Rechtbank Oost-Brabant, voorlopige voorziening omgevingsrecht

Volgens verzoekster geldt voor de bovengrondse tank met een inhoud van 3000 liter (= 3 m³) slechts een meldingsplicht gelet op paragraaf 4.94 van het Bal en meer specifiek artikel 4.927 (de meldingsplicht voor bovengrondse opslagtanks met diesel/huisbrandolie/petroleumachtige stoffen). Zij leest in de aanwijzing van de vergunningplicht in paragraaf 3.2.8 Bal dat de vergunningplicht pas ontstaat bij tanks met een inhoud groter dan 150 m³ of bepaalde gevaarlijke stoffen. Zij merkt in dit kader op dat volgens opgave van de leverancier de geleverde petroleum een vlampunt gelijk of meer dan 55 °C heeft.

Volgens het college is wel sprake van een vergunningplicht voor het opslaan van vloeibare gevaarlijke stoffen van ADR-klasse 3 (petroleum) in een opslagtank. Volgens het college is de opslag in een opslagtank met een inhoud van meer dan 150 m³ een aparte vergunningplichtige categorie in artikel 3.25, eerste lid, onder h. van het Bal. In het geval van verzoekster is sprake is van een andere categorie, namelijk opslag van ADR-klasse 3 stoffen. De uitzonderingen op de vergunningplicht genoemd in artikel 3.25, tweede lid, van het Bal zijn niet van toepassing. Er is geen sprake van het opslaan van gasolie, diesel of huisbrandolie met een vlampunt van 55°C of hoger maar van petroleum. Op grond van artikel 4.927, vierde lid, van het Bal kan niet worden volstaan met een melding.

De omgevingsvergunning van 7 maart 2018 zag niet op de opslagtank voor petroleum. In het bestreden besluit is het college ervan uitgegaan dat voor deze tank een melding op basis van het Activiteitenbesluit milieubeheer (Abm) is ingediend op 18 juli 2022. De ligging en de omvang van de tank is tussentijds niet gewijzigd. Ten tijde van het primair besluit gold, gelet op artikel 4.14 van de Invoeringswet Omgevingswet, tot 1 januari 2026 een omgevingsvergunning van rechtswege voor een termijn van twee jaar en was reeds daarom geen sprake van een overtreding. Het bestreden besluit is genomen na 1 januari 2026. Daarom moest het college vaststellen of thans een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit als bedoeld in artikel 5.1, tweede lid onder b. van de Ow is vereist.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat het college terecht opmerkt dat niet kan worden volstaan met een melding als bedoeld in artikel 4.927 van het Bal, omdat in hoofdstuk 3 van het Bal is bepaald dat voor de activiteit een omgevingsvergunning is vereist, gelet op artikel 4.927 vierde lid, van het Bal.

Op basis van artikel 3.24 van het Bal is de opslag van vloeibare gevaarlijke stoffen van ADR-klasse 3, zoals petroleum, in een opslagtank met een inhoud van meer dan 250 liter, aangewezen als een milieubelastende activiteit. Op basis van artikel 3.25, eerste lid van het Bal geldt de vergunningplicht voor een milieubelastende activiteit in artikel 5.1, tweede lid onder b, van de Ow voor 8 categorieën, waaronder de opslag van vloeibare gevaarlijke stoffen van ADR-klasse 3. Anders dan verzoekster is de voorzieningenrechter van oordeel dat de categorie in artikel 3.25, eerste lid onder h. niet kan worden gelezen als een uitzondering op de overige categorieën in artikel 3.25, eerste lid onder a tot en met g. Gelet op de tekst van artikel 3.25, eerste lid (het gebruik van het woordje ‘of’) zijn het 8 afzonderlijke categorieën. Dat betekent niet dat een omgevingsvergunning is voor de opslag van een enkele liter petroleum want het moet wel gaan om een milieubelastende activiteit die is aangewezen in artikel 3.24 van het Bal. Ook de uitzonderingen in artikel 3.25 van het Bal zijn niet van toepassing. Petroleum is iets anders dan huisbrandolie en de opslag vindt plaats in een tank van 3.000 liter en niet in een tank van 300 liter of minder. Daarom geldt de vergunningplicht voor een milieubelastende activiteit in artikel 5.1, tweede lid onder b, van de Ow en kan na 1 januari 2026 niet worden volstaan met een melding. Verzoekster zal vóór 1 september 2026 een dergelijke omgevingsvergunning voor de opslagtank moeten aanvragen en verkrijgen.

Het beroep met betrekking tot de eerste last zal daarom ongegrond worden verklaard. De voorzieningenrechter is van oordeel dat verzoekster voldoende tijd heeft voor het aanvragen en verkrijgen van de benodigde omgevingsvergunning en ziet geen aanleiding een voorlopige voorziening te treffen.

