Vreemdelingenrecht
Artikel 6, derde lid, van de Vw; vrijheidsontnemende maatregel; geen strijd met het Unierecht; effectieve…
Rechtbank Den Haag, 29 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:31942 · Rechtbank Den Haag · 29 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-31942
Zaakgegevens
Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Zwolle
- Datum uitspraak
- 29 oktober 2026
- Datum publicatie
- 30 oktober 2026
- Zaaknummer
- NL26.63100
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:31942
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Artikel 6, derde lid, van de Vw; vrijheidsontnemende maatregel; geen strijd met het Unierecht; effectieve rechtsbijstand; het gehoor, op voorhand stond niet al vast dat aan eiseres de maatregel wordt opgelegd; er moet eerst een onderzoek plaatsvinden voordat besloten kan worden of de asielaanvraag zich leent voor de asielgrensprocedure; niet op voorhand al duidelijk; LHBTIQ; voldoende voortvarend; ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Zwolle
Bestuursrecht
zaaknummer: NL26.63100
uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen
[eiseres], V-nummer: [V-nummer], eiseres
(gemachtigde: mr. V. Senczuk),
en
de minister van Asiel en Migratie,
(gemachtigde: mr. D.J. Halbesma).
Procesverloop
Bij besluit van 17 oktober 2026 (het bestreden besluit) is aan eiseres met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiseres ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.
De maatregel is op 24 oktober 2026 opgeheven, omdat de asielaanvraag is ingewilligd.
De rechtbank heeft het beroep op 27 oktober 2026 op zitting behandeld. Eiseres heeft zich laten vertegenwoordigen door haar gemachtigde. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.
2. Omdat de maatregel is opgeheven, beperkt de beoordeling zich in deze zaak tot de vraag of aan eiseres schadevergoeding moet worden toegekend. In dit verband moet de vraag worden beantwoord of de tenuitvoerlegging van de maatregel op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest. Op grond van artikel 106 van de Vw kan de rechtbank indien de bewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de bewaring aan eiseres een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
3. Op grond van artikel 5.1a van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.
Strijd met het Unierecht
4. Eiseres voert - samengevat - aan dat grensdetentie een ultimum remedium is en de minister in strijd handelt met het Unierecht door standaard grensdetentie op te leggen aan de buitengrens. Daarbij verwijst eiseres naar een uitspraak van 15 september 2026, rechtsoverweging 5.
De rechtbank volgt eiseres daarin niet en sluit aan bij hetgeen de Afdeling heeft overwogen en geoordeeld in de uitspraak van 2 september 2026. De rechtbank ziet geen aanleiding om daarover anders te oordelen dan de Afdeling heeft gedaan. Deze beroepsgrond slaagt niet.
Het gehoor
5. Eiseres voert - samengevat - aan dat zij tijdens het gehoor voorafgaande het opleggen van de vrijheidsontnemende maatregel niet is bijgestaan door een advocaat en de beslissing dat de maatregel wordt opgelegd al in het begin van het gehoor is genomen. Dat blijkt namelijk uit het proces-verbaal van gehoor uit de tekst onder het kopje “Algemeen”.
De rechtbank volgt eiseres daarin niet. Dat eiseres tijdens het gehoor geen rechtsbijstand heeft gehad maakt niet dat eiseres geen effectieve rechtsbijstand heeft gekregen. Volgens vaste rechtspraak geldt bij het gehoor voorafgaand aan een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw geen verplichte aanwezigheid van een advocaat of een piketregeling. Daarnaast heeft eiseres zich gedurende het verdere verloop van de procedure kunnen laten bijstaan door haar gemachtigde.
De rechtbank stelt verder vast dat in het proces-verbaal onder het kopje “Algemeen” weliswaar het volgende staat opgenomen: Op 17-10-2026 om 08:21 uur heb ik, verbalisant, betrokkene medegedeeld dat:
-
ik werkzaam was als ambtenaar belast met de grensbewaking;
-
hij te kennen heeft gegeven een aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel te willen indienen;
-
zijn asielaanvraag wordt behandeld in de asielgrensprocedure;
-
aan hem een vrijheidsontnemende maatregel wordt opgelegd;
-
dat hij gedurende de behandeling van zijn aanvraag wordt ingesloten in een vreemdelingendetentiecentrum;
(…).
De rechtbank is echter van oordeel dat voorafgaand het besluit een volledig gehoor heeft plaatsgevonden en eiseres in de gelegenheid is gesteld om haar bezwaren omtrent de vrijheidsontnemende maatregel kenbaar te maken. Dit volgt onder meer uit het volgende dat verderop volgt in het proces-verbaal van gehoor na het kopje “Algemeen”:
Het voornemen bestaat om aan u de toegang tot Nederland in verband met uw aanvraag uit te stellen. Uw asielaanvraag wordt in dit geval behandeld in de asielgrensprocedure. Gedurende de behandeling van uw asielaanvraag in de asielgrensprocedure zult u verblijven in een gesloten detentiecentrum. Kunt u in eigen bewoording omschrijven wat daarvan voor u de gevolgen zijn?
