Vreemdelingenrecht

Derdelander Oekraïne; beroep tegen informatiebrief; beroep niet-ontvankelijk; beroepschrift wordt…

Rechtbank Den Haag, 23 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 23 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
23 oktober 2026
Datum publicatie
6 november 2026
Zaaknummer
NL24.9535
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:32777
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Derdelander Oekraïne; beroep tegen informatiebrief; beroep niet-ontvankelijk; beroepschrift wordt doorgezonden aan de minister

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL24.9535


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 23 oktober 2026 in de zaak tussen

[eiseres] , v-nummer: [x] , eiseres

(gemachtigde: mr. E.J.L. van de Glind),

en

de minister van Asiel en Migratie

(gemachtigde: [gemachtigde] ).

Procesverloop

1. De minister heeft eiseres bij brief van 8 februari 2024 gewezen op de beëindiging van de aan eiseres toegekende tijdelijke bescherming van rechtswege op 4 maart 2024. In die brief wordt aangekondigd dat eiseres een nieuw terugkeerbesluit opgelegd zal krijgen. Op 6 maart 2024 heeft eiseres beroep ingesteld tegen deze brief.

1.1.

De rechtbank heeft het beroep op 28 augustus 2026 op zitting behandeld. Eiseres en haar gemachtigde zijn niet verschenen. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.

Beoordeling door de rechtbank

Feiten en inleidende opmerkingen

2. Eiseres komt uit Marokko. Zij had in Oekraïne een tijdelijk verblijfsrecht op het moment dat de Russische strijdkrachten op 24 februari 2022 begonnen met een grootschalige invasie van Oekraïne. Eiseres is vanuit Oekraïne naar Nederland gekomen en heeft hier als zogeheten derdelander facultatieve tijdelijke bescherming verkregen op grond van de Richtlijn tijdelijke bescherming (Richtlijn) en het daarop gebaseerde Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van 4 maart 2022 (Uitvoeringsbesluit). Ook heeft zij, om deze tijdelijke bescherming te kunnen krijgen, een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ingediend. Deze aanvraag heeft eiseres later ingetrokken.

2.1.

De minister heeft aanvankelijk bepaald dat de facultatieve tijdelijke bescherming met ingang van 4 september 2023 eindigt. Dit heeft de minister aan eiseres bij besluit van
22 augustus 2023 bekendgemaakt. Met dit besluit is aan eiseres ook een terugkeerbesluit opgelegd. Hiertegen heeft eiseres beroep ingesteld. Dit besluit heeft de minister ingetrokken nadat de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) bij uitspraak van 17 januari 2024 had bepaald dat het recht op tijdelijke bescherming van derdelanders met een tijdelijke verblijfsvergunning van rechtswege niet op deze datum kon eindigen, maar van rechtswege zou eindigen op 4 maart 2024. Eiseres heeft haar beroep op 24 maart 2024 ingetrokken.

2.2.

Deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, en de Afdeling hebben op 29 maart 2024 en 25 april 2024 prejudiciële vragen gesteld aan het Hof van Justitie over de uitleg van de Richtlijn. De minister heeft vanwege deze prejudiciële vragen de zogenoemde bevriezingsmaatregel genomen. Deze vragen zijn beantwoord in een arrest van 19 december 2024 (arrest Kaduna). Het Hof van Justitie heeft geoordeeld dat het Unierecht het een lidstaat toestaat om de verleende facultatieve tijdelijke bescherming op een eerder tijdstip in te trekken dan dat waarop de verplichte tijdelijke bescherming geen rechtsgevolgen meer heeft. Ook heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat het lidstaten niet is toegestaan een terugkeerbesluit te nemen voordat de tijdelijke bescherming is beëindigd.

2.3.

De Afdeling heeft in haar uitspraken van 23 april 2025 uitgelegd hoe het arrest van het Hof van Justitie dient te worden toegepast en heeft bevestigd dat de tijdelijke bescherming voor derdelanders op 4 maart 2024 is geëindigd. Bij brief van 3 juni 2025 heeft de minister meegedeeld dat hij heeft besloten om naar aanleiding van deze Afdelingsuitspraken de bevriezingsmaatregel per 4 september 2025 te beëindigen. Op 10 juli 2025 heeft deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van 19 december 2024 einduitspraak gedaan.

Op welke besluit heeft dit beroep betrekking?

3. Eiseres betoogt dat haar beroep betrekking heeft op de brief van 8 februari 2024 en het daarin aangekondigde nieuwe terugkeerbesluit. Volgens eiseres mag zij, gelet op die aankondiging, ervan uitgaan dat vóór 4 maart 2024 een nieuw terugkeerbesluit is genomen.

3.1.

De rechtbank volgt eiseres daarin gedeeltelijk. Uit het dossier blijkt wel dat in de brief van 8 februari 2024 een terugkeerbesluit is aangekondigd, maar niet dat dit besluit ook daadwerkelijk is genomen. Het beroep heeft daarom uitsluitend betrekking op de brief van brief van 8 februari 2024.

Is de brief van 8 februari 2024 aan te merken als een besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)?

4. De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of eiseres kan opkomen tegen de aan haar toegezonden brief van 8 februari 2024. Eiseres betoogt dat deze brief kan worden aangemerkt als een besluit in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb.

4.1.

