Rechtbank Den Haag, eerste aanleg - enkelvoudig vreemdelingenrecht

Nadien heeft eiser in de periode tot aan de onderhavige procedure tevergeefs verschillende procedures ter verkrijging van een verblijfsvergunning gevoerd.

Uit het advies van het Bureau Medische Advisering (BMA) van 24 oktober 2024 blijkt dat eiser de volgende medische klachten heeft:

- gevorderde dementie waarvoor hij sinds 29 december 2023 verblijft in een zorgcentrum met 24-uurszorg

- psychische klachten die thans geduid worden als een depressie dan wel persoonlijkheidsstoornis. Eerder zijn de klachten deels ook verklaard uit een posttraumatische stressstoornis.

- astmatische klachten van de luchtwegen met een allergische component

- een vergrote prostaat met plasklachten

- verminderde visus van het linkeroog na staaroperaties

- pijnklachten van het bewegingsapparaat (voeten, rug)

- slaapapneu, volgens de behandelaar betreft het een milde vorm

- ‘ restless legs’

- een milde nierfunctiestoornis

- mogelijk is ook sprake van een doorbloedingsstoornis van de benen.

2. In het bestreden besluit, waarin verweerder is gebleven bij het primaire besluit, heeft verweerder zich op het standpunt gesteld dat eiser niet in aanmerking komt voor de gevraagde medische vergunning. Verweerder heeft de aanvraag afgewezen op grond van artikel 16, eerste lid, aanhef en onder d, van de Vreemdelingenwet (Vw), gelezen in samenhang met artikel 3.77, eerste lid, aanhef en onder a van het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb). Verweerder verwijst naar het afwijzende asielbesluit van 6 augustus 2002 waarbij artikel 1F van het Vv aan eiser is tegengeworpen. Nu dit besluit in rechte is komen vast te staan, heeft verweerder de aanvraag van eiser om een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd afgewezen wegens gevaar voor de openbare orde. De evenredigheidstoets die verweerder in het kader van artikel 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft uitgevoerd, leidt er niet toe dat de aanvraag alsnog wordt ingewilligd. Er is niet gebleken van omstandigheden die maken dat de afwijzing van de aanvraag onevenredige gevolgen heeft.

3. Eiser betoogt in beroep dat verweerder ten onrechte in bezwaar heeft geweigerd om hem een verblijfsvergunning regulier met als verblijfsdoel ‘medische behandeling’ te verlenen.

De rechtbank volgt eiser niet in zijn standpunt dat verweerder eisers aanvraag om een reguliere verblijfsvergunning op medische gronden had moeten opvatten als een verzoek om opheffing van het aan eiser opgelegde inreisverbod. Wanneer eiser, zoals in dit geval, Nederland na het opleggen van het inreisverbod niet heeft verlaten en er dus geen sprake is van een actief inreisverbod, staat een inreisverbod niet aan de aanvraag van een reguliere verblijfsvergunning in de weg (Voetnoot 5). Een reguliere aanvraag die wordt gedaan terwijl een inreisverbod is opgelegd, hoeft daarom niet meer gezien te worden als een verzoek tot opheffing van het inreisverbod en ook zonder inwilliging van dit ‘verzoek’ kan worden overgegaan tot inhoudelijke behandeling van de verblijfsaanvraag. Indien verweerder tot inwilliging van eisers verblijfsaanvraag overgaat, dient hij het inreisverbod ambtshalve op te heffen.

Bij de beoordeling van eisers aanvraag om een reguliere verblijfsvergunning op medische gronden onderzoekt verweerder ook of openbare orde aspecten aanleiding vormen de aanvraag af te wijzen (Voetnoot 6).