Verzoekster stelt dat zij de gasflessen op zorgvuldige en veilige wijze heeft opgeslagen in speciale bakken, die elk bestemd zijn voor een bepaald type gas, afmeting en vorm. Deze staan ver genoeg uit elkaar en zijn specifiek ingericht voor de veilige opslag van gasflessen, wat voorkomt dat de flessen kunnen omvallen of ongecontroleerd kunnen worden verplaatst. Verzoekster heeft inmiddels voorzieningen getroffen voor de flessen die worden afgegeven door particulieren en foto’s hiervan op zitting laten zien.

Het college heeft bij de controle van 3 februari 2025 vastgesteld dat gasflessen buiten de opslagvoorziening zijn opgeslagen en er geen voorzieningen zijn getroffen tegen omvallen. Ook is vastgesteld dat er geen voorzieningen zijn getroffen dat gasflessen in de opslagvoorziening kunnen omvallen. Ter zitting heeft het college nog een luchtfoto getoond met een opslagvoorziening met een openstaande klep. Het college heeft niet weersproken dat de door verzoekster getoonde voorzieningen voldoende zijn om omvallen te voorkomen. Het college merkt wel op dat toezichthouders al enige tijd door de houding van verzoekster moeite hebben om controles op de locatie uit te voeren.

In voorschrift 5.1.4 en 5.1.7 van de omgevingsvergunning van 2018 is het volgende bepaald:

De omgevingsvergunning van 2018 met de daaraan verbonden voorschriften geldt als een omgevingsvergunning voor een milieubelastende activiteit op basis van artikel 4.13 eerste en tweede lid van de Invoeringswet Omgevingswet.

De voorzieningenrechter stelt voorop dat verzoekster toezichthouders van het college zal moeten toelaten op de locatie. Als verzoekster weigert mee te werken, kan het college uitgaan van de voorgaande constateringen.

Met het controlerapport van de controle van 3 februari 2025 heeft het college voldoende aannemelijk gemaakt dat op de locatie gasflessen staan die niet tegen omvallen zijn beperkt en dat sprake is van een overtreding. Gelet op voorschrift 5.1.7 maakt het niet uit of de gasflessen vol of leeg zijn. Het college was bevoegd om handhavend op te treden. Het beroep met betrekking tot de derde last zal daarom ongegrond worden verklaard.

De voorzieningenrechter stelt ook vast dat verzoekster in staat is om aan de last te voldoen en dat op dit moment ook aan de last lijkt te worden voldaan. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding een voorlopige voorziening te treffen.

Verzoekster merkt in de eerste plaats op dat in het bestreden besluit nu ook handhavend wordt opgetreden tegen de vermeende overtreding van de voorgeschreven afstand van de opslagvoorziening tot de loods van het bedrijf zelf. Zij is van mening dat dit een nieuw primair besluit is. Ter zitting heeft verzoekster aangegeven er geen bezwaar tegen te hebben dat een inhoudelijk oordeel wordt gegeven over de tweede last.

Het college merkt op dat ten tijde van het primaire besluit werd voldaan aan de voorgeschreven afstand van de opslagvoorziening tot de loods op het terrein. Ergens in de tweede helft van 2025 heeft verzoekster de gasflessenopslag uitgebreid op het terrein. Dit heeft het college in januari 2026 vastgesteld, dus na het opleggen van het primaire besluit en voor het nemen van de beslissing op bezwaar. Het gaat wel om een overtreding van hetzelfde vergunningsvoorschrift en hangt nauw samen met de overtreding van de voorgeschreven afstand van de opslagvoorziening tot de inrichtingsgrens. In het bestreden besluit is wel een nieuwe begunstigingstermijn geboden tot 1 september 2026.

In voorschrift 5.1.6 van de omgevingsvergunning van 2018 is het volgende bepaald:

De voorzieningenrechter is van oordeel dat het college in het bestreden besluit ook heeft kunnen optreden tegen de (na het primaire besluit geconstateerde) verdere overtreding van het vergunningsvoorschrift. Het gaat om hetzelfde vergunningsvoorschrift en het is in zoverre dezelfde overtreding en het gaat om dezelfde buitenpandige opslagvoorziening. Bovendien wordt verzoekster hierdoor (mede gelet op de ruimere begunstigingstermijn) niet onevenredig benadeeld. Hierna zal worden beoordeeld of sprake is van een overtreding.

