Vreemdelingenrecht

Bewaring; gronden; refoulement; ongegrond.

Rechtbank Den Haag, 3 november 2026

Zaakgegevens

Op 3 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Arnhem
Datum uitspraak
3 november 2026
Datum publicatie
11 november 2026
Zaaknummer
NL26.63303
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:33228
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Bewaring; gronden; refoulement; ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Arnhem

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.63303


uitspraak van de enkelvoudige kamer van 3 november 2026 in de zaak tussen

[eiser] , v-nummer: [x] , eiser

(gemachtigde: mr. B.A. Palm),

en

de minister van Asiel en Migratie,

(gemachtigde: mr. A.N. Sap).

Samenvatting

1. Deze uitspraak gaat over de maatregel van vreemdelingenbewaring die aan eiser is opgelegd. Deze maatregel is opgelegd op grond van artikel 59a, eerste lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Eiser is het niet eens met die maatregel. Hij voert daartegen een aantal beroepsgronden aan. Onder meer aan de hand van deze beroepsgronden beoordeelt de rechtbank de rechtmatigheid van die maatregel en de vraag of aan eiser een schadevergoeding moet worden toegekend.

1.1.

De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het beroep ongegrond is. Het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring is niet onrechtmatig. De maatregel van vreemdelingenbewaring voldoet aan de voorwaarden. De minister hoefde niet te kiezen voor een lichter middel. Er is dus geen reden voor het toekennen van een schadevergoeding. Hieronder legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit heeft.

Procesverloop

2. Met het bestreden besluit van 19 oktober 2026 heeft de minister aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd en de rechtbank daarvan in kennis gesteld.

2.1.

Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Het beroep wordt ook aangemerkt als een verzoek om schadevergoeding.

2.2.

De rechtbank heeft het beroep op 27 oktober 2026 op zitting behandeld. Hieraan heeft de gemachtigde van de minister deelgenomen. De gemachtigde van eiser is, zoals tevoren aangekondigd, niet verschenen. Omdat de beeldverbinding met eiser niet tot stand kon worden gebracht, heeft de rechtbank het onderzoek op de zitting geschorst. Het onderzoek is voortgezet op 29 oktober 2026, waar eiser en de gemachtigde van de minister zijn verschenen.

Beoordeling door de rechtbank

Toetsingskader

3. De minister kan de vreemdeling op wie de Asiel- en migratiebeheerverordening (Amb-verordening) van toepassing is, met het oog op de overdracht aan een verantwoordelijke lidstaat in vreemdelingenbewaring stellen met inachtneming van artikel 44 van de Amb-verordening. Daarin staat dat wanneer er een onderduikrisico bestaat of indien dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid of de openbare orde, de lidstaten de vreemdeling in bewaring kunnen houden om overdrachtsprocedures overeenkomstig deze verordening veilig te stellen. Vreemdelingenbewaring is slechts mogelijk op basis van een individuele beoordeling van de situatie van de betrokken persoon en enkel voor zover deze evenredig is en andere, minder dwingende alternatieve maatregelen niet effectief kunnen worden toegepast.

3.1.

Op grond van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) kan de maatregel van vreemdelingenbewaring alleen worden opgelegd wegens het bestaan van een onderduikrisico, indien ten minste twee van de gronden, genoemd in artikel 5.6, tweede lid, van het Vb 2000 zich voordoen. De vreemdelingenbewaring blijft achterwege of wordt beëindigd, indien deze niet langer noodzakelijk is met het oog op het doel van de vreemdelingenbewaring.

De aan eiser opgelegde maatregel van vreemdelingenbewaring

4. De minister heeft aan eiser de maatregel van vreemdelingenbewaring opgelegd. In deze maatregel staat dat de maatregel nodig is, omdat een concreet aanknopingspunt bestaat voor een overdracht als bedoeld in de Amb-verordening en een onderduikrisico bestaat.

4.1.