Eiser voert aan dat verweerder hierbij had moeten toetsen aan het Unierechtelijk openbare orde criterium. De rechtbank volgt dit niet. Met verweerder is de rechtbank van oordeel dat de aanvraag van eiser strekt tot verlening van een vergunning op basis van het nationale recht en dat de weigering daarvan niet raakt aan het Unierecht. Dat in dit geval ook sprake is van een inreisverbod maakt dit niet anders, mede gelet op wat hiervoor onder 4.1 is overwogen. Verweerder beoordeelt, nu er sprake is van een niet-actief inreisverbod, de aanvraag alsof er geen inreisverbod is. Dat bij de beoordeling van het openbare orde gevaar genoemd in artikel 3.77, eerste lid, van het Vb ook feiten en omstandigheden worden betrokken die destijds aanleiding zijn geweest voor het opleggen van het inreisverbod, maakt nog niet dat dit criterium voor een nationaalrechtelijke vergunning Unierechtelijk ingevuld moet worden. Het Unierechtelijk openbare orde criterium kan ook niet aan de orde komen in verband met het in het bestreden besluit genoemde terugkeerbesluit. Dit is immers, zoals ook is vermeld, slechts een herhaling van een terugkeerbesluit dat is opgelegd op 6 augustus 2002. Het terugkeerbesluit van 6 augustus 2002 geldt in beginsel nog steeds omdat eiser hieraan niet heeft voldaan. Het terugkeerbesluit is echter opgeschort op basis van het aan eiser verleende uitstel van vertrek op grond van artikel 64 van de Vw. Afwijzing van de onderhavige aanvraag betekent – gelet op dit uitstel van vertrek - niet dat de opschorting van het terugkeerbesluit wordt beëindigd en het terugkeerbesluit herleeft. Van een situatie als bedoeld in het Ararat-arrest, waaruit volgt dat vóór de uitvoering van dat terugkeerbesluit een geactualiseerde refoulementbeoordeling moet worden gemaakt (Voetnoot 7), is dan ook geen sprake. De prejudiciële vragen van 27 augustus 2025 van de Afdeling, waar eiser naar verwijst, doen hieraan niet af. Eisers beroepsgrond slaagt niet.

Eisers gronden richten zich voor een belangrijk deel tegen de door verweerder verrichte evenredigheidsbeoordeling. Eiser voert met betrekking tot de in dat kader door verweerder gemaakte belangenafweging aan dat verweerder zijn gezondheidssituatie onvoldoende heeft meegewogen, dat onvoldoende gewicht aan zijn belangen is toegekend en dat de uitkomst van de belangenafweging niet redelijk is. Daarnaast beroept eiser zich op de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Roermond, van 29 november 2024 (ECLI:NL:RBLIM:2024:8752) en voert aan dat verweerder ook in de onderhavige reguliere medische procedure had moeten beoordelen of artikel 3 van het EVRM zich duurzaam (cursivering door de rechtbank) verzet tegen de verwijdering van eiser naar Afghanistan.

Zoals hiervoor onder 1.2 is vermeld, is aan eiser sinds 26 oktober 2023 telkens aansluitend uitstel van vertrek op grond van artikel 64 van de Vw verleend. Gelet op dit herhaalpatroon kan worden gesproken van een zekere duurzaamheid van het medische uitzettingsbeletsel. In dit kader acht de rechtbank verder van belang dat eiser sinds eind 2023 verblijft op een gesloten afdeling van een verpleeghuis, dat de huidige behandeling van blijvende aard is (Voetnoot 8) en dat eisers gezondheidssituatie vanwege zijn dementie steeds verder achteruit gaat en zal gaan (Voetnoot 9). De verwachting is dus dat eiser ook in de toekomst vanwege zijn gezondheidstoestand niet zal kunnen worden uitgezet naar Afghanistan, omdat de benodigde 24-uurszorg die hij thans ontvangt daar niet aanwezig is en er geen aanknopingspunten zijn om te veronderstellen dat die beschikbaarheid zal wijzigen.

Uit de genoemde uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Roermond, en de daarin vermelde jurisprudentie en het vermelde analoog toegepaste beleid van verweerder in asielzaken (Voetnoot 10), volgt dat verweerder ook bij de beoordeling van een reguliere verblijfsvergunning op medische gronden in het kader van artikel 4:84 van de Awb beoordeelt of de medische problematiek van de betrokkene zich duurzaam verzet tegen zijn uitzetting en of het blijvend onthouden van een verblijfsvergunning disproportioneel is. Daarbij hanteert verweerder als richtsnoer dat daarvan eerst sprake kan zijn als artikel 3 van het EVRM zich gedurende een groot aantal jaren verzet tegen uitzetting en dat er geen vooruitzicht is op verandering in deze situatie binnen niet al te lange termijn. Verweerder heeft dit beoordelingskader op de zitting niet betwist, maar enkel gesteld dat de situatie van eiser niet vergelijkbaar is met die van de vreemdeling in de zaak die voorlag bij de zittingsplaats Roermond. Gelet op dit beoordelingskader heeft verweerder in het bestreden besluit, door te overwegen dat de evenredigheidstoets is beperkt tot de vraag of het onevenredig belastend voor eiser is om niet de eventuele voordelen te genieten van een reguliere verblijfsvergunning op medische gronden boven het verblijfsrecht op grond van artikel 64 van de Vw, een te beperkte toets aangelegd. Verweerder is bovendien in het kader van artikel 4:84 van de Awb gehouden alle bijzondere omstandigheden te betrekken.

