Rechtbank Den Haag, eerste aanleg - enkelvoudig civiel recht overig

De vorderingen van de Bewoners strekken er primair toe te voorkomen dat [gedaagde] het recht van erfdienstbaarheid beperkt door de invoering van een parkeersysteem waarbij gebruik wordt gemaakt van een slagboom, gelijk aan of vergelijkbaar met het door haar voorgestelde alternatieve parkeersysteem. De Bewoners hebben hun bezwaren tegen dit alternatieve parkeersysteem uiteengezet in hun akte van 10 juni 2026. Uit deze akte volgt dat hun voornaamste bezwaar tegen het alternatieve parkeersysteem is gelegen in de omstandigheid dat zij voor hun woning meerdere parkeercodes zouden moeten beheren, waardoor zij bij wisselend bezoek moeten bijhouden welke code aan welke bezoeker is verstrekt.

De voorzieningenrechter hanteert bij zijn beoordeling het volgende toetsingskader. Een eigenaar van een erf is op grond van artikel 5:48 BW bevoegd zijn erf af te sluiten. Die bevoegdheid bestaat ook als dit erf is belast met een erfdienstbaarheid van uitweg. Deze bevoegdheid impliceert dat beperking van het recht van erfdienstbaarheid is toegestaan. De vraag is echter hoever de eigenaar van het dienende erf mag gaan bij de wijze van afsluiting. In HR 23 juni 2006, ECLI:NL:HR:2006:AW6598 heeft de Hoge Raad daartoe het volgende uitgangspunt geformuleerd: “Maakt hij van die bevoegdheid gebruik, dan dient hij ervoor te zorgen dat de eigenaar van het heersend erf onbelemmerde toegang behoudt tot het dienend erf teneinde de erfdienstbaarheid uit te oefenen. In de regel zal dit betekenen dat de eigenaar van het dienend erf de eigenaar van het heersend erf de mogelijkheid biedt zich op elk moment en zonder telkens afhankelijk te zijn van de directe medewerking van de eigenaar van het dienend erf, de toegang tot het erf te verschaffen ter uitoefening van de erfdienstbaarheid. In concreto betekent dit in een geval als het onderhavige, waarin het dienend erf met een hek is afgesloten, dat de eigenaar van het dienend erf aan de eigenaar van het heersend erf permanent een sleutel ter beschikking stelt waarmee, tot het zojuist genoemde doel, het hek kan worden geopend.”

De Bewoners hebben herhaaldelijk gesteld dat er parkeersystemen beschikbaar zijn die voor hen minder bezwarend zijn en hebben daartoe ook verschillende alternatieven aangedragen. De vraag die voorligt is echter niet of het door [gedaagde] voorgestelde parkeersysteem voor de Bewoners het minst bezwarende systeem is, maar of dit systeem voldoet aan de norm zoals geformuleerd onder 4.2. Naar het oordeel van de voorzieningenrechter is dat het geval. Uit de door de Hoge Raad geformuleerde norm volgt dat in de regel sprake is van onbelemmerde toegang tot het dienend erf indien de eigenaar van het heersend erf op elk moment toegang kan verkrijgen, zonder daarbij telkens afhankelijk te zijn van de directe medewerking van de eigenaar van het dienend erf. Uit deze norm volgt dus niet dat de eigenaar van het heersend erf in het geheel geen ongemak mag ondervinden als gevolg van een beperking van de uitoefening van de erfdienstbaarheid.

Ten aanzien van de Bewoners geldt dat zij zich eenvoudig toegang tot het dienend erf kunnen verschaffen door op het scherm van de inrijdterminal één van de aan hun perceel gekoppelde toegangscodes in te voeren, dan wel door één van deze codes aan hun kenteken te koppelen, zodat de slagboom door middel van kentekenherkenning automatisch opent. Ook bezoekers kunnen te allen tijde toegang verkrijgen, zonder dat zij daarvoor telkens afhankelijk zijn van medewerking van [gedaagde] . Voor kortdurende bezoeken van minder dan twintig minuten, zoals door taxidiensten en pakketbezorgers, geldt dat zij bij de inrijdterminal kunnen kiezen voor betaald parkeren en vervolgens binnen die termijn kosteloos kunnen uitrijden. Bezoekers die langer dan twintig minuten aanwezig zijn, zoals vrienden, familie of de in de leveringsakte genoemde hoveniers en bouwvakkers, kunnen – net als de Bewoners – een aan het perceel van de betreffende bewoner gekoppelde toegangscode invoeren op de inrijdterminal. Hiervoor is weliswaar vereist dat de Bewoners de betreffende toegangscode vooraf aan hun bezoekers verstrekken, maar deze handeling levert geen zodanige hinder op dat niet langer kan worden gesproken van onbelemmerde toegang tot het dienend erf.

