Rechtbank Noord-Nederland, eerste aanleg - enkelvoudig bestuursrecht overig

De rechtbank volgt de bewaarder hierin niet. Van voldoende procesbelang is sprake indien het resultaat dat een indiener met een procedure nastreeft daadwerkelijk kan worden bereikt en dit resultaat voor hem feitelijke betekenis kan hebben. (Voetnoot 1)

Naar het oordeel van de rechtbank is daarvan in dit geval sprake. Indien zou komen vast te staan dat de administratieve perceelsvorming in 2014 niet overeenkomstig toepasselijke regelgeving of de onderliggende brondocumenten heeft plaatsgevonden, zou dat kunnen leiden tot vernietiging van het bestreden besluit en een nieuwe beslissing op het verzoek tot herstel. Daarmee kan het door eisers beoogde resultaat, te weten een heroverweging van de administratieve perceelsvorming, in beginsel worden bereikt. Dat de bewaarder zich op het standpunt stelt dat een terugkeer naar de voormalige deelperceelsregistratie technisch of juridisch niet meer mogelijk zou zijn, maakt niet dat ieder procesbelang ontbreekt. De rechtbank komt daarom toe aan een inhoudelijke beoordeling van het beroep.

Eisers voeren aan dat zij nooit een kennisgeving van de administratieve perceelsvorming in 2014 hebben ontvangen. Volgens hen zijn zij pas in de zomer van 2020 bij toeval op de hoogte geraakt van de nieuwe kadastrale indeling. Vervolgens hebben zij (telefonisch) contact opgenomen met het Kadaster en het Wetterskip om de kwestie op te lossen. Zij wijzen erop dat in maart 2021 al schriftelijk bezwaar is gemaakt tegen de ontstane situatie en dat zij niet stil hebben gezeten nadat zij achter de nieuwe indeling waren gekomen.

De rechtbank stelt vast dat de bewaarder heeft toegelicht dat de administratieve perceelsvorming onderdeel uitmaakte van een landelijke conversie van deelpercelen. Daarbij zijn kennisgevingen geautomatiseerd aangemaakt en per post verzonden. De rechtbank kan in het midden laten of eisers de kennisgeving daadwerkelijk hebben ontvangen. Ook indien wordt uitgegaan van de lezing van eisers dat zij pas in de zomer van 2020 kennis hebben genomen van de administratieve perceelsvorming, hebben zij niet zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk bezwaar gemaakt. Uit hun eigen verklaringen ter zitting volgt dat zij in de zomer van 2020 bekend waren met de gewijzigde kadastrale situatie. Vervolgens hebben zij ervoor gekozen eerst met het Kadaster en het Wetterskip in overleg te treden. Hoewel de rechtbank begrijpt dat eisers hebben geprobeerd de kwestie in goed onderling overleg op te lossen, brengt dit niet mee dat zij konden afzien van het tijdig aanwenden van een rechtsmiddel.

Ook indien wordt uitgegaan van de door eisers genoemde brief van 19 maart 2021, waarin zij hun bezwaren tegen de nieuwe situatie kenbaar hebben gemaakt, kan dit niet leiden tot een ander oordeel. Tussen het moment dat eisers bekend raakten met de nieuwe indeling (zomer 2020) en het indienen van een bezwaarschrift (maart 2021) zitten meerdere maanden (een half jaar) en dit is te lang. Het is de rechtbank verder niet gebleken dat sprake was van (ernstige persoonlijke) omstandigheden die ervoor zouden kunnen zorgen dat de termijnoverschrijding verschoonbaar is. De bewaarder heeft het bezwaar tegen de administratieve perceelsvorming uit 2014 daarom terecht niet-ontvankelijk verklaard.

Eisers voeren aan dat de bewaarder ten onrechte heeft geweigerd de administratieve perceelsvorming uit 2014 terug te draaien. Volgens hen is de registratie van perceel [perceel 1] onjuist. Zij wijzen erop dat de voormalige consortboeking geen duidelijkheid gaf over de ligging en omvang van de afzonderlijke eigendomsdelen en dat het Kadaster ten onrechte een administratieve verdeling heeft aangebracht. Volgens eisers wordt hierdoor de indruk gewekt dat het Wetterskip eigenaar is van perceel [perceel 1]. Zij vrezen dat deze registratie in de praktijk door overheden en het Wetterskip als uitgangspunt wordt genomen en dat zij daardoor in hun rechtspositie worden benadeeld.

