Vreemdelingenrecht
Grensdetentie artikel 6 derde lid van de Vw. Schriftelijke behandeling. De werkwijze van de minister rond de…
Rechtbank Den Haag, 28 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:31788 · Rechtbank Den Haag · 28 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-31788
Zaakgegevens
Op 28 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Zwolle
- Datum uitspraak
- 28 oktober 2026
- Datum publicatie
- 29 oktober 2026
- Zaaknummer
- NL26.63642
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:31788
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Grensdetentie artikel 6 derde lid van de Vw. Schriftelijke behandeling. De werkwijze van de minister rond de asielgrensprocedure levert naar het oordeel van de rechtbank geen strijd met het Unierecht op. De beroepsgronden over de grondslag van de maatregel, rechtsbijstand en een lichter middel slagen niet. Ambtshalve toets leidt niet tot een ander oordeel. Beroep ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Zwolle
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.63642
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser
(gemachtigde: mr. M. Drenth),
en
de minister van Asiel en Migratie, de minister
(gemachtigde: mr. D. Kuiper).
Procesverloop
Bij besluit van 18 oktober 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
Partijen hebben ingestemd met schriftelijke behandeling. Eiser heeft op 23 oktober 2026 gronden van beroep ingediend. De minister heeft op 26 oktober 2026 een verweerschrift ingediend. De rechtbank heeft het onderzoek vervolgens gesloten op 27 oktober 2026.
Overwegingen
Inleiding
1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.
De werkwijze rond de asielgrensprocedure en het Unierecht
2. Eiser stelt zich op het standpunt dat de werkwijze van de minister waarbij iedere asielaanvraag aan de grens in de asielgrensprocedure wordt behandeld, niet in overeenstemming is met het Unierecht. Eiser verwijst hierbij naar de tussenuitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, van 15 september 2026, waarin prejudiciële vragen zijn gesteld aan het Hof over dit onderwerp.
3. De rechtbank stelt voorop dat eiser in bewaring is gesteld op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw. De maatregel kan worden opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. In het grensbewakingsbelang mag de minister voldoende noodzaak zien om een vrijheidsontnemende maatregel overeenkomstig artikel 10, tweede lid, van de Opvangrichtlijn op te leggen. Niet is in geschil dat eiser bij aankomst op Schiphol niet voldeed aan de toegangsvoorwaarden van artikel 6 van de Schengengrenscode. Uit de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026 volgt verder dat de werkwijze van de minister in overeenstemming is met de Procedureverordening. De Afdeling constateert daarnaast dat deze werkwijze in feite ongewijzigd is gebleven bij het van toepassing worden van het Asiel- en migratiepact op 12 juni 2026. Deze beroepsgrond slaagt niet.
De minister dient naar het oordeel van de rechtbank evengoed steeds individueel te beoordelen of sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken en daarom maken dat de maatregel in een concreet geval niet moet worden opgelegd. Zoals hierna onder rechtsoverweging 11 zal worden overwogen is niet gebleken dat grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend is.
Overlap screening en asielgrensprocedure
4. Eiser stelt zich op het standpunt dat de minister de screeningsprocedure ten onrechte niet heeft afgewacht alvorens tot de vrijheidsontnemende maatregel over te gaan. De detentiemaatregel die op beide grondslagen steunt is volgens eiser onrechtmatig.
5. De rechtbank constateert dat in de vrijheidsontnemende maatregel een kruisje is gezet bij vrijheidsontneming ten aanzien van de screeningsprocedure en bij vrijheidsontneming ten aanzien van de asielgrensprocedure. Deze omstandigheden kunnen echter niet naast elkaar bestaan. Uit artikel 1, aanhef en onder a, van de Screeningsverordening volgt immers dat verzoekers die aan de buitengrens om internationale bescherming verzoeken, worden gescreend voordat zij naar een passende procedure worden doorverwezen. Hierin ziet de rechtbank echter geen reden om de grensdetentie onrechtmatig te achten. In dit kader verwijst de rechtbank naar de hiervoor genoemde uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026, rechtsoverweging 7 en 7.1. Uit deze uitspraak volgt namelijk dat artikel 6, derde lid, van de Vw zowel in een grondslag voor grensdetentie tijdens de screening als tijdens de asielgrensprocedure voorziet. Deze beroepsgrond slaagt niet.
Rechtsbijstand
6. Eiser voert verder aan dat hij te lang heeft moeten wachten op rechtsbijstand doordat er geen piketregeling bestaat in de grensdetentie. Eiser stelt hierdoor in zijn belangen te zijn geschaad.
