Vreemdelingenrecht
Maatregel artikel 6, eerste en tweede lid Vw 2000 en toegangsweigering. Maatregel al opgeheven. Voldaan aan…
Rechtbank Den Haag, 21 oktober 2026
ECLI:NL:RBDHA:2026:32303 · Rechtbank Den Haag · 21 oktober 2026
https://www.uitspraken.nl/uitspraak/rechtbank-den-haag/bestuursrecht/vreemdelingenrecht/eerste-aanleg-enkelvoudig/ecli-nl-rbdha-2026-32303
Zaakgegevens
Op 21 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.
- Instantie
- Rechtbank Den HaagRechtbankDe rechter die de meeste zaken als eerste behandelt: civiele zaken, strafzaken en bestuurszaken.Meer uitleg
- Zittingsplaats
- Arnhem
- Datum uitspraak
- 21 oktober 2026
- Datum publicatie
- 3 november 2026
- Zaaknummer
- NL26.59057 en NL26.60014
- Rechtsgebied
- Bestuursrecht » Vreemdelingenrecht
- Procedure
- Eerste aanleg - enkelvoudigEnkelvoudige kamerDe zaak is behandeld door één rechter.Meer uitleg
- ECLI
- ECLI:NL:RBDHA:2026:32303
Inhoud van deze uitspraak
Samenvatting
Maatregel artikel 6, eerste en tweede lid Vw 2000 en toegangsweigering. Maatregel al opgeheven. Voldaan aan informatieverplichting. Kennisgeving te laat; gebrek, belangenafweging. Geen lichter middel. Ongegrond.
Uitspraak
RECHTBANK DEN HAAG
Zittingsplaats Arnhem
Bestuursrecht
zaaknummers: NL26.59057 en NL26.60014
uitspraak van de enkelvoudige kamer van 21 oktober 2026 in de zaken tussen
[eiser] , v-nummer: [x] , eiser
(gemachtigde: mr. E. Schoneveld),
en
de ambtenaar belast met de grensbewaking,
(gemachtigde: mr. A.N. Sap).
Procesverloop
1. Bij besluit van 13 september 2026 is aan eiser op grond van artikel 14, gelezen in samenhang met artikel 6 van Verordening (EU) nr. 2016/399 (Schengengrenscode) de toegang geweigerd en bij besluit van diezelfde datum is aan eiser op grond van artikel 6, eerste en tweede lid, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.
De minister heeft op 15 september 2026 de vrijheidsontnemende maatregel opgeheven.
De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000 van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding. Op grond van artikel 94, tweede lid, van de Vw 2000 wordt, indien aan de vreemdeling een besluit tot weigering van toegang tot Nederland is uitgereikt, het beroep geacht mede een beroep tegen dit besluit te omvatten.
De rechtbank heeft de beroepen op 13 oktober 2026 op zitting behandeld. Eiser is vertegenwoordigd door zijn gemachtigde. De minister heeft zich laten vertegenwoordigen door zijn gemachtigde.
Overwegingen
Over de toegangsweigering
2. De minister heeft eiser de toegang geweigerd omdat eiser:
- het doel van het voorgenomen verblijf en de verblijfsomstandigheden niet heeft kunnen staven;
- niet over voldoende middelen van bestaan kan beschikken voor zowel de duur van het voorgenomen verblijf als voor de terugreis naar het land van herkomst of voor de doorreis naar een derde land, waar de toegang is gewaarborgd, dan wel niet in staat is deze middelen rechtmatig te verwerven.
3. Eiser voert aan dat niet voldaan is aan de informatieverplichting van artikel 14, derde lid, van de Schengengrenscode. Daarin staat dat de vreemdeling schriftelijke informatie ontvangt over contactpunten die informatie kunnen verschaffen over wettelijke vertegenwoordigers die namens de betrokkene in overeenstemming met het nationale recht kunnen optreden. Dat is niet gebeurd, in ieder geval niet in zijn eigen taal. Het kunnen bellen van een nummer is niet de informatieverplichting zoals die staat in artikel 14, derde lid, van de Schengengrenscode.