De rechtbank stelt vast dat het terugkeerbesluit van 22 augustus 2023 en het daartegen ingestelde beroep zijn ingetrokken. De minister heeft begin 2024 naar aanleiding van de uitspraak van de Afdeling van 17 januari 2024 in veel zaken van derdelanders met facultatieve tijdelijke bescherming nieuwe terugkeerbesluiten genomen. Eiseres heeft toen echter geen terugkeerbesluit gekregen. De minister heeft eiseres enkel de hiervoor genoemde brief van 8 februari 2024 toegezonden.

4.2.

De rechtbank stelt vast dat deze brief een algemene strekking heeft. De brief gaat over de beëindiging van de aan eiseres toegekende tijdelijke bescherming, dus het stoppen van de aanspraak op rechten die horen bij deze tijdelijke bescherming.

4.3.

Hoewel deze brief een algemeen informatief karakter heeft, is de rechtbank van oordeel dat deze in het geval van eiseres is aan te merken als een besluit, bedoeld in artikel 1:3 van de Awb, waartegen een rechtsmiddel kan worden aangewend. Deze brief is het eerste moment dat eiseres schriftelijk kenbaar is gemaakt dat haar tijdelijke bescherming per 4 maart 2024 is beëindigd. Uit het arrest Kaduna en de uitspraken van de Afdeling van 23 april 2025 volgt dat de minister de tijdelijke bescherming per 4 maart 2024 kon beëindigen en uit de Kamerbrief van 24 januari 2024 dat hij dat ook heeft gedaan. Uit de uitspraak van 23 april 2025 blijkt dat de minister de vreemdelingen in die procedure schriftelijk heeft geïnformeerd over deze beëindiging.

4.4.

Zoals hiervoor overwogen was de brief van 8 februari 2024 de eerste keer dat eiseres schriftelijk is geïnformeerd over het beëindigen van haar tijdelijke bescherming per 4 maart 2024. Ook voldoet de brief aan de andere voorwaarden van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb om het als besluit aan te merken. Daarom kan eiseres hiertegen opkomen.

Welke rechtsmiddel staat open tegen het besluit?

5. De rechtbank ziet zich vervolgens voor de vraag gesteld of eiseres beroep kan instellen tegen dit besluit.

5.1.

Zoals hiervoor overwogen bevat de brief van 8 februari 2024 een besluit over de beëindiging van tijdelijke bescherming. Tegen een dergelijk besluit staat, gelet op artikel 79, eerste lid, onder d, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000), slechts beroep open indien de vreemdeling in de gelegenheid is gesteld zijn zienswijze over het voornemen van dat besluit te geven. Dat is hier niet gebeurd. Daarom is het in Afdeling 3 van Hoofdstuk 7 van de Vw 2000 neergelegde procesrecht niet van toepassing. Gelet hierop had eiseres tegen het besluit van 8 februari 2024 op grond van artikel 72, eerste lid, van de Vw 2000, gelezen in samenhang met artikel 7:1 van de Awb, bezwaar moeten maken.

Conclusie en gevolgen

6. Nu eiseres eerst bezwaar had moeten maken tegen het besluit van 8 februari 2024 is het beroep niet-ontvankelijk. De rechtbank zal het beroepschrift op grond van artikel 6:15 van de Awb naar de minister doorsturen ter behandeling als bezwaarschrift. De minister hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De rechtbank:

  • verklaart het beroep niet-ontvankelijk;

  • bepaalt dat het beroepschrift naar de minister wordt doorgezonden ter behandeling als bezwaarschrift.

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van mr. I.S. Pruijn, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Bent u het niet eens met deze uitspraak?

Als u het niet eens bent met deze uitspraak, kunt u een brief sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin u uitlegt waarom u het er niet mee eens bent. Dit heet een beroepschrift. U moet dit beroepschrift indienen binnen 4 weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. U ziet deze datum hierboven.

Richtlijn 2001/55/EG van de Raad van 20 juli 2001 betreffende minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden en maatregelen ter bevordering van een evenwicht tussen de inspanning van de lidstaten voor de opvang en het dragen van de consequenties van de opvang van deze personen. Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 van de Raad van 4 maart 2022 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van Richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan. ABRvS, 17 januari 2024, ECLI:NL:RVS:2024:32. ECLI:NL:RBDHA:2024:4394. ABRvS 25 april 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1742. Kamerbrief van 25 april 2024, met kenmerk 5431272, waarbij aan derdelanders tot de beantwoording van prejudiciële vragen door het HvJEU weer dezelfde rechten is verleend als de ontheemden die onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming vallen. HvJEU 19 december 2024, ECLI:EU:C:2024:1038 (Kaduna). ABRvS 23 april 2025, ECLI:NL:RVS:2025:1827, ECLI:NL:RVS:2025:1829 en ECLI:NL:RVS:2025:1836. Kamerstukken II 2024/25, 19637, nr. 3434. Rb. Den Haag, zp Amsterdam 10 juli 2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:12445. HvJEU 19 december 2024, ECLI:EU:C:2024:1038 (Kaduna). ECLI:NL:RVS:2025:1827, ECLI:NL:RVS:2025:1829 en ECLI:NL:RVS:2025:1836. TK 2023-2024, 19 637, nr. 3200. Zie onder meer de uitspraak van de Afdeling van 15 januari 2003, ECLI:NL:RVS:2003:AF2914.