Rechtbank Midden-Nederland, eerste aanleg - meervoudig strafrecht overig

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat kan worden bewezen dat de verdachte de feiten 1, 2 en 3 heeft gepleegd.

De standpunten van de officier van justitie worden – voor zover van belang voor de beoordeling – besproken in paragraaf 3.3.

Standpunt van de verdediging

De advocaat voert ten aanzien van de feiten 1 en 3 geen verweer over het bewijs.

De advocaat verzoekt de rechtbank om de verdachte vrij te spreken van feit 2, omdat er geen sprake zou zijn van opzet.

De advocaat voert verschillende verweren over het bewijs. Deze worden - voor zover van belang voor de beoordeling - hierna besproken onder paragraaf 3.3.

Bewezenverklaring

De rechtbank verklaart bewezen dat de verdachte:

feit 1

op 15 april 2025 te [woonplaats] opzettelijk een ontploffing teweeg heeft gebracht in een woning gelegen aan de [adres] , door een Super Cobra 6 aan de deur van die woning vast te plakken en te ontsteken, waardoor er een ontploffing is ontstaan, terwijl daarvan gemeen gevaar voor die woning en het complex en in die woning en het complex aanwezige goederen, in elk geval gemeen gevaar voor goederen en gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een of meer personen die zich op dat moment in het complex bevonden te duchten was;

feit 2

op 15 april 2025 te Almere ter voorbereiding van het misdrijf waarop naar de wettelijke omschrijving een gevangenisstraf van acht jaren of meer is gesteld, te weten opzettelijk een ontploffing teweegbrengen waardoor gemeen gevaar voor goederen en/of levensgevaar en/of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is, opzettelijk een Super Cobra 6, met daaraan vast getapet lucifers, en twee flessen butaangas, met daaraan vast getapet Spanish crackers, en een Flare, ongeveer 10 gram van een explosieve stof, een glazen pot en een jerrycan met brandbare vloeistof, een fles terpentine, een geïmproviseerde wrijvings-trekontsteker en lucifers, kennelijk bestemd tot het begaan van dat misdrijf, heeft verworven, vervaardigd en voorhanden heeft gehad;

feit 3

op 15 april 2025 te Almere een wapen van categorie II, onder 7 van de Wet wapens en munitie, te weten een IED (Improviced Explosieve Device), zijnde een voorwerp bestemd voor het treffen van personen of zaken door vuur of door middel van ontploffing voorhanden heeft gehad.

De rest van de tekst van de beschuldiging kan niet worden bewezen. De verdachte wordt daarvan vrijgesproken.

De taal- en/of schrijffouten die in de tekst van de beschuldiging voorkomen zijn in de bewezenverklaring verbeterd. Dit benadeelt de verdachte niet.

Kwalificatie

De bewezen feiten leveren de volgende strafbare feiten op:

feit 1

opzettelijk een ontploffing teweegbrengen, terwijl daarvan gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is;

de eendaadse samenloop van:

feit 2

met het oogmerk om een in artikel 157 van het Wetboek van Strafrecht omschreven misdrijf voor te bereiden, voorwerpen en stoffen die bestemd zijn tot het plegen van het misdrijf voorhanden hebben, verwerven en vervaardigen;

en

feit 3

handelen in strijd met artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie.

Strafbaarheid feiten en verdachte

De feiten en de verdachte zijn strafbaar.

Vordering van de officier van justitie

De officier van justitie eist dat de verdachte wordt veroordeeld tot:

De officier van justitie eist dat daarnaast aan de verdachte wordt opgelegd:

? meewerken aan reclasseringstoezicht;

? meewerken aan time-out;

? een verbod voor het reizen naar het buitenland;

? meewerken aan opname in [instelling] te [plaats] ;

? meewerken aan ambulante behandeling;

? meewerken aan verblijf in begeleid wonen of een maatschappelijke opvang;

? verbod verdovende middelen;

? alcoholverbod;

? meewerken aan het vinden van dagbesteding.