Deze beroepsgrond slaagt niet. De minister heeft er terecht op gewezen dat zich bij de stukken een brief bevindt aan eiser waarin hem wordt meegedeeld dat hem de toegang tot Nederland is geweigerd en waarin staat dat hij de mogelijkheid heeft om verder te worden geïnformeerd over contactpunten die hem informatie kunnen verschaffen over wettelijke vertegenwoordigers die namens hem kunnen optreden in een beroepsprocedure en dat hij deze informatie kan verkrijgen via het telefoonnummer dat ook in de brief is vermeld. Daarmee heeft eiser schriftelijke informatie ontvangen over de contactpunten als bedoeld in artikel 14, derde lid, van de Schengengrenscode. Dat hij die contactpunten kan bereiken via een telefoonnummer doet daar niet aan af. Dat deze informatie in het Nederlands is gegeven, betekent niet dat niet is voldaan aan de informatieverplichting. Hiervoor is ook het volgende van belang. Het proces-verbaal van bevindingen is in die zin wat onduidelijk dat er staat dat de verbalisant die eiser gehoord heeft aan eiser een folder in de Servische taal heeft uitgereikt, bevattende de wijze waarop communicatie mogelijk is met een contactpunt dat informatie kan verschaffen over de wettelijke vertegenwoordigers, die namens de betrokkene in overeenstemming met de nationale wetgeving kunnen optreden, terwijl er ook staat dat, als er geen folder in de door betrokkene gewenste taal is, de verbalisant de inhoud, en strekking van deze folder aan de betrokkene heeft meegedeeld. Verder staat in het proces-verbaal opgenomen dat eiser is gehoord in de Servische taal met een tolk die de vragen en antwoorden heeft vertaald en dat aan eiser het M17-formulier en een folder rechtsmiddelen is uitgereikt. De minister heeft ter zitting toegelicht dat de Kmar heeft aangegeven dat er geen folder is in de Servische taal, daarom een folder in de Engelse taal is uitgereikt en dat het altijd de werkwijze is dat het doel en de strekking van de folder mondeling aan de vreemdeling wordt toegelicht. Ook in het proces-verbaal van bevindingen staat dus dat als er geen folder is in de gewenste taal, de inhoud en strekking daarvan mondeling in de taal van de vreemdeling wordt meegedeeld. De rechtbank heeft geen aanleiding om hier aan te twijfelen. Hieruit volgt naar het oordeel van de rechtbank dat eiser in ieder geval mondeling (via de tolk) in zijn taal is geïnformeerd over de contactpunten zoals vermeld in de brief. Daarmee is voldaan aan de informatieverplichting zoals genoemd in artikel 14, derde lid, van de Schengengrenscode. De beroepsgrond slaagt niet.
Over de vrijheidsontnemende maatregel
4. Op grond van artikel 6, eerste en tweede lid, van de Vw 2000 kan de vreemdeling aan wie toegang tot Nederland is geweigerd worden verplicht zich op te houden in een door de ambtenaar belast met de grensbewaking aangewezen ruimte of plaats die is beveiligd tegen ongeoorloofd vertrek.
Omdat de maatregel is opgeheven op 15 september 2026, beperkt de beoordeling zich in deze zaak tot de vraag of aan eiser schadevergoeding moet worden toegekend. In dit verband moet de vraag worden beantwoord of de tenuitvoerlegging van de maatregel op enig moment voorafgaande aan de opheffing daarvan onrechtmatig is geweest. Op grond van artikel 106 van de Vw 2000 kan de rechtbank indien de bewaring al is opgeheven vóór de behandeling van het verzoek om opheffing van de bewaring aan eiser een schadevergoeding ten laste van de Staat toekennen.
Gevolgen van de te late kennisgeving
5. Eiser voert aan dat, omdat de kennisgeving pas op 5 oktober 2026 is gedaan, de maatregel van aanvang af onrechtmatig is. De rechtbank heeft hierdoor niet binnen 15 dan wel 21 dagen uitspraak kunnen doen. Eiser is daardoor in zijn belangen geschaad.
Op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw 2000 moet de minister onverwijld na de bekendmaking van de maatregel, de rechtbank hiervan in kennis stellen. De wetgever heeft hiermee beoogd dat de rechtbank op die manier zo snel als mogelijk op de hoogte wordt gesteld van de opgelegde maatregel en deze ambtshalve kan toetsen en binnen de gestelde termijnen in artikel 94, vijfde lid, van de Vw 2000 (binnen 15 dan wel 21 dagen na oplegging van de maatregel), uitspraak kan doen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) heeft in de uitspraak van 17 september 2026 geoordeeld dat van onverwijld sprake is als de kennisgeving binnen zes uur na oplegging van de maatregel naar de rechtbank is verstuurd.
In dit geval is de kennisgeving pas na 22 dagen verstuurd. Dat betekent dat sprake is van een gebrek. Zoals de Afdeling heeft geoordeeld in de uitspraak van 17 september 2026 maakt dat de maatregel op zichzelf nog niet onrechtmatig. Dat is alleen het geval als de maatregel, gelet op de ernst van het gebrek en bij afweging van alle daarbij betrokken belangen, niet meer gerechtvaardigd is. Bij die belangenafweging is in het bijzonder van belang in hoeverre eiser door de gang van zaken is geschaad in zijn verdediging. In dit geval is daar naar het oordeel van de rechtbank geen sprake van. Doel van de onverwijlde kennisgeving is om de rechtmatigheid van de maatregel binnen 15 dan wel 21 dagen te laten beoordelen door de rechtbank. Als het oordeel is dat de maatregel niet rechtmatig is, zal die opgeheven worden. In eisers geval is de maatregel door de minister al twee dagen later, op 15 september 2026, opgeheven. Binnen die tijd had de rechtbank de maatregel niet kunnen toetsen. De beroepsgrond slaagt daarom niet.
