Rechtbank Rotterdam, eerste aanleg - enkelvoudig civiel recht overig

Reinis en Peute hebben in hun overeenkomst van 22 maart 2013 hun verhouding schriftelijk geregeld. Deze overeenkomst bevat een bepaling over de kwaliteit van het door Reinis aan Peute te leveren oud papier (artikel 1). Ook regelt de overeenkomst wat te doen bij afwijking van deze kwaliteitsnorm (artikel 3.1). In dat geval mag Peute de verwerkingskosten in mindering brengen op de opbrengst. Dit begrip verwerkingskosten wordt in artikel 3.1 van de overeenkomst niet geconcretiseerd. De rechtbank duidt deze kosten aan als “extra verwerkingskosten”.

Ook bevat de overeenkomst geen bepaling over de wijze van vaststelling van een afwijking van de kwaliteitsnorm.

Peute heeft voorts aan Reinis gegarandeerd dat al het papier dat Reinis aanleverde kon worden afgezet (considerans onder 4) en heeft zich jegens Reinis verplicht voor hergebruik van het oud papier te zorgen. Verbranding en/of storten van het geaccepteerde oud papier wordt niet toegestaan, aldus het slot van artikel 5.2.

Peute stelt zich op het standpunt dat het OPK geen enkele vervuiling mag bevatten en verwijst naar de European List of Standard Grades of Recovered Paper and Board van de CEPI (versie juni 2003).

De rechtbank stelt vast dat de norm in de overeenkomst niet duidelijk wordt genoemd.

De European List of Standard Grades of Recovered Paper and Board van de CEPI (versie juni 2003) noemt het percentage 0 niet. Uit verschillende e-mailberichten van Peute aan Reinis blijkt dat Peute zelf in elk geval niet van dat percentage uitging, maar van 1,5 of 3%. Uit niets is bovendien gebleken dat Reinis en Peute in de praktijk ten aanzien van de kwaliteit steeds zijn uitgegaan van een percentage van 0. Reinis stelt zelfs onweersproken dat de mate van vervuiling van haar OPK nooit 0% is geweest en dat Peute daarvan nooit melding heeft gemaakt. De rechtbank gaat daarom uit van een maximaal toelaatbaar vervuilingspercentage van 3%, dat Peute in de praktijk ook heeft gehanteerd en waartegen Reinis op zichzelf genomen geen bezwaar heeft geuit.

Volgens artikel 3.1 van de overeenkomst moest een afwijking van de overeengekomen kwaliteit met foto’s worden vastgelegd en door Peute aan Reinis worden gemeld. Peute heeft dat vanaf november 2019 verschillende keren gedaan, zo blijkt uit de

e-mailberichten met foto’s die als producties 5 tot en met 9 bij conclusie van antwoord zijn overgelegd. Bij e-mailberichten van 20 november en 9 december 2019 heeft Peute aan Reinis laten weten dat zij de komende tijd het inkomende “los bont” van de Nederlandse gemeenten zou gaan monitoren op kwaliteit omdat zij in algemene zin een kwaliteitsverslechtering daarvan had geconstateerd. In dat laatste bericht heeft Peute Reinis aangeboden een toelichting te geven op haar bevindingen en haar uitgenodigd voor een overleg. Reinis achtte dat toen niet wenselijk (e-mailbericht van 10 december 2019, productie 3 bij dagvaarding).

In een daarop volgende e-mailwisseling heeft Reinis aan Peute opheldering gevraagd over de door Peute genoemde percentages geconstateerde vervuiling en Peute heeft die verschaft (e-mailberichten van 11 en 18 december 2019, productie 3 bij dagvaarding).

Peute heeft Reinis daarnaast uitgenodigd aanwezig te zijn bij de analyses van de vervuiling, maar Reinis heeft daarvan geen gebruik gemaakt.

Reinis heeft daarna, zo stelt Peute, laten weten dat zij er geen prijs meer op stelde “een spam” aan foto’s en kwaliteitsrapporten te ontvangen. Reinis bestrijdt dat laatste, onder verwijzing naar de brief van haar raadsman aan Peute van 19 februari 2021(productie 8 bij dagvaarding), maar in die brief is slechts sprake van een blote betwisting daarvan, zodat de rechtbank uitgaat van de juistheid van de stelling van Peute op dit punt.

