Vreemdelingenrecht
grensdetentie; lichter middel; rechtsbijstand; ambtshalve toetsing; ogg.
Rechtbank Den Haag, 10 november 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:33387 · Rechtbank Den Haag · 10 november 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-33387
Zaakgegevens
Op 10 november 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Rotterdam
- Datum uitspraak
- 10 november 2026
- Datum publicatie
- 12 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.65873
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:33387
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
grensdetentie; lichter middel; rechtsbijstand; ambtshalve toetsing; ogg.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Rotterdam
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.65873
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiser] , V-nummer: [v-nummer] , eiser
(gemachtigde: mr. A.A. Hardoar),
en
de minister van Asiel en Migratie, verweerder
(gemachtigde: mr. A.E. van Midden).
Procesverloop
Bij besluit van 29 oktober 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
Verweerder heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De rechtbank heeft het beroep op 5 november 2026 op zitting behandeld.
Eiser is verschenen, bijgestaan door zijn gemachtigde (beide via een beeldverbinding).
Als tolk is verschenen [persoon A] (telefonisch).
Verweerder heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Inleiding
1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.
Op grond van artikel 5.1a van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb) wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang.
Deze maatregel wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
Lichter middel
2. Eiser voert aan dat verweerder onvoldoende heeft onderzocht of met een lichter middel kon worden volstaan. Daarbij wijst eiser erop dat hij zijn paspoort heeft overgelegd, dat hij zijn reisroute heeft toegelicht en dat hij heeft meegewerkt aan de screening. Daarnaast is niet gebleken dat eiser zich aan het toezicht heeft onttrokken. Ook had verweerder moeten meewegen dat eiser direct na aankomst (vanwege de oorlog in Gaza) asiel heeft aangevraagd. Verweerder had dan ook niet kunnen volstaan met de standaardoverweging dat niet met een lichter middel hoefde te worden volstaan.
In dit kader doet eiser ook nog een beroep op de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam, van 15 september 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:26975, waarin prejudiciële vragen zijn gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie over de gehanteerde werkwijze.
Uit de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) van 2 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5077, volgt dat door verweerder in het grensbewakingsbelang voldoende noodzaak mag worden gezien om een vrijheidsontnemende maatregel op te leggen. Uit rechtsoverwegingen 1.1 en 4.1. van deze uitspraak volgt dat de werkwijze van verweerder waarbij asielaanvragen die aan de grens worden gedaan en waarbij de vreemdeling niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden uit de Schengengrenscode in beginsel in de asielgrensprocedure worden behandeld en de grensdetentie wordt opgeheven wanneer de aanvraag niet verder kan worden behandeld in de asielgrensprocedure, in overeenstemming is met de Procedureverordening.
De rechtbank volgt deze uitleg en ziet, in weerwil van de uitspraak van de zittingsplaats Amsterdam, geen aanleiding om anders te oordelen.
Verder volgt uit de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026 dat de beoordeling of verweerder in grensdetentiezaken met een lichter middel had moeten volstaan niet verder strekt dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verweerder zich terecht en deugdelijk gemotiveerd op het standpunt gesteld dat er geen aanleiding is om een lichter middel toe te passen.
Niet gesteld of gebleken is dat eiser detentieongeschikt is. Dat eiser zich meewerkend zou opstellen, dat hij zich niet aan het toezicht zou onttrekken en dat hij asiel heeft aangevraagd, maakt nog niet dat hij daarmee ook detentieongeschikt is. Gelet hierop bestaat er, zoals verweerder terecht heeft overwogen, geen grond voor het oordeel dat de grensdetentie thans onevenredig bezwarend voor eiser is. De beroepsgrond dat een lichter middel moet worden toegepast, slaagt gezien het voorgaande niet.
Rechtsbijstand
3. Eiser voert aan dat hij voorafgaand en tijdens het gehoor rechtsbijstand had moeten krijgen. Het gehoor is een belangrijk moment, omdat dan wordt onderzocht of niet met een lichter middel kan worden volstaan. Daarnaast voert eiser aan dat de aanwezigheid van een tolk niet betekent dat hij daarmee ook de juridische gevolgen van het gehoor heeft kunnen begrepen, zeker gezien de lange reis die hij naar Schiphol had afgelegd.
Verder voert eiser aan dat de mededeling dat hij tijdens zijn asielprocedure in het detentiecentrum zal verblijven, niet betekent dat hij daarmee ook goed is geïnformeerd over zijn vrijheidsontneming.
Uit vaste jurisprudentie van de Afdeling, bijvoorbeeld de uitspraak van 8 augustus 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2286, volgt dat het verschil in beleid over rechtsbijstand tijdens het gehoor voor inbewaringstelling krachtens artikel 59, 59a of 59b van de Vw 2000 en tijdens het gehoor voor vrijheidsontneming krachtens artikel 6 van de Vw 2000, geen ongerechtvaardigd onderscheid in de zin van artikel 14 van het EVRM oplevert en dat ook in die laatste situatie de mogelijkheden om rechtsbijstand te krijgen voldoende gewaarborgd zijn. Verder overweegt de rechtbank dat, naast het feit dat tijdens het gehoor met de hulp van een tolk de gronden voor de vrijheidsontnemende maatregel aan eiser zijn meegedeeld, aan eiser ook de informatiebrief ‘Waarom aan u een vrijheidsontnemende maatregel is opgelegd’ in de Arabische taal is uitgereikt en een raadsman is toegewezen in het kader van de asielprocedure. Naar het oordeel van de rechtbank is hiermee de mogelijkheid om rechtsbijstand te krijgen in zaken waarin de vreemdeling op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd, voldoende gewaarborgd. Dat eiser een lange reis naar Schiphol heeft gemaakt, maakt het voorgaande niet anders.
De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
4. Ook los van de door eiser aangevoerde beroepsgrond, ziet de rechtbank geen
grond voor het oordeel dat de maatregel van bewaring tot het moment van sluiten van het
onderzoek op enig moment onrechtmatig was (vgl. de arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858, en 4 september 2025, ECLI:EU:C:2025:647, Adrar).
Conclusie en gevolgen
5. Het beroep tegen de maatregel van vreemdelingenbewaring is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Eiser krijgt geen vergoeding van zijn proceskosten.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. E.J. Rutten, rechter, in aanwezigheid van
mr. D.M. Abrahams, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.