Civiel recht overig

Koop caravan. Ontbinding. Herroepingsrecht.

Rechtbank Overijssel, 29 september 2026

Zaakgegevens

Op 29 september 2026 heeft de Rechtbank Overijssel in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over civiel recht.

Instantie
Rechtbank Overijssel
Zittingsplaats
Zwolle
Datum uitspraak
29 september 2026
Datum publicatie
3 november 2026
Zaaknummer
12086364 \ CV EXPL 26-348
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBOVE:2026:6611
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Koop caravan. Ontbinding. Herroepingsrecht.

Uitspraak

RECHTBANK OVERIJSSEL

Civiel recht

Kantonrechter

Zittingsplaats Zwolle

Zaaknummer: 12086364 \ CV EXPL 26-348

Vonnis van 29 september 2026

in de zaak van

1 [eiser 1],

2. [eiser 2],

beiden te [woonplaats],

eisende partijen,

hierna samen te noemen: [eisers],

gemachtigde: LegalSteps B.V.,

tegen

1 [gedaagde 1],

2. [gedaagde 2],

3. [gedaagde 3],

allen te [plaats],

gedaagde partijen,

hierna samen te noemen: [gedaagden],

gemachtigde: mr. F.J.M. Kobossen.

1 De procedure

1.1

Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding van 9 januari 2026 met producties,
- de conclusie van antwoord met producties,

- de aanvullende producties aan de zijde van [eisers],

- de mondelinge behandeling van 31 augustus 2026, waarvan door de griffier aantekeningen zijn gemaakt.

1.2

Ten slotte is vonnis bepaald.

2 De feiten

2.1

[eisers] hebben op 9 oktober 2025 op locatie bij [gedaagden] caravans bekeken, waarna [eisers] een offerte hebben ontvangen van [gedaagden] voor de koop van een Swift Challenger Sport tegen inruil van hun eigen caravan.

2.2

Op 13 oktober 2025 hebben [eisers] per e-mail aan [gedaagden] onder meer geschreven:

“Beste, afgelopen week bij u geweest om naar een caravan te kijken met 2 losse bedden.
In uw offerte was de inruil prijs aan de lage kant, nu hebben we besloten om zonder inruil te kopen, interesse gaat uit naar de Swift Challenger 564 2014 Vraag is wat kost deze zonder inruil?”

2.3

Daarop hebben [gedaagden] nog diezelfde dag per e-mail gereageerd dat de prijs voor de Swift Challenger 564 (hierna: de Swift 564) zonder inruil € 16.500,- bedraagt en dat de caravan voor die prijs compleet wordt nagekeken op gas, water, elektra, onderstel en eventueel nieuwe banden.

2.4

In reactie daarop hebben [eisers] [gedaagden] op 14 oktober 2025 bericht dat zij een tegenvoorstel doen van € 16.300, -, inclusief nieuwe banden en het nakijken van de caravan op alle eerder door [gedaagden] genoemde punten.

2.5

Diezelfde dag hebben [gedaagden] aan [eisers] laten weten akkoord te gaan met het voorstel van [eisers] en [eisers] verzocht om een aanbetaling van tien procent van de koopsom aan hen over te maken.

2.6

Op 17 oktober 2025 hebben [eisers] een aanbetaling aan [gedaagden] betaald van € 1.630, -.

2.7

Op 20 oktober 2025 hebben [eisers] per e-mail aan [gedaagden] gevraagd of de Swift 564 beschikt over een binnen watertank.

2.8

[gedaagden] hebben diezelfde dag gereageerd dat de caravan niet beschikt over een interne watervoorziening. Wel hebben zij erop gewezen dat de caravan aan de buitenkant een aansluiting voor een waterpomp heeft.

2.9

Op 22 oktober 2025 hebben [eisers] aan [gedaagden] het volgende e-mailbericht gestuurd:

“[…] Ik ben er vanuit gegaan, dat de Swift net als onze huidige Sprite caravan voorzien was van een binnen watertank.
De afwezigheid van de binnen tank is voor ons dermate bezwaarlijk, dat wij van de koop af zien.
Hierbij zien wij af van de koop en verzoeken om de restitutie van de aanbetaalde € 1.630,-. […]”

2.10

[gedaagden] hebben op 23 oktober 2025 via e-mail laten weten dat zij het aanbetaalde bedrag van € 1.630, - niet zullen restitueren. Op 24 oktober 2025 hebben [eisers] opnieuw gevraagd om het aanbetaalde bedrag aan hen terug over te maken.

