van de vervoerder, als bedoeld in dit artikel, bevinden zich niet in het arrondissement van de rechtbank. Tevens is de overeenkomst niet gesloten door de zorg van de vestiging te Amsterdam.

8. De passagier voert verweer en voert – kort gezegd – aan dat de rechtbank Amsterdam wel bevoegd is ex artikel 63 EEX-VO II, artikel 1:14 BW en artikel 2 Rv op grond van de inschrijving in de KvK en de gebruikte SBI code. Voorts hanteert de vervoerder een onjuiste interpretatie van het Rehder-arrest door ervan uit te gaan dat de vervoerder zijn zetel dan wel woonplaats moet hebben in een lidstaat. Meer subsidiair is de rechtbank te Noord-Holland bevoegd.

Beoordeling


In het incident

Rechtsmacht

9. De hoofdvestiging van een vennootschap of rechtspersoon ex artikel 63 EEX-VO II bevindt zich op de plaats van het centrum van de bedrijfsactiviteiten en wordt vastgesteld aan de hand van alle relevante feiten en omstandigheden. Zie ook HR 17 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:283/ECLI:NL:PHR:2016:1332 (X/Atlanship). De enkele vermelding in de KvK is, evenals in voornoemd arrest X/Atlanship, daartoe onvoldoende. Hoewel er zich een kantoor van de vervoerder in Amsterdam bevindt waar vijf personen werkzaam zijn, kan de kantonrechter op grond daarvan evenmin concluderen dat dit de hoofdvestiging is van de vervoerder De vervoerder is immers in 2000 in [vestigingsplaats] opgericht en heeft als rechtsvorm ‘Public Shareholding Company’ (Jordanië).

10. Dit betekent dat de vervoerder geen woonplaats heeft op het grondgebied van een lidstaat, waardoor de bevoegdheid conform artikel 6 van Verordening EEX-VO II dient te worden beoordeeld aan de hand van het Nederlands procesrecht.

11. Op grond van artikel 2 Rv heeft de Nederlandse rechter rechtsmacht als de gedaagde in Nederland zijn woonplaats of gewone verblijfplaats heeft. De woonplaats van een rechtspersoon is ingevolge artikel 1:10 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek (BW) daar waar hij zijn statutaire zetel heeft. De vervoerder heeft zijn statutaire zetel echter in [vestigingsplaats] , zodat hij op grond van artikel 1:10 lid 2 BW geen woonplaats heeft in Nederland als bedoeld in artikel 2 Rv. Evenmin is gebleken dat de vervoerder op grond van artikel 1:14 BW mede woonplaats heeft te Amsterdam. Deze bepaling dient te worden bezien in het licht van artikel 1:10 BW en creëert een alternatieve bevoegdheidsgrond. Het dient te gaan om het centrum van zijn beroeps- of bedrijfswerkzaamheden. Dit is hier niet het geval. De kantonrechter kan dan ook geen bevoegdheid ontlenen aan de hiervoor genoemde artikelen.

12. Op grond van artikel 6, aanhef en sub a, Rv heeft de Nederlandse rechter rechtsmacht in zaken betreffende verbintenissen uit overeenkomst indien de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt, in Nederland is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd. Een overeenkomst tot verstrekking van diensten, zoals de luchtvervoersovereenkomst, kwalificeert daartoe op grond van artikel 6a aanhef en sub b Rv. Op grond van het Rehder-arrest geldt als plaats van verstrekking van de dienst zowel de plaats van vertrek als de plaats van aankomst van de vlucht. Volgens dit arrest is niet vereist dat de vervoerder gevestigd is in een lidstaat.

13. Anders dan de vervoerder stelt, gaat de beperking van artikel 17 lid 3 EEX-VO II ter zake van vervoersovereenkomsten niet op. Deze beperking houdt in dat bij consumentenovereenkomsten de bevoegdheid niet op grond van die afdeling kan worden aangenomen voor, in casu de rechtbank Amsterdam. Nu echter de bevoegdheid gegrond wordt op basis van de verstrekking van de diensten in plaats van het criterium van consumentenovereenkomsten ex artikel 17 e.v. EEX-VO II geldt de beperking daarvoor niet.

13. De vlucht is vertrokken van [plaats 1] . Gelet daarop stelt de kantonrechter vast dat de Nederlands rechter rechtsmacht heeft, zodat de overige grond geen beoordeling behoeft.


Bevoegdheid

15. De kantonrechter stelt tevens vast dat zij niet relatief bevoegd is ter zake van de vordering van de passagier voor zover gegrond op de Verordening. [plaats 1] is immers gelegen in de [gemeente] . Dit betekent dat de kantonrechter te Noord-Holland, locatie Haarlem, bevoegd is zodat de vordering van de vervoerder toewijsbaar is. De kantonrechter zal de zaak dan ook verwijzen naar de rechtbank Noord-Holland, locatie Haarlem.

Verdrag van Montreal

16. Artikel 33, lid 1, van het VvM luidt:


‘De rechtsvordering tot schadevergoeding moet ter keuze van de eiser worden ingesteld binnen het gebied van een der staten die partij zijn bij dit verdrag, hetzij voor de rechter van de woonplaats van de vervoerder, of van de hoofdzetel van diens onderneming of van de plaats waar hij een vestiging heeft, door de zorg waarvan de overeenkomst is gesloten, hetzij voor de rechter van de plaats van bestemming.’

17. De passagier is niet ingegaan op de bevoegdheid voor zover gegrond op het VvM en heeft dit evenmin aan de vordering ten grondslag gelegd. Dit laat onverlet dat de kantonrechter rechtsgronden ambtshalve dient aan te vullen. De kantonrechter dient ook ambtshalve te beoordelen of zij haar bevoegdheid kan gronden op het VvM. Artikel 33 VvM biedt daarvoor echter geen aanknopingspunten gelet op het hetgeen reeds is overwogen ter zake van de woonplaats/hoofdzetel van de vervoerder. Tot slot kan evenmin worden aangesloten bij het criterium van vestiging, omdat de overeenkomst niet is gesloten door de zorg van de vestiging te Amsterdam. De kantonrechter kan, gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, haar bevoegdheid dan ook niet gronden op artikel 33 VvM.

18. Gelet op de uitkomst wordt de passagier veroordeeld in de proceskosten in het incident.


In de hoofdzaak

19. De kantonrechter verwijst de zaak in de stand waarin deze zich bevindt naar de rechtbank Noord-Holland, sector kanton, locatie Haarlem.

BESLISSING

De kantonrechter:

in het incident

verklaart zich onbevoegd om van het geschil kennis te nemen;

veroordeelt de passagier in de kosten van het incident, aan de zijde van de vervoerder begroot op € 144,00 aan salaris van de gemachtigde, voor zover van toepassing, inclusief btw;

verklaart deze veroordeling uitvoerbaar bij voorraad;

in de hoofdzaak

verwijst de zaak in de stand waarin deze zich bevindt naar de rechtbank Noord-Holland, sector kanton, locatie Haarlem.

Aldus gewezen door mr. H.D. Coumou, kantonrechter, en uitgesproken ter openbare terechtzitting van 8 oktober 2026 in tegenwoordigheid van de griffier.