De rechtbank stelt vast dat Peute in de gegeven omstandigheden jegens Reinis in voldoende mate aan haar verplichting uit artikel 3.1 van de overeenkomst heeft voldaan.

Peute heeft, naar zij onweersproken stelt, omdat Reinis geen rapportages en foto’s meer wilde ontvangen, noodgedwongen begin 2020 onderzoeksbureau CWM Europe ingeschakeld om bij het door Reinis geleverde OPK vast te stellen of er sprake was van vervuiling en zo ja, in welke mate.

Verspreid over de periode van medio februari tot en met eind augustus 2020, dus gedurende ruim een half jaar, heeft CWM Europe een twintigtal inspecties uitgevoerd van door Reinis bij Klein Recycling aangeleverde partijen OPK. Daarbij zijn monsters genomen die vervolgens door CWM zijn geanalyseerd. Het resultaat van die analyse was dat in negentien van de twintig gevallen de mate van gemiddelde vervuiling groter was dan 3%. De hoogste gemiddelde gemeten vervuiling was 18,4%.

Van de monsters zijn foto’s gemaakt, die bij de inspectierapporten zijn gevoegd.

Reinis bestrijdt dat de kwaliteit van haar ladingen OPK in 2020 afweek van de overeengekomen kwaliteitsnorm.

Zij heeft bij dagvaarding en in haar akte houdende overlegging producties van 5 januari 2022 gesteld dat Peute medio november/december 2019 is gestart met het sturen van periodieke verslagen van kwaliteitsanalyses, gebaseerd op een afgenomen monster van (slechts) 10 kg. op een gemiddelde partij papier en karton van 6.000-7.000 kg.

In haar akte houdende uitlaten producties van 8 april 2022, randnummer 15) stelt zij vervolgens dat de vrachten OPK die door haar worden aangeleverd 6.000 tot 7.000 kg wegen en dat monsters van slechts 10 tot 20 kg, zoals door CWM genomen, te klein waren en daarom niet representatief.

De steekproeven door CWM Europe, tussen februari en augustus 2020 genomen, hadden, zo blijkt uit de in zoverre niet betwiste inspectierapporten, een brutogewicht van achtereenvolgens:

51,1 kg

161,9 kg

432,4 kg

203,7 kg

383,4 kg

369,2 kg

275,2 kg

230,5 kg

262 kg

256 kg

139,7 kg

217,6 kg

123,2 kg

237,4 kg

206,6 kg

166,6 kg

218,8 kg

119,2 kg

211,9 kg

147,8 kg.

Reinis geeft niet alleen een verkeerde voorstelling van zaken met haar stelling dat de door CWM Europe genomen monsters slechts 10 tot 20 kg groot waren, maar onderbouwt haar stelling dat deze steekproeven niet representatief zouden zijn in het geheel niet. Dat had in dit geval zeker op haar weg gelegen, omdat de omvang van een steekproef immers niet bepalend hoeft te zijn voor de representativiteit ervan. (Voetnoot 1) Van belang is in dit verband dat Peute onweersproken heeft aangevoerd dat de vervuilingen steeds volledig door de ladingen verspreid waren.

De rechtbank gaat er bij gebreke van een toelichting van Reinis dan ook van uit dat de door CWM Europe genomen twintig steekproeven steeds voldoende representatief zijn geweest en dat op basis van die steekproeven een voldoende getrouw beeld van de vervuiling bestaat. Reinis heeft de onafhankelijkheid en de deskundigheid van CWM Europe overigens niet betwist.

Reinis heeft op 15 december 2020 een sorteeranalyse laten uitvoeren door het bedrijf

De Afvalspiegel. Uit het steekproefgebied gemeente Nissewaard is één steekproef genomen van ongeveer 750 kg. De gemeten vervuiling bedroeg 2,6 %. Het resultaat van die eenmalige meting doet niet af aan de conclusie die op basis van de twintig in tijd verspreide metingen van CWM Europe kan worden getrokken. Die conclusie is dat de kwaliteit van het door Reinis in 2020 aangeleverde OPK gemiddeld genomen onvoldoende was. Peute was dan ook gerechtigd extra verwerkingskosten in mindering te brengen op de opbrengst van het OPK. Van een eenzijdige wijziging van de overeenkomst, zoals door Reinis gesteld, is dus geen sprake.

