Vreemdelingenrecht

Maatregel o.g.v. artikel 6, derde lid, van de Vw. Aanwijzing om zich op te houden in de lounge heeft niet…

Rechtbank Den Haag, 29 oktober 2026

Zaakgegevens

Op 29 oktober 2026 heeft de Rechtbank Den Haag in eerste aanleg uitspraak gedaan in een zaak over vreemdelingenrecht.

Instantie
Rechtbank Den Haag
Zittingsplaats
Zwolle
Datum uitspraak
29 oktober 2026
Datum publicatie
30 oktober 2026
Zaaknummer
NL26.63604
Procedure
Eerste aanleg - enkelvoudig
ECLI
ECLI:NL:RBDHA:2026:31941
E-mail
Inhoud van deze uitspraak

Samenvatting

Maatregel o.g.v. artikel 6, derde lid, van de Vw. Aanwijzing om zich op te houden in de lounge heeft niet onnodig lang geduurd waardoor de rechtbank zich onthoudt van een rechtmatigheidsoordeel over deze aanwijzing. De rechtbank is van oordeel dat het feit dat de screening nog niet in zijn geheel is voltooid, waaronder de voorlopige medische controle, niet maakt dat de maatregel onrechtmatig aan eiser is opgelegd. De minister heeft voldoende onderzocht of detentie voor eiser onevenredig bezwarend is en heeft niet af hoeven zien van de vrijheidsontnemende maatregel. Ambtshalve beoordeling leidt niet tot een ander oordeel. Beroep ongegrond.

Uitspraak

RECHTBANK DEN HAAG

Zittingsplaats Zwolle

Bestuursrecht

zaaknummer: NL26.63604


uitspraak van de enkelvoudige kamer in de zaak tussen

[eiser], V-nummer: [V-nummer], eiser

(gemachtigde: mr. F.J.E. Hogewind),

en

de minister van Asiel en Migratie, de minister

(gemachtigde: mr. D. Kuiper).

Procesverloop

Bij besluit van 20 oktober 2026 (het bestreden besluit) is aan eiser met toepassing van artikel 6, derde lid, van de Vw een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd.

De minister heeft de rechtbank op grond van artikel 94, eerste lid, van de Vw van het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel in kennis gesteld. Deze kennisgeving wordt gelijkgesteld met een door eiser ingesteld beroep. Dit beroep moet tevens worden aangemerkt als een verzoek om toekenning van schadevergoeding.

Partijen hebben ingestemd met schriftelijke behandeling. Eiser heeft op 26 oktober 2026 gronden van beroep ingediend. De minister heeft op 28 oktober 2026 een verweerschrift ingediend. De rechtbank heeft het onderzoek vervolgens gesloten op 29 oktober 2026.

Overwegingen

Inleiding

1. Indien de rechtbank bij de beoordeling van het beroep van oordeel is dat de toepassing of tenuitvoerlegging van de maatregel in strijd is met de Vw dan wel bij afweging van alle daarbij betrokken belangen niet gerechtvaardigd is, verklaart zij op grond van artikel 94, zesde lid, van de Vw het beroep gegrond.

2. Op grond van artikel 5.1a van het Vb wordt een vrijheidsontnemende maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. Deze wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken.

Ten aanzien van de aanwijzing om zich op te houden in de lounge

3. Eiser voert aan dat de ophouding onrechtmatig is doordat onduidelijk is op welk tijdstip de aanwijzing tot vrijheidsbeperking in de lounge op grond van artikel 4.6 van het Vb is gegeven en doordat deze aanwijzing niet is ondertekend. Eiser is gedurende zijn verblijf in de lounge zonder titel van zijn vrijheid beroofd.