Op grond van artikel 7t van de Kadasterwet kan de bewaarder een registratie slechts herstellen indien sprake is van een onjuiste bijwerking van de Basisregistratie Kadaster. Daarvan is sprake indien de gegevens in de Basisregistratie Kadaster niet overeenstemmen met de gegevens die blijken uit de onderliggende brondocumenten.

De rechtbank is niet gebleken dat daarvan sprake is. Uit de openbare registers volgt dat het voormalige perceel reeds lange tijd betrekking heeft op een situatie waarin twee gerechtigden aanspraken hebben op verschillende delen van het perceel. De administratieve splitsing in 2014 is het gevolg van een wijziging van de regelgeving waarbij deelpercelen niet langer in de Basisregistratie Kadaster konden worden opgenomen. De bewaarder heeft toegelicht dat daarbij is aangesloten bij de historische gegevens waarover het Kadaster beschikte, waaronder de aanwezige relazen van bevindingen en eerdere aanwijzingen van partijen. Eisers hebben geen eigendomsakten of andere stukken overgelegd waaruit onomstotelijk blijkt dat de registratie van perceel [perceel 1] niet overeenstemt met de onderliggende brondocumenten.

De rechtbank begrijpt dat eisers menen dat de voormalige consortboeking had moeten worden hersteld. Uit de stukken blijkt echter dat een consortboeking een historisch registratiesysteem betrof dat inmiddels is uitgefaseerd. Nog daargelaten welke betekenis aan die registratie precies moet worden toegekend, volgt daaruit niet dat de huidige registratie onjuist is of dat de bewaarder gehouden was de administratieve perceelsvorming ongedaan te maken.

Voor zover eisers zich op het standpunt stellen dat zij eigenaar zijn van perceel [perceel 1] of dat zij dit deel door verjaring hebben verkregen, overweegt de rechtbank dat dit een privaatrechtelijk geschil betreft. Het is niet aan de bewaarder en ook niet aan de bestuursrechter om de eigendom van de grond of de ligging van de perceelsgrenzen vast te stellen. Dat oordeel is voorbehouden aan de civiele rechter.

De rechtbank ziet de zorgen van eisers dat de administratieve registratie in de praktijk kan worden gebruikt door andere overheidsinstanties en invloed kan hebben op de onderhandelingen met het Wetterskip. Eisers hebben ter zitting toegelicht dat het Wetterskip zich tijdens de onderhandelingen heeft opgesteld alsof het eigenaar is van perceel [perceel 1] en dat het aankoopvoorstel daarop was gebaseerd.

De rechtbank benadrukt dat uit de Basisregistratie Kadaster en de daarbij behorende stukken blijkt dat sprake is van voorlopige administratieve grenzen en dat geen definitieve grensvaststelling heeft plaatsgevonden. De administratieve registratie strekt daarom niet tot vaststelling van de eigendom. Dat blijkt ook uit het relaas van bevindingen, waaruit volgt dat partijen geen overeenstemming hebben bereikt over de begrenzing van hun eigendommen. Voor zover het Wetterskip zich dus opstelt als (volledig) eigenaar van perceel [perceel 1] merkt de rechtbank dan ook op dat dit niet het geval is. Het Wetterskip kan perceel [perceel 1] dan ook niet verkopen. De eigendom en de definitieve begrenzing van dat perceel staan namelijk niet vast. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding voor het oordeel dat de registratie de rechtspositie van eisers op zichzelf aantast.

De rechtbank heeft eisers ter zitting in overweging gegeven opnieuw met het Wetterskip in gesprek te gaan over de eigendom en de definitieve vaststelling van de perceelsgrenzen. Daarbij merkt de rechtbank opnieuw op dat het Wetterskip zich in die onderhandelingen dus niet zonder meer op het standpunt kan stellen dat heel perceel [perceel 1] definitief aan hem toebehoort. De eigendom en de begrenzing daarvan zijn juist onderwerp van geschil zijn. Dit staat ook zo in de gegevens van de Basisregistratie Kadaster. Indien eisers en het Wetterskip wederom geen overeenstemming bereiken over de perceelsgrenzen, ligt het op hun weg het geschil aan de civiele rechter voor te leggen.

Wanneer eisers en het Wetterskip samen tot overeenstemming komen of als de civiele rechter de eigendom of de perceelsgrenzen vaststelt, dan kunnen eisers de bewaarder verzoeken de Basisregistratie Kadaster daarmee in overeenstemming te brengen.