Rechtbank Den Haag, eerste aanleg - enkelvoudig vreemdelingenrecht

Uit het vonnis van de rechtbank Rotterdam volgt dat eiser als verdachte samen met medeverdachten is uitgereisd om zich in Syrië aan te sluiten bij een aan Al-Qaida gelieerde terroristische organisatie. Binnen deze organisatie heeft eiser een periode van ruim twee jaar een ondersteunende – maar voor het functioneren van de organisatie een (wezenlijke) – rol gehad, in ieder geval in de zin van het helpen en verzorgen van gewonde ‘broeders en zusters’. De minister heeft zich gelet op die veroordeling toen op het standpunt gesteld dat over het algemeen geldt dat personen die uitreizen om zich aan te sluiten bij een aangewezen terroristische organisatie, personen zijn die streven naar het actief ondersteunen van groeperingen die zich ter plaatse schuldig maken aan misdrijven en die de intentie en potentie hebben tot het plegen van aanslagen tegen westerse belangen, zowel in de regio als in westerse landen, waaronder ook Nederland. Iedereen die zich bij een dergelijke organisatie aansluit, vormt volgens de minister daarmee een werkelijke en actuele dreiging voor de Nederlandse nationale veiligheid. Dat geldt niet alleen voor personen die actief deelnemen aan een gewapende strijd of persoonlijk betrokken zijn bij misdrijven, maar ook voor mensen die hieraan praktische ondersteuning bieden. Eiser valt binnen de laatste categorie van het bieden van praktische ondersteuning aan personen die actief hebben deelgenomen aan de gewapende strijd. Op basis van de persoonlijke gedragingen van eiser zoals volgt uit de overwegingen van de rechtbank, heeft de minister toentertijd geconcludeerd dat eiser een gevaar vormde voor de openbare orde en de nationale veiligheid.

Met het besluit van 17 maart 2020 heeft de minister het Nederlanderschap van eiser ingetrokken op grond van artikel 14, tweede lid, aanhef en onder b, van de Rijkswet op het Nederlanderschap omdat eiser is veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vijf jaren vanwege het medeplegen van deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van terroristische misdrijven. Met de uitspraak van 31 mei 2023 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling), is de intrekking van eisers Nederlanderschap in rechte vast komen te staan.

Met het besluit van 17 maart 2020 is de aanvraag van eiser tot het verlenen van een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd met het verblijfdoel ‘humanitair niet-tijdelijk als oud-Nederlander’ afgewezen. Ook is aan eiser een terugkeerbesluit uitgevaardigd en is aan hem een inreisverbod voor de duur van twintig jaar opgelegd. Met de Afdelingsuitspraak van 3 februari 2025 is dit besluit in rechte vast komen te staan.

Daarbij komt dat eiser op 8 maart 2024 een aanvraag heeft ingediend voor een verblijfsvergunning met het verblijfsdoel ‘Buiten schuld niet uit Nederland kunnen vertrekken’. Deze aanvraag is met het besluit van 12 juni 2024 niet in behandeling genomen omdat eiser de leges voor het in behandeling nemen van deze aanvraag niet had betaald. Eiser heeft hiertegen bezwaar ingediend en op dat bezwaarschrift moet nog worden beslist.

Vervolgens heeft eiser op 7 oktober 2025 een aanvraag gedaan voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. In het voornemen van 3 november 2025 heeft de minister in de eerste plaats opgemerkt dat om proceseconomische redenen artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag en het feit dat aan eiser een zwaar inreisverbod is opgelegd omdat hij een gevaar vormt voor de nationale veiligheid, in de onderhavige procedure niet aan hem worden tegengeworpen. Met het besluit van 5 november 2025 heeft de minister eisers asielaanvraag afgewezen als kennelijk ongegrond. Evenmin is aanleiding gezien om aan eiser een reguliere verblijfsvergunning te verlenen.

4. Eiser heeft de Marokkaanse nationaliteit, is geboren op [geboortedag] 1988 en behoort tot de Berber bevolkingsgroep. Aan zijn asielaanvraag legt eiser ten grondslag dat hij niet terug kan keren naar Marokko omdat zijn Nederlanderschap is ingetrokken en hij niet aan een Marokkaans paspoort kan komen. Eiser leidt daarom een zwervend bestaan.

5. Het asielrelaas van eiser bevat volgens de minister de volgende asielmotieven:

- identiteit, nationaliteit en herkomst.

6. De rechtbank constateert dat de door eiser ingediende beroepsgronden er in essentie steeds op neer komen dat hij buiten zijn eigen schuld niet terug kan naar Marokko en dat hij om die reden een asielvergunning of reguliere vergunning op humanitaire gronden dan wel vanwege schrijnendheid (namelijk artikel 3.6a lid 1, aanhef en onder a, 3.6b of 3.6ba Vb) zou moeten krijgen. Eiser betoogt namelijk dat hij niet terug kan naar Marokko omdat de Marokkaanse autoriteiten aan hem geen reisdocument verstrekken. Doordat eiser niet terug kan naar Marokko verkeert hij in Nederland noodgedwongen in een situatie van morele en materiële deprivatie. Ter onderbouwing dat de Marokkaanse autoriteiten eiser niet terug willen nemen en hij voortdurend niet over een reisdocument beschikt, heeft eiser verschillende bijlages met vertrekgesprekken overlegd.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat de vraag of eiser inderdaad buiten zijn schuld niet terug kan naar Marokko thuis hoort in de buitenschuldprocedure die nog altijd aanhangig is. Dat eiser zijn leges niet heeft betaald omdat er geen geld is voor een dergelijke procedure en de zaak zich nog in de bezwaarfase bevindt, maakt dit niet anders. De rechtbank volgt eiser dan ook niet in zijn herhaalde betoog dat de minister hierover in deze asielprocedure een standpunt in moet nemen. Anders dan eiser in zijn gronden stelt, betreft dit alles geen ‘lokettentruc’ van de minister. In de asielprocedure wordt eisers asielmotief beoordeeld en wordt bekeken of hij in Marokko moet vrezen voor vervolging dan wel of hij een reëel risico op ernstige schade loopt. Daarbij toetst de minister ambtshalve of eiser in aanmerking komt voor een reguliere vergunning op grond van art. 8 EVRM of op humanitaire gronden. De vraag of eiser buiten zijn schuld niet terug kan naar Marokko en of hij in aanmerking komt voor de reguliere buitenschuldvergunning is geen onderdeel van deze procedure. De rechtbank zal, met inachtneming van bovenstaande, de door eiser aangevoerde gronden hieronder beoordelen.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich terecht op het standpunt dat geen aanleiding bestaat om aan eiser een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd te verlenen. In de eerste plaats stelt eiser zelf dat hij geen gegronde vrees heeft en geen reëel risico loopt op ernstige schade bij terugkeer naar Marokko. Dat eiser betoogt dat hij in Nederland in een situatie van ernstige morele en materiële deprivatie verkeert maakt evenmin dat aan eiser een verblijfsvergunning asiel moet worden verleend. De minister stelt zich in dat opzicht terecht op het standpunt dat eisers verklaringen geen raakvlakken hebben met het Vluchtelingenverdrag of met artikel 3 van het EVRM. De beroepsgrond slaagt niet.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de minister in de eerste plaats, anders dan eiser betoogt, wel degelijk beoordeeld aan de hand van de verschillende toepasselijke kaders. De minister heeft in deze toetsing echter geen aanleiding hoeven zien om aan eiser een reguliere verblijfsvergunning te verlenen. De minister stelt zich terecht op het standpunt dat eiser niet heeft aangegeven op welke grond aan hem een reguliere verblijfsvergunning voor bepaalde tijd op één van de gronden genoemd in artikel 3.6a eerste lid en 3.6b van het Vb 2000 zou moeten worden verleend. Het gegeven dat hij als gevolg van de weigering van de Marokkaanse autoriteiten om hem toe te laten, in Nederland in materiële en morele deprivatie verkeert kwalificeert, zoals de minister terecht overweegt, niet als een dergelijke grond. Dat eiser mogelijk buiten zijn schuld om niet naar Marokko kan keren, is binnen de hierboven genoemde kaders niet relevant. De minister mocht daarvoor dan ook verwijzen naar de buitenschuldprocedure.

Voor wat betreft de toetsing aan artikel 3.6a, eerste lid en artikel 3.6b van de Vb 2000, meent de rechtbank dat de minister deugdelijk heeft getoetst en gemotiveerd waarom aan eiser op grond van beide artikelen geen reguliere verblijfsvergunning wordt verleend. In artikel 3.6a, eerste lid, van het Vb 2000 staat opgenomen dat bij afwijzing van de eerste aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd ambtshalve een verblijfsvergunning regulier kan worden verleend als uitzetting van de vreemdeling in strijd zou zijn met artikel 8 van het EVRM. In artikel 3.6b onder a van het Vb 2000 staat opgenomen dat een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd ambtshalve kan worden verleend vanwege tijdelijke of niet-tijdelijke humanitaire gronden. De minister stelt in de eerste plaats terecht dat al eerder in de procedure ‘niet- tijdelijke humanitaire gronden als oud-Nederland’ is getoetst of eiser op grond van artikel 8 van het EVRM in aanmerking komt voor een reguliere verblijfsvergunning. Dat was toen niet het geval. Met de uitspraak van de Afdeling van 3 februari 2025 staat dit ook in rechte vast. In de onderhavige procedure zijn geen nieuwe feiten of omstandigheden naar voren gebracht die een ander licht werpen op eisers privéleven in de zin van artikel 8 van het EVRM. De minister hoefde dus geen aanleiding te zien om aan eiser een vergunning te verlenen op grond van artikel 3.6a, eerste lid van het Vb 2000. In de tweede plaats is terecht geen aanleiding gezien om eiser een reguliere vergunning op grond van tijdelijke of niet-tijdelijke humanitaire gronden te verlenen zoals staat opgenomen in artikel 3.6b onder a van het Vb 2000. Dat hulp aan eiser strafbaar is en Nederland hem niet helpt kan niet leiden tot reguliere vergunningverlening op grond van dit artikel. Voor toetsing van de door eiser aangedragen omstandigheden, namelijk het in ieder geval langer dan een half jaar verstoken zijn van opvang en daarmee in een gelijke positie verkeren van mannelijke asielzoekers in België, is binnen artikel 3.6a, eerste lid en 3.6b onder a van het Vb 2000 geen plaats. Bovendien stelt de minister terecht dat geen sprake is van een vergelijkbare situatie. Eiser had tijdens de behandeling van zijn asielaanvraag namelijk recht op opvang. Dat eiser stelt in een situatie van ernstige materiële deprivatie te verkeren omdat de Marokkaanse overheid al vijf jaar weigert om aan hem een reisdocument te verstrekken, maakt niet dat de minister aan hem een verblijfsvergunning in dit kader moet verlenen.

Naar het oordeel van de rechtbank stelt de minister zich verder terecht op het standpunt dat niet ambtshalve wordt getoetst aan schrijnende omstandigheden als sprake is van een inreisverbod op grond van artikel 66a, zevende lid, van de Vw 2000 (zie B11/2.5 Vc). Dat artikel 3 van het EVRM toepassing van deze beleidsregel zou verbieden, zoals eiser betoogt, kan de rechtbank niet inzien, reeds omdat de toets van artikel 3.6ba van het Vb 2000 niet ziet op artikel 3 van het EVRM. Gezien eisers inreisverbod met de Afdelingsuitspraak van 3 februari 2025 in rechte vaststaat, hoefde de minister niet te toetsen of eiser in aanmerking zou komen voor een verblijfsvergunning regulier vanwege schrijnende omstandigheden. De beroepsgrond slaagt niet.

De rechtbank stelt vast dat de minister op pagina 5 van het bestreden besluit heeft opgenomen dat het gevaar voor de openbare orde en de nationale veiligheid, in het kader van de vraag of eiser een verblijfsvergunning asiel of een reguliere verblijfsvergunning moet worden toegekend, niet is tegengeworpen. In dat kader behoeft deze grond dus geen verdere bespreking. Verder staan het aan eiser opgelegde terugkeerbesluit en inreisverbod met de Afdelingsuitspraak van 3 februari 2025 in rechte vast. Hetgeen hieromtrent door eiser is aangevoerd kan daaraan niet afdoen. De grond slaagt niet.