Het college merkt op dat de uitpandige gasflessenopslag is omringd met een open hek dat niet brandwerend is. De afstand tussen het hek aan de achterzijde is circa één meter van de erfgrens. Daarmee wordt niet voldaan aan de afstandseis en het college vindt het niet relevant of de muur van de loods op het naburig perceel brandwerend is uitgevoerd. De brandwerendheid moet in beide richtingen voldoende zijn, omdat op beide locaties branden kunnen ontstaan waarvan het overslaan moet worden voorkomen. Het college denkt op basis van andere bouwtekeningen en inrichtingstekeningen dat de brandwerendheid van de wand van de loods op het eigen terrein 30 minuten bedraagt en is van mening dat verzoekster hierover duidelijkheid moet verschaffen. Het college is uitgegaan van de vergunde hoeveelheid waterinhoud van gasflessen. In de omgevingsvergunning van 2018 is vermeld dat binnen het bedrijf 11.300 liter aan waterinhoud van gasflessen wordt opgeslagen. De vergunde capaciteit is doorslaggevend. De renvooilijst bij een vergunning leidt niet tot een ander oordeel.

In tabel 6.1 van de PGS 15:2016 zijn de afstandseisen genoemd tot de inrichtingsgrens respectievelijk bouwwerken of brandbare objecten binnen de eigen inrichting. Deze afstanden zijn afhankelijk van de totale waterinhoud van de opgeslagen gasflessen. Als de totale waterinhoud van de opgeslagen gasflessen minder bedraagt dan 2.500liter worden kortere afstanden gehanteerd. De opslagvoorziening op het terrein van verzoekster is een buitenpandige opslagvoorziening.

De voorzieningenrechter stelt vast dat de buitenpandige opslagvoorziening op het terrein van verzoekster is omringd met een hek met anti-aanrijvoorzieningen. Dit hek als zodanig is niet brandwerend. De voorzieningenrechter kan niet beoordelen of de wijze van opslaan van gasflessen binnen de buitenpandige opslagvoorziening gelijkwaardig is aan de veiligheidseisen in de PGS 15:2016.

Met betrekking tot de voorgeschreven afstand tot de loods op het eigen terrein is de brandwerendheid van de muur van de loods niet van doorslaggevend belang. De brandwerendheid van de muur van de loods is wel relevant voor een beoordeling van de veiligheidsrisico’s. In dit verband merkt de voorzieningenrechter wel op dat, als het college de brandwerendheid van de muur van de loods op eigen terrein betrekt bij de belangenafweging bij de last onder dwangsom, het wel op de weg van het college ligt om de brandwerendheid eenduidig vast te stellen. Nu is onduidelijk hoe de brandwerendheid van de muur van de loods zou moeten zijn op basis van de voor de loods verleende vergunning en of de muur van de loods daadwerkelijk zo is uitgevoerd.

De voorzieningenrechter is van oordeel dat de afstandseisen zijn gebaseerd op de wijze van uitvoering van de buitenpandige opslag zelf en niet op de wijze van uitvoering van een nabijgelegen pand. In dit verband verwijst de voorzieningenrechter naar de tekst van voorschrift 3.2.3 in de PGS (bijlage 2 bij deze uitspraak). Bovendien geldt een afstandseis tot de inrichtingsgrens en de loods van de buren ligt buiten de inrichtingsgrens. De voorzieningenrechter plaatst ook hierbij een kanttekening. In de PGS 15:2016 is aangegeven dat binnen de gegeven afstanden geen opslag van brandbare stoffen dan wel brandgevaarlijke activiteiten (m.u.v. laad- en losactiviteiten ten behoeve van de opslagvoorziening) plaats mogen vinden die een brand kunnen veroorzaken of waarlangs een brand zich kan voortplanten naar de opslagvoorziening. Verzoekster heeft aangegeven dat zij geen gasflessen met brandbare gassen plaatst binnen de betreffende afstanden. De voorzieningenrechter kan niet beoordelen of in dit geval wel of geen opslag in strijd met de PGS 15:2016 plaatsvindt.

In het advies dat ten grondslag ligt aan bestreden besluit zijn twee maatregelen genoemd om aan de last te voldoen: het aanbrengen van een brandmuur rondom de opslagvoorziening of het beëindigen van de opslag. Beide maatregelen hebben gevolgen voor verzoekster. Hierboven is al geoordeeld dat onduidelijkheid bestaat over de brandwerendheid van de muur van de loods op eigen terrein. Bovendien kan niet op voorhand worden uitgesloten dat verzoekster aan de last zou kunnen voldoen als zij minder gasflessen in de opslag opslaat. De voorzieningenrechter kan daarom nu niet beoordelen of last 2 van het bestreden besluit evenredig is in het licht van de belangen van verzoekster en het algemeen belang.