De Bewoners hebben aangevoerd dat het gebruikelijk is dat zij bij grotere aantallen bezoekers, bijvoorbeeld tijdens feestjes, gebruikmaken van parkeerruimte op de percelen van hun buren. Volgens de Bewoners belemmert het voorgestelde parkeersysteem deze praktijk, omdat zij in dat geval onderling toegangscodes moeten uitwisselen en moeten bijhouden welke code aan welke bezoeker is verstrekt. Bovendien, zo voeren de bewoners aan, kan een uitgeleende code gedurende die periode niet door de uitlenende bewoner zelf worden gebruikt. De voorzieningenrechter volgt de Bewoners hierin niet. Het voorgestelde parkeersysteem laat de mogelijkheid om gebruik te maken van de parkeerruimte van buren onverlet. Weliswaar zullen de Bewoners daarvoor onderling toegangscodes moeten uitwisselen, maar dat levert naar het oordeel van de voorzieningenrechter geen zodanige belemmering op dat niet langer kan worden gesproken van onbelemmerde toegang tot het dienend erf. Daarbij weegt mee dat het gebruik van elkaars parkeerruimte ook in de huidige situatie enige onderlinge afstemming zal vergen. Ook de omstandigheid dat een uitgeleende toegangscode tijdelijk niet door de uitlenende bewoner kan worden gebruikt, leidt niet tot een ander oordeel. Die beperking hangt immers samen met het feit dat de aan die code gekoppelde parkeerplaats op dat moment door een ander wordt gebruikt.

De voorzieningenrechter volgt de Bewoners wel in hun bezwaar tegen de wijze waarop in het voorstel van [gedaagde] wordt bepaald hoeveel toegangscodes aan ieder perceel worden gekoppeld. [gedaagde] gaat daarbij uit van het aantal (formeel) gerealiseerde parkeerplaatsen op het betreffende perceel. Daarmee wordt echter onvoldoende rekening gehouden met de feitelijke parkeercapaciteit van de percelen. Ook garages en andere delen van het erf waarop feitelijk kan worden geparkeerd, zonder dat deze specifiek als parkeerplaats zijn ingericht, dienen daarbij te worden betrokken. De voorzieningenrechter begrijpt dat [gedaagde] het aantal toegangscodes wil begrenzen om te voorkomen dat meer voertuigen toegang krijgen tot het terrein dan op de betreffende percelen kunnen worden geparkeerd, met als gevolg dat alsnog - zonder betaling - gebruik wordt gemaakt van de betaalde parkeerplaatsen. Dat belang rechtvaardigt echter niet dat slechts wordt gekeken naar de formeel aangelegde parkeerplaatsen. Duidelijk is dat op in ieder geval een deel van de percelen met gemak meer auto’s kunnen worden geparkeerd dan het aantal daarvoor specifiek ingerichte parkeerplaatsen. Bij de vaststelling van het aantal toegangscodes zal daarom moeten worden aangesloten bij het aantal auto’s dat, gelet op de inrichting en het normale gebruik van het perceel, daarop redelijkerwijs kan worden geparkeerd.

Gelet op het voorgaande zullen de vorderingen ten aanzien van het door [gedaagde] in te voeren parkeersysteem worden afgewezen.

Ook de vorderingen die betrekking hebben op de bebording worden afgewezen. De Bewoners hebben onvoldoende aannemelijk gemaakt dat de huidige bebording daadwerkelijk tot verwarring leidt. Daar komt bij dat [gedaagde] tijdens de mondelinge behandeling heeft verklaard bereid te zijn mee te denken over een oplossing indien de bebording toch blijkt te leiden tot verwarring bij bezoekers. Gelet op deze omstandigheden ziet de voorzieningenrechter geen aanleiding om op dit punt in te grijpen door middel van het treffen van een voorlopige voorziening.

Het voorgaande leidt tot de slotsom dat de vorderingen van de Bewoners worden afgewezen. Omdat de Bewoners (overwegend) in het ongelijk zijn gesteld moeten zij de proceskosten (inclusief nakosten) betalen. De proceskosten van [gedaagde] worden begroot op:

De gevorderde wettelijke rente over de proceskosten wordt toegewezen zoals vermeld in de beslissing.

De kostenveroordeling wordt hoofdelijk uitgesproken. Dat betekent dat iedere veroordeelde kan worden gedwongen het hele bedrag te betalen. Als één bewoner (een deel) betaalt, hoeven de anderen dat (deel van het) bedrag niet meer te betalen.