De officier van justitie eist dat deze maatregel direct na de uitspraak ingaat (dadelijk uitvoerbaar is).

Standpunt van de verdediging

De advocaat voert aan dat uit de rapportages van het NIFP blijkt dat er sprake is van een stoornis en dat de verdachte heeft gehandeld vanuit grotendeels psychotische overtuigingen. De advocaat verzoekt daarom om de ten laste gelegde feiten in sterk verminderde mate aan de verdachte toe te rekenen. De advocaat verzoekt om bij een oplegging van een straf rekening te houden met het feit dat de verdachte al 14 maanden in detentie zit. Daarnaast is hij een first offender en heeft hij direct een eerlijke verklaring afgelegd bij de politie.

De advocaat voert aan dat de straf niet langer moet zijn dan noodzakelijk. De advocaat merkt echter wel op dat de verdachte 24-uurs begeleiding wenst, dat er nu nog geen zicht is op een plaats en het niet wenselijk is als hij niet direct door kan stromen. Er is tevens sprake van samenhang van de feiten.

Oordeel van de rechtbank

Bij het bepalen van de straf en maatregelen houdt de rechtbank rekening met de ernst van de gepleegde feiten en de omstandigheden waaronder de verdachte deze feiten heeft gepleegd. Ook weegt de rechtbank het strafblad van de verdachte en zijn persoonlijke omstandigheden mee.

Ernst en omstandigheden van de feiten

De verdachte heeft op een begeleid wonen locatie, waar meerdere mensen wonen, een cobra tot ontploffing gebracht. Daarnaast heeft hij een boobytrap geplaatst en een geïmproviseerd explosief apparaat (IED) gemaakt. De verdachte heeft hierdoor niet alleen zijn eigen leven in gevaar gebracht, maar ook het leven van de andere bewoners en de begeleiders. De verdachte zegt dit gedaan te hebben om zichzelf te beschermen. Het uiteindelijke doel van de verdachte was dat hij ook zou komen te overlijden door de ontploffing, zodat hij niet door een ander meegenomen kon worden. Op de vraag van de rechtbank of hij nagedacht heeft over wat voor gevolgen dit voor anderen kon hebben, reageert de verdachte - naar het oordeel van de rechtbank- vrij laconiek. Als een persoon zou komen te overlijden door de explosie, zou het volgens de verdachte de schuld zijn van die persoon, omdat zij niet zomaar zijn kamer ongevraagd binnen mogen komen. De rechtbank weegt dit alles mee in haar oordeel.

De rechtbank betrekt in de strafmaat verder dat ten aanzien van de feiten 2 en 3 sprake is van eendaadse samenloop voor wat betreft het voorhanden hebben van het explosief.

Persoonlijke omstandigheden van de verdachte

De rechtbank heeft kennisgenomen van het strafblad van de verdachte van 23 juni 2025, waaruit blijkt dat de verdachte niet eerder voor soortgelijke feiten is veroordeeld.

Rapportages

De rechtbank heeft ten aanzien van de persoon van verdachte onder meer en voor zover hier van belang kennisgenomen van:

De rechtbank neemt de conclusies van deze deskundigen ten aanzien van de toerekeningsvatbaarheid over en maakt die tot de hare. De rechtbank concludeert dat de bewezen verklaarde feiten in verminderde mate aan verdachte kunnen worden toegerekend.

De psychiater en de psycholoog adviseren om aan de verdachte een tbs-maatregel met voorwaarden op te leggen, indien de feiten bewezen worden verklaard. Na klinische behandeling van zijn psychotische klachten en middelenmisbruik kan er diagnostiek worden ingezet op de gedragskenmerken. Indien dit goed verloopt is er uitstroom mogelijk naar een beschermde woonvorm met 24 uurszorg. Indien toch blijkt dat de verdachte niet wil meewerken of zich onvoldoende houdt aan de voorwaarden kan de maatregel worden omgezet naar een gedwongen kader, waardoor de verdachte niet onbehandeld zal terugkeren in de maatschappij.