Datum maatregel
6. Eiser voert aan dat de maatregel niet gedateerd is. Weliswaar vereist de Algemene wet bestuursrecht dit niet, maar het levert wel een zorgvuldigheidsgebrek op, omdat aan de hand van de datering berekend kan worden of de termijnen gehaald worden.
Niet in geschil is dat er twee versies van de maatregel zijn, één met een natte handtekening en één met een digitale handtekening. Bij de digitale handtekening is wel een datum en tijdstip vermeld. Bovendien blijkt ook uit de overige stukken duidelijk dat sprake is van een maatregel die op 13 september 2026 is opgelegd. Het precieze tijdstip waarop de maatregel is opgelegd is in dit geval ook niet relevant, omdat duidelijk is dat de kennisgeving veel te laat heeft plaatsgevonden. De beroepsgrond slaagt niet.
Informatieverplichting
7. Eiser voert aan dat de minister heeft gehandeld in strijd met de informatieverplichting genoemd in paragraaf A5/3.1 van de Vreemdelingencirculaire 2000 (Vc 2000). Eiser is namelijk niet gewezen op de mogelijkheid van gratis rechtsbijstand. In het proces-verbaal van bevindingen staat dat over de rechtsmiddelen een folder is uitgereikt in de Servische taal en als die folder er niet is, de informatie mondeling is meegedeeld. Daarmee is niet duidelijk welke van de twee manieren is gebruikt om eiser te informeren over de rechtsmiddelen en of dit is gebeurd. Bij de stukken zit alleen een folder in de Nederlandse taal. Bovendien heeft de minister ter zitting gezegd dat er geen folder is in de Servische taal en een folder in het Engels is uitgereikt, maar dat staat niet in de stukken. Dit levert een gebrek op. Eiser verwijst in dit verband naar drie uitspraken van deze rechtbank.
De rechtbank stelt vast dat niet in geschil is dat de informatieplicht zoals die is opgenomen in artikel 5.10, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) niet geldt bij oplegging van een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, eerste en tweede lid, van de Vw 2000, zoals die hier aan de orde is. Dat ziet op het schriftelijk de vreemdeling, in een taal die hij verstaat of waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat hij deze verstaat, op de hoogte brengen van de redenen van vreemdelingenbewaring en van de rechtsmiddelen die tegen oplegging van de maatregel openstaan, alsook van de mogelijkheid om gratis rechtsbijstand en vertegenwoordiging aan te vragen.
In geschil is of is voldaan aan de informatieplicht zoals die is opgenomen in paragraaf A5/3.1 van de Vc 2000. Daarin staat het volgende:
“De ambtenaar belast met grensbewaking of de bevoegde ambtenaar van de IND legt een vrijheidsbeperkende of -ontnemende maatregel op grond van artikel 6 Vw (https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0011823&artikel=6) op bij beschikking model M19 (https://wetten.overheid.nl/BWBR0012287/2026-10-01).
De ambtenaar belast met grensbewaking of de bevoegde ambtenaar van de IND verricht alle volgende handelingen:
een afschrift van de beschikking model M19 (https://wetten.overheid.nl/BWBR0012287/2026-10-01) uitreiken aan de vreemdeling;
de inhoud van de beschikking in een voor de vreemdeling begrijpelijke taal aan hem meedelen;
aan de vreemdeling in een begrijpelijke taal aan hem meedelen dat de rechtbank ambtshalve de rechtmatigheid van de vrijheidsontneming zal toetsen; en
de vreemdeling wijzen op de mogelijkheid om het recht op gratis rechtsbijstand en om vertegenwoordiging aan te vragen.
Hierbij kan de ambtenaar belast met grensbewaking of de bevoegde ambtenaar van de IND gebruik maken van de informatiebrief ‘Waarom aan u een vrijheidsontnemende maatregel is opgelegd’. De ambtenaar belast met grensbewaking of de bevoegde ambtenaar van de IND neemt de wijze waarop is voorzien in bovengenoemde informatieverplichting op in model M19 (https://wetten.overheid.nl/BWBR0012287/2026-10-01).”
