Rechtbank Den Haag, eerste aanleg - enkelvoudig civiel recht overig

De rechtbank stelt vast dat tussen partijen niet in geschil is dat [eiseres] bij de bespreking en behandeling van haar schade door het ongeval van 2019, waarbij zij stelde letsel te hebben opgelopen en daardoor last had van hoofdpijnklachten, nekklachten die doorstralen naar de schouders, rug en benen, tintelingen in de linker gezichtshelft, visusklachten en concentratieverlies, aan NN niet heeft gemeld dat zij eerder was aangereden met letsel als gevolg en dat zij niet heeft gemeld dat zij in de periode voorafgaand aan het ongeval (nog) gezondheidsklachten had. [eiseres] noemde alleen dat in 2017 sprake was van een hernia in de onderrug die was behandeld met rust. Zij zou nooit klachten hebben gehad zoals na het ongeval van 2019.

Dat is niet te rijmen met het feit dat [eiseres] – naar haar later bleek – in 2016 ook is aangereden en in de periode tussen dat ongeval in 2016 en het moment dat daarover een vaststellingsovereenkomst werd gesloten met ASR begin 2019, heeft verklaard dat zij door dat ongeval nekklachten, rugpijn uitstralend naar het rechter- en linkerbeen, hoofdpijnklachten, concentratieproblemen en duizeligheid ervoer, die eind 2018 nog bestonden. Die eerdere aanrijding en de daardoor veroorzaakte klachten en beperkingen had [eiseres] moeten noemen.

Voor zover [eiseres] daarmee betoogt dat het haar niet duidelijk was dat zij een eerdere aanrijding en daarbij opgelopen letsel en/of andere gezondheidsklachten moest noemen gaat dat betoog niet op. Het was [eiseres] duidelijk dat haar overleg met NN ging over de schade die zij leed door het ongeval in 2019 en dat het van belang was dat zo goed mogelijk in kaart zou worden gebracht hoe ze er aan toe was voor dat ongeval en hoe ze eraan toe was na dat ongeval. Daarbij neemt de rechtbank in aanmerking dat [eiseres] werkte als belangenbehartiger in letselschadezaken en de nodige ervaring heeft op dat vlak. Het moet haar duidelijk zijn geweest dat het voor de schadeafwikkeling van het ongeval relevant is of zij eerder soortgelijke klachten (als na het ongeval) had en hoe haar gezondheid verder in die periode was.

[eiseres] meldde destijds alleen dat in 2017 een hernia was geconstateerd die behandeld was met rust. Uitgaande van de juistheid van haar verklaringen jegens ASR naar aanleiding van het eerdere ongeval, had zij echter nekklachten, rugpijn uitstralend naar beide benen, hoofdpijnklachten, concentratieproblemen en duizeligheid, en ervoer zij die klachten eind 2018 nog als zo ernstig dat het “een wonder” zou zijn als die na vijf jaar over zouden zijn. Ook als juist is dat -zoals [eiseres] nu aanvoert – haar situatie in de maanden daarna – tussen eind 2018 en september 2019 – zozeer was verbeterd dat [eiseres] ten tijde van het ongeval in 2019 geen noemenswaardige klachten meer had, dan nog had zij die voorgeschiedenis naar het oordeel van de rechtbank moeten noemen toen haar gevraagd werd naar eventuele klachten en beperkingen in het verleden. Dat klemt temeer omdat het gaat om dezelfde soort klachten.

Verder geldt dat [eiseres] in 2022 tijdens een huisbezoek wel uitdrukkelijk is gevraagd naar de gevolgen van andere aanrijdingen, en dat zij toen verklaarde dat zij ten tijde van het ongeval in 2019 geen klachten had en de schadeafwikkeling van die eerdere aanrijding en de klachten die zij daarbij had beschreven opnieuw niet noemde. Dat wijst erop dat [eiseres] welbewust die voor de begroting van haar schade door NN relevante feiten en omstandigheden achterhield. Voor zover [eiseres] betoogt dat zij een en ander niet kon overzien en niet begreep dat zij dit soort dingen goed en volledig moest uitleggen, gaat de rechtbank daaraan voorbij. [eiseres] wist hoe verzekeraars letselschade behandelen en zij liet zich sinds 19 februari 2020 ook bijstaan door een belangenbehartiger. Zij kan zich er niet op beroepen dat zij het niet overzag en begreep. Inmiddels is duidelijk geworden dat die belangenbehartiger een vriendin was van [eiseres] die naar eigen zeggen wel met [eiseres] in de onderneming Letselschade en Consultancy had meegelopen, maar niet was opgeleid voor dat werk. [eiseres] vertelde tijdens de zitting dat zij die vriendin niet had verteld over het eerdere ongeval en de schade die zij daardoor had geleden. Dat komt voor haar eigen risico; [eiseres] had een ander kunnen kiezen, met meer kennis en ervaring en aan diegene openheid van zaken kunnen geven als zij bijgestaan wilde worden bij de afwikkeling van haar schade door het ongeval van 2019.