Ter onderbouwing van haar stelling dat door Klein Recycling in het geheel geen extra sorteerwerkzaamheden zijn verricht, wijst Reinis op een gesprek dat Klein Recycling met de heren Adelmund en Bakhuizen van Reinis op 2 december 2020 volgens haar heeft gevoerd.

Ook wijst zij in dit verband op een op 24 februari 2021gevoerd telefoongesprek tussen haar en Klein Recycling, waarin volgens haar door Klein Recycling is medegedeeld dat er met de kwaliteit van het door Reinis geleverde OPK niet “zoveel mis is”. Dat laatste kan thans in dit verband geen gewicht meer in de schaal leggen, nu hiervoor onder 5.3.4 reeds is geoordeeld dat de kwaliteit van het door Reinis in 2020 geleverde OPK onvoldoende was.

In het gesprek van 2 december 2020 is namens Klein Recycling medegedeeld, aldus Reinis, dat Peute weliswaar een extern bureau heeft ingeschakeld om het door Reinis aangeleverde OPK ter plekke te bemonsteren, maar dat die bemonstering niet heeft geleid tot het doorvoeren van een extra sortering.

Peute heeft ter bestrijding van die stelling gewezen op de rekeningen die zij van Klein Recycling heeft ontvangen over de periode mei tot en met oktober 2020 (productie 38 bij conclusie van antwoord) en op een e-mailbericht van [naam] van Klein Recycling van 12 mei 2021 (productie 39 bij conclusie van antwoord) waarin staat vermeld dat het OPK van Reinis bij Klein Recycling in 2020 extra is gecontroleerd en waar nodig gesorteerd.

Tegen de als productie 38 overgelegde facturen heeft Reinis aangevoerd dat daaruit niet blijkt dat het gaat om door Reinis geleverd OPK.

Dat dat het geval is blijkt echter al uit de omschrijving op die facturen “Gemeente Spijkenisse”.  (Voetnoot 2)

De rechtbank neemt daarom aan dat deze rekeningen van Klein Recycling betrekking hebben op extra sorteerkosten voor door Reinis in 2020 geleverd OPK.

zou het, behoudens sterke aanwijzingen voor het tegendeel, voor de hand liggen aan te nemen dat de werkzaamheden waarop die kosten zien ook zijn uitgevoerd.

Reinis heeft echter uitdrukkelijk bewijs aangeboden van haar stelling dat dat niet het geval is. De rechtbank zal haar in de gelegenheid stellen dat te leveren.

Op grond van de hoofdregel van artikel 150 Rv. draagt Reinis de bewijslast.

De zaak zal in verband met bewijslevering worden verwezen naar de rol.

Slaagt Reinis in dat bewijs, dan is de consequentie daarvan dat Peute door deze werkzaamheden wél - via een all-in tarief - te verrekenen, maar deze niet uit te (laten) voeren toerekenbaar is tekortgeschoten in de juiste nakoming van haar verplichting uit

artikel 3 van de overeenkomst. Zij was immers op grond van die bepaling bevoegd verwerkingskosten ten laste van Reinis te brengen, maar daarmee was vanzelfsprekend verbonden de verplichting de werkzaamheden waarop de kosten mede betrekking hadden ook daadwerkelijk uit te (laten) voeren.

Peute is in dat geval dan ook gehouden de financiële schade die daarvan het gevolg is - het causaal verband is duidelijk en niet, althans onvoldoende gemotiveerd bestreden - aan Reinis te vergoeden.

Peute heeft verschillende verweren gevoerd met betrekking tot de door Reinis geleden schade. Die verweren hebben alle betrekking op het als schade in rekening brengen van extra verwerkingskosten op zichzelf, en niet op de situatie waarin zou worden geoordeeld dat dat in rekening brengen gerechtvaardigd was, maar de daarvoor te verrichten werkzaamheden niet volledig zijn uitgevoerd. Die verweren hoeven daarom niet te worden besproken.