De reclassering ziet mogelijkheden om verdachte te begeleiden in het kader van een tbs-maatregel met voorwaarden.

De op te leggen straf

Bij het bepalen van de op te leggen straf heeft de rechtbank gelet op straffen die voor soortgelijke zaken worden opgelegd.

Gelet op alle hiervoor genoemde omstandigheden – in het bijzonder de verminderde toerekeningsvatbaarheid van verdachte – is de rechtbank van oordeel dat de gevorderde gevangenisstraf passend en geboden is. De rechtbank legt de verdachte daarom een gevangenisstraf op voor de duur van 18 maanden.

De op te leggen maatregel

Naar het oordeel van de rechtbank dient ook een maatregel te worden opgelegd.

Maatregel tbs met voorwaarden

De rechtbank stelt vast dat de bewezenverklaarde feiten misdrijven zijn als bedoeld in artikel 37a, eerste lid, onder 2, van het Wetboek van Strafrecht (hierna: Sr) waarvoor de tbs-maatregel kan worden opgelegd. De rechtbank baseert het oordeel dat de verdachte tijdens het plegen van de feiten een ziekelijke stoornis had op de conclusies van de deskundigen uit de Pro Justitia rapportages. Verder is de rechtbank van oordeel dat ook is voldaan aan het wettelijke vereiste dat de veiligheid van anderen of de algemene veiligheid van personen of goederen het opleggen van de maatregel eist. Daartoe is redengevend wat de deskundigen hebben gerapporteerd over de stoornissen van de verdachte en het daarmee samenhangende recidiverisico.

Dat de veiligheid van anderen oplegging van de tbs-maatregel vereist, volgt verder uit de aard van de bewezen verklaarde feiten. Het is niet verantwoord de verdachte zonder behandeling terug te laten keren in de maatschappij. Een tbs-maatregel met voorwaarden biedt voldoende zekerheid dat de verdachte de nodige behandeling krijgt en dat de kans op recidive voldoende zal worden ingeperkt.

Op de zitting heeft de verdachte zich bereid verklaard de door de reclassering voorgestelde voorwaarden, waaronder opname in de Forensisch Psychiatrische Kliniek [instelling] te [plaats] en een eventuele overbruggingskliniek, na te leven als een tbs-maatregel wordt opgelegd. De rechtbank is derhalve van oordeel dat voldaan is aan de voorwaarden voor oplegging van de tbs-maatregel met voorwaarden en dat dit hier passend en opportuun is. De rechtbank zal de voorwaarden opleggen, zoals deze door de reclassering zijn geadviseerd.

De tbs met voorwaarden heeft, gelet op hetgeen is bepaald in artikel 38e, tweede lid, Sr, een maximale duur van negen jaren. De bewezenverklaarde teweeg brengen van een ontploffing en voorbereiding van het teweeg brengen van een ontploffing zijn misdrijven die gericht zijn tegen of gevaar veroorzaken voor de onaantastbaarheid van het lichaam van één of meer personen. Mocht de behandeling niet goed verlopen, omdat de verdachte de opgelegde voorwaarden niet naleeft, dan kan alsnog worden bevolen dat verdachte van overheidswege wordt verpleegd. In dat geval is de duur van de maatregel ongemaximeerd.

Dadelijk uitvoerbaarheid maatregel tbs met voorwaarden

De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een misdrijf dat is gericht tegen dan wel gevaar veroorzaakt voor de onaantastbaarheid van het lichaam van een of meer personen. Gelet op hetgeen de deskundigen hebben gerapporteerd omtrent het recidivegevaar is de rechtbank van oordeel dat er ernstig rekening mee moet worden gehouden dat de verdachte opnieuw een dergelijk misdrijf zal begaan. De rechtbank oordeelt dat het in het belang van de veiligheid van de samenleving is dat het toezicht en de behandeling onder de tbs-maatregel met voorwaarden onafhankelijk van een eventueel hoger beroep kunnen worden gestart. Daarom zal de rechtbank bevelen dat de tbs-maatregel met voorwaarden dadelijk uitvoerbaar is.