2.11

Op 28 oktober 2025 hebben [gedaagden] via e-mail aan [eisers] laten weten dat de caravan reeds is klaargemaakt en gereed staat voor uitlevering en dat er al kosten zijn gemaakt voor de voorbereiding en het gebruiksklaar maken van de caravan. [gedaagden] hebben aan [eisers] voorgesteld dat [gedaagden] een interne watertank kan monteren en het huidige watersysteem aan kan passen naar een interne wateropslag en zij hebben gevraagd of [eisers] hiermee akkoord kunnen gaan.

2.12

[eisers] hebben op 28 oktober 2025 via e-mail laten weten dat zij met dit voorstel niet akkoord gaan en dat zij binnen de wettelijke bedenktijd de koop hebben ontbonden. Partijen hebben vervolgens over en weer over de aanbetaling gecorrespondeerd.

3 Het geschil

3.1

[eisers] vorderen – samengevat – veroordeling van [gedaagden] tot betaling van € 1.630,00, te vermeerderen met wettelijke rente vanaf 22 oktober 2025 en een bedrag van € 244,50 aan buitengerechtelijke incassokosten. Daarnaast vorderen [eisers] dat [gedaagden] worden veroordeeld in de kosten van de procedure.

3.2

[eisers] leggen hieraan onder meer ten grondslag dat op grond van artikel 6:230o lid 1 BW een consument in de in dat artikel genoemde gevallen het recht heeft om binnen 14 dagen zonder opgave van redenen de koopovereenkomst te ontbinden (het zogenaamde herroepingsrecht). [eisers] heeft de koopovereenkomst rechtsgeldig op 22 oktober 2025 ontbonden, zodat op grond van artikel 6:230r BW alle door [gedaagden] ontvangen betalingen aan [eisers] dienen te worden terugbetaald. [eisers] zijn niet gewezen op annuleringskosten en deze zijn dan ook niet van toepassing. De kosten die [gedaagden] hebben gemaakt, gelet op de wettelijke regeling, komen voor hun eigen rekening en risico, aldus [eisers]

3.3

[gedaagden] voeren verweer en concluderen tot afwijzing van de vorderingen van [eisers], met veroordeling van [eisers] in de kosten van deze procedure.

3.4

[gedaagden] voeren daartoe het volgende aan. [gedaagden] betwisten dat het gaat om een koop op afstand of koop buiten de verkoopruimte. De caravans zijn door [eisers] ter plekke bezichtigd en bekeken. Niet van belang is dat, per e-mail, vervolgens de keuze is gemaakt tussen de ene of de andere caravan. Zij mochten niet zonder opgave van reden de koop ontbinden. Er is en was geen volgens [gedaagden] evenmin sprake van een ontbindingsgrond. [gedaagden] willen de kosten die zij hebben gemaakt in verband met de uitgevoerde werkzaamheden (de caravan verkoopklaar maken en voorzien van nieuwe banden) als annuleringskosten, daarbij de redelijkheid betrachtend, betaald zien, aldus [gedaagden]

3.5

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover nodig, nader ingegaan.

4 De beoordeling

Koop of afstand

4.1

Partijen verschillen allereerst van mening over de vraag of de door hen gesloten overeenkomst kwalificeert als een koop buiten de verkoopruimte, althans koop op afstand. De kantonrechter oordeelt dat partijen een overeenkomst op afstand (artikel 6:230g lid 1 sub e BW) hebben gesloten en overweegt daartoe het volgende.