De rechtbank volgt niet het standpunt van verweerder dat de situatie van eiser niet vergelijkbaar is met die van de vreemdeling in de zaak van de zittingsplaats Roermond. Verweerder heeft ter zitting niet kunnen toelichten en onderbouwen in hoeverre de casus in die uitspraak wezenlijk verschilt van de onderhavige casus. De rechtbank constateert dat in beide gevallen sprake is van een vreemdeling aan wie artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag is tegengeworpen en een inreisverbod van tien jaar is opgelegd, en aan wie bij herhaling uitstel van vertrek is verleend vanwege medische omstandigheden. Verder betreft het in beide gevallen een vreemdeling met een lange verblijfsduur in Nederland, met medische klachten die bij het uitblijven van behandeling zorgen voor een medische noodsituatie op korte termijn en voor wie een medisch uitzetbeletsel bestaat gezien het ontbreken van behandelmogelijkheden in het land van herkomst.

De rechtbank constateert verder dat uit het bestreden besluit niet blijkt dat in het kader van de beoordeling van artikel 4:84 van de Awb een beoordeling van de duurzaamheid van het medische artikel 3 EVRM-beletsel en de proportionaliteit van het blijvend onthouden van een verblijfsvergunning heeft plaatsgevonden.

Daarnaast constateert de rechtbank dat verweerder in het bestreden besluit in zijn belangenafweging als belang aan de zijde van eiser enkel benoemt dat aan eiser uitstel van vertrek is verleend op grond van artikel 64 van de Vw, maar dat eisers specifieke individuele omstandigheden niet kenbaar zijn betrokken. Zo wordt niet ingegaan op eisers verblijf op een gesloten afdeling van een verpleeghuis vanwege gevorderde dementie en de verwachting dat hij daar wegens een steeds verder verslechterende gezondheidssituatie tot aan zijn overlijden zal verblijven. Evenmin zijn eisers persoonlijke en gezinsomstandigheden zoals concreet vermeld in bezwaar in onder meer het bezwaarschrift van de Stichting Noodopvang Dakloze Vreemdelingen Utrecht, kenbaar betrokken. Deze omstandigheden heeft eiser op de zitting nader toegelicht door aan te voeren dat de COa-verstrekking die hij krijgt zeer marginaal is en dat hij verder geen enkele uitkering (zoals AOW) krijgt en door zijn kinderen wordt onderhouden. Ook op de zitting is verweerder onvoldoende op eisers specifieke individuele omstandigheden ingegaan.

Gelet op wat hiervoor is overwogen, heeft verweerder het besluit voor wat betreft de evenredigheidstoets/belangenafweging onzorgvuldig genomen en is het besluit op dit punt ook onvoldoende gemotiveerd. De rechtbank is het bovendien met eiser eens dat verweerder met het oog op een zorgvuldige beoordeling van de evenredigheid niet heeft kunnen afzien van het horen van eiser, althans zijn gezinsleden, over eisers situatie en belangen. Daar komt bij dat eiser in beroep een brief van de arts ouderengeneeskunde van 23 september 2025 heeft overgelegd, waarin is vermeld dat de (lichamelijke en psychische) gezondheid van eiser lijdt onder de aanvraag en dat zijn klachten jaarlijks verergeren ten tijde van de jaarlijkse toetsing van zijn verblijfsstatus. Verweerder heeft in reactie hierop op de zitting enkel zonder motivering herhaald dat een jaarlijkse toetsing voor eiser niet onevenredig belastend is. Die reactie vindt de rechtbank onvoldoende. De beroepsgronden van eiser ten aanzien van de evenredigheid/belangenafweging en de hoorplicht, slagen.