In de maatregel heeft de minister als gronden vermeld dat eiser:

a. Nederland niet op de voorgeschreven wijze is binnengekomen, dan wel een poging daartoe heeft gedaan, waarbij hij zich gedurende enige tijd aan het toezicht heeft onttrokken of zich zonder toestemming tussen de lidstaten van de Europese Unie beweegt;
c. niet dan wel niet voldoende meewerkt aan het vaststellen van zijn identiteit en nationaliteit;
p. zich niet aan een of meer andere voor hem geldende verplichtingen van hoofdstuk 4 van het Vb 2000 heeft gehouden;
r. geen vaste woon- of verblijfplaats heeft;
s. niet beschikt over voldoende middelen van bestaan.

Kunnen de door de minister vermelde gronden de maatregel dragen?

5. Eiser voert aan dat voor het opleggen van de maatregel van vreemdelingenbewaring onvoldoende gronden aanwezig zijn, omdat gronden c en r niet aan hem tegengeworpen kunnen worden.

5.1.

Deze beroepsgrond slaagt niet. Weliswaar betwist eiser dat de gronden c en r aan hem kunnen worden tegengeworpen, maar de overige gronden zijn voldoende om de maatregel te dragen. Daarom kan worden aangenomen dat een risico op onderduiken aan het toezicht bestaat.
Had de minister moeten volstaan met een lichter middel?

6. Eiser voert aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel. Eiser betoogt hiertoe als eerste dat hij bereid is om terug te keren naar Turkije en hiervoor voldoende middelen heeft. Daarnaast kan eiser een Turks rijbewijs overleggen, waardoor een laissez-passer traject kan worden gestart. Ook kan eiser bij een familielid in Nederland verblijven, totdat de terugkeer naar Turkije gerealiseerd is. Tot slot is eiser bereid zich te houden aan een meldplicht.

6.1.

Deze beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank is van oordeel dat de minister, gelet op wat hiervoor is geoordeeld over de gronden die aan de maatregel ten grondslag zijn gelegd, zich terecht op het standpunt heeft gesteld dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de inbewaringstelling doeltreffend konden worden toegepast.

6.2.

Ten overvloede merkt de rechtbank op dat eiser, als hij graag naar Turkije wil terugkeren, dit zelf kan bewerkstelligen via de Internationale Organisatie voor Migratie. Eiser heeft daarin echter nog geen concrete stappen gezet. Het enkele uiten van een vertrekwens naar Turkije is daarvoor niet voldoende.

Heeft de minister ten onrechte geen deugdelijke refoulementbeoordeling gemaakt?

7. Eiser betoogt dat de minister geen actuele refoulementbeoordeling voor Kroatië of Turkije heeft gemaakt. Eiser verwijst naar de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 12 februari 2026.

7.1.

De beroepsgrond slaagt niet. De rechtbank wijst op de uitspraak van de Afdeling van 12 juni 2026. Hierin heeft de Afdeling verduidelijkt dat het arrest Adrar alleen ziet op de verplichting tot het maken van een refoulementbeoordeling bij een maatregel van bewaring op grond van de Terugkeerrichtlijn. Voor bewaring op grond van de Amb-verordening hoeft de minister een dergelijke beoordeling niet al te maken bij het opleggen van de maatregel, zolang nog geen overdrachtsbesluit is genomen. Aangezien van een overdrachtsbesluit ten tijde van het besluit tot inbewaringstelling nog geen sprake was, hoefde de minister dus bij het opleggen van de maatregel geen refoulementbeoordeling te verrichten.

7.2.

De rechtbank merkt ten overvloede op dat bij de toepassing van de Amb-verordening het uitgangspunt is dat de minister mag uitgaan van het vermoeden dat lidstaten bij de behandeling van asielzoekers hun internationale verplichtingen zullen nakomen (het interstatelijk vertrouwensbeginsel). De Afdeling heeft onder meer in de uitspraken van 9 oktober 2024 en 21 november 2025 bevestigd dat de minister ten aanzien van Kroatië van het interstatelijk vertrouwensbeginsel mag uitgaan.