4.2

Een overeenkomst op afstand betreft gelet op artikel 6:230g lid 1 sub e BW een overeenkomst die tussen een handelaar en een consument wordt gesloten in het kader van een georganiseerd systeem voor verkoop of dienstverlening op afstand zonder gelijktijdige persoonlijke aanwezigheid van handelaar en consument en waarbij, tot en met het moment van het sluiten van de overeenkomst, uitsluitend gebruik wordt gemaakt van een of meer middelen voor communicatie op afstand. Volgens overweging 20 bij EU-Richtlijn 2011/83/EU (hierna: de Richtlijn) dient die definitie ook situaties te bestrijken waarin de consument de verkoopruimte alleen bezoekt om informatie over de goederen of dienst te vergaren, terwijl vervolgens de onderhandelingen over en de sluiting van de overeenkomst op afstand plaatsvinden. Daarentegen dient een overeenkomst waarover in de verkoopruimte van de handelaar wordt onderhandeld en die uiteindelijk wordt gesloten met behulp van een middel voor communicatie op afstand, niet als overeenkomst op afstand te worden aangemerkt. Nu geen geschil bestaat over het feit dat hier sprake is van een consument en een handelaar, is voor de kwalificatie in dit geval met name van belang op welke plaats en/of wijze partijen over de caravan hebben onderhandeld.

4.3

[eisers] hebben ter zitting toegelicht dat zij tijdens hun bezoek drie caravans hebben bekeken, maar dat zij op dat moment de Swift 564 niet hebben zien staan en dat hierover tijdens het bezoek ook niet is gesproken met een medewerker van [gedaagden] Hoewel [gedaagden] aangeven dat [eisers] de Swift 564 tijdens hun bezoek wel hadden kunnen zien staan, hebben [gedaagden] niet aangevoerd dat partijen tijdens het bezoek over de Swift 564 hebben gesproken of onderhandeld. Bovendien zag de offerte die [eisers] van [gedaagden] naar aanleiding van het bezoek hebben ontvangen, niet op de Swift 564, maar op een andere caravan, een Swift Challenger Sport. Vast staat daarmee dat partijen tijdens het bezoek van [eisers] aan [gedaagden] niet over de Swift 564 hebben onderhandeld. Uit de e-mailconversatie tussen partijen (productie 5 bij dagvaarding) volgt dat partijen na het bezoek van [eisers] aan [gedaagden] wel via e-mail met elkaar over de Swift 564 hebben onderhandeld. [gedaagden] hebben [eisers] op hun verzoek een aanbod gedaan voor een Swift 564 (zonder inruil), [eisers] hebben [gedaagden] vervolgens een tegenvoorstel gedaan, waarmee [gedaagden] daarna akkoord zijn gegaan. Uitsluitend via de e-mail is de overeenkomst m dus uiteindelijk tot stand gekomen. De kantonrechter is daarom van oordeel dat sprake is van een overeenkomst op afstand.

Herroepingsrecht

4.4

De kantonrechter dient vervolgens te beoordelen of [eisers] rechtsgeldig een beroep hebben gedaan op hun herroepingsrecht. De kantonrechter komt tot het oordeel dat dit het geval is. Daarbij is het volgende van belang. Bij een overeenkomst op afstand heeft de consument overeenkomstig artikel 6:230o BW het recht om zonder opgave van redenen de overeenkomst te ontbinden, binnen een termijn van veertien dagen nadat de consument de zaak heeft ontvangen. Een consument kan het herroepingsrecht uitoefenen door een modelformulier voor ontbinding aan de handelaar ([gedaagden]) te zenden óf door een andere daartoe strekkende ondubbelzinnige verklaring te doen aan de handelaar (artikel 6:230o lid 3 BW). Uit de e-mail van [eisers] van 22 oktober 2025 volgt ondubbelzinnig dat [eisers] gebruik hebben willen maken van hun herroepingsrecht. Op dat moment beschikte zij nog niet over de caravan, zodat de veertiendagentermijn nog niet was gaan lopen. [eisers] hebben daarmee binnen de wettelijke bedenktijd gebruik gemaakt van hun herroepingsrecht en de overeenkomst op 22 oktober 2025 buitengerechtelijk ontbonden.

Gevolgen van de ontbinding

4.5

Uit artikel 6:270 BW volgt dat de ontbinding van de overeenkomst partijen bevrijdt van hun verplichtingen over en weer uit de overeenkomst. Voorzover al is nagekomen, moeten deze handelingen ongedaan gemaakt worden. Dit betekent dat voor [gedaagden] de verplichting bestaat om de door hen ontvangen aanbetaling van € 1.630,00 terug te betalen (zo volgt uit artikel 6:230r BW). De vordering van [eisers] zal dus in principe worden toegewezen, tenzij het verweer van [gedaagden] slaagt.