4. De Afdeling heeft in de uitspraak van 20 december 2018 overwogen dat een aanwijzing voor verblijf in de lounge krachtens artikel 4.6 van het Vb kan worden gegeven aan de vreemdeling die een asielverzoek doet aan de buitengrens wanneer die aanvraag niet direct in behandeling kan worden genomen, bijvoorbeeld vanwege drukte. Verder heeft de Afdeling overwogen dat een dergelijke aanwijzing slechts als vrijheidsontneming moet worden gezien als deze door toedoen van de overheid onredelijk lang voortduurt en dat de rechtbank slechts in dat geval bevoegd is te oordelen over de vrijheidsbeperking. De Afdeling wijst er in dat verband op dat verblijf in de lounge grote nadelen heeft en dat deze slechts is bedoeld voor verblijf van ten hoogste één nacht. De rechtbank moet dus oordelen of eiser met de plaatsingsbeschikking langer dan een dag in de lounge heeft moeten verblijven en of er in het geval van eiser sprake is van vrijheidsontneming. De minister heeft in het geval van eiser in het proces-verbaal van bevindingen toegelicht dat de intake voor zijn asielaanvraag niet binnen de openingstijden van de Afdeling Asielzaken kon worden gedaan en dat om die reden een aanwijzing op grond van artikel 4.6 van het Vb is gegeven. Uit dit proces-verbaal volgt verder dat eiser op 19 oktober 2026 met een vlucht vanuit Turkije is aangekomen op Schiphol, dat hij zijn asielwens om 16:40 uur kenbaar heeft gemaakt en dat hij om 21:15 uur naar de lounge is verwezen. Eiser moest zich op 20 oktober 2026 om 07:00 uur melden en is om 08:03 uur gehoord op diezelfde dag. De aanwijzing heeft in dit geval niet langer geduurd dan één nacht. Er is daarom geen sprake van een situatie waarin de vrijheidsbeperking in de lounge door toedoen van de overheid onnodig lang heeft voortgeduurd. Wat eiser heeft aangevoerd kan hierom al niet leiden tot een gegrondverklaring van het beroep. De rechtbank acht zich namelijk niet bevoegd om in deze procedure te oordelen over de vrijheidsbeperking in de lounge. Eiser heeft immers beroep ingesteld tegen de vrijheidsontnemende maatregel van 20 oktober 2026. Tegen de vrijheidsbeperking staat een aparte procedure open.

Ten aanzien van de screening en medische controle

5. Eiser voert vervolgens aan dat hem tijdens de screening een medische controle is onthouden en dat dit strijd oplevert met het Unierecht. Een medische controle die plaatsvindt na oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel ontslaat de minister niet van de verplichting om tijdens de screening een voorlopige medische controle uit te voeren.

6. Naar het oordeel van de rechtbank betekent het feit dat de screening nog niet in zijn geheel is voltooid, waaronder de voorlopige medische controle, niet dat de maatregel onrechtmatig aan eiser is opgelegd. Artikel 6, derde lid, van de Vw geeft de minister namelijk de bevoegdheid om een maatregel van vreemdelingenbewaring op te leggen op het moment dat aan de grens een asielwens is geuit en is besloten de asielaanvraag in de asielgrensprocedure te behandelen. Dit volgt ook uit artikel 10, vierde lid, van de Opvangrichtlijn. De rechtbank sluit zich aan bij de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Haarlem, van 30 juli 2026, waarin is geoordeeld dat uit de Procedureverordening noch uit de Screeningsverordening volgt dat een geheel voltooide screeningsprocedure een noodzakelijke voorwaarde is voor een doorverwijzing naar de asielgrensprocedure. Op het screeningsformulier is vermeld dat een voorlopige medische controle zal worden uitgevoerd binnen de termijnen van de screening. Daar komt bij dat eiser de wijze waarop de screening is uitgevoerd, waaronder de voorlopige medische controle, aan de orde kan stellen in een eventueel beroep tegen de beslissing op zijn asielaanvraag. Gelet op het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat in deze procedure niet kan worden beoordeeld of de screeningsprocedure juist is doorlopen. Wat eiser heeft aangevoerd leidt niet tot een ander oordeel. Van belang is uiteraard wel dat de minister voorafgaand aan zijn afweging om de vrijheidsontnemende maatregel op te leggen adequaat heeft beoordeeld of eiser detentiegeschikt is en of een lichter middel in dit geval op zijn plaats is. Beide aspecten moet de minister vervolgens ook in zijn afweging betrekken. Of dat goed is gebeurd, beoordeelt de rechtbank hierna. Wat eiser heeft aangevoerd met betrekking tot het onthouden van een medische controle tijdens de screening slaagt echter niet.

7. De rechtbank constateert dat in de vrijheidsontnemende maatregel een kruisje is gezet bij vrijheidsontneming ten aanzien van de screeningsprocedure en bij vrijheidsontneming ten aanzien van de asielgrensprocedure. Deze omstandigheden kunnen echter niet naast elkaar bestaan. Uit artikel 1, aanhef en onder a, van de Screeningsverordening volgt immers dat verzoekers die aan de buitengrens om internationale bescherming verzoeken, worden gescreend voordat zij naar een passende procedure worden doorverwezen. Hierin ziet de rechtbank echter geen reden om de grensdetentie onrechtmatig te achten. In dit kader verwijst de rechtbank naar de uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026, rechtsoverweging 7 en 7.1. Uit deze uitspraak volgt namelijk dat artikel 6, derde lid, van de Vw zowel in een grondslag voor grensdetentie tijdens de screening als tijdens de asielgrensprocedure voorziet.

Ten aanzien van de mogelijkheid tot het opleggen van een lichter middel

8. Tot slot voert eiser aan dat de minister niet verplicht is om de asielgrensprocedure toe te passen en over te gaan tot grensdetentie. De minister dient de noodzaak daartoe te onderbouwen en heeft dat in het geval van eiser niet gedaan. Het asielmotief van eiser is niet betrokken in de beoordeling van de vraag of volstaan kan worden met een lichter middel. De asielaanvraag van eiser leent zich, gelet op zijn asielmotieven, niet voor behandeling in de asielgrensprocedure. De minister heeft onvoldoende zorgvuldig beoordeeld of de grensdetentie evenredig is.