Voorlopige hechtenis

Gelet op de duur van de op te leggen gevangenisstraf van 18 maanden en het na aftrek van het voorarrest resterende deel van ongeveer 4 maanden detentie, ziet de rechtbank geen aanleiding een beslissing te nemen over een schorsing van de voorlopige hechtenis. Indien hoger beroep wordt ingesteld tegen deze uitspraak, kan het gerechtshof beslissen over het voortduren of schorsen van de voorlopige hechtenis.

Vordering van de officier van justitie

De officier van justitie verzoekt om de twee inbeslaggenomen messen te onttrekken aan het verkeer.

Standpunt van de verdediging

De advocaat verzoekt namens de verdachte om de messen terug te geven aan de verdachte.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank zal de in beslag genomen voorwerpen, te weten twee messen, onttrekken aan het verkeer. Deze voorwerpen zijn van zodanige aard zijn dat het ongecontroleerde bezit daarvan in strijd is met de wet of met het algemeen belang. De voorwerpen zijn bij gelegenheid van het onderzoek naar het door verdachte begane feit aangetroffen. Deze voorwerpen kunnen dienen tot het begaan of de voorbereiding van soortgelijke misdrijven. De rechtbank overweegt hierbij dat de verdachte een geïmproviseerd explosief apparaat heeft gemaakt om zichzelf te verdedigen en de messen voor eenzelfde doel gebruikt kunnen worden.

Vordering van de benadeelde partijen

Vordering benadeelde partij [benadeelde]

heeft zich gesteld als benadeelde partij en vordert de verdachte te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding van € 2.000,- vermeerderd met de wettelijke rente voor feit 1. Dit bedrag bestaat uit vergoeding van immateriële schade.

Verder verzoekt de benadeelde partij de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.

Vordering benadeelde partij Ambulante hulpverlening Midden-Nederland

Ambulante hulpverlening Midden-Nederland heeft zich gesteld als benadeelde partij en vordert de verdachte te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding van € 4.000,- voor feit 1, vermeerderd met de wettelijke rente. Dit bedrag bestaat uit vergoeding van materiële schade.

Verder verzoekt de benadeelde partij de schadevergoedingsmaatregel op te leggen.

Standpunt van de officier van justitie

Vordering benadeelde partij [benadeelde]

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat er sprake is van aantasting in de persoon, gelet op de aard van de feiten, waardoor een vergoeding van de immateriële schade kan worden toegewezen. De officier van justitie verzoekt om de vordering volledig toe te wijzen inclusief de wettelijke rente en de oplegging van een schadevergoedingsmaatregel.

Vordering benadeelde partij Ambulante hulpverlening Midden-Nederland

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk in de vordering verklaard dient te worden, nu niet blijkt of [benadeelde] gemachtigd is om namens de stichting de vordering in te dienen.

Standpunt van de verdediging

Vordering benadeelde partij [benadeelde]

De advocaat stelt zich primair op het standpunt dat niet [benadeelde] de vordering ten aanzien van de immateriële schade heeft ingediend, maar de stichting Ambulante hulpverlening. Aangezien de stichting een rechtspersoon betreft zou deze geen aanspraak kunnen maken op een vergoeding van de verzochte immateriële schade. De advocaat verzoekt om de benadeelde partij voor dit gedeelte van de vordering dan ook niet-ontvankelijk te verklaren dan wel de vordering af te wijzen.

Indien de rechtbank van oordeel is dat de vordering door [benadeelde] is ingediend, verzoekt de advocaat subsidiair om de benadeelde partij niet-ontvankelijk te verklaren in de vordering nu de vordering onvoldoende onderbouwd is.