De facturen van Klein Recycling sluiten, de kosten voor derden niet meegerekend, op een bedrag van € 9.973,85 exclusief btw. Reinis noch Peute heeft kenbaar gemaakt hoe deze bedragen, of mogelijk een deel daarvan, zich moeten verhouden tot het all-inbedrag van € 26,- per ton. Bij gebreke daarvan zal de rechtbank in dat geval kiezen voor de eenvoudigste oplossing en de schade begroten op de kosten waarvan in dat geval vast staat dat ze ten onrechte in rekening zijn gebracht, ten hoogste een bedrag van € 9.973,85 exclusief btw.

Slaagt Reinis niet in dat bewijs, dan zal haar vordering, gelet op wat de rechtbank hierna onder 5.7.5 nog zal overwegen, worden afgewezen.

Reinis heeft niet betwist dat Peute extra administratiekosten heeft moeten maken, zodat de rechtbank daarvan uitgaat.

Peute heeft als productie 40 bij conclusie van antwoord een overzicht overgelegd van de door haar gerealiseerde lagere verkoopwaarden van het door Reinis geleverde OPK in de maanden april tot en met december 2020, vergezeld van creditnota’s van haar vaste afnemer UPM. Zij vermeldt daarbij dat de originele verkoopprijs steeds wordt vastgesteld aan de hand van een contractueel met deze afnemer vastgelegde onafhankelijke index voor kwalitatief goed OPK en dat de uiteindelijke echte afnemer Jeonju een lagere kwaliteit accepteert tegen een lagere prijs.

Reinis heeft daartegen aangevoerd dat uit de creditnota’s blijkt dat Peute het OPK heeft aangeleverd onder de code “1.11.00 L Deinking” en dat deze code staat voor gesorteerd grafisch papier dat minimaal bestaat uit 80% kranten en tijdschriften en dat ongewenst materiaal daarbij is beperkt tot 2,5%.

De betekenis van die code doet echter niet ter zake, omdat de creditnota’s zien op niet-geleverd OPK van die kwaliteit. Vandaar juist de creditering.

Reinis voert daarnaast aan dat het onmogelijk is dat de op de creditnota’s genoemde volumes uitsluitend van Reinis afkomstig zijn. Dat doet evenmin ter zake, nu de bewuste volumes door Peute niet geleverd zijn. Wederom: vandaar de creditering.

Reinis heeft voorts in het algemeen opgemerkt dat de OPK-markt volledig wordt bepaald door vraag en aanbod, zodat de opbrengst in vrijwel heel 2020 onder druk heeft gestaan en dat Peute “vergeet” een vergelijking met 2019 te maken.

Wat zij met die opmerkingen bedoelt maakt zij echter niet duidelijk, zodat de rechtbank daarmee geen rekening kan houden.

Met de overgelegde creditnota’s van UPM heeft Peute in voldoende mate onderbouwd welke prijzen zij had kunnen verkrijgen voor OPK van voldoende kwaliteit.

Peute heeft bij akte haar productie 40 aangevuld met purchase orders van het

Zuid-Koreaanse bedrijf Jeonju Paper Corporation vanaf april 2020 tegen de daarin genoemde prijzen. Deze lagere prijzen komen steeds overeen met de bedragen die staan vermeld in het overzicht van productie 40 en worden bevestigd door de met die orders corresponderende e-mailberichten van Peute waarin wordt vermeld hoeveel en aan wie tegen welke prijs is verkocht.

Aldus heeft Peute in voldoende mate onderbouwd dat zij als gevolg van de onvoldoende kwaliteit van het door Reinis geleverde OPK lagere verkoopwaarden heeft kunnen realiseren dan het geval zou zijn geweest bij OPK dat aan de kwaliteitsnorm voldeed.

Voor het geval Reinis niet zou slagen in het bewijs van haar stelling (zie hiervoor onder 5.7.3) brengt dit mee dat haar vordering in hoofdsom zal worden afgewezen.