9. De rechtbank stelt voorop dat eiser in bewaring is gesteld op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw. De maatregel kan worden opgelegd in het kader van het grensbewakingsbelang. In het grensbewakingsbelang mag de minister voldoende noodzaak zien om een vrijheidsontnemende maatregel overeenkomstig artikel 10, tweede lid, van de Opvangrichtlijn op te leggen. Niet is in geschil dat eiser bij aankomst op Schiphol niet

voldeed aan de toegangsvoorwaarden van artikel 6 van de Schengengrenscode. Uit de

uitspraak van de Afdeling van 2 september 2026 volgt verder dat de werkwijze van de

minister in overeenstemming is met de Procedureverordening.

9.1.

De maatregel op grond van artikel 6, derde lid, van de Vw wordt niet opgelegd of voortgezet indien sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken. De beoordeling of de minister in grensdetentiezaken met een lichter middel had moeten volstaan, strekt dan ook niet verder dan de beoordeling of de grensdetentie onevenredig bezwarend is, waardoor de minister van grensdetentie moet afzien. Eisers asielmotieven zijn in het kader van deze beoordeling dus niet relevant. De minister dient naar het oordeel van de rechtbank evengoed steeds individueel te beoordelen of sprake is van bijzondere individuele omstandigheden die vrijheidsontneming onevenredig bezwarend maken en daarom maken dat de maatregel in een concreet geval niet moet worden opgelegd.

10. De rechtbank is van oordeel dat de minister met de vragen die hij in het gehoor heeft gesteld voldoende heeft onderzocht of de grensdetentie voor eiser onevenredig bezwarend is. Zo heeft de minister geïnformeerd naar de medische omstandigheden van eiser, gevraagd of eiser familieleden in Nederland of in de Europese Unie heeft die hier rechtmatig verblijven en eiser in de gelegenheid gesteld andere omstandigheden aan te voeren. De rechtbank is van oordeel dat de minister in voldoende mate duidelijk heeft gemaakt aan eiser dat het aan hem was om eventuele bijzondere feiten of omstandigheden met betrekking tot zijn persoonlijke belangen aan te voeren die tot het oordeel konden leiden dat de minister diende af te zien van het opleggen van de vrijheidsontnemende maatregel. De minister heeft dan ook aan de op hem rustende onderzoekplicht voldaan. In het besluit tot oplegging van de vrijheidsontnemende maatregel is opgenomen dat door eiser geen feiten om omstandigheden zijn aangevoerd die zouden moeten leiden tot de conclusie dat de vrijheidsontneming onevenredig bezwarend zou zijn. Eiser heeft tijdens het gehoor gewezen op zijn medische omstandigheden. De minister heeft ten aanzien van de medische omstandigheden betrokken dat deze eiser niet detentieongeschikt maken. De medische zorg in detentie is gelijkwaardig aan de zorg in de vrije maatschappij. Ook in de beroepsfase heeft eiser naar het oordeel van de rechtbank niet onderbouwd gesteld dat sprake zou zijn van bijzondere feiten of omstandigheden met betrekking tot zijn persoonlijke belangen die detentie onevenredig bezwarend maken. De beroepsgrond slaagt niet.

Ambtshalve beoordeling

11. Ook los van de door eiser aangevoerde beroepsgronden, ziet de rechtbank geen grond voor het oordeel dat de grensdetentie tot het moment van sluiten van het onderzoek op enig moment onrechtmatig was.

Conclusie en gevolgen

12. Het beroep is ongegrond. Daarom wordt ook het verzoek om schadevergoeding afgewezen.

13. Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.

Beslissing

De rechtbank:

- verklaart het beroep ongegrond;

- wijst het verzoek om schadevergoeding af.

Deze uitspraak is gedaan door mr. T.M. Weeda, rechter, in aanwezigheid van F.E. Siblesz, griffier.

De uitspraak is uitgesproken in het openbaar en bekendgemaakt op:

Rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.

Vreemdelingenwet 2000. Vreemdelingenbesluit 2000. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. ECLI:NL:RVS:2018:4231. ECLI:NL:RVS:2025:4179. Richtlijn (EU) 2024/1346. ECLI:NL:RBDHA:2026:21272. Verordening (EU) 2024/1348. Verordening (EU) 2024/1356. ECLI:NL:RVS:2026:5077. Zie de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5077, ro. 3.4. ECLI:NL:RVS:2026:5077. Zie artikel 5.5, tweede lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000. Zie het het arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 8 november 2022, ECLI:EU:C:2022:858.