In de maatregel staat dat eiser is gewezen op de mogelijkheid om beroep tegen de maatregel in te stellen dan wel dat de rechtbank onverwijld in kennis zal worden gesteld van de maatregel, dat geldt als een beroep. Ook staat er dat aan eiser de strekking en inhoud van de maatregel is meegedeeld door middel van een tolk in de Servische taal en de maatregel daarna aan eiser is uitgereikt. In het proces-verbaal van bevindingen staat ook dat een exemplaar van de maatregel aan eiser is uitgereikt, dat de vragen en antwoorden zijn vertaald door een tolk in de Servische taal en dat aan eiser een folder rechtsmiddelen is uitgereikt. Met betrekking tot de gegeven informatie over wettelijke vertegenwoordigers en de folder rechtsmiddelen verwijst de rechtbank naar wat onder 3.1 is overwogen. Weliswaar staat in het proces-verbaal niet expliciet dat er geen folder in de Servische taal beschikbaar is en daarom een folder in het Engels is uitgereikt, maar daar doet niet aan af dat uit het voorgaande volgt dat eiser in ieder geval mondeling (via de tolk) is geïnformeerd over de rechtsmiddelen en het recht op (gratis) rechtsbijstand. Daarmee is voldaan aan de informatieplicht zoals die is opgenomen in paragraaf A5/3.1 van de Vc 2000. Uit de stukken volgt dat er ook op 13 september 2026 een piketmelding is uitgegaan. De beroepsgrond slaagt niet.
Lichter middel
8. Eiser voert aan dat de minister voorafgaand aan de opheffing van de maatregel had moeten volstaan met een lichter middel dan de vrijheidsontnemende maatregel. Uit het proces-verbaal van bevindingen blijkt dat eiser naar het detentiecentrum van het Justitieel Complex Schiphol (JCS) is gebracht, omdat Eindhoven Airport geen lounge heeft en ’s nachts sluit en er voor eiser pas op 15 september 2026 een mogelijkheid was om terug te vliegen. Maar de minister had moeten kijken naar andere vertrekmogelijkheden zoals het regelen van een vlucht met een andere vliegmaatschappij of eiser zelf een vlucht laten betalen, al dan niet met een loungemaatregel op Schiphol. De minister moet grondig onderzoek doen naar of een lichter middel moet worden toegepast in plaats van de werkwijze ‘grensdetentie, tenzij’. Eiser verwijst in dit verband naar de uitspraken van deze rechtbank, zittingsplaats Amsterdam van 26 mei 2026 en 15 september 2026.
De minister stelt zich naar het oordeel van de rechtbank terecht op het standpunt dat in dit geval geen andere afdoende, maar minder dwingende maatregelen dan de grensdetentie doeltreffend konden worden toegepast zonder dat het grensbewakingsbelang daarbij zou worden prijsgegeven. De minister heeft ter zitting toegelicht dat voor de terugvlucht gebruik wordt gemaakt van de removal order en dat vervolgens wordt gekeken naar de eerst mogelijke terugvlucht van de betreffende maatschappij. Gelet op deze toelichting hoefde de minister niet te kijken naar vluchtmogelijkheden bij andere vliegmaatschappijen Het is niet gebleken dat er in dit geval een mogelijkheid was om met de betreffende maatschappij eerder dan 15 september 2026 te vertrekken. Gelet op de korte duur tussen het opleggen van de maatregel en de eerst beschikbare vlucht op grond van de removal order hoefde de minister ook niet actief te onderzoeken of er eventueel mogelijkheden waren om eiser, op zijn eigen kosten, via een andere maatschappij te laten vertrekken. Verder is Eindhoven Airport is niet geschikt voor het opleggen van een vrijheidsbeperkende maatregel. De beroepsgrond slaagt niet.
Ambtshalve toetsing
9. Los van de door eiser aangevoerde gronden, ziet de rechtbank in de door de minister en eiser verstrekte gegevens geen grond om te komen tot het oordeel dat op enig moment aan de rechtmatigheidsvoorwaarden voor deze maatregel niet is voldaan.
Conclusie en gevolgen
10. De beroepen zijn ongegrond. Daarom wordt het verzoek om schadevergoeding afgewezen. Het onder 5.2 geconstateerde gebrek maakt niet dat eiser een vergoeding krijgt van zijn proceskosten. Ook verder bestaat daar geen aanleiding voor.
Beslissing
De rechtbank:
- verklaart de beroepen ongegrond;
- wijst het verzoek om schadevergoeding af.
Deze uitspraak is gedaan door mr. G.A. van der Straaten, rechter, in aanwezigheid van mr. N. ter Horst, griffier.
De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:
Rechtsmiddel
Tegen deze uitspraak voor zover die over de vrijheidsontnemende maatregel gaat, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van verzending van deze uitspraak of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier. Tegen deze uitspraak voor zover die over de toegangsweigering gaat, kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen vier weken na de dag van verzending van deze uitspraak of na de dag van plaatsing daarvan in het digitale dossier.