Naar het oordeel van de rechtbank blijkt hieruit dat het tijdens het gehoor ging om een voornemen en op voorhand niet al vaststond dat aan eiseres de maatregel wordt opgelegd. Daarbij acht de rechtbank ook van belang dat het besluit waarin aan eiseres de maatregel is opgelegd op 17 oktober 2026 om 11.45 uur is ondertekend, na het gehoor dat is aangevangen om 8.21 uur. Deze beroepsgronden slagen niet.
Had op voorhand voor de minister duidelijk moeten zijn dat deze zaak zich niet leent voor de asielgrensprocedure?
6. Eiseres voert aan dat het voor de minister op voorhand al duidelijk moest zijn dat deze zaak zich niet leent voor een behandeling in de asielgrensprocedure. Bij eiseres is namelijk duidelijk zichtbaar, gezien haar uiterlijke kenmerken, dat ze behoort tot de LHBTQ-gemeenschap. Ook is duidelijk dat dit in haar land van herkomst problematisch is. De minister had dit eerder dan de opheffing op 24 oktober 2026 kunnen opmerken. Bovendien blijkt uit het besluit tot opheffing van de maatregel dat de zaak van eiseres zich niet leent voor de grensprocedure.
De rechtbank volgt eiseres daarin niet en verwijst daarbij naar hetgeen de Afdeling heeft geoordeeld in de uitspraak van 2 september 2026, rechtsoverwegingen 4.1 en 6.4. Daaruit volgt dat eerst een onderzoek moet plaatsvinden voordat besloten kan worden of de asielaanvraag zich leent voor de asielgrensprocedure. De rechtbank is van oordeel dat de enkele opmerking van eiseres in het gehoor voorafgaand aan de vrijheidsontneming dat zij behoort tot de LHBTIQ-gemeenschap, daarvoor onvoldoende is. Uit paragraaf C2/2.2 van de Vc volgt dat uiterlijk na het persoonlijk onderhoud, op basis van volledige informatie, kenbaar wordt gemaakt of de asielgrensprocedure wordt beëindigd, tenzij in een eerder of later stadium de relevante informatie voorhanden is. De rechtbank ziet geen aanknopingspunten voor het oordeel dat de minister vóór het persoonlijk onderhoud al over volledige informatie beschikte en dat sprake was van een situatie als bedoeld in artikel 13, eerste lid, van de Procedureverordening. Dat de minister niet over de geloofwaardigheid beslist op basis van uiterlijke kenmerken, acht de rechtbank ook een juiste handelswijze. Voor zover eiseres stelt dat het gehoor éérder dan op 24 oktober 2026 had moeten plaatsvinden, overweegt de rechtbank dat uit paragraaf C1/3.3 van de Vc volgt dat na de screeningsfase en instroom in de asielgrensprocedure zo spoedig mogelijk triage wordt uitgevoerd. De asielaanvraag wordt direct geregistreerd en ingediend, aansluitend op elkaar (paragraaf C1/2.2 van de Vc). Vervolgens wordt tijdens de triage bepaalt of de detentie proportioneel is en welke prioritering en vervolgonderzoeken nodig zijn (paragraaf C1/3.3 van de Vc). Vervolgens wordt zo spoedig mogelijk een persoonlijk onderhoud afgenomen (paragraaf C2/2.2 van de Vc), waarbij geen rekening hoeft te worden gehouden met een rust- en voorbereidingstijd. De rechtbank stelt vast dat het screeningsformulier is opgemaakt op 17 oktober 2026 en dat eiseres op die dag om 13.30 uur is overgebracht naar het aanmeldcentrum. Uit de stukken volgt verder dat op 20 oktober 2026 met eiseres het aanmeldformulier is ingevuld. Dat zij vervolgens op 24 oktober 2026 is gehoord, acht de rechtbank niet onredelijk laat. De minister heeft na het asielgehoor van 24 oktober 2026, waarin uitgebreider werd gesproken over het behoren tot de LHBTIQ-gemeenschap, de asielaanvraag van eiseres diezelfde dag ingewilligd en de maatregel direct opgeheven. Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister hiermee voldoende voortvarend gehandeld en de rechtbank ziet geen aanleiding voor het oordeel dat maatregel eerder onrechtmatig is geworden nu niet eerder dan 24 oktober 2026 duidelijk kon zijn dat deze zaak zich wel of niet leent voor de asielgrensprocedure. Dat in het M113 staat dat de reden voor opheffing is dat de zaak zich niet leent voor de grensprocedure maakt dit niet anders. Immers is voorafgaand aan de opheffing aan eiseres een verblijfsvergunning verleend.
Deze beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
7. Ook overigens ziet de rechtbank geen aanleiding voor het oordeel dat het opleggen van de vrijheidsontnemende maatregel onrechtmatig is.
Conclusie en gevolgen
8. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.
9. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart het beroep ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. T.M. Weeda, rechter, in aanwezigheid van C. Holmond, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.