Vordering benadeelde partij Ambulante hulpverlening Midden-Nederland

De advocaat stelt zich ook op het standpunt dat [benadeelde] niet gemachtigd is om namens de stichting een vordering in te dienen en verzoekt de rechtbank dan ook om de benadeelde partij niet-ontvankelijk te verklaren in de vordering. Daarnaast zou de gevorderde schade onduidelijk zijn, waardoor de vordering ook een onevenredige belasting van het strafproces zou opleveren. De opgenomen bijlagen zien tevens op offertes, waarvan niet duidelijk is of de in deze offertes genoemde bedragen ook daadwerkelijk betaald zijn. Ook is een aantal van deze offertes gericht aan Vestaal Vastgoed BV en niet aan Ambulante hulpverlening Midden-Nederland.

Oordeel van de rechtbank

Vordering benadeelde partij [benadeelde]

Vergoeding van immateriële schade is op grond van art. 6:106 sub b BW mogelijk als de benadeelde partij lichamelijk letsel heeft opgelopen, is aangetast in zijn eer en goede naam of ‘op andere wijze’ in zijn persoon is aangetast. De rechtbank begrijpt dat de vordering van de benadeelde partij in dit geval op deze laatste grondslag is gebaseerd.

Uit de rechtspraak van de Hoge Raad blijkt dat van aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ in ieder geval sprake is als het slachtoffer geestelijk letsel (psychische schade) heeft opgelopen. Het bestaan van geestelijk letsel moet naar objectieve maatstaven worden vastgesteld. Als geestelijk letsel niet kan worden vastgesteld, kan de aantasting in de persoon ‘op andere wijze’ volgen uit de aard en de ernst van de normschending (het strafbare feit) en de gevolgen daarvan. De gevolgen moeten met concrete gegevens worden onderbouwd. In uitzonderlijke situaties kunnen de nadelige gevolgen voor het slachtoffer zó voor de hand liggen dat ook zonder nadere onderbouwing kan worden aangenomen dat sprake is van een aantasting in de persoon.

De rechtbank is van oordeel dat de benadeelde partij onvoldoende gegevens heeft verstrekt waaruit blijkt dat zij door het strafbare feit geestelijk letsel heeft opgelopen. Ook kan de rechtbank niet vaststellen dat anderszins sprake is van een aantasting in de persoon, omdat de benadeelde partij onvoldoende met concrete gegevens heeft onderbouwd welke gevolgen het strafbare feit voor haar heeft gehad. Alhoewel de rechtbank niet betwist dat dit feit impact heeft kunnen hebben op de benadeelde partij, heeft zij geen concrete stukken overlegd, waaruit blijkt welke impact dat is geweest. Zonder deze stukken kan de rechtbank het bestaan van geestelijk letsel niet naar objectieve maatstaven vaststellen. Van een uitzonderlijke situatie waarin geen onderbouwing nodig is, is in dit geval geen sprake, gelet op rechtspraak van de Hoge Raad.

De benadeelde partij krijgt geen gelegenheid om de vordering alsnog verder te onderbouwen, omdat dat leidt tot een te grote belasting van deze strafprocedure. De rechtbank bepaalt daarom dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk is in de vordering. De benadeelde partij kan de vordering aan de burgerlijke rechter voorleggen.

Vordering benadeelde partij Ambulante hulpverlening Midden-Nederland

De rechtbank verklaart de benadeelde partij Ambulante hulpverlening Midden-Nederland niet-ontvankelijk in de vordering nu de vordering niet op de door de wet voorgeschreven wijze is ingediend. De rechtbank overweegt daarbij dat er een machtiging ontbreekt, waarin [benadeelde] gemachtigd is om de vordering namens de stichting in te dienen. De benadeelde partij krijgt geen gelegenheid om dit te corrigeren, omdat dat leidt tot een te grote belasting van deze strafprocedure. De rechtbank bepaalt daarom dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk is in de vordering. De benadeelde partij kan de vordering aan de burgerlijke rechter voorleggen.