7. Voor zover eiser betoogt dat de grensprocedure onrechtmatig is gelet op het gebrek aan een piketregeling en rechtsbijstand bij het gehoor voorafgaand de maatregel overweegt de rechtbank als volgt. Uit de uitspraak van de meervoudige kamer van deze rechtbank, zittingsplaats Haarlem, van 24 juni 2022, welke in hoger beroep is bevestigd door de Afdeling op 8 augustus 2022, volgt dat weliswaar sprake is van een op relevante onderdelen vergelijkbare positie met vreemdelingen van wie op grond van artikel 59, 59a of 59b van de Vw de vrijheid wordt ontnomen, maar dat voor het ontbreken van een piketregeling in procedures zoals onderhavige een redelijke en objectieve rechtvaardiging bestaat. Die rechtvaardiging is voornamelijk gelegen in het feit dat vreemdelingen aan de grens nog niet zijn toegelaten en vreemdelingen “in het land” wel. Daarnaast overweegt de rechtbank in de uitspraak van 24 juni 2022 dat vreemdelingen die aan de grens asiel hebben aangevraagd en over wie de beslissing tot toegang daarom is uitgesteld, een folder krijgen uitgereikt met informatie over rechtsbijstand en in het kader van die asielprocedure een raadsman krijgen toegewezen. Daarmee is naar het oordeel van de rechtbank de mogelijkheid om rechtsbijstand te krijgen in zaken waarin de vreemdeling op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd, voldoende gewaarborgd. De rechtbank ziet geen aanleiding om in deze procedure anders te oordelen. Ook in het geval van eiser is een folder met informatie over rechtsbijstand uitgereikt in een voor hem begrijpelijke taal en is een raadsman toegewezen in het kader van de asielprocedure. De beroepsgrond slaagt niet.
Lichter middel en belangenafweging
8. Eiser voert tot slot aan dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel dan de vrijheidsontnemende maatregel. Eiser zal zich aan een op te leggen meldplicht houden en kan dit vanuit een regulier asielzoekerscentrum doen. Eisers identiteit en nationaliteit zijn duidelijk en hij heeft alle medewerking verleend. Eiser stelt dat de vrijheidsontneming voor hem onredelijk bezwarend is omdat het detentieregime zwaar op hem drukt. Eiser is van mening dat zijn persoonlijke omstandigheden zwaarder dienen te wegen dan de belangen van de minister.
9. Op grond van artikel 5.1a van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken. De beoordeling of de minister in grensdetentiezaken met een lichter middel had moeten volstaan, strekt dan ook niet verder dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is, waardoor de minister van grensdetentie moet afzien. De omstandigheden dat eiser medewerking verleent en dat zijn identiteit en nationaliteit zijn aangetoond zijn in het kader van deze beoordeling dus niet relevant.
10. De rechtbank is van oordeel dat de minister met de vragen die hij in het gehoor heeft gesteld voldoende heeft onderzocht of de grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend is. Zo heeft hij geïnformeerd over de medische omstandigheden van betrokkene, gevraagd of betrokkene familieleden in Nederland of in de Europese Unie heeft die hier rechtmatig verblijven en betrokkene in de gelegenheid gesteld andere omstandigheden aan te voeren. De rechtbank is van oordeel dat de minister in voldoende mate duidelijk heeft gemaakt aan eiser dat het aan hem was om eventuele bijzondere feiten of omstandigheden met betrekking tot zijn persoonlijke belangen aan te voeren die tot het oordeel konden leiden dat de minister diende af te zien van het opleggen van de vrijheidsontnemende maatregel. De minister heeft dan ook aan de op hem rustende onderzoekplicht voldaan. Eiser heeft geen gebruik gemaakt van deze mogelijkheid. In het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel is opgenomen dat door eiser geen feiten om omstandigheden zijn aangevoerd die zouden moeten leiden tot de conclusie dat de vrijheidsontneming onevenredig bezwarend zou zijn. Ook in de beroepsfase heeft eiser naar het oordeel van de rechtbank niet onderbouwd gesteld dat sprake zou zijn van bijzondere feiten of omstandigheden met betrekking tot zijn persoonlijke belangen. Het enkele feit dat het detentieregime zwaar op hem drukt is in dit kader onvoldoende. De rechtbank ziet evenmin aanleiding voor het oordeel dat een belangenafweging in het voordeel van eiser had moeten uitvallen.
Ambtshalve beoordeling
11. Ook los van de door eiser aangevoerde beroepsgronden, ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat de grensdetentie tot het moment van sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was.
Conclusie en gevolgen
12. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
13. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. T.M. Weeda, rechter, in aanwezigheid van F.E. Siblesz, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.