De rechtbank komt daarom tot de conclusie dat [eiseres] welbewust voor de schadebehandeling relevante informatie heeft achtergehouden door niet te melden dat zij na een ongeval in 2016 nog geruime tijd ernstige lichamelijke klachten had. Ook aanrijdingen van na 2019 heeft zij niet uit eigen beweging gemeld. Zij wilde daarmee minst genomen de kwestie eenvoudiger voorstellen dan die daadwerkelijk was, om te zorgen dat al de door haar opgevoerde schadeposten werden vergoed. Ook als moet worden aangenomen dat [eiseres] na het ongeval in 2019 wel degelijk de door haar beschreven klachten had en (kort) daarvoor niet (meer), dan nog is immers voor de vraag of schade door die klachten geheel veroorzaakt is door dát ongeval – en dus door deze verzekeraar moeten worden vergoed – relevant dat zij door een eerdere aanrijding eerder ernstige klachten had waardoor zij jarenlang niet goed kon functioneren. Door dat buiten beschouwing te laten heeft [eiseres] een verkeerde voorstelling van zaken gegeven zodat NN zonder verdere discussie zou aannemen dat al de door haar benoemde klachten en beperkingen (geheel) het gevolg waren van het ongeval in 2019 – terwijl dat zeer valt te betwijfelen – en de gestelde schade volledig zou vergoeden. Daarmee heeft [eiseres] NN misleid om een hogere uitkering te krijgen.

Voor zover [eiseres] betoogt dat uit de door haar overgelegde medische adviezen blijkt dat zij juiste informatie over haar medische toestand van voor en na het ongeval heeft verstrekt en dat alle klachten die zij naar voren bracht als gevolg van (alleen) het ongeval in 2019, daarmee ook daadwerkelijk geheel in causaal verband staan, volgt de rechtbank haar daarin niet. Uit de medische adviezen komt niet naar voren dat de desbetreffende arts wist van ernstige klachten ten gevolge van het ongeval uit 2016. Dat maakt dat ook niet kan worden aangenomen dat de arts heeft afgewogen of de klachten die [eiseres] aangaf na het ongeval van 2019, (mede) verband konden houden met het eerdere ongeval en het letsel dat [eiseres] daardoor opliep. De rechtbank wijst er in dit verband ook op dat wat [eiseres] naar aanleiding van vragen en opmerkingen van NN over eerdere schadeclaims heeft verteld over klachten en behandelingen in het verleden ook niet, in elk geval niet geheel, overeenkomt met wat uit de verstrekte medische informatie naar voren komt.

Omdat [eiseres] opzettelijk heeft misleid om een hogere uitkering te krijgen moet haar vordering die ertoe strekt dat haar gegevens worden verwijderd uit de registers, worden afgewezen. Opname in de registers was onder de gegeven omstandigheden gerechtvaardigd en niet buitenproportioneel. Dat wordt hieronder verder uitgewerkt.

Het gaat om de registraties in het Externe Verwijzingsregister (hierna: EVR), het Incidentenregister, de Gebeurtenissenadministratie, het Interne Verwijzingsregister (hierna: IVR) en de melding bij het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit van het Verbond van Verzekeraars (hierna: CBV). Verzekeraars mogen een gebeurtenis of incident in de registers opnemen als voldaan is aan de eisen die zijn opgenomen in het Protocol Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen (hierna: PIFI). Daarin staat in welke gevallen (persoons)gegevens mogen worden opgenomen in het Incidentenregister en het EVR.

In dit geval was sprake van een ‘incident’ in de zin van artikel 2 PIFI, zijnde een gebeurtenis die als gevolg heeft, zou kunnen hebben of heeft gehad dat de belangen, integriteit of veiligheid van de cliënten of medewerkers van een financiële instelling, de financiële instelling of de financiële sector als geheel in het geding (kunnen) zijn, zoals (onder meer) opzettelijke misleiding. Dan mogen persoonsgegevens in het Incidentenregister worden opgenomen (3.1.1 PIFI).