Is er een redelijk vooruitzicht op verwijdering?

8. Eiser betoogt dat de overdracht aan Kroatië onzeker is. De Eurodac-treffer dateert van 17 december 2025. Er is niet gebleken uit het dossier dat de claim door Kroatië is geaccepteerd. Eiser betrekt hierbij dat de Afdeling op 7 oktober 2026 prejudiciële vragen heeft gesteld over het overgangsrecht van de Dublinverordening naar de Amb-verordening.

8.1.

De beroepsgrond slaagt niet. Met ingang van 12 juni 2026 is de Dublinverordening ingetrokken en is de Amb-verordening van toepassing. De Afdeling heeft met de verwijzingsuitspraak van 7 oktober 2026 prejudiciële vragen gesteld over de toepassing van het overgangsrecht zoals neergelegd in artikelen 84, tweede lid, en 85 van de Amb-verordening en de in artikel 43, eerste lid, van de Amb-verordening neergelegde beperking van de draagwijdte van het rechtsmiddel. De Afdeling heeft in de verwijzingsuitspraak uiteengezet dat zij in zaken over vóór 12 juni 2026 in Nederland geregistreerde verzoeken om internationale bescherming, waarin de minister de verantwoordelijke lidstaat overeenkomstig artikel 84, tweede lid, van de Amb-verordening heeft bepaald aan de hand van de in de Dublinverordening neergelegde criteria, de draagwijdte van het beroep vaststelt op dezelfde manier als zij dat deed op grond van artikel 27 van de Dublinverordening en de bestaande rechtspraak daarover.

8.2.

Eisers verzoek om internationale bescherming dateert van 19 oktober 2026. Uit het dossier blijkt dat op 22 oktober 2026 aan de Kroatische autoriteiten een kennisgeving inzake terugname is verzonden. Nu het verzoek om internationale bescherming en het verzenden van de kennisgeving dateren van ná 12 juni 2026 is de Amb-verordening van toepassing en is het overgangsrecht, waarover de prejudiciële vragen gaan, niet relevant. Dat niet is gebleken van een expliciet akkoord op het claimverzoek, doet aan het redelijk vooruitzicht op overdracht niet af, nu bij een terugnamekennisgeving onder de Amb-verordening een expliciete aanvaarding niet is vereist. In de maatregel is toegelicht dat er vanwege de Eurodac-treffer concrete aanknopingspunten bestaan dat eiser aan Kroatië kan worden overgedragen. Daarmee is de maatregel toereikend gemotiveerd op dit punt.

Leidt ambtshalve toetsing tot een ander oordeel?

9. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.

Conclusie en gevolgen

10. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. G.W.B. Heijmans, rechter, in aanwezigheid van S. Voolstra, griffier.

Uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Informatie over hoger beroep

Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met de uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen één week na de dag waarop deze uitspraak is verzonden of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.

Op grond van artikel 106 van de Vw 2000 kan de rechtbank indien zij de opheffing van de maatregel tot vreemdelingenbewaring beveelt, aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen. Dit volgt uit artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000. Dit volgt uit artikel 59a, eerste lid, van de Vw 2000. Dit staat in artikel 44, tweede lid, van de Amb-verordening. Dit volgt uit artikel 5.6, eerste lid, van het Vb 2000. Dit volgt uit artikel 59c van de Vw 2000. ABRvS, 12 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:329 ABRvS, 12 juni 2026, ECLI:NL:RVS:2026:3387. Arrest van het Hof van Justitie van 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647. Richtlijn 2008/115/EG. Zie de uitspraak van de Afdeling van 12 juni 2026, onder 1.2-1.4. ABRvS, 9 oktober 2024, ECLI:NL:RVS:2024:4037. ABRvS, 9 november 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5635. ABRvS, 7 oktober 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5867. ABRvS, 7 oktober 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5867. Vergelijk HvJEU 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858, 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647 en ABRvS 12 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:329.