Geen vergoeding aan [gedaagden] voor verrichte werkzaamheden

4.6

[gedaagden] stellen zich op het standpunt dat zij, aangezien zij de caravan “verkoopklaar” gemaakt hebben en nieuwe banden hebben aangebracht, annuleringskosten van € 600,00 bij [eisers] in rekening mochten brengen. Dit bedrag dient in mindering te strekken op de aanbetaling, aldus [gedaagden]. De kantonrechter volgt [gedaagden] daarin echter niet en overweegt daarover het volgende.

4.7

In afdeling 6.5.2B BW is geregeld welke kosten bij de consument in rekening kunnen worden gebracht na het uitoefenen van het herroepingssrecht tijdens de veertiendagentermijn. In artikel 6:230s lid 6 BW staat het uitgangspunt dat de consument geen kosten is verschuldigd door de uitoefening van zijn recht op ontbinding. Dus los van de vraag of [gedaagden] al daadwerkelijk werkzaamheden aan de caravan hadden verricht – wat [eisers] hebben weersproken, hadden [gedaagden] op grond van dit artikel in principe niet het recht om annuleringskosten bij [eisers] in rekening te brengen.

4.8

Op dit uitgangspunt bestaan uitzonderingen, waardoor in bepaalde gevallen voor uitgevoerde diensten kosten in rekening worden gebracht bij de consument. Maar in dit geval moet daarvoor voldaan zijn aan de voorwaarden van artikel 6:230s lid 4 en 5 BW. Op grond van deze bepalingen is de consument slechts gehouden tot betaling van een evenredig bedrag voor verrichte diensten als de uitvoering van de dienst tijdens de herroepingstermijn is begonnen op uitdrukkelijk verzoek van de consument én de consument overeenkomstig artikel 6:230m BW is geïnformeerd over het herroepingsrecht en de gevolgen van het verzoek om de dienst tijdens de herroepingstermijn te laten aanvangen. Aan deze voorwaarden is in dit geval niet voldaan. Gesteld noch gebleken is dat [eisers] [gedaagden] uitdrukkelijk hebben verzocht om de overeengekomen werkzaamheden al binnen de herroepingstermijn uit te voeren of dat [gedaagden] [eisers] hebben geïnformeerd over het herroepingsrecht. De enkele omstandigheid dat [gedaagden] met het oog op de uitvoering van de overeenkomst al zijn gestart met de uitvoering van de diensten brengt daarom onder deze omstandigheden niet mee dat deze kosten voor rekening van [eisers] komen.

4.9

Voor zover [gedaagden] een beroep hebben gedaan op de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid, slaagt dit beroep niet. Daarvoor is allereerst relevant dat de regeling inzake het herroepingsrecht de implementatie van de Richtlijn 2011/83/EU vormt, waarin ten aanzien van overeenkomsten op afstand maximumharmonisatie is beoogd. De wettelijke regeling bepaalt uitputtend onder welke voorwaarden een consument na herroeping nog tot enige betaling gehouden kan zijn. Het staat de handelaar daarom niet zomaar vrij om buiten de daar genoemde uitzonderingen alsnog een vergoeding te verlangen voor werkzaamheden die tijdens de herroepingstermijn zijn verricht. Een andersluidende toepassing van de beperkende werking van de redelijkheid en billijkheid zou er immers toe leiden dat de door de Uniewetgever beoogde bescherming van de consument en de uitputtende regeling van het herroepingsrecht via het nationale recht wordt omzeild. Maar ook los daarvan, volgt uit de door [gedaagden] gestelde feiten en omstandigheden niet dat hen een beroep toekomt op de beperkende werking van de redelijkheid. Vast staat dat immers dat Smit op 22 oktober 2025 hebben aangegeven van de koop af te zien en dat [gedaagden] op 28 oktober 2025, zes dagen later, hebben aangegeven dat de caravan klaar stond. Zij hebben dus ook toen zij er redelijkerwijs rekening mee moesten houden dat de koop mogelijk niet door zou gaan, kennelijk (verder) aan de caravan gewerkt, waardoor hun kosten zijn opgelopen. Onder deze omstandigheden is toepassing van artikel 6:230s BW naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet onaanvaardbaar.

4.10

Gelet op het voorgaande is [gedaagden] gehouden het gehele bedrag van € 1.630,00 aan [eisers] terug te betalen. De gevorderde hoofdsom van € 1.630,00 zal daarom worden toegewezen.

Wettelijke rente en buitengerechtelijke incassokosten

4.11

[eisers] vorderen verder vergoeding van de wettelijke rente vanaf 22 oktober 2025. Op grond van artikel 6:119 lid 1 BW is pas wettelijke rente verschuldigd vanaf het moment van verzuim. Niet is gebleken dat op 22 oktober 2025 [gedaagden] al in verzuim verkeerden ten aanzien van de ongedaanmakingsverbintenis, het terugbetalen van de koopsom. De kantonrechter zal daarom de wettelijke rente toewijzen vanaf de dag van dagvaarding (9 januari 2026).

4.12

[eisers] vorderen vergoeding van buitengerechtelijke incassokosten. Omdat de verplichting tot betaling een ongedaanmakingsverbintenis is, en dus niet een geldsom die voortvloeit uit een overeenkomst, valt de hoofdvordering niet onder het toepassingsbereik van het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten (hierna: het Besluit). De kantonrechter zal daarom de gevorderde vergoeding toetsen aan de oriëntatiepunten voor de beoordeling van dergelijke vorderingen uit het Rapport BGK-Integraal 2013, maar met toepassing van de wettelijke tarieven die geacht worden redelijk te zijn.

In dit geval oordeelt de kantonrechter dat de vordering tot vergoeding van buitengerechtelijke (incasso-)kosten zal worden afgewezen. Uit de door [eisers] gegeven omschrijving van de verrichte werkzaamheden blijkt namelijk niet dat kosten zijn gemaakt die betrekking hebben op verrichtingen die meer omvatten dan een enkele (eventueel herhaalde) aanmaning, het enkel doen van een (niet aanvaard) schikkingsvoorstel, het inwinnen van eenvoudige inlichtingen of het op gebruikelijke wijze samenstellen van het dossier. De kosten waarvan [eisers] vergoeding vorderen, moeten dan ook worden aangemerkt als betrekking hebbend op verrichtingen waarvoor de proceskostenveroordeling wordt geacht een vergoeding in te sluiten.

Proceskosten

4.13

[gedaagden] zijn in het ongelijk gesteld en moeten daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [eisers] worden begroot op:

- kosten van de dagvaarding

€

125,57

- griffierecht

€

265,00

- salaris gemachtigde

€

434,00

(2 punten × € 217,00)

- nakosten

€

108,50

(plus de kosten van betekening zoals vermeld in de beslissing)

Totaal

€

933,07

4.14

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

4.15

De veroordeling in de proceskosten wordt hoofdelijk uitgesproken. Dat betekent dat iedere veroordeelde kan worden gedwongen het hele bedrag te betalen. Als de één (een deel) betaalt, hoeft de ander dat (deel van het) bedrag niet meer te betalen aan de wederpartij.

5 De beslissing

De kantonrechter

5.1

veroordeelt [gedaagden] om aan [eisers] te betalen een bedrag van € 1.630,00, te vermeerderen met de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over het toegewezen bedrag, met ingang van 9 januari 2026, tot de dag van volledige betaling,

5.2

veroordeelt [gedaagden] hoofdelijk in de proceskosten van € 933,07, te betalen binnen veertien dagen na aanschrijving daartoe, te vermeerderen met de kosten van betekening als [gedaagden] niet tijdig aan de veroordelingen voldoen en het vonnis daarna wordt betekend,

5.3

veroordeelt [gedaagden] hoofdelijk tot betaling van de wettelijke rente als bedoeld in artikel 6:119 BW over de proceskosten als deze niet binnen veertien dagen na aanschrijving zijn betaald,

5.4

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

5.5

wijst het meer of anders gevorderde af.

Dit vonnis is gewezen door mr. M.O. Frentrop en in het openbaar uitgesproken op 29 september 2026.