Op grond van artikel 4.2.3 PIFI mogen de gegevens uit het Incidentenregister van NN worden uitgewisseld met functionarissen, werkzaam bij de daartoe ingerichte coördinatiefuncties van (onder meer) het Verbond van Verzekeraars, de zogenaamde fraudeloketten. Het CBV is een dergelijk fraudeloket. Omdat sprake is van een rechtmatige opname van de persoonsgegevens in het Incidentenregister is ook de melding aan het CBV in overeenstemming met het PIFI en dus rechtmatig. NN mocht de melding bij het CBV doen, omdat andere verzekeraars er een gerechtvaardigd belang bij hebben om gewaarschuwd te worden voor gedragingen die hen mogelijk kunnen benadelen.

De Gebeurtenissenadministratie en het IVR zijn interne registers. Met andere woorden: de hierin opgenomen persoonsgegevens mogen alleen worden gebruikt binnen de financiële instelling (NN) of de groep waartoe de financiële instelling behoort. Voor opname in de Gebeurtenissenadministratie en het IVR is de Gedragscode Verwerking Persoonsgegevens Verzekeraars (hierna: GVPV) het toetsingskader. De Gebeurtenissenadministratie wordt bijgehouden ter waarborging van de veiligheid en integriteit van de dienstverlening en de sector. De afdeling Veiligheidszaken of een andere daartoe aangewezen afdeling bij een verzekeraar kan besluiten de persoonsgegevens uit de Gebeurtenissenregistratie op te nemen in het IVR, indien de betreffende persoon een risico vormt voor de veiligheid en/of integriteit van de verzekeraar of de groep waartoe de verzekeraar behoort. Uit de toelichting op artikel 4.5.3 GVPV volgt dat voor opname sprake moet zijn van een ‘gebeurtenis’, in artikel 10 GVPV gedefinieerd als een voorval dat de aandacht verlangt van een verzekeraar vanwege een mogelijk effect op de veiligheid en integriteit van de bedrijfsvoering, werknemers, klanten, overige relaties en de verzekeringsbranche. Onder een dergelijk voorval valt onder meer mogelijke fraude. Anders dan voor opname in het EVR is hier dus niet vereist dat de fraude vast moet staan. Verder geldt ook voor opname in de Gebeurtenissenadministratie en het IVR het proportionaliteitsbeginsel (artikel 3.1.1 GVPV).

[eiseres] stelt dat voldoende duidelijk is dat zij tenminste € 26.513,50 aan schade heeft geleden, waarvoor zij een voorschot van € 10.000 heeft ontvangen. Dit is door NN gemotiveerd betwist. [eiseres] wijst ter onderbouwing op de schadestaat die zij heeft opgesteld en waarin over vier tijdvakken tussen 17 september 2019 tot en met 21 mei 2023 bedragen zijn opgenomen voor huishoudelijke hulp, medische kosten en zelfwerkzaamheid/tuinonderhoud. Diezelfde posten zijn opgevoerd in een schadestaat die ziet op de gevolgen van het ongeluk van 2016 en in de schadestaat die ziet op de gevolgen van het ongeluk dat [eiseres] overkwam in 2022. Daarbij heeft [eiseres] niet duidelijk gemaakt dat het gaat om verschillende, na elkaar of naast elkaar, bestaande schadeposten die telkens maar op één ongeval zijn terug te voeren. Daarom kan de rechtbank niet vaststellen dat [eiseres] door het ongeval in 2019 de door haar gestelde schade heeft geleden. Het is immers niet voldoende duidelijk dat (een deel van) de kosten die [eiseres] heeft geclaimd na het ongeval van 2019, niet (mede) het gevolg waren van het ongeval in 2016. Eenzelfde redenering gaat op voor de kosten die [eiseres] heeft geclaimd naar aanleiding van de ongevallen waar zij ná 2019 bij betrokken is geraakt. Ook voor die ongevallen heeft [eiseres] kosten geclaimd die – mogelijk – (mede) het gevolg waren van het ongeval van 2016 en/of 2019. De rechtbank kan daarom niet vaststellen dat het door [eiseres] gevorderde bedrag (uitsluitend) betrekking heeft op schade veroorzaakt door het ongeval van 2019. Daarom wordt haar vordering afgewezen.

Ook de vordering van € 4.576,92 voor de buitengerechtelijke kosten wordt afgewezen omdat niet voldoende duidelijk is dat [eiseres] die kosten heeft gemaakt. [eiseres] heeft tijdens de mondelinge behandeling immers verklaard dat haar vriendin/belangenbehartiger geen vergoeding kreeg voor haar werkzaamheden.

Bij deze stand van zaken, waar niet kan worden vastgesteld dat [eiseres] nog aanspraak kan maken op (verdere) uitkeringen kan NN ook niet veroordeeld worden om de schadeafwikkeling verder ter hand te nemen door [eiseres] een nader voorstel te doen voor een slotuitkering. Ook de vordering die daarop ziet is niet toewijsbaar.

De overige vorderingen van [eiseres] worden ook afgewezen. Er is geen regel of afspraak op grond waarvan NN verplicht is om de behandeling van de vordering van [eiseres] op grond van het ongeluk uit 2022 over te dragen aan het Nederlands Bureau. Dat NN de verzekeringen van [eiseres] op een rechtmatige wijze heeft beëindigd is door [eiseres] niet betwist en de vraag of [eiseres] aan NN € 5.182 moet betalen wordt beoordeeld in reconventie.

[eiseres] is in het ongelijk gesteld en moet daarom de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van NN worden begroot op:

Aan haar tegenvordering legt NN ten grondslag dat zij minimaal € 532 aan (interne) onderzoekskosten heeft moeten maken. Die kosten had zij niet hoeven maken als [eiseres] volledige en juiste informatie had verstrekt en geen (fraude)onderzoek plaats had hoeven vinden.

Dat [eiseres] NN onjuiste en/of onvolledige inlichtingen verschafte betekent ook dat zij jegens NN tekortschoot in de nakoming van haar verplichtingen uit de verzekeringsovereenkomst, in het bijzonder in de nakoming van haar inlichtingenplicht. Daarom is zij op grond van artikel 6:74 BW aansprakelijk voor door NN als gevolg hiervan geleden schade. Dat NN door de tekortkoming van [eiseres] € 532 aan interne kosten heeft moeten maken is voldoende onderbouwd en door [eiseres] niet voldoende gemotiveerd weersproken. Daarom wordt de vordering tot betaling van dit bedrag op de voet van artikel 6:96 lid 2 sub b BW, toegewezen.

Daarnaast vordert NN een bedrag van € 4.650 op grond van onverschuldigde betaling. Dit bedrag is opgebouwd uit door haar aan [eiseres] betaalde voorschotten voor huishoudelijke hulp en zelfwerkzaamheid, waarvoor [eiseres] – met de slotuitkering van ASR in 2019 – volgens NN reeds (voor vijf jaren) een vergoeding heeft ontvangen naar aanleiding van het ongeval in 2016. [eiseres] betwist dit.

De rechtbank stelt voorop dat [eiseres] met ASR een finale regeling trof. Daarbij hebben ASR en [eiseres] weliswaar een inschatting gemaakt van de schade die [eiseres] had geleden en nog zou lijden door het ongeval in 2016, maar zij hebben daarvan ook geabstraheerd om tot een regeling te komen. Het karakter van een finale regeling brengt mee dat als de uiteindelijke schade hoger of lager uitvalt, dat niet tot nadere betalingen respectievelijk terugbetalingen leidt. Er is immers een inschatting gemaakt van de goede en de kwade kansen en die worden voor lief genomen.

Dat betekent dat ook als, zoals NN stelt, ASR en [eiseres] in 2018 als uitgangspunt namen dat bepaalde kostenposten voor nog vijf jaar zouden worden vergoed, dat niet betekent dat [eiseres] dezelfde of vergelijkbare posten niet kon opvoeren als schade veroorzaakt door het ongeval van 2019 omdat die al waren vergoed. Als [eiseres] kan aantonen dat zij ten tijde van het ongeval van 2019 dergelijke kosten niet maakte en vanwege dat ongeval wel (weer), dan staat het feit dat zij al door ASR betaald werd er op zich niet aan in de weg dat zij jegens NN aanspraak maakt op vergoeding. Bij de door NN te vergoeden schade komt het immers aan op een vergelijking van de situatie met het ongeval – en de daaruit voortvloeiende beperkingen en de financiële gevolgen van dien – en de hypothetische situatie zonder het ongeval. Die hypothetische situatie kan zijn: met geld van ASR maar zonder noemenswaardige beperkingen. Het is dan wel aan [eiseres] om dat goed te onderbouwen, zodat kan worden aangenomen dat daadwerkelijk sprake is van nieuwe en/of andere beperkingen. In conventie is al overwogen dat [eiseres] dat niet heeft gedaan en dat daarom niet kan worden vastgesteld dat zij door het ongeval van 2019 meer dan het al betaalde bedrag van € 10.000 aan schade heeft geleden Tegelijkertijd kan niet worden gezegd dat van het voorschot van € 10.000 een deel onverschuldigd is betaald. Het is namelijk evenmin voldoende duidelijk dat het bedrag van € 4.650 (volledig) ziet op schade die is veroorzaakt door het ongeval van 2016. De vordering van NN wordt daarom afgewezen.

NN is naar het oordeel van de rechtbank in reconventie in overwegende mate in het ongelijk gesteld. Daarom wordt NN veroordeeld in de proceskosten (inclusief nakosten). De proceskosten van [eiseres